4. бходжанавагго
1. а̄васатхасиккха̄падаван̣н̣ана̄
бходжанаваггасса пат̣хаме агила̄нена̄ти аддхайоджанампи гантум̣ саматтхена. екоти екадивасико. а̄васатхапин̣д̣оти ‘‘имесам̣ ва̄ еттака̄нам̣ ва̄’’ти екам̣ па̄сан̣д̣ам̣ ва̄, ‘‘еттакамева̄’’ти евам̣ бхаттам̣ ва̄ анодисса са̄ла̄дӣсу йаттха каттхачи пун̃н̃ака̄мехи пан̃н̃аттам̣ бходжанам̣. бхун̃джитабботи екакулена ва̄ на̄на̄кулехи ва̄ екато хутва̄ екасмим̣ ва̄ т̣ха̄не, на̄на̄т̣ха̄несу ва̄ ‘‘аджджа екасмим̣, све екасми’’нти евам̣ анийатат̣т̣ха̄не ва̄ пан̃н̃атто екасмим̣ т̣ха̄не екадивасамева бхун̃джитаббо. тато че уттарӣти дутийадивасато пат̣т̣ха̄йа тасмим̣ ва̄ т̣ха̄не ан̃н̃асмим̣ ва̄ т̣ха̄не тесам̣ сантакасса пат̣иггахан̣е дуккат̣ам̣, аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха ануваситва̄ а̄васатхапин̣д̣абхун̃джанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘агила̄нена̄’’ти айаметтха анупан̃н̃атти, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, гила̄насса агила̄насан̃н̃ино вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. гила̄насса гила̄насан̃н̃ино, йо ча саким̣ бхун̃джати, гаччханто ва̄ антара̄магге екадивасам̣, гатат̣т̣ха̄не екадивасам̣, пачча̄гантопи антара̄магге екадивасам̣, а̄гатат̣т̣ха̄не екадивасам̣, гамисса̄мӣ’ти ча бхун̃джитва̄ никкханто кеначи упаддавена ниваттитва̄ кхемабха̄вам̣ н̃атва̄ гаччханто пуна екадивасам̣ бхун̃джати, йасса ва̄ са̄мика̄ нимантетва̄ денти, йо ва̄ бхиккхӯнам̣йева уддисса пан̃н̃аттам̣, на йа̄вадаттхам̣ пан̃н̃аттам̣, т̣хапетва̄ ва̄ пан̃ча бходжана̄ни ан̃н̃ам̣ бхун̃джати, тасса ча, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. а̄васатхапин̣д̣ата̄, агила̄ната̄, ануваситва̄ парибходжананти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасиккха̄падасадиса̄нӣти.
а̄васатхасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. ган̣абходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
дутийе ган̣абходжанети ган̣асса бходжане. идха ча ган̣оти чатта̄ро ва̄ татуттари ва̄ бхиккхӯ, тесам̣ нимантанато ва̄ вин̃н̃аттито ва̄ ладдхе одана̄дӣнам̣ пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарабходжанети аттхо. таттха̄йам̣ виниччхайо – саче хи кочи чатта̄ро бхиккхӯ упасан̇камитва̄ йена кеначи вевачанена ва̄ бха̄сантарена ва̄ пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ на̄мам̣ гахетва̄ ‘‘оданена нимантеми, оданам̣ ме ган̣хатха̄’’тиа̄дина̄ найена нимантети, те че евам̣ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ нимантита̄ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ гантва̄ екато ган̣ханти, паччха̄ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ бхун̃джанти, ган̣абходжанам̣ хоти. пат̣иггахан̣амева хеттха пама̄н̣ам̣. саче одана̄дӣнам̣ на̄мам̣ гахетва̄ екато ва̄ на̄на̄то ва̄ вин̃н̃а̄петва̄ ча гантва̄ ча екато ган̣ханти, евампи ган̣абходжанамева. тасса дувидхасса̄пи евам̣ пат̣иггахан̣е дуккат̣ам̣, аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре па̄читтийам̣. гила̄насамайа̄дӣсу йада̄ па̄да̄нампи пхалитатта̄ на сакка̄ пин̣д̣а̄йа чаритум̣, айам̣ гила̄насамайо. аттхатакатхина̄нам̣ пан̃ча ма̄са̄, итаресам̣ каттикама̄соти айам̣ чӣварада̄насамайо. йада̄ йо чӣваре карийама̄не кин̃чидева чӣваре каттаббам̣ каммам̣ кароти, айам̣ чӣварака̄расамайо. йада̄ аддхайоджанампи гантука̄мо ва̄ хоти гаччхати ва̄ гато ва̄, айам̣ аддха̄нагаманасамайо. на̄ва̄бхируханасамайепи есева найо. йада̄ гочарага̄ме чатта̄ро бхиккхӯ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ на йа̄пенти, айам̣ маха̄самайо. йада̄ йокочи паббаджито бхаттена нимантети, айам̣ саман̣абхаттасамайо, етесу самайесу бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати.
ра̄джагахе девадаттам̣ а̄раббха вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра самайа̄’’ти айаметтха саттавидха̄ анупан̃н̃атти, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, наган̣абходжане ган̣абходжанасан̃н̃исса вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. наган̣абходжанасан̃н̃исса пана, йе ча две тайо екато ган̣ханти, бахӯнам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ екато бхун̃джанта̄нам̣, ниччабхаттика̄дӣсу, пан̃ча бходжана̄ни т̣хапетва̄ саббаттха, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. ган̣абходжаната̄, самайа̄бха̄во, аджджхохаран̣анти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасадиса̄нева̄ти.
ган̣абходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. парампарабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
татийе парампарабходжанети ган̣абходжане вуттанайенева пан̃чахи бходжанехи нимантитасса йена йена пат̣хамам̣ нимантито, тасса тасса бходжанато уппат̣ипа̄т̣ийа̄ ва̄ авикаппетва̄ ва̄ парасса парасса бходжане. тасма̄ йо бхиккху пан̃часу сахадхаммикесу ан̃н̃атарасса ‘‘майхам̣ бхаттапачча̄сам̣ туйхам̣ даммӣ’’ти ва̄ ‘‘викаппемӣ’’ти ва̄ евам̣ саммукха̄ ва̄ ‘‘иттханна̄масса даммӣ’’ти (па̄чи. 226) ва̄ ‘‘викаппемӣ’’ти ва̄ евам̣ параммукха̄ва̄ пат̣хаманимантанам̣ авикаппетва̄ паччха̄ нимантитакуле ладдхабхиккхато екаситтхампи аджджхохарати, па̄читтийам̣. самайа̄ вуттанайа̄ ева.
веса̄лийам̣ самбахуле бхиккхӯ а̄раббха ан̃н̃атра нимантитабходжанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра самайа̄’’ти айаметтха тивидха̄ анупан̃н̃атти, парива̄ре пана викаппанампи гахетва̄ ‘‘чатассо анупан̃н̃аттийо’’ти (пари. 86) вуттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, напарампарабходжане парампарабходжанасан̃н̃ино вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. напарампарабходжанасан̃н̃исса пана, йо ча самайе ва̄ викаппетва̄ ва̄ екасам̣сат̣т̣ха̄ни ва̄ две тӣн̣и нимантана̄ни екато ва̄ катва̄ бхун̃джати, нимантанаппат̣ипа̄т̣ийа̄ бхун̃джати, сакалена га̄мена ва̄ пӯгена ва̄ нимантито тесу йаттхакаттхачи бхун̃джати, нимантийама̄но ва̄ ‘‘бхиккхам̣ гахесса̄мӣ’’ти вадати, тасса, ниччабхаттика̄дӣсу, пан̃ча бходжана̄ни т̣хапетва̄ саббаттха, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. парампарабходжаната̄, самайа̄бха̄во, аджджхохаран̣анти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамакатхинасадиса̄нева, идам̣ пана кирийа̄кирийанти.
парампарабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. ка̄н̣ама̄та̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄
чатуттхе пӯвехӣти пахен̣акаттха̄йа пат̣ийаттехи атирасакамодакасаккхалика̄дӣхи йехи кехичи кхаджджакехи. мантхехӣти па̄тхеййаттха̄йа пат̣ийаттехи йехи кехичи саттутилатан̣д̣ула̄дӣхи. дваттипаттапӯра̄ти мукхават̣т̣ийа̄ хет̣т̣хималекхам̣ анатикканта̄ две ва̄ тайо ва̄ паттапӯра̄. тато че уттарӣти сачепи татийам̣ паттам̣ тхӯпӣкатам̣ ган̣ха̄ти, мукхават̣т̣ийа̄ хет̣т̣хималекхато упарит̣т̣хитапӯваган̣ана̄йа па̄читтийам̣. дваттипаттапӯре пат̣иггахетва̄ти еттха йена две гахита̄ хонти, тена бахи бхиккхум̣ дисва̄ ‘‘еттха майа̄ две паттапӯра̄ гахита̄, твам̣ екам̣ ган̣хеййа̄сӣ’’ти ваттаббам̣, тена̄пи ан̃н̃ам̣ пасситва̄ ‘‘пат̣хамам̣ а̄гатена две паттапӯра̄ гахита̄, майа̄ еко гахито, твам̣ ма̄ ган̣хӣ’’ти ваттаббам̣. йена пат̣хамам̣ еко гахито, тасса̄пи парампара̄рочане есева найо. йена пана сайамева тайо гахита̄, тена ан̃н̃ам̣ дисва̄ ‘‘ма̄ кхо твам̣ еттха пат̣игган̣хӣти ваттаббам̣, авадантасса дуккат̣ам̣, там̣ сутва̄ ган̣хантасса̄пи дуккат̣амева. тато нӣхаритва̄ бхиккхӯхи саддхим̣ сам̣вибхаджитаббанти ладдхат̣т̣ха̄нато сабба̄саннам̣ а̄санаса̄лам̣ ва̄ виха̄рам̣ ва̄ йаттха ва̄ пана нибаддхам̣ пат̣иккамати, таттха гантва̄ екам̣ паттапӯрам̣ аттано т̣хапетва̄ сесам̣ бхиккхусан̇гхасса да̄таббам̣. йатха̄миттам̣ пана да̄тум̣ на лаббхати. йена еко гахито, на тена кин̃чи ака̄ма̄ да̄таббам̣, йатха̄ручи ка̄таббам̣.
са̄ваттхийам̣ самбахуле бхиккхӯ а̄раббха на маттам̣ джа̄нитва̄ пат̣иггахан̣аваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, ӯнакадваттипаттапӯре атирекасан̃н̃исса вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. ӯнакасан̃н̃исса пана, на пахен̣акаттха̄йа на па̄тхеййаттха̄йа ва̄ пат̣ийаттам̣, тадаттха̄йа пат̣ийаттасесакам̣ ва̄, гамане ва̄ пат̣иппассаддхе, н̃а̄такаппава̄рита̄нам̣ ва̄ дента̄нам̣, аттано дханена ган̣хантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. вутталаккхан̣апӯвамантхата̄, асесаката̄, аппат̣иппассаддхагаманата̄, анан̃н̃а̄така̄дита̄, атирекаппат̣иггахан̣анти има̄неттха пан̃ча ан̇га̄ни, самут̣т̣ха̄на̄дӣни сан̃чариттасадиса̄нева̄ти.
ка̄н̣ама̄та̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. пат̣хамапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄
пан̃чаме бхутта̄вӣти бхуттава̄, йена пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ са̄сапаматтампи аджджхохаритам̣, со евам̣ вуччати. пава̄ритоти ‘‘асанам̣ пан̃н̃а̄йати, бходжанам̣ пан̃н̃а̄йати, хаттхапа̄се т̣хито абхихарати, пат̣иккхепо пан̃н̃а̄йатӣ’’ти (па̄чи. 239) евам̣ па̄л̣ийам̣ вуттапан̃чан̇гавасена катаппава̄ран̣о, катаппат̣иккхепоти аттхо. таттха йасма̄ ‘‘асанам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти имина̄ виппакатабходжано ‘пава̄рито’ти вутто. йо ча виппакатабходжано, тена кин̃чи бхуттам̣, кин̃чи абхуттам̣, йан̃ча бхуттам̣, там̣ сандха̄йа ‘бхутта̄вӣ’типи сан̇кхам̣ гаччхати. тасма̄ ‘бхутта̄вӣ’тивачанена висум̣ кин̃чи аттхасиддхим̣ на пасса̄ма, ‘‘дираттатиратта’’нтиа̄дӣсу (па̄чи. 52) пана диратта̄дивачанам̣ вийа пава̄ритападасса парива̄рабха̄вена бйан̃джанасилит̣т̣хата̄йа четам̣ вуттанти ведитаббам̣.
пава̄ран̣ан̇гесу пана асанам̣ пан̃н̃а̄йатӣти виппакатабходжанам̣ диссати, там̣ бхун̃джама̄но чеса пуггало хотӣти аттхо. бходжанам̣ пан̃н̃а̄йатӣти пава̄ран̣аппахонакам̣ бходжанам̣ диссати, одана̄дӣнам̣ че ан̃н̃атарам̣ пат̣иккхипитаббам̣ бходжанам̣ хотӣти аттхо. хаттхапа̄се т̣хитоти пава̄ран̣аппахонакам̣ че бходжанам̣ ган̣хитва̄ да̄йако ад̣д̣хатеййахаттхаппама̄н̣е ока̄се т̣хито хотӣти аттхо. абхихаратӣти со че да̄йако тасса там̣ бходжанам̣ ка̄йена абхисам̣харатӣти аттхо. пат̣иккхепо пан̃н̃а̄йатӣти пат̣иккхепо диссати, там̣ че абхихат̣ам̣ со бхиккху ка̄йена ва̄ ва̄ча̄йа ва̄ пат̣иккхипатӣти аттхо. евам̣ пан̃чаннам̣ ан̇га̄нам̣ васена пава̄рито хоти.
