3. паттавагго

1. паттасиккха̄падаван̣н̣ана̄

паттаваггасса пат̣хаме атирекапаттоти анадхит̣т̣хито ча авикаппито ча, со ча кхо уккат̣т̣хамаджджхимомака̄нам̣ ан̃н̃атаро пама̄н̣айуттова, тасса пама̄н̣ам̣ ‘‘ад̣д̣ха̄л̣хакоданам̣ ган̣ха̄тӣ’’тиа̄дина̄ (па̄ра̄ 602) найена па̄л̣ийам̣ вуттам̣. татра̄йам̣ виниччхайо – анупахатапура̄н̣аса̄литан̣д̣ула̄нам̣ сукот̣т̣итапарисуддха̄нам̣ две магадхана̄л̣ийо гахетва̄ техи тан̣д̣улехи ануттан̣д̣уламакилиннамапин̣д̣икам̣ сувисадам̣ кундамакул̣ара̄сисадисам̣ авасса̄витоданам̣ пачитва̄ ниравасесам̣ патте паккхипитва̄ тасса оданасса чатуттхабха̄гаппама̄н̣о на̄тигхано на̄титануко хаттхаха̄рийо саббасамбха̄расан̇кхато муггасӯпо паккхипитаббо, тато а̄лопасса анурӯпам̣ йа̄вачарима̄лопаппахонакам̣ маччхамам̣са̄дибйан̃джанам̣ паккхипитаббам̣, саппителатаккарасакан̃джийа̄дӣни пана ган̣анӯпага̄ни на хонти. та̄ни хи оданагатика̄нева, нева ха̄петум̣, на вад̣д̣хетум̣ сакконти, еваметам̣ саббампи паккхиттам̣ саче паттасса мукхават̣т̣ийа̄ хет̣т̣химара̄джисамам̣ тит̣т̣хати, суттена ва̄ хӣрена ва̄ чхиндантасса суттасса ва̄ хӣрасса ва̄ хет̣т̣химантам̣ пхусати, айам̣ уккат̣т̣хо на̄ма патто. саче там̣ ра̄джим̣ атиккамма тхӯпӣкатам̣ тит̣т̣хати, айам̣ уккат̣т̣хомако на̄ма патто. саче там̣ ра̄джим̣ на сампа̄пун̣а̄ти, антогадхамева хоти, айам̣ уккат̣т̣хуккат̣т̣хо на̄ма патто. уккат̣т̣хато упад̣д̣хаппама̄н̣о маджджхимо. маджджхимапаттато упад̣д̣хаппама̄н̣о омако. тесампи вуттанайенева бхедо ведитаббо. иччетесу навасу уккат̣т̣хуккат̣т̣хо ча омакомако ча̄ти две апатта̄, сеса̄ сатта патта̄ пама̄н̣айутта̄ на̄ма, айаметтхасан̇кхепо, виттха̄ро пана самантапа̄са̄дика̄йам̣ (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.598 а̄дайо) вутто, тасма̄ евам̣ пама̄н̣айуттам̣ саман̣аса̄руппена паккам̣ айопаттам̣ ва̄ маттика̄паттам̣ ва̄ лабхитва̄ пура̄н̣апаттам̣ паччуддхаритва̄ антодаса̄хе адхит̣т̣ха̄таббо. саче панасса мӯлато ка̄кан̣икаматтампи да̄таббам̣ авасит̣т̣хам̣ хоти, адхит̣т̣ха̄нупаго на хоти, аппаччуддхарантена викаппетаббо. таттха паччуддхаран̣а̄дхит̣т̣ха̄налаккхан̣ам̣ чӣваравагге вуттанайенева ведитаббам̣, викаппаналаккхан̣ам̣ парато ваккха̄ма. саче пана кочи апаттако бхиккху даса патте лабхитва̄ саббе аттана̄ва парибхун̃джитука̄мо хоти, екам̣ паттам̣ адхит̣т̣ха̄йа пуна дивасе там̣ паччуддхаритва̄ ан̃н̃о адхит̣т̣ха̄таббо, етенупа̄йена вассасатампи парихаритум̣ сакка̄. йо панасса патто мукхават̣т̣ито хет̣т̣ха̄ дван̇гуламаттока̄сато пат̣т̣ха̄йа йаттхакаттхачи кан̇гуситтханиккхаманаматтена чхиддена чхиддо хоти, со адхит̣т̣ха̄нупаго на хоти. пуна чхидде па̄катике кате адхит̣т̣ха̄таббо, сесам̣ адхит̣т̣ха̄навиджаханам̣ тичӣваре вуттанайамева.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе а̄раббха атирекапаттадха̄ран̣аваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, сесаван̣н̣ана̄ккамо чӣвараваггасса пат̣хамасиккха̄паде вуттанайенева ведитабботи.

паттасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. ӯнапан̃чабандханасиккха̄падаван̣н̣ана̄

дутийе ӯна̄ни пан̃ча бандхана̄ни асса̄ти ӯнапан̃чабандхано, на̄сса пан̃ча бандхана̄ни пӯрентӣти аттхо, тена ӯнапан̃чабандханена, иттхамбхӯтасса лаккхан̣е каран̣авачанам̣. таттха йасма̄ абандханасса̄пи пан̃ча бандхана̄ни на пӯренти саббасо наттхита̄йа, тенасса падабха̄джане ‘‘ӯнапан̃чабандхано на̄ма патто абандхано ва̄ екабандхано ва̄’’тиа̄ди (па̄ра̄. 613) вуттам̣. ‘‘ӯнапан̃чабандханена̄’’ти ча вуттатта̄ йасса пан̃чабандхано патто хоти пан̃чабандханока̄со ва̄, тасса со апатто, тасма̄ ан̃н̃ам̣ вин̃н̃а̄петум̣ ват̣т̣ати. йасмим̣ пана патте мукхават̣т̣ито хет̣т̣ха̄ бхат̣т̣ха̄ дван̇гулаппама̄н̣а̄ ека̄пи ра̄джи хоти, там̣ тасса̄ ра̄джийа̄ хет̣т̣химапарийанте паттаведхакена виджджхитва̄ пачитва̄ суттараджджукамакачираджджука̄дӣхи ва̄ типусуттакена ва̄ бандхитва̄ там̣ бандханам̣ а̄мисасса алагганаттхам̣ типупат̣т̣акена ва̄ кеначи баддхасилеса̄дина̄ ва̄ пат̣иччха̄детаббам̣, со ча патто адхит̣т̣хахитва̄ парибхун̃джитаббо, сукхумам̣ ва̄ чхиддам̣ катва̄ бандхитаббо, пха̄н̣итам̣ джха̄петва̄ па̄са̄н̣ачун̣н̣ена бандхитумпи ват̣т̣ати. йасса пана две ра̄джийо ва̄ ека̄йева ва̄ чатуран̇гула̄, тасса две бандхана̄ни да̄табба̄ни. йасса тиссо ва̄ ека̄йева ва̄ чхал̣ан̇гула̄, тасса тӣн̣и. йасса чатассо ва̄ ека̄йева ва̄ ат̣т̣хан̇гула̄, тасса чатта̄ри. йасса пан̃ча ва̄ ека̄йева ва̄ дасан̇гула̄, со баддхопи абаддхопи апаттойева, ан̃н̃о вин̃н̃а̄петаббо, еса та̄ва маттика̄патте виниччхайо.

айопатте пана сачепи пан̃ча ва̄ атирека̄ни ва̄ чхидда̄ни хонти, та̄ни че айачун̣н̣ена ва̄ а̄н̣ийа̄ ва̄ лохаман̣д̣алена ва̄ баддха̄ни мат̣т̣ха̄ни хонти, свева парибхун̃джитаббо, ан̃н̃о на вин̃н̃а̄петаббо. атха пана екампи чхиддам̣ махантам̣ хоти, лохаман̣д̣алена баддхампи мат̣т̣хам̣ на хоти, патте а̄мисам̣ лаггати, акаппийо хоти айам̣ патто, ан̃н̃о вин̃н̃а̄петаббо. йо пана евам̣ паттасан̇кхепагате ва̄ айопатте, ӯнапан̃чабандхане ва̄ маттика̄патте сати ан̃н̃ам̣ вин̃н̃а̄пети, пайоге дуккат̣ам̣, пат̣ила̄бхена ниссаггийо хоти, ниссаджджитаббо. ниссаджджантена сан̇гхамаджджхе ева ниссаджджитаббо, тена вуттам̣ ‘‘бхиккхупариса̄йа ниссаджджитаббо’’ти. йо ча тасса̄ бхиккхупариса̄йа̄тиеттха техи бхиккхӯхи пакатийа̄ ева аттано аттано адхит̣т̣хитам̣ паттам̣ гахетва̄ саннипатитаббам̣, тато самматена паттагга̄ха̄пакена паттасса виджджама̄нагун̣ам̣ ватва̄ ‘‘бханте, имам̣ ган̣хатха̄’’ти тхеро ваттаббо. саче тхерасса со патто на руччати, аппиччхата̄йа ва̄ на ган̣ха̄ти, ват̣т̣ати. тасмим̣ пана анукампа̄йа аган̣хантасса дуккат̣ам̣. саче пана ган̣ха̄ти, тхерасса паттам̣ дутийаттхерам̣ га̄ха̄петва̄ етенева упа̄йена йа̄ва сан̇гханавака̄ га̄ха̄петаббо, тена париччаттапатто пана паттапарийанто на̄ма, со тасса бхиккхуно пада̄таббо. тена̄пи со йатха̄ вин̃н̃а̄петва̄ гахитапатто, евамева саккаччам̣ парибхун̃джитаббо. саче пана там̣ джигуччханто адесе ва̄ никкхипати, апарибхогена ва̄ парибхун̃джати, виссаджджети ва̄, дуккат̣ам̣ а̄паджджати.

саккесу чхаббаггийе а̄раббха бахӯ патте вин̃н̃а̄панаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, абандханена абандханам̣, екабандханам̣, дубандханам̣, тибандханам̣, чатуббандханам̣, абандханока̄сам̣, екадвитичатуббандханока̄сам̣ чета̄пети, евам̣ екекена паттена дасадха̄ дасавидхам̣ паттам̣. чета̄панавасена пана екам̣ ниссаггийапа̄читтийасатам̣ хоти. нат̣т̣хапаттасса, бхиннапаттасса, аттано н̃а̄такаппава̄рите, ан̃н̃асса ча н̃а̄такаппава̄рите, тассеваттха̄йа вин̃н̃а̄пентасса, аттано дханена ган̣хато, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. адхит̣т̣ха̄нупагапаттасса ӯнапан̃чабандханата̄, аттуддесиката̄, акатавин̃н̃атти, та̄йа ча пат̣ила̄бхоти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни дхова̄панасиккха̄паде вуттанайа̄нева̄ти.

ӯнапан̃чабандханасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. бхесаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄

татийе пат̣иса̄йанӣйа̄нӣти пат̣иса̄йитабба̄ни, парибхун̃джитабба̄нӣти аттхо. етена сайам̣ уггахетва̄ никкхитта̄нам̣ сатта̄ха̄тиккамепи ана̄паттим̣ дассети, та̄ни хи пат̣иса̄йитум̣ на ват̣т̣анти. бхесаджджа̄нӣти бхесаджджакиччам̣ каронту ва̄, ма̄ ва̄, евам̣ ладдхавоха̄ра̄ни. саппи на̄ма гава̄дӣнам̣ саппи, йесам̣ мам̣сам̣ каппати, тесам̣ саппи. татха̄ наванӣтам̣. телам̣ на̄ма тиласа̄сапамадхӯкаеран̣д̣акаваса̄дӣхи ниббаттитам̣. мадху на̄ма маккхика̄мадхумева. пха̄н̣итам̣ на̄ма уччхурасам̣ упа̄да̄йа пана апакка̄ ва̄ аваттхукапакка̄ ва̄ сабба̄пи уччхувикати ‘‘пха̄н̣ита’’нти ведитаббам̣. та̄ни пат̣иггахетва̄ти та̄ни бхесаджджа̄ни пат̣иггахетва̄, на тесам̣ ваттхӯни. етена т̣хапетва̄ васа̄телам̣ йа̄неттха йа̄вака̄ликаваттхука̄ни, тесам̣ ваттхӯни пат̣иггахетва̄ ката̄ни саппиа̄дӣни сатта̄хам̣ атикка̄майатопи ана̄паттим̣ дассети. васа̄телам̣ пана ка̄ле пат̣иггахитам̣ ка̄ле нипаккам̣ ка̄ле сам̣сат̣т̣хам̣ телапарибхогена парибхун̃джитум̣ анун̃н̃а̄там̣, тасма̄ т̣хапетва̄ мануссавасам̣ ан̃н̃ам̣ йам̣кан̃чи васам̣ пуребхаттам̣ пат̣иггахетва̄ са̄мам̣ пачитва̄ ниббаттитателампи сатта̄хам̣ нира̄мисапарибхогена ват̣т̣ати. анупасампаннена пачитва̄ диннам̣ пана тадахупуребхаттам̣ са̄мисампи ват̣т̣ати, ан̃н̃есам̣ йа̄вака̄ликаваттхӯнам̣ ваттхум̣ пачитум̣ на ват̣т̣атийева. ниббаттитасаппи ва̄ наванӣтам̣ ва̄ пачитум̣ ват̣т̣ати, там̣ пана тадахупуребхаттампи са̄мисам̣ парибхун̃джитум̣ на ват̣т̣ати. пуребхаттам̣ пат̣иггахитакхӣра̄дито анупасампаннена пачитва̄ катасаппиа̄дӣни пана тадахупуребхаттам̣ са̄миса̄нипи ват̣т̣анти, паччха̄бхаттато пат̣т̣ха̄йа анаджджхохаран̣ӣйа̄ни, сатта̄ха̄тиккамепи ана̄патти. саннидхика̄ракам̣ парибхун̃джитабба̄нӣти саннидхим̣ катва̄ нидахитва̄ пуребхаттам̣ пат̣иггахита̄ни тадахупуребхаттам̣ са̄мисапарибхогена̄пи ват̣т̣анти, паччха̄бхаттато пат̣т̣ха̄йа пана та̄ни ча, паччха̄бхаттам̣ пат̣иггахита̄ни ча сатта̄хам̣ нира̄мисапарибхогена парибхун̃джитабба̄нӣти аттхо. ‘‘парибхун̃джитабба̄нӣ’’ти ча вачанато антосатта̄хе аббхан̃джана̄дӣнам̣ аттха̄йа адхит̣т̣хахитва̄ т̣хапитесу ана̄патти, йа̄ваджӣвика̄ни са̄сапамадхӯкаеран̣д̣акаат̣т̣хӣни телакаран̣аттхам̣ пат̣иггахетва̄ тадахева катателам̣ сатта̄хака̄ликам̣, дутийадивасе катам̣ чха̄хам̣ ват̣т̣ати, татийадивасе катам̣ пан̃ча̄хам̣, чатуттхапан̃чамачхат̣т̣хасаттамадивасе катам̣ тадахева ват̣т̣ати. саче йа̄ва арун̣асса уггамана̄ тит̣т̣хати, ниссаггийам̣ хоти, ат̣т̣хамадивасе катам̣ анаджджхохаран̣ӣйам̣, аниссаггийатта̄ пана ба̄хирапарибхогена ват̣т̣ати. сачепи на кароти, телаттха̄йа пат̣иггахитаса̄сапа̄дӣнам̣ пана па̄л̣ийам̣ ана̄гатасаппиа̄дӣнан̃ча сатта̄ха̄тиккаме дуккат̣ам̣ а̄паджджати. сӣтудакена катамадхӯкапуппхапха̄н̣итам̣ пана пха̄н̣итагатикамева, амбапха̄н̣ита̄дӣни йа̄вака̄лика̄ни. йам̣ панеттха сатта̄хака̄ликам̣, там̣ ниссат̣т̣хам̣ пат̣илабхитва̄пи аруа̄дӣни ва̄ маккхетум̣, аджджхохаритум̣ ва̄ на ват̣т̣ати. падӣпе ка̄л̣аван̣н̣е ва̄ упанетаббам̣, ан̃н̃асса бхиккхуно ка̄йикапарибхогам̣ ват̣т̣ати. йам̣ пана нирапеккхо париччаджитва̄ пуна лабхати, там̣ аджджхохаритумпи ват̣т̣ати. висум̣ т̣хапитасаппиа̄дӣсу, екабха̄джане ва̄ амисситесу ваттхуган̣ана̄йа а̄паттийо.

са̄ваттхийам̣ самбахуле бхиккхӯ а̄раббха сатта̄хам̣ атиккаманаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, сесам̣ чӣвараваггасса пат̣хамасиккха̄паде вуттанайенева ведитаббанти.

бхесаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. вассикаса̄т̣икасиккха̄падаван̣н̣ана̄

чатуттхе ма̄со сесо гимха̄нанти чатуннам̣ гимхама̄са̄нам̣ еко паччхимама̄со сесо. парийеситаббанти гимха̄нам̣ паччхимама̄сасса пат̣хамадивасато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва каттикама̄сасса паччхимадивасо, та̄ва ‘‘ка̄ло вассикаса̄т̣ика̄йа̄’’тиа̄дина̄ сатуппа̄дакаран̣ена, сан̇гхасса пава̄ритат̣т̣ха̄нато, аттано н̃а̄такаппава̄ритат̣т̣ха̄нато пана ‘‘детха ме вассикаса̄т̣икачӣвара’’нтиа̄дика̄йа вин̃н̃аттийа̄пи парийеситаббам̣. ан̃н̃а̄такааппава̄ритат̣т̣ха̄не сатуппа̄дам̣ каронтасса ваттабхеде дуккат̣ам̣, йатха̄ ва̄ татха̄ ва̄ ‘‘детха ме’’тиа̄дивачанена вин̃н̃а̄пентасса ан̃н̃а̄такавин̃н̃аттисиккха̄падена ниссаггийам̣ па̄читтийам̣. катва̄ нива̄сетаббанти гимха̄нам̣ паччхимаддхама̄сасса пат̣хамадивасато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва каттикама̄сасса паччхимадивасо, та̄ва сӯчикамманит̣т̣ха̄нена сакимпи ван̣н̣абхедаматтараджанена каппабиндукаран̣ена ча катва̄ паридахитабба̄. етта̄вата̄ гимха̄нам̣ паччхимо ма̄со парийесанаккхеттам̣, паччхимо аддхама̄со каран̣анива̄санаккхеттампи, васса̄насса чатӯсу ма̄сесу саббампи там̣ ват̣т̣атӣти айаматтхо дассито хоти. йо ча̄йам̣ гимха̄нам̣ паччхимо ма̄со анун̃н̃а̄то, еттха катапарийеситампи вассикаса̄т̣икам̣ адхит̣т̣ха̄тум̣ на ват̣т̣ати. саче тасмим̣ ма̄се атикканте вассам̣ уккад̣д̣хийати, пуна ма̄сапариха̄рам̣ лабхати, дховитва̄ пана никкхипитва̄ вассӯпана̄йикадивасе адхит̣т̣ха̄табба̄. саче сатисаммосена ва̄ аппахонакабха̄вена ва̄ аката̄ хоти. те ча две ма̄се васса̄насса чатума̄санти чха ма̄се париха̄рам̣ лабхати. саче пана каттикама̄се катхинам̣ аттхарийати, апарепи чатта̄ро ма̄се лабхати, евам̣ даса ма̄са̄ хонти. тато парампи сатийа̄ пачча̄са̄йа там̣ мӯлачӣварам̣ катва̄ т̣хапентасса екама̄санти евам̣ ека̄даса ма̄се париха̄рам̣ лабхати, ито парам̣ ека̄хампи на лабхати.

орена че ма̄со сесо гимха̄нанти гимха̄нам̣ паччхимама̄сасса оримабха̄ге йа̄ва хемантасса пат̣хамадивасо, та̄ва̄ти аттхо. парийесеййа̄ти етесу саттасу пит̣т̣хисамайама̄сесу ан̃н̃а̄такааппава̄ритат̣т̣ха̄нато сатуппа̄дакаран̣ена парийесантасса ниссаггийам̣ па̄читтийам̣, вин̃н̃а̄пентасса ан̃н̃а̄такавин̃н̃аттисиккха̄падена ниссаггийам̣ па̄читтийам̣, н̃а̄такаппава̄рите вин̃н̃а̄пентасса тена сиккха̄падена ана̄патти, сатуппа̄дам̣ каронтасса имина̄ сиккха̄падена а̄патти. оренаддхама̄со сесо гимха̄нанти гимха̄насса паччхимаддхама̄сато оримабха̄ге екасмим̣ аддхама̄се. катва̄ нива̄сеййа̄ти еттхантаре дхаммена уппаннампи катва̄ нива̄сентасса ниссаггийам̣ хоти.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха вассикаса̄т̣икапарийесанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, ӯнакама̄саддхама̄сесу атирекасан̃н̃ино вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣, татха̄ сатийа̄ вассикаса̄т̣ика̄йа наггасса ка̄йам̣ овасса̄пайато. поккхаран̣ийа̄дӣсу пана нха̄йантасса ва̄ аччхинначӣварасса ва̄ нат̣т̣хачӣварасса ва̄ ‘‘аниваттхам̣ чора̄ харантӣ’’ти евам̣ а̄пада̄су ва̄ нива̄сайато умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. еттха ча вассикаса̄т̣ика̄йа аттуддесиката̄, асамайе парийесаната̄, та̄йа ча пат̣ила̄бхоти има̄ни та̄ва парийесана̄паттийа̄ тӣн̣и ан̇га̄ни. сачӣварата̄, а̄пада̄бха̄во, вассикаса̄т̣ика̄йа сакабха̄во, асамайе нива̄сананти има̄ни нива̄сана̄паттийа̄ чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни дхова̄панасиккха̄паде вуттанайа̄нева̄ти.

вассикаса̄т̣икасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. чӣварааччхинданасиккха̄падаван̣н̣ана̄

пан̃чаме са̄мам̣ чӣварам̣ датва̄ти веййа̄вачча̄дӣни пачча̄сисама̄но сайамева датва̄. аччхиндеййа̄ти веййа̄вачча̄дӣни акаронтам̣ дисва̄ сакасан̃н̃а̄йа аччхиндантасса ваттхуган̣ана̄йа а̄паттийо. аччхинда̄пеййа̄тиеттха пана ‘‘аччхинда̄’’ти а̄н̣аттийа̄ дуккат̣ам̣, аччхиндесу йаттака̄ни а̄н̣атта̄ни, тесам̣ ган̣ана̄йа а̄паттийо.

са̄ваттхийам̣ упанандам̣ а̄раббха чӣварааччхинданаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, са̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣. анупасампанне упасампаннасан̃н̃ино, вематикасса, анупасампаннасан̃н̃ино ва̄, упасампаннасса̄пи викаппанупагапаччхимачӣварам̣ т̣хапетва̄ ан̃н̃ам̣ париккха̄рам̣, анупасампаннасса ча йам̣кин̃чи аччхиндато ва̄ дуккат̣ам̣. тена тут̣т̣хена ва̄ купитена ва̄ диннам̣ пана тасса висса̄сам̣ ва̄ ган̣хантасса умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. викаппанупагапаччхимачӣварата̄, са̄мам̣ динната̄, сакасан̃н̃ита̄, упасампанната̄, кодхавасена аччхинданам̣ ва̄ аччхинда̄панам̣ ва̄ти има̄неттха пан̃ча ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄ни ан̃н̃атра ведана̄йа. ведана̄ пана идха дуккхаведана̄йева̄ти.

чӣварааччхинданасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. суттавин̃н̃аттисиккха̄падаван̣н̣ана̄

чхат̣т̣хе суттанти чхаббидхам̣ кхомасутта̄дим̣ ва̄ тесам̣ ануломам̣ ва̄. вин̃н̃а̄петва̄ти чӣвараттха̄йа йа̄читва̄. ва̄йа̄пеййа̄ти ‘‘чӣварам̣ ме, а̄вусо, ва̄йатха̄’’ти акаппийа̄йа вин̃н̃аттийа̄ ва̄йа̄пеййа. ниссаггийанти евам̣ ва̄йа̄пентасса йо тантава̄йо чӣварава̄йанаттхам̣ туривемасаджджана̄дике пайоге кароти, тасса саббаппайогесу дуккат̣ам̣, пат̣ила̄бхена ниссаггийам̣ хоти.

ра̄джагахе чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха чӣварава̄йа̄панаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, вин̃н̃а̄питасуттам̣ вин̃н̃а̄питатантава̄йена ва̄йа̄пентасса дӣгхато видаттхиматте тирийан̃ча хаттхаматте вӣте ниссаггийам̣ па̄читтийам̣. ити йа̄ва чӣварам̣ вад̣д̣хати, та̄ва имина̄ пама̄н̣ена а̄паттийо вад̣д̣ханти. тенева пана авин̃н̃аттийа̄ ладдхасуттам̣ ва̄йа̄пентасса йатха̄ пуббе ниссаггийам̣, евам̣ идха дуккат̣ам̣. тенева вин̃н̃аттан̃ча авин̃н̃аттан̃ча ва̄йа̄пентасса саче вуттаппама̄н̣ена кеда̄рабаддхам̣ вийа чӣварам̣ хоти, акаппийасуттамайе париччхеде па̄читтийам̣, итарасмим̣ татхева дуккат̣ам̣. тато че ӯнатара̄ париччхеда̄, саббапариччхедесу дуккат̣а̄нева. атха екантарикена ва̄ суттена дӣгхато ва̄ каппийам̣ тирийам̣ акаппийам̣ катва̄ вӣтам̣ хоти, пуббе вуттаппама̄н̣аган̣ана̄йа дуккат̣а̄ни. етенева упа̄йена каппийатантава̄йена акаппийасутте, каппийа̄каппийехи тантава̄йехи суттепи каппийе акаппийе каппийа̄каппийе ча а̄паттибхедо ведитаббо. тикапа̄читтийам̣, ава̄йа̄пите ва̄йа̄питасан̃н̃ино вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. чӣварасиббанаа̄йогака̄йабандханаам̣сабаддхакапаттаттхавикапарисса̄вана̄нам̣ аттха̄йа суттам̣ вин̃н̃а̄пентасса, н̃а̄такаппава̄ритехи каппийасуттам̣ ва̄йа̄пентасса, ан̃н̃ассаттха̄йа, аттано дханена, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти, чӣвараттха̄йа вин̃н̃а̄питасуттам̣, аттуддесиката̄, акаппийатантава̄йена акаппийавин̃н̃аттийа̄ ва̄йа̄пананти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни дхова̄панасиккха̄паде вуттанайа̄нева̄ти.

суттавин̃н̃аттисиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. маха̄песака̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄

саттаме татра че со бхиккхӯти йатра га̄ме ва̄ нигаме ва̄ тантава̄йа̄, татра. пуббе аппава̄ритоти чӣвараса̄микехи аппава̄рито хутва̄. викаппам̣ а̄паджджеййа̄ти висит̣т̣хакаппам̣ адхикавидха̄нам̣ а̄паджджеййа. ида̄ни йена̄ка̄рена викаппам̣ а̄панно хоти