6. сура̄па̄навагго
1. сура̄па̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄
сура̄па̄наваггасса пат̣хаме сура̄мерайапа̄нети еттха пит̣т̣ха̄дӣхи катам̣ маджджам̣ сура̄, пуппха̄дӣхи като а̄саво мерайам̣, тадубхайампи бӣджато пат̣т̣ха̄йа кусаггена̄пи пивато пайоге пайоге па̄читтийам̣.
косамбийам̣ са̄гататтхерам̣ а̄раббха маджджапиванаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, амадждже маджджасан̃н̃исса, вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. амаджджасан̃н̃исса, амаджджам̣ маджджаван̣н̣агандхарасам̣ лон̣асовӣракам̣ ва̄ суттам̣ ва̄ пивато, ва̄сагга̄ха̄панаттхам̣ ӣсакам̣ маджджам̣ паккхипитва̄ сӯпа̄дӣни пачанти, тесу сӯпасампа̄ка̄дӣсу, а̄малакараса̄дӣхи амаджджам̣ маджджасадисам̣ арит̣т̣хам̣ каронти, там̣ пивато, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. маджджабха̄во, тасса па̄нан̃ча̄ти има̄неттха две ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасадиса̄ни, идам̣ пана локаваджджам̣, акусалачиттам̣, тиведананти.
сура̄па̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. ан̇гулипатодакасиккха̄падаван̣н̣ана̄
дутийе ан̇гулипатодакети ан̇гулӣхи упакаччхака̄дигхат̣т̣анам̣ вуччати, апича йена кеначи сарӣра̄вайавена хаса̄дхиппа̄йасса упасампаннам̣ пхусато па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе а̄раббха ан̇гулипатодакена хасанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, анупасампанне тикадуккат̣ам̣, идха пана бхиккхунӣпи бхиккхусса, бхиккху ча бхиккхунийа̄ анупасампанно ева, ка̄йаппат̣ибаддха̄дӣсу саббаттха дуккат̣амева. на хасана̄дхиппа̄йасса, сати каран̣ӣйе а̄масато, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. хаса̄дхиппа̄йата̄, упасампаннасса ка̄йена ка̄йа̄масананти има̄неттха две ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамапа̄ра̄джикасадиса̄нева̄ти.
ан̇гулипатодакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. хасадхаммасиккха̄падаван̣н̣ана̄
татийе удаке хасадхаммети удакакӣл̣а̄ вуччати. тасма̄ йо бхиккху упаригоппхаке удакейева гаччханто хаса̄дхиппа̄йо нимуджджати ва̄ уммуджджати ва̄, тасса нимуджджана̄дӣнам̣ аттха̄йа отарантасса хаттхава̄ре падава̄ре дуккат̣ам̣, нимуджджануммуджджанесу пайоге пайоге па̄читтийам̣, нимуджджитва̄ антоудакейева гаччхантасса хаттхава̄рападава̄ресу, тарантасса ва̄ йена йена ан̇гена тарати, тасса тасса пайоге пайоге па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ саттарасаваггийе бхиккхӯ а̄раббха удаке кӣл̣анаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, удаке ахасадхамме хасадхаммасан̃н̃ино, вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣, татха̄ на̄ва̄йа кӣл̣ато хаттхена ва̄ па̄дена ва̄ кат̣т̣хена ва̄ катхала̄йа ва̄ удакам̣ пахарато, бха̄джанагатам̣ удакам̣ ва̄ кан̃джика̄дӣни ва̄ чиккхаллам̣ ва̄ кхипанакӣл̣а̄йа кӣл̣ато дуккат̣ам̣. аттхаджотакам̣ пана аккхарам̣ чхиндитум̣ ват̣т̣ати. на хаса̄дхиппа̄йасса, сати каран̣ӣйе отаритва̄ нимуджджана̄дӣни каронтасса, па̄рам̣ гаччхато, а̄пада̄су, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. упаригоппхаката̄, хаса̄дхиппа̄йена кӣл̣ананти има̄неттха две ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамапа̄ра̄джикасадиса̄нӣти.
хасадхаммасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. ана̄дарийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
чатуттхе ана̄дарийети пуггаласса ва̄ дхаммасса ва̄ ана̄даракаран̣е. тасма̄ йо бхиккху упасампаннена пан̃н̃аттена вуччама̄но тасса ва̄ вачанам̣ акаттука̄мата̄йа, там̣ ва̄ дхаммам̣ асиккхитука̄мата̄йа ана̄дарийам̣ кароти, тасса тасмим̣ ана̄дарийе па̄читтийам̣.
косамбийам̣ чханнаттхерам̣ а̄раббха ана̄дарийакаран̣аваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, анупасампанне тикадуккат̣ам̣, упасампаннена ва̄ анупасампаннена ва̄ ‘‘идам̣ на саллекха̄йа сам̣ваттатӣ’’тиа̄дина̄ найена апан̃н̃аттена вуччама̄насса ана̄дарийепи дуккат̣амева. павен̣иа̄гатам̣ пана уггахам̣ гахетва̄ ‘‘евам̣ амха̄кам̣ а̄чарийа̄нам̣ уггахо парипуччха̄’’ти (па̄чи. 344) бхан̣антасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. упасампаннасса пан̃н̃аттена вачанам̣, ана̄дарийакаран̣анти има̄неттха две ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, идам̣ пана дуккхаведананти.
ана̄дарийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. бхим̣са̄панасиккха̄падаван̣н̣ана̄
пан̃чаме бхим̣са̄пеййа̄ти бхим̣са̄панаттхам̣ рӯпа̄дӣни упасам̣хареййа, бхайа̄накакатхам̣ ва̄ катхеййа. со пана бха̄йату ва̄, ма̄ ва̄, итарасса па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха бхим̣са̄панаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣. анупасампанне тикадуккат̣ам̣, на бхим̣са̄петука̄масса татха̄ карото, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. упасампанната̄, тасса дассанасаванависайе бхим̣са̄петука̄мата̄йа ва̄йа̄мананти има̄неттха две ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни анантарасиккха̄падасадиса̄нева̄ти.
бхим̣са̄панасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. джотисиккха̄падаван̣н̣ана̄
чхат̣т̣хе висиббана̄пеккхоти таппитука̄мо. сама̄дахеййа̄ти джа̄леййа, ан̃н̃атра татха̄рӯпаппаччайа̄ти падӣпуджджа̄ланам̣ ва̄ паттапачана̄дӣсу джотикаран̣ам̣ ва̄ти еварӯпам̣ паччайам̣ вина̄. татра̄йам̣ виниччхайо – сайам̣ сама̄дахантасса аран̣исан̣т̣ха̄панато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва джа̄ла̄ на ут̣т̣хахати, та̄ва саббаппайогесу дуккат̣ам̣, джа̄лут̣т̣ха̄не па̄читтийам̣. сама̄даха̄пентасса а̄н̣аттийа̄ дуккат̣ам̣, саким̣ а̄н̣аттена бахумпи сама̄дахите екамева па̄читтийам̣.
бхаггесу самбахуле бхиккхӯ а̄раббха джотим̣ сама̄дахитва̄ висиббанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘агила̄но, ан̃н̃атра татха̄рӯпаппаччайа̄’’ти има̄неттха две анупан̃н̃аттийо, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, са̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, гила̄насса агила̄насан̃н̃ино, вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣, татха̄ пат̣ила̄там̣ уккхипантасса, тан̃ча авиджджха̄там̣ уккхипитва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапентасса. виджджха̄там̣ пана джа̄лайато па̄читтийамева. гила̄насса гила̄насан̃н̃исса, ан̃н̃ена катам̣ ва̄ вӣтаччитан̇га̄рам̣ ва̄ висиббентасса, падӣпаджотикаджанта̄гхара̄дике татха̄рӯпаппаччайе, а̄пада̄су, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. агила̄ната̄, анун̃н̃а̄така̄ран̣а̄бха̄во, висиббетука̄мата̄, сама̄дахананти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни сан̃чаритте вуттанайенева ведитабба̄нӣти.
джотисиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. наха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄
саттаме наха̄йеййа̄ти йо бхиккху маджджхимадесе наха̄надивасато пат̣т̣ха̄йа аддхама̄се апун̣н̣е ан̃н̃атра самайа̄ ‘‘наха̄йисса̄мӣ’’ти чун̣н̣ам̣ ва̄ маттикам̣ ва̄ абхисан̇кхароти, тасса тато пат̣т̣ха̄йа саббаппайогесу дуккат̣ам̣, наха̄напарийоса̄не па̄читтийам̣. самайесу паривен̣асаммаджджанаматтампи каммасамайо, аддхайоджанам̣ гантука̄масса, гаччхато, гатасса ва̄ аддха̄нагаманасамайо, сараджена ва̄тена окин̣н̣асса двӣсу ва̄ тӣсу ва̄ удакапхуситесу ка̄йе патитесу ва̄тавут̣т̣хисамайоти ведитаббо. сесам̣ утта̄намева.
ра̄джагахе самбахуле бхиккхӯ а̄раббха на маттам̣ джа̄нитва̄ наха̄йанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра самайа̄’’ти айаметтха чхаббидха̄ анупан̃н̃атти, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, атирекаддхама̄се ӯнакасан̃н̃ино, вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. атирекасан̃н̃исса, самайе ва̄ наха̄йантасса, йо ва̄ надӣпа̄рам̣ гаччханто ва̄лукам̣ уккиритва̄ катаа̄ва̄т̣есупи наха̄йати, тасса, паччантиме джанападе саббесам̣, а̄пада̄су, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. маджджхимадесо, ӯнакаддхама̄се наха̄нам̣, самайа̄нам̣ ва̄ надӣпа̄рагаманасса ва̄ а̄пада̄нам̣ ва̄ абха̄воти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасадиса̄нева̄ти.
наха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. дуббан̣н̣акаран̣асиккха̄падаван̣н̣ана̄
ат̣т̣хаме алабхӣти лабхо, лабхо ева ла̄бхо, ким̣ алабхи? чӣварам̣, кӣдисам̣? навам̣, ити ‘‘навачӣварала̄бхена̄’’ти ваттаббе ануна̄сикалопам̣ акатва̄ навам̣чӣварала̄бхена̄ти вуттам̣, пат̣иладдханавачӣварена̄ти аттхо. маджджхе т̣хитапададвайе пана̄ти нипа̄таматтам̣. бхиккхуна̄ти йена ладдхам̣, тасса нидассанам̣, сесам̣ падаттхато утта̄намева. айам̣ панеттха виниччхайо – нива̄санапа̄рупанупагам̣ чӣварам̣ лабхитва̄ тасса нит̣т̣хитараджанасса йасмим̣ ва̄ тасмим̣ ва̄ падесе кам̣санӣлена ва̄ паттанӣлена ва̄ каддамена ва̄ йена кеначи ка̄л̣акена ва̄ мораккхиман̣д̣аламан̇гулапит̣т̣хӣнам̣ ан̃н̃атараппама̄н̣ам̣ каппабиндум̣ а̄дийитва̄ там̣ чӣварам̣ парибхун̃джитаббам̣, ана̄дийитва̄ парибхун̃джантасса па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ самбахуле бхиккхӯ а̄раббха аттано чӣварааджа̄нанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, а̄динне ана̄диннасан̃н̃ино, вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. а̄диннасан̃н̃исса, каппе нат̣т̣хе, каппакатока̄се джин̣н̣е, каппакатена акаппакате сам̣сиббите, паччха̄ а̄ропитесу аггал̣аанува̄тапарибхан̣д̣есу там̣ парибхун̃джантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. вуттаппака̄расса чӣварасса акатакаппаката̄, на нат̣т̣хачӣвара̄дита̄, нива̄санам̣ ва̄ па̄рупанам̣ ва̄ти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасадиса̄ни, идам̣ пана кирийа̄кирийанти.
дуббан̣н̣акаран̣асиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. викаппанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
наваме викаппетва̄ти еттха две викаппана̄ саммукха̄викаппана̄ параммукха̄викаппана̄ ча. катхам̣ саммукха̄викаппана̄ хоти? чӣвара̄нам̣ екабахубха̄вам̣ саннихита̄саннихитабха̄ван̃ча н̃атва̄ ‘имам̣ чӣвара’нти ва̄ ‘има̄ни чӣвара̄нӣ’ти ва̄ ‘етам̣ чӣвара’нти ва̄ ‘ета̄ни чӣвара̄нӣ’ти ва̄ ватва̄ ‘туйхам̣ викаппемӣ’ти ваттаббам̣, айамека̄ саммукха̄викаппана̄. етта̄вата̄ нидхетум̣ ват̣т̣ати, парибхун̃джитум̣ пана виссаджджетум̣ ва̄ адхит̣т̣ха̄тум̣ ва̄ на ват̣т̣ати. ‘‘майхам̣ сантакам̣, майхам̣ сантака̄ни парибхун̃джа ва̄ виссаджджехи ва̄ йатха̄паччайам̣ карохӣ’’ти (па̄чи. 374) евам̣ пана вутте паччуддха̄ро на̄ма хоти, тато пабхути парибхога̄дайопи ват̣т̣анти. апаро найо, татхева чӣвара̄нам̣ екабахубха̄вам̣ саннихита̄саннихитабха̄ван̃ча н̃атва̄ тассева бхиккхуно сантике ‘имам̣ чӣвара’нти ва̄ ‘има̄ни чӣвара̄нӣ’ти ва̄ ‘етам̣ чӣвара’нти ва̄ ‘ета̄ни чӣвара̄нӣ’ти ва̄ ватва̄ пан̃часу сахадхаммикесу ан̃н̃атарасса аттана̄ абхиручитасса йасса кассачи на̄мам̣ гахетва̄ ‘‘тиссасса бхиккхуно викаппемӣ’’ти ва̄ ‘‘тисса̄йа бхиккхунийа̄, сиккхама̄на̄йа, са̄ман̣ерасса, тисса̄йа са̄ман̣ерийа̄ викаппемӣ’’ти ва̄ ваттаббам̣, айам̣ апара̄пи саммукха̄викаппана̄. етта̄вата̄ нидхетум̣ ват̣т̣ати, парибхога̄дӣсу екампи на ват̣т̣ати. тена пана бхиккхуна̄ ‘‘тиссасса бхиккхуно сантакам̣…пе… тисса̄йа са̄ман̣ерийа̄ сантакам̣ парибхун̃джа ва̄ виссаджджехи ва̄ йатха̄паччайам̣ карохӣ’’ти вутте паччуддха̄ро на̄ма хоти, тато пабхути парибхога̄дайопи ват̣т̣анти.
катхам̣ параммукха̄викаппана̄ хоти? чӣвара̄нам̣ татхева екабахубха̄вам̣ саннихита̄саннихитабха̄ван̃ча н̃атва̄ ‘имам̣ чӣвара’нти ва̄ ‘има̄ни чӣвара̄нӣ’ти ва̄ ‘етам̣ чӣвара’нти ва̄ ‘ета̄ни чӣвара̄нӣ’ти ва̄ ватва̄ ‘‘туйхам̣ викаппанаттха̄йа даммӣ’’ти ваттаббам̣. тена ваттаббо ‘‘ко те митто ва̄ сандит̣т̣хо ва̄’’ти. тато итарена пуриманайенева ‘тиссо бхиккхӯ’ти ва̄…пе… ‘тисса̄ са̄ман̣ерӣ’ти ва̄ ваттаббам̣. пуна тена бхиккхуна̄ ‘‘ахам̣ тиссасса бхиккхуно даммӣ’’ти ва̄…пе… ‘‘тисса̄йа са̄ман̣ерийа̄ даммӣ’’ти ва̄ ваттаббам̣, айам̣ параммукха̄викаппана̄. етта̄вата̄ нидхетум̣ ват̣т̣ати, парибхога̄дӣсу екампи на ват̣т̣ати. тена пана бхиккхуна̄ дутийасаммукха̄викаппана̄йам̣ вуттанайенева ‘‘иттханна̄масса сантакам̣ парибхун̃джа ва̄ виссаджджехи ва̄ йатха̄паччайам̣ карохӣ’’ти вутте паччуддха̄ро на̄ма хоти, тато пабхути парибхога̄дайопи ват̣т̣антӣти. паттавикаппана̄йампи есева найо. ити има̄су двӣсу викаппана̄су йа̄йа ка̄йачи викаппана̄йа пан̃часу сахадхаммикесу йасса кассачи чӣварам̣ викаппетва̄ вуттанайена акатаппаччуддха̄рам̣ ва̄ йена винайакаммам̣ катам̣, тасса ва̄ висса̄сена аггахетва̄ парибхун̃джантасса па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ упанандам̣ а̄раббха аппаччуддха̄ран̣ам̣ парибхун̃джанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, там̣ пана адхит̣т̣хахантасса ва̄ виссаджджентасса ва̄ дуккат̣ам̣, татха̄ паччуддха̄ран̣е аппаччуддха̄ран̣асан̃н̃исса вематикасса ва̄. паччуддха̄ран̣асан̃н̃исса пана висса̄сена парибхун̃джантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. са̄мам̣ викаппитасса аппаччуддха̄ро, викаппанупагачӣварата̄, парибхоготи има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамакатхинасадиса̄нева, идам̣ пана кирийа̄кирийанти.
викаппанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. апанидха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄
дасаме паттанти адхит̣т̣ха̄нупагам̣. чӣваранти викаппанупагам̣. нисӣданам̣ на̄ма садасам̣ вуччати. сӯчигхарам̣ на̄ма сасӯчикам̣ ва̄ асӯчикам̣ ва̄. ка̄йабандханам̣ на̄ма пат̣т̣ика̄ ва̄ сӯкарантакам̣ ва̄. апанидхеййа̄ти апанетва̄ нидахеййа. хаса̄пеккхоти хаса̄дхиппа̄йо. па̄читтийанти сайам̣ апанидхентасса па̄читтийам̣, ан̃н̃ам̣ а̄н̣а̄пентасса а̄н̣аттийа̄ дуккат̣ам̣, тена апанихите итарасса па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе а̄раббха апанидха̄наваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, са̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, анупасампанне тикадуккат̣ам̣, вуттаппака̄ра̄ни пана патта̄дӣни т̣хапетва̄ ан̃н̃ам̣ париккха̄рам̣ упасампаннасса ва̄ анупасампаннасса ва̄ сантакам̣ апанидхентасса дуккат̣амева. дунниккхиттам̣ пат̣иса̄ментасса, ‘‘дхаммакатхам̣ катва̄ дасса̄мӣ’’ти пат̣иса̄ментасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. упасампаннасса сантака̄нам̣ патта̄дӣнам̣ апанидха̄нам̣, вихесетука̄мата̄ ва̄ хаса̄дхиппа̄йата̄ ва̄ти има̄неттха две ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄нӣти.
апанидха̄насиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
сура̄па̄навагго чхат̣т̣хо.