татра̄йам̣ виниччхайо – ‘асана’нтиа̄дӣсу та̄ва йан̃ча асна̄ти, йан̃ча бходжанам̣ хаттхапа̄се т̣хитена абхихат̣ам̣ пат̣иккхипати, там̣ одано кумма̄со сатту маччхо мам̣санти имесам̣ ан̃н̃атарамева ведитаббам̣. таттха одано на̄ма са̄ли вӣхи йаво годхумо кан̇гу варако кудрӯсакоти имесам̣ саттаннам̣ дхан̃н̃а̄нам̣ тан̣д̣уле гахетва̄ ‘‘бхаттам̣ пача̄ма̄’’ти ва̄ ‘‘йа̄гум̣ пача̄ма̄’’ти ва̄ йам̣кин̃чи сандха̄йа пачанту, саче ун̣хам̣ ва̄ сӣталам̣ ва̄ бхун̃джанта̄нам̣ бходжанака̄ле гахитагахитат̣т̣ха̄не одхи пан̃н̃а̄йати, одано хоти, пава̄ран̣ам̣ джанети. йо пана па̄йа̄со ва̄ амбилайа̄гу ва̄ уддханато ота̄ритаматта̄ аббхун̣ха̄ сакка̄ хоти а̄виджджхитва̄ пивитум̣, са̄ йасса хаттхена гахитока̄сепи одхи на пан̃н̃а̄йати, пава̄ран̣ам̣ на джанети. саче пана усума̄йа вигата̄йа гханабха̄вам̣ гаччхати, одхим̣ дассети, пуна пава̄ран̣ам̣ джанети, пуббе танукабха̄во на раккхати. сачепи бахӯ пан̣н̣апхалакал̣ӣре паккхипитва̄ мут̣т̣химатта̄пи тан̣д̣ула̄ паккхитта̄ хонти, бходжанака̄ле че одхи пан̃н̃а̄йати, пава̄ран̣ам̣ джанети. айа̄гуке нимантане ‘‘йа̄гум̣ дасса̄ма̄’’ти бхатте удакакан̃джикакхӣра̄дӣни а̄киритва̄ ‘‘йа̄гум̣ ган̣хатха̄’’ти денти, кин̃ча̄пи танука̄ хоти, пава̄ран̣ам̣ джанетийева. саче пана паккутхитесу удака̄дӣсу паккхипитва̄ пачитва̄ денти, йа̄гусан̇гахамева гаччхати. саче йа̄гуйа̄пи са̄сапаматтампи маччхамам̣саккхан̣д̣ам̣ ва̄ нха̄ру ва̄ паккхиттам̣ хоти, пава̄ран̣ам̣ джанети. т̣хапетва̄ са̄нулома̄нам̣ вуттадхан̃н̃а̄нам̣ тан̣д̣уле ан̃н̃ехи вел̣утан̣д̣ула̄дӣхи ва̄ кандамӯлапхалехи ва̄ йехи кехичи катабхаттам̣ пава̄ран̣ам̣ на джанети. кумма̄со на̄ма йавехи като. ан̃н̃ехи пана мугга̄дӣхи катакумма̄со пава̄ран̣ам̣ на джанети. сатту на̄ма сатта дхан̃н̃а̄ни бхаджджитва̄ като. антамасо кхарапа̄кабхаджджита̄нам̣ вӣхӣнам̣ тан̣д̣уле кот̣т̣етва̄ катачун̣н̣ампи кун̣д̣акампи саттусан̇гахамева гаччхати. самапа̄кабхаджджита̄нам̣ пана а̄тапасуккха̄нам̣ кун̣д̣акам̣ ва̄, йе кечи тан̣д̣ула̄ ва̄ ла̄джа̄ ва̄, ла̄джехи катабхаттасаттуа̄дӣни ва̄ на пава̄ренти. маччхамам̣сесу саче йа̄гум̣ пивантасса йа̄гуситтхаматта̄нева две маччхаккхан̣д̣а̄ни ва̄ мам̣саккхан̣д̣а̄ни ва̄ екабха̄джане ва̄ на̄на̄бха̄джане ва̄ денти, та̄ни че акха̄данто ан̃н̃ам̣ пава̄ран̣аппахонакам̣ йам̣кин̃чи пат̣иккхипати, на пава̄рети. тато екам̣ кха̄дитам̣, екам̣ хаттхе ва̄ патте ва̄ хоти, саче ан̃н̃ам̣ пат̣иккхипати пава̄рети. двепи кха̄дита̄ни хонти, мукхе са̄сапаматтампи авасит̣т̣хам̣ наттхи, сачепи ан̃н̃ам̣ пат̣иккхипати, на пава̄рети. йо пана акаппийамам̣сам̣ куладӯсанаведжджакаммауттаримануссадхамма̄рочанаса̄дитарӯпийа̄дӣхи ниббаттам̣ акаппийабходжанан̃ча ан̃н̃ам̣ каппийам̣ ва̄ акаппийам̣ ва̄ кха̄данто пат̣иккхипати, на пава̄рети.
евам̣ йан̃ча асна̄ти, йан̃ча бходжанам̣ хаттхапа̄се т̣хитена абхихат̣ам̣ пат̣иккхипанто пава̄ран̣ам̣ джанети, там̣ н̃атва̄ ида̄ни йатха̄ а̄паджджати, тасса джа̄нанаттхам̣ айам̣ виниччхайо ведитаббо – ‘‘асанам̣ бходжана’’нти еттха та̄ва йена екаситтхампи аджджхохат̣ам̣ хоти, со саче паттамукхахаттхесу йаттхакаттхачи бходжане сати са̄пеккхова ан̃н̃ам̣ вутталаккхан̣ам̣ бходжанам̣ пат̣иккхипати, пава̄рети. саче пана нирапеккхо хоти, йам̣ патта̄дӣсу авасит̣т̣хам̣, там̣ на ча аджджхохаритука̄мо, ан̃н̃асса ва̄ да̄тука̄мо, ан̃н̃атра ва̄ гантва̄ бхун̃джитука̄мо, со пат̣иккхипантопи на пава̄рети. ‘‘хаттхапа̄се т̣хито’’ти еттха пана саче бхиккху нисинно хоти, а̄нисадасса паччхимантато пат̣т̣ха̄йа, саче т̣хито, пан̣хӣнам̣ антато пат̣т̣ха̄йа, саче нипанно, йена пассена нипанно, тасса па̄римантато пат̣т̣ха̄йа да̄йакасса нисиннасса ва̄ т̣хитасса ва̄ нипаннасса ва̄ т̣хапетва̄ паса̄ритахаттхам̣ йам̣ а̄саннатарам̣ ан̇гам̣, тасса оримантена париччхиндитва̄ ад̣д̣хатеййахаттхо ‘хаттхапа̄со’ти ведитаббо. тасмим̣ т̣хатва̄ абхихат̣ам̣ пат̣иккхипантассева пава̄ран̣а̄ хоти, на тато парам̣. ‘абхихаратӣ’ти хаттхапа̄саббхантаре т̣хито гахан̣аттхам̣ упана̄мети. саче пана анантаранисиннопи бхиккху хаттхе ва̄ а̄дха̄раке ва̄ т̣хитам̣ паттам̣ анабхихаритва̄ва ‘‘бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, там̣ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ наттхи. бхаттапаччхим̣ а̄нетва̄ пурато бхӯмийам̣ т̣хапетва̄ евам̣ вуттепи есева найо. ӣсакам̣ пана уддхаритва̄ ва̄ апана̄метва̄ ва̄ ‘ган̣хатха̄’ти вутте там̣ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ хоти. бхаттапаччхим̣ гахетва̄ паривисантасса ан̃н̃о ‘‘ахам̣ дха̄ресса̄мӣ’’ти гахитаматтамева кароти, паривесакойева пана там̣ дха̄рети, тасма̄ са̄ абхихат̣а̄ва хоти, тато да̄тука̄мата̄йа ган̣хантам̣ пат̣иккхипантасса пава̄ран̣а̄ хоти. саче пана паривесакена пхут̣т̣хаматта̄ва хоти, итарова нам̣ дха̄рети, тато да̄тука̄мата̄йа ган̣хантам̣ пат̣иккхипантасса пава̄ран̣а̄ на хоти. кат̣аччхуна̄ уддхат̣е пана хоти, двиннам̣ самабха̄репи пат̣иккхипанто пава̄ретийева. анантарасса диййама̄не итаро паттам̣ пидахати, ан̃н̃асса абхихат̣ам̣ на̄ма пат̣иккхиттам̣ хоти, тасма̄ пава̄ран̣а̄ наттхи. ‘пат̣иккхепо’ти еттха ва̄ча̄йа абхихат̣е пат̣иккхепо на рухати, ка̄йена абхихат̣ам̣ пана ан̇гуличалана̄дина̄ ка̄йавика̄рена ва̄ ‘‘алам̣, ма̄ дехӣ’’тиа̄дина̄ вачӣвика̄рена ва̄ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ хоти.
еко самам̣сакам̣ расам̣ абхихарати, ‘‘расам̣ пат̣игган̣хатха̄’’ти вадати, там̣ сутва̄ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ наттхи. ‘мам̣сараса’нти вутте пана пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ хоти. ‘‘имам̣ ган̣хатха̄’’ти вуттепи хотийева. мам̣сам̣ висум̣ катва̄ ‘мам̣сараса’нти вуттепи саче са̄сапаматтампи кхан̣д̣ам̣ аттхи, пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ хоти. саче наттхи, ват̣т̣ати. кал̣ӣрапанаса̄дӣхи миссетва̄ маччхамам̣сам̣ пачанти, там̣ гахетва̄ ‘‘кал̣ӣрасӯпам̣ ган̣хатха, панасабйан̃джанам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, евампи на пава̄рети. касма̄? апава̄ран̣а̄рахасса на̄мена вуттатта̄. ‘‘маччхамам̣сам̣ бйан̃джана’’нти ва̄ ‘‘имам̣ ган̣хатха̄’’ти ва̄ вутте пана пава̄рети, айаметтха сан̇кхепо, виттха̄ро пана самантапа̄са̄дика̄йам̣ вутто. гамана̄дӣсу пана йасмим̣ ирийа̄патхе пава̄рети, там̣ авикопентенева бхун̃джитаббам̣.
анатириттанти на атириттам̣, на адхиканти аттхо. там̣ пана каппийаката̄дӣхи саттахи винайакамма̄ка̄рехи акатам̣ ва̄ гила̄насса анадхикам̣ ва̄ хоти. тасма̄ падабха̄джане (па̄чи. 239) ‘акаппийаката’нтиа̄ди вуттам̣, таттха йам̣ пхалам̣ ва̄ кандамӯла̄ди ва̄ пан̃чахи саман̣акаппийехи каппийам̣ акатам̣, йан̃ча акаппийамам̣сам̣ ва̄ акаппийабходжанам̣ ва̄, етам̣ акаппийам̣ на̄ма, там̣ акаппийам̣ ‘‘аламетам̣ сабба’’нти евам̣ атириттам̣ катам̣ акаппийакатанти ведитаббам̣. аппат̣иггахитакатанти бхиккхуна̄ аппат̣иггахитам̣йева пуриманайена атириттам̣ катам̣. анучча̄ритакатанти каппийам̣ ка̄ретум̣ а̄гатена бхиккхуна̄ ӣсакампи ануккхиттам̣ ва̄ анапана̄митам̣ ва̄ катам̣. ахаттхапа̄се катанти каппийам̣ ка̄ретум̣ а̄гатасса хаттхапа̄сато бахи т̣хитена катам̣. абхутта̄вина̄ катанти йо атириттам̣ кароти, тена пава̄ран̣аппахонакам̣ бходжанам̣ абхуттена катам̣. бхутта̄вина̄ пава̄ритена а̄сана̄ вут̣т̣хитена катанти идам̣ утта̄намева. ‘‘аламетам̣ сабба’’нти авуттанти вачӣбхедам̣ катва̄ евам̣ авуттам̣ хоти. ити имехи саттахи винайакамма̄ка̄рехи йам̣ атириттам̣ каппийам̣ акатам̣, йан̃ча пана на гила̄на̄тириттам̣, тадубхайампи анатириттам̣. атириттам̣ пана тассева пат̣ипаккханайена ведитаббам̣.
апичеттха бхутта̄вина̄ катам̣ хотӣти (па̄чи. 239) антамасо анантаранисиннасса паттато екампи ситтхам̣ ва̄ мам̣сахӣрам̣ ва̄ кха̄дитва̄ катампи бхутта̄вина̄ катам̣ хоти, йо па̄това евам̣ бхутта̄вӣ пава̄рито нисӣдатийева, со упакат̣т̣хепи ка̄ле абхихат̣ам̣ пин̣д̣ам̣ бхиккхуна̄ упанӣтам̣ каппийам̣ ка̄тум̣ лабхати. саче пана тасмим̣ каппийе кате бхун̃джантасса ан̃н̃ам̣ а̄мисам̣ а̄киранти, там̣ со пуна ка̄тум̣ на лабхати. йан̃хи акатам̣, там̣ ка̄таббам̣. йена ча акатам̣, тена ча ка̄таббанти (па̄чи. ат̣т̣ха. 238-9) вуттам̣, тасма̄ тасмим̣ бха̄джане карийама̄не пат̣хамакатена саддхим̣ катам̣ хотӣти там̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати. ан̃н̃асмим̣ пана бха̄джане тена ва̄ ан̃н̃ена ва̄ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. евам̣ катам̣ пат̣хамакатена миссетва̄пи бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати, на кевалан̃ча тасса йена пана катам̣, там̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃есам̣ пава̄рита̄нампи бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. йатха̄ пана акатена миссам̣ на хоти, евам̣ мукхан̃ча хаттхан̃ча суддхам̣ катва̄ бхун̃джитаббам̣. гила̄на̄тириттам̣ пана на кевалам̣ гила̄насса бхутта̄васесамева, атха кхо йам̣кин̃чи гила̄нам̣ уддисса ‘‘аджджа ва̄ све ва̄ йада̄ ва̄ иччхати, тада̄ кха̄диссатӣ’’ти а̄хат̣ам̣, там̣ саббам̣ ‘гила̄на̄тиритта’нти ведитаббам̣. кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ти йам̣кин̃чи йа̄вака̄ликам̣. кха̄деййа ва̄ бхун̃джеййа ва̄ па̄читтийанти еттха вуттанайена пава̄ритасса анатириттам̣ йам̣кин̃чи а̄мисам̣ аджджхохаран̣аттха̄йа пат̣игган̣хато гахан̣е дуккат̣ам̣, аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ самбахуле бхиккхӯ а̄раббха ан̃н̃атра бхун̃джанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘анатиритта’’нти айаметтха анупан̃н̃атти, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, йа̄мака̄лика̄дӣни а̄ха̄раттха̄йа ган̣хато, нира̄миса̄ни аджджхохарато ча дуккат̣ам̣, татха̄ атиритте анатириттасан̃н̃ино чева вематикасса ча. атириттасан̃н̃ино пана, ‘‘атириттам̣ ка̄ра̄петва̄ бхун̃джисса̄мӣ’’ти ган̣хантасса, ан̃н̃ассаттха̄йа ган̣хантасса, йа̄мака̄лика̄дӣни тесам̣ анун̃н̃а̄тапарибхогавасена нира̄миса̄ни парибхун̃джантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. пава̄ритабха̄во, а̄мисасса анатириттата̄, ка̄лена аджджхохаран̣анти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамакатхинасадиса̄нева, идам̣ пана кирийа̄кирийанти.
пат̣хамапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. дутийапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄
чхат̣т̣хе абхихат̣т̣хум̣ пава̄реййа̄ти абхихаритва̄ ‘‘ханда, бхиккху кха̄да ва̄ бхун̃джа ва̄’’ти евам̣ пава̄реййа. джа̄нанти сутва̄ ва̄ дисва̄ ва̄ тасса пава̄ритабха̄вам̣ джа̄нанто. а̄са̄дана̄пеккхоти а̄са̄данам̣ чоданам̣ ман̇кукаран̣абха̄вам̣ апеккхама̄но. бхуттасмим̣ па̄читтийанти еттха абхиха̄ре та̄ва дуккат̣ам̣, саче со там̣ ган̣ха̄ти, пуна абхиха̄ракасса дуккат̣ам̣, тасмим̣ пана бхун̃джанте абхиха̄ракасса тасса аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре дуккат̣ам̣, бходжанапарийоса̄не па̄читтийам̣.
са̄ваттхийам̣ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄раббха анатириттена бходжанена абхихат̣т̣хум̣ пава̄ран̣а̄ваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, пава̄рите пава̄ритасан̃н̃ино па̄читтийам̣. вематикасса, йа̄мака̄лика̄дӣни а̄ха̄раттха̄йа абхихарантасса, тесан̃ча пат̣иггахан̣ааджджхоха̄ресу, аппава̄рите ча пава̄ритасан̃н̃ино, вематикасса ча дуккат̣ам̣. аппава̄ритасан̃н̃исса пана, йо ча атириттам̣ ка̄ра̄петва̄ дети, ‘‘ка̄ра̄петва̄ ва̄ бхун̃джа̄хӣ’’ти дети, йо ва̄ ‘‘ан̃н̃ассаттха̄йа харанто гаччха̄хӣ’’ти дети, йо ча йа̄мака̄лика̄дӣни ‘‘сати паччайе парибхун̃джа̄хӣ’’ти дети, тасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. пава̄ритата̄, пава̄ритасан̃н̃ита̄, а̄са̄дана̄пеккхата̄, анатириттена абхихат̣т̣хум̣ пава̄ран̣ата̄, бходжанапарийоса̄нанти има̄неттха пан̃ча ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни, идам̣ пана дуккхаведананти.
дутийапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. вика̄лабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
саттаме вика̄лети вигате ка̄ле, маджджханхика̄тиккаманато йа̄ва арун̣уггамана̄ти адхиппа̄йо. тасма̄ йо бхиккху етасмим̣ антаре йам̣кин̃чи ванамӯлапхалам̣ упа̄да̄йа а̄мам̣ ва̄ паккам̣ ва̄ а̄мисасан̇кхепагатам̣ кха̄данӣйам̣ ва̄ бходжанӣйам̣ ва̄ аджджхохаран̣аттха̄йа пат̣игган̣ха̄ти, тасса пат̣иггахан̣е дуккат̣ам̣, аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре па̄читтийам̣.
ра̄джагахе саттарасаваггийе бхиккхӯ а̄раббха вика̄ле бходжанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, йа̄мака̄лика̄дӣни а̄ха̄раттха̄йа пат̣иггахан̣ааджджхоха̄ресу, ка̄ле вика̄ласан̃н̃исса, вематикасса ча дуккат̣ам̣, ка̄ле ка̄ласан̃н̃исса йа̄мака̄лика̄дӣни сати паччайе парибхун̃джантасса умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ромат̣т̣хакасса ромат̣т̣хам̣, на ча бхиккхаве бахимукхадва̄ра̄ нӣхаритва̄ аджджхохаритабба’’нти (чӯл̣ава. 273) анун̃н̃а̄танайена ромат̣т̣хакасса̄пи ана̄патти. вика̄лата̄, йа̄вака̄ликата̄, аджджхохаран̣анти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасадиса̄нӣти.
вика̄лабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. саннидхика̄ракасиккха̄падаван̣н̣ана̄
ат̣т̣хаме саннидхика̄раканти ка̄ро каран̣ам̣ кирийа̄ти аттхато екам̣, саннидхи ка̄ро асса̄ти саннидхика̄рам̣, саннидхика̄рамева саннидхика̄ракам̣, пат̣иггахетва̄ екараттим̣ вӣтина̄митассетам̣ на̄мам̣. тасма̄ евам̣ саннидхикатам̣ йам̣кин̃чи йа̄вака̄ликам̣ ва̄ йа̄мака̄ликам̣ ва̄ ‘аджджхохарисса̄мӣ’ти ган̣хантасса пат̣иггахан̣е дуккат̣ам̣, аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре па̄читтийам̣. сачепи патто дуддхото хоти, йам̣ ан̇гулийа̄ гхам̣сантасса лекха̄ пан̃н̃а̄йати, ган̣т̣хикапаттасса ва̄ ган̣т̣хикантаре снехо павит̣т̣хо хоти, йо ун̣хе ота̄пентасса паггхарати, ун̣хайа̄гуйа̄ ва̄ гахита̄йа сандиссати, та̄дисе паттепи пунадивасе бхун̃джантасса па̄читтийам̣. йам̣ пана бхиккху нирапеккхо са̄ман̣ера̄нам̣ париччаджитва̄ техи нихитам̣ лабхитва̄ бхун̃джати, там̣ ват̣т̣ати. сайам̣ пат̣иггахетва̄ апариччаттамева хи дутийадивасе каппийабходжанам̣ бхун̃джантасса па̄читтийам̣. акаппийесу пана мануссамам̣се тхуллаччайена саддхим̣ па̄читтийам̣, сесесу пана дуккат̣ена саддхим̣. йа̄мака̄ликам̣ сати паччайе аджджхохарато па̄читтийам̣, а̄ха̄раттха̄йа аджджхохарато дуккат̣ена саддхим̣. йо пана пава̄рито хутва̄ анатириттакатам̣ аджджхохарати, тасса саббавикаппесу апарампи па̄читтийам̣ вад̣д̣хати. саче вика̄ле аджджхохарати, анатириттапаччайа̄ саббавикаппесу ана̄патти, сати паччайе вика̄лапаччайа̄ йа̄мака̄лика̄дӣсу ча ана̄патти. авасесесу вика̄лапаччайа̄ па̄читтийам̣ вад̣д̣хатийева. бхиккхусса пана саннидхи бхиккхунийа̄ ват̣т̣ати, бхиккхунийа̄ ча саннидхи бхиккхусса ват̣т̣ати, бхиккхуниккхандхаке (чӯл̣ава. 421-422) анун̃н̃а̄татта̄ ват̣т̣атӣти.
са̄ваттхийам̣ а̄йасмантам̣ белат̣т̣хасӣсам̣ а̄раббха саннидхика̄ракабходжанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, сатта̄хака̄лика йа̄ваджӣвика̄нам̣ пана а̄ха̄раттха̄йа пат̣иггахан̣е аджджхоха̄ре ча дуккат̣ам̣. йатха̄ чета̄ни а̄ха̄раттха̄йа на каппанти, евам̣ йа̄вака̄лика̄дӣхи сам̣сат̣т̣ха̄нипи, вуттан̃хетам̣ ‘‘йа̄вака̄ликена, бхиккхаве, йа̄мака̄ликам̣ тадахупат̣иггахитам̣ ка̄ле каппати, вика̄ле на каппатӣ’’тиа̄ди (маха̄ва. 305). тасма̄ сачепи там̣ там̣ тена тена саддхим̣ сам̣сат̣т̣хам̣ лабхати, саче асамбхиннарасам̣ ва̄ хоти судхотам̣ ва̄, йатха̄ итарена сам̣сагго на пан̃н̃а̄йати, аттано ка̄ла̄нурӯпена парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати.
саче пана самбхиннарасам̣ ва̄ хоти дуддхотам̣ ва̄, на ват̣т̣ати. йа̄вака̄ликан̃хи аттана̄ саддхим̣ самбхиннараса̄ни тӣн̣ипи йа̄мака̄лика̄дӣни аттано сабха̄вам̣ упанети, йа̄мака̄ликам̣ двепи сатта̄хака̄лика̄дӣни аттано сабха̄вам̣ упанети, сатта̄хака̄ликам̣ йа̄ваджӣвикамева аттано сабха̄вам̣ упанети. тасма̄ тена тадахупат̣иггахитена саддхим̣ тадахупат̣иггахитам̣ ва̄ пуре пат̣иггахитам̣ ва̄ йа̄ваджӣвикам̣ сатта̄хам̣ каппати, двӣхаппат̣иггахитена чха̄хам̣, тӣхаппат̣иггахитена пан̃ча̄хам̣…пе… сатта̄хаппат̣иггахитена тадахева каппатӣти ведитаббам̣. тасма̄йева хи ‘‘сатта̄хака̄ликена, бхиккхаве, йа̄ваджӣвикам̣ тадахупат̣иггахита’’нти аватва̄ ‘‘пат̣иггахитам̣ сатта̄хам̣ каппатӣ’’ти вуттам̣. ка̄лайа̄масатта̄ха̄тиккамесу четтха вика̄лабходжана саннидхибхесаджджасиккха̄пада̄нам̣ васена а̄паттийо ведитабба̄, имесу пана чатӯсу ка̄ликесу йа̄вака̄ликам̣ йа̄мака̄ликанти имамева двайам̣ антовут̣т̣хан̃чева саннидхика̄ракан̃ча, сатта̄хака̄ликам̣ йа̄ваджӣвикан̃ча акаппийакут̣ийам̣ никкхипитумпи ват̣т̣ати, саннидхимпи на джанети. акаппийакут̣ийам̣ антовут̣т̣хена пана тена саддхим̣ итарадвайам̣ тадахупат̣иггахитампи на ват̣т̣ати, мукхасаннидхи на̄ма хоти, маха̄паччарийам̣ пана антовут̣т̣хам̣ хотӣти вуттам̣. таттха на̄маматтамева на̄на̄каран̣ам̣, а̄патти пана дуккат̣амева. таттха акаппийакут̣и на̄ма сан̇гхасса ва̄ упасампаннапуггаласса ва̄ сантакам̣ васанаттха̄йа катагехам̣, таттха сахасеййаппахонаке падесе вут̣т̣хам̣ йа̄вака̄ликан̃ча йа̄мака̄ликан̃ча сан̇гхикам̣ ва̄ упасампаннапуггаласса ва̄ сантакам̣ антовут̣т̣хам̣ на̄ма хоти, таттха паккам̣ антопаккам̣ на̄ма, йаттха каттхачи пана сайам̣ паккам̣ са̄мам̣ паккам̣ на̄ма, там̣ саббам̣ анаджджхохаран̣ӣйам̣. тена тена саддхим̣ сам̣сат̣т̣хампи там̣гатикамева, саббам̣ аджджхохарантасса дуккат̣ам̣. тасма̄ антовут̣т̣хаантопаккамочанаттхам̣ бхагавата̄ чатассо каппийабхӯмийо (маха̄ва. 295) анун̃н̃а̄та̄, та̄сам̣ виниччхайо самантапа̄са̄дика̄йам̣ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 295) вутто. йаттха панета̄ на санти, таттха анупасампаннасса сантакам̣ катва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. са̄мам̣ па̄кампи пунапа̄кам̣ ват̣т̣ати, асаннидхика̄раке саннидхика̄ракасан̃н̃ино, вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. асаннидхика̄ракасан̃н̃ино, йа̄вака̄лика̄дӣни тӣн̣и нидахитва̄ сакам̣ сакам̣ ка̄лам̣ анатиккамитва̄, йа̄ваджӣвикам̣ сада̄пи сати паччайе парибхун̃джантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. а̄мисам̣, саннидхибха̄во, тасса аджджхохаран̣анти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасадиса̄нева̄ти.
саннидхика̄ракасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. пан̣ӣтабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄
наваме пан̣ӣтабходжана̄нӣти пан̣ӣтасам̣сат̣т̣ха̄ни саттадхан̃н̃аниббатта̄ни бходжана̄ни. йатха̄ хи а̄джан̃н̃айутто ратхо ‘а̄джан̃н̃аратхо’ти вуччати, евамидха̄пи пан̣ӣтасам̣сат̣т̣ха̄ни бходжана̄ни пан̣ӣтабходжана̄нӣти. йехи пана пан̣ӣтехи сам̣сат̣т̣ха̄ни, та̄ни ‘пан̣ӣтабходжана̄нӣ’ти вуччанти, тесам̣ пабхедадассанаттхам̣ сеййатхидам̣ саппи наванӣтантиа̄дима̄ха, таттха саппиа̄дӣни бхесаджджасиккха̄паде (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. бхесаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄) вутталаккхан̣енева ведитабба̄ни. маччха̄дӣсу пана саббопи ‘одако’ти (па̄чи. 260) вутталаккхан̣о маччхо маччхойева. йесам̣ пана мам̣сам̣ каппати, тесам̣ мам̣сан̃ча кхӣрададхӣни ча идха̄дхиппета̄ни. еварӯпа̄ни пан̣ӣтабходжана̄нӣти йа̄ни етехи саппиа̄дӣхи сам̣сат̣т̣хатта̄ ‘пан̣ӣтабходжана̄нӣ’ти вуччанти, татха̄рӯпа̄ни пан̣ӣтабходжана̄ни. агила̄ноти йасса техи вина̄пи пха̄су хоти. аттано аттха̄йа вин̃н̃а̄петва̄ти еттха пана йо агила̄но суддха̄ни саппиа̄дӣни бхесаджджаттха̄йа вин̃н̃а̄пети, со маха̄на̄масиккха̄падена (па̄чи. 303) ка̄ретаббо, маччха̄дӣни чатта̄ри вин̃н̃а̄пенто сӯподанавин̃н̃аттийа̄ (па̄чи. 612-613) ка̄ретаббо, саппиа̄дӣхи сам̣сат̣т̣хабходжана̄ни вин̃н̃а̄пенто имина̄ ка̄ретаббо. татра̄йам̣ виниччхайо – ‘‘саппина̄ бхаттам̣ дехи, саппим̣ а̄киритва̄ дехи, саппимиссакам̣ катва̄ дехи, саха саппина̄ дехи, саппин̃ча бхаттан̃ча дехӣ’’ти евам̣ вин̃н̃а̄пентасса та̄ва вин̃н̃аттийа̄ дуккат̣ам̣, пат̣иггахан̣е дуккат̣ам̣, аджджхохаран̣е аджджхохаран̣е па̄читтийам̣. ‘‘саппибхаттам̣ дехӣ’’ти вутте пана йасма̄ са̄либхаттам̣ вийа саппибхаттам̣ на̄ма наттхи, тасма̄ сӯподанавин̃н̃аттийа̄ дуккат̣амева хоти. саче пана ‘‘саппина̄ бхаттам̣ дехӣ’’ти вутте бхаттам̣ датва̄ ‘‘саппим̣ катва̄ бхун̃джа̄хӣ’’ти наванӣтакхӣра̄дӣни ва̄ каппийабхан̣д̣ам̣ ва̄ дети ‘‘имина̄ саппим̣ гахетва̄ бхун̃джа̄хӣ’’ти, йатха̄ваттхукамева. ‘‘госаппина̄ бхаттам̣ дехӣ’’ти вутте пана госаппим̣ ва̄ дету, тасмим̣ асати пуриманайена наванӣта̄дӣни ва̄, га̄вим̣йева ва̄ дету ‘‘ито саппина̄ бхун̃джа̄хӣ’’ти, йатха̄ваттхукамева. саче пана ‘‘госаппина̄ дехӣ’’ти йа̄чито аджика̄саппиа̄дӣхи дети, висан̇кетам̣. еван̃хи сати ан̃н̃ам̣ йа̄читена ан̃н̃ам̣ диннам̣ на̄ма хоти, тасма̄ ана̄патти, еса найо ‘‘аджика̄саппина̄ дехӣ’’тиа̄дӣсупи. ‘‘каппийасаппина̄ дехӣ’’ти вутте акаппийасаппина̄ дети, висан̇кетамева. ‘‘акаппийасаппина̄ дехӣ’’ти вутте акаппийасаппина̄ва дети, пат̣иггахан̣епи парибхогепи дуккат̣амева. имина̄ найена саббападесу виниччхайо ведитаббо. саче пана саббехипи саппиа̄дӣхи екат̣т̣ха̄не ва̄ на̄на̄т̣т̣ха̄не ва̄ вин̃н̃а̄петва̄ пат̣иладдхам̣ екато самбхиннарасам̣ катва̄ тато кусаггена екабиндумпи аджджхохарати, нава па̄читтийа̄ни.
са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха пан̣ӣтабходжанавин̃н̃аттиваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘агила̄но’’ти айаметтха анупан̃н̃атти, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, гила̄насса агила̄насан̃н̃ино, вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. гила̄насан̃н̃исса, гила̄нака̄ле вин̃н̃а̄петва̄ агила̄насса бхун̃джато, гила̄насса сесаке, н̃а̄такаппава̄ритат̣т̣ха̄нато, ан̃н̃ассаттха̄йа вин̃н̃атте, аттано дханена гахите, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. пан̣ӣтабходжаната̄, агила̄ната̄, катавин̃н̃аттийа̄ пат̣ила̄бхо, аджджхохаран̣анти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. аддха̄насамут̣т̣ха̄нам̣, кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
пан̣ӣтабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. дантапонасиккха̄падаван̣н̣ана̄
дасаме адиннанти ка̄йена ва̄ ка̄йаппат̣ибаддхена ва̄ ган̣хантасса хаттхапа̄се т̣хатва̄ ка̄йака̄йаппат̣ибаддханиссаггийа̄нам̣ ан̃н̃атарена на диннам̣, аппат̣иггахитакассетам̣ на̄мам̣. аппат̣иггахитакан̃хи бхиккхуно аттано сантакампи аджджхохаритум̣ на ват̣т̣ати. пат̣иггахитам̣ антамасо висса̄сикасантакампи ват̣т̣ати, тасса лаккхан̣ам̣ вуттавипалла̄сена ведитаббам̣. саче хи йо кочи анупасампанно антамасо тираччха̄нопи бхиккхусса ва̄ бхиккхунийа̄ ва̄ хаттхапа̄се т̣хито ка̄йа̄дӣнам̣ ан̃н̃атарена дети, тан̃че бхиккхуна̄ йена кеначи сарӣра̄вайавена ва̄, таппат̣ибаддхена ва̄, сам̣ха̄римена ча антамасо ман̃чена̄пи, дха̄ретум̣ саматтхена ча антамасо ататтхаджа̄такаруккхапан̣н̣ена̄пи, сӯчийа̄ пара̄мат̣т̣хаматтена̄пи пат̣иггахитам̣, пат̣иггахитамева хоти. пат̣ибаддхаппат̣ибаддхам̣ на̄ма идха наттхи, йампи наттхукаран̣ийа̄ диййама̄нам̣ на̄сика̄йа, акаллако ва̄ мукхена пат̣игган̣ха̄ти, саббам̣ ват̣т̣ати, а̄бхогаматтамева хеттха пама̄н̣ам̣. пубба̄бхоге ча сати паччха̄ нидда̄йантасса патте диннампи хаттхапа̄се сати пат̣иггахитамева хоти. йампи ‘‘паттена пат̣игган̣хисса̄мӣ’’ти нисиннассева хаттхе патати, там̣ ват̣т̣атийева. абхихат̣абха̄джанато патитараджампи ват̣т̣ати, таттха т̣хитанисиннанипанна̄нам̣ пава̄ран̣а̄сиккха̄паде вуттанайенева хаттхапа̄со ведитаббо.
саче пана да̄йакаппат̣игга̄хакесу еко а̄ка̄се хоти, еко бхӯмийам̣, бхӯмат̣т̣хасса сӣсена а̄ка̄сат̣т̣хасса ча т̣хапетва̄ да̄тум̣ ва̄ гахетум̣ ва̄ паса̄ритахаттхам̣ йам̣ а̄саннатарам̣ ан̇гам̣, тасса оримантена хаттхапа̄саппама̄н̣ам̣ париччхиндитаббам̣. сачепи еко кӯпе хоти, еко кӯпатат̣е, еко ва̄ руккхе, еко патхавийам̣, вуттанайенева хаттхапа̄саппама̄н̣ам̣ париччхиндитаббам̣. тасмим̣ т̣хатва̄ сачепи две тайо ва̄ са̄ман̣ера̄ йам̣ маджджхимо пурисо уккхипитум̣ саккоти, еварӯпам̣ бха̄рам̣ пават̣т̣ента̄ бхиккхуно бхӯмийам̣ т̣хапитахаттхам̣ а̄ропенти, уккхипитва̄ ва̄ бхиккхуно паса̄ритахаттхе екадесена̄пи т̣хапенти, там̣ пат̣иггахитамева хоти. йам̣ пана пин̣д̣а̄йа чарантасса патте раджам̣ патати, там̣ аппат̣иггахитамева хоти, тасма̄ пат̣иггахетва̄ва бхиккха̄ ган̣хитабба̄. аппат̣иггахетва̄ ган̣хантасса винайадуккат̣ам̣, там̣ пана пуна пат̣иггахетва̄ бхун̃джантасса ана̄патти. саче ‘‘пат̣иггахетва̄ детха̄’’ти вутте вачанам̣ ассутва̄ ва̄ ана̄дийитва̄ ва̄ бхиккхам̣ дентийева, винайадуккат̣а̄ муччати, пуна пат̣иггахетва̄ ан̃н̃а̄ бхиккха̄ пат̣иггахетабба̄. саче маха̄ва̄то тато тато раджам̣ па̄тети, на сакка̄ хоти бхиккхам̣ гахетум̣, ‘‘анупасампаннасса дасса̄мӣ’’ти суддхачиттена а̄бхогам̣ катва̄ ган̣хитум̣ ват̣т̣ати. там̣ анупасампаннасса датва̄ пуна тена диннам̣ ва̄ тасса висса̄сена ва̄ пат̣иггахетва̄ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. ассукхел̣асин̇гха̄н̣ика̄дӣсу йам̣ т̣ха̄нато чавитва̄ хаттхе ва̄ патте ва̄ патати, там̣ пат̣иггахетаббам̣, ан̇галаггам̣ пат̣иггахитамева. патантампи воччхиннан̃че антара̄ на гахетаббам̣, уггахитакам̣ на̄ма хоти, там̣ паччха̄ пат̣иггахитампи на ват̣т̣ати. йам̣ пана бхесаджджам̣ ва̄ мӯлапхалам̣ ва̄ ма̄та̄дӣнам̣ аттха̄йа гахетва̄ чха̄йаттха̄йа ва̄ пхалиниса̄кхам̣ уккхипитва̄ гаччхати, тато йам̣ иччхати, там̣ пуна пат̣иггахетва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. йо пана таттха джа̄такапхалиниса̄кха̄йа ва̄ валлийа̄ ва̄ гахетва̄ ча̄лети. тасса тато ладдхам̣ пхалам̣ на ват̣т̣ати, дурупачин̣н̣адуккат̣ан̃ча а̄паджджати, ан̃н̃асса там̣ ват̣т̣ати, пхалируккхам̣ пана апассайитум̣ ва̄ а̄ламбитум̣ ва̄ ват̣т̣ати, пат̣иггахетва̄ т̣хапите йам̣ ан̃н̃ам̣ ан̇кура̄ди уппаджджати, пат̣иггахитамева там̣. йа̄ва хи хаттхато мутте нирапеккхо на хоти, нирапеккхата̄йа ва̄ хаттхато на муччати, та̄ва на пат̣иггахан̣ам̣ виджахати, айаметтха сан̇кхепо, виттха̄ро пана самантапа̄са̄дика̄йам̣ вутто.
мукхадва̄ранти галана̄л̣икам̣. мукхена ва̄ хи павит̣т̣хам̣ хоту, на̄сика̄йа ва̄, галена аджджхохаран̣ӣйата̄йа саббампи там̣ мукхадва̄рам̣ павеситамева хоти. а̄ха̄ранти йам̣кин̃чи йа̄вака̄ликам̣ ва̄ йа̄мака̄ликам̣ ва̄ сатта̄хака̄ликам̣ ва̄ йа̄ваджӣвикам̣ ва̄. саббан̃хетам̣ аджджхохаран̣ӣйатта̄ ‘а̄ха̄ро’ти вуччати, таттха саббампи дхан̃н̃ам̣ ва̄ дхан̃н̃а̄нуломам̣ ва̄ та̄лана̄л̣икерапанасалабуджаала̄букумбхан̣д̣апуссапхалатипусапхалаел̣а̄лукасан̇кха̄там̣ нававидхам̣ маха̄пхалан̃чева апаран̣н̣ан̃ча, йан̃чан̃н̃ам̣ ванамӯлапаттапуппхапхала̄ди а̄ха̄раттхам̣ пхарати, там̣ саббам̣ йа̄ва маджджханхикака̄ло, та̄ва парибхун̃джитаббато йа̄вака̄ликам̣ на̄ма. амбапа̄нам̣ джамбупа̄нам̣ чочапа̄нам̣ мочапа̄нам̣ мадхукапа̄нам̣ муддикапа̄нам̣ са̄лӯкапа̄нам̣ пха̄русакапа̄нанти има̄ни ат̣т̣ха па̄на̄ни, йа̄ни ча тесам̣ анулома̄ни веттатинтин̣икама̄тулун̇гакапит̣т̣хакосамбакараманда̄дикхуддакапхалапа̄на̄ни, ета̄ни сабба̄ни анупасампаннехи сӣтодакена маддитва̄ ката̄ни а̄диччапа̄ка̄ни ва̄ йа̄ва раттийа̄ паччхимайа̄мам̣ нидахитва̄ парибхун̃джитаббато йа̄мака̄лика̄ни на̄ма. авасесесу анун̃н̃а̄тапхалапаттапуппхарасесупи есева найо. саппиа̄дӣни пан̃ча бхесаджджа̄ни сатта̄хам̣ нидахитва̄ парибхун̃джитаббато сатта̄хака̄лика̄ни на̄ма. идам̣ пана йа̄вака̄лика̄диттайам̣ ка̄лавимуттан̃ча удакам̣ т̣хапетва̄ авасесамӯлапхала̄пхала̄ди йам̣ нева кха̄данӣйаттхам̣ на бходжанӣйаттхам̣ пхарати, там̣ йа̄ваджӣвам̣ нидахитва̄ сати паччайе парибхун̃джитаббато йа̄ваджӣвикам̣ на̄ма. а̄хареййа̄ти павесеййа. ан̃н̃атра удакадантапона̄ти идам̣ ана̄ха̄репи удаке а̄ха̄расан̃н̃а̄йа, дантапоне ча ‘‘мукхадва̄рам̣ а̄хат̣ам̣ ида’’нти сан̃н̃а̄йа куккучча̄йанта̄нам̣ куккуччавиноданаттхам̣ вуттам̣. удакан̃хи йатха̄сукхам̣ па̄тум̣, дантакат̣т̣хан̃ча дантапонапарибхогена парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати. т̣хапетва̄ пана идам̣ двайам̣ авасесам̣ аджджхохаран̣аттха̄йа ган̣хато гахан̣е дуккат̣ам̣, аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре па̄читтийам̣, сачепи дантакат̣т̣харасо аджа̄нантасса анто пависати, па̄читтийамева.
веса̄лийам̣ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ а̄раббха адиннам̣ а̄ха̄рам̣ а̄харан̣аваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, ‘‘ан̃н̃атра удакадантапона̄’’ти айаметтха анупан̃н̃атти, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, пат̣иггахитаке аппат̣иггахитасан̃н̃ино, вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. пат̣иггахитасан̃н̃исса, удакадантапоне, чатта̄ри маха̄викат̣а̄ни сати паччайе асати каппийака̄раке са̄мам̣ гахетва̄ парибхун̃джантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. еттха дуббачопи асаматтхопи каппийака̄рако асантапаккхейева тит̣т̣хати, чха̄рика̄йа асати суккхада̄рум̣ джха̄петва̄, тасмин̃ча асати аллада̄рум̣ руккхато чхиндитва̄пи ка̄тум̣, маттикаттха̄йа ча патхавим̣ кхан̣итумпи ват̣т̣ати, идам̣ пана чатуббидхампи маха̄викат̣ам̣ ка̄лодиссам̣ на̄ма саппадат̣т̣хаккхан̣ейева са̄мам̣ гахетум̣ ват̣т̣ати, ан̃н̃ада̄ пат̣игга̄ха̄петва̄ парибхун̃джитаббам̣. аппат̣иггахитаката̄, ананун̃н̃а̄тата̄, дхӯма̄диаббоха̄рика̄бха̄во, аджджхохаран̣анти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни ел̣акаломасадиса̄нӣти.
дантапонасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
бходжанавагго чатуттхо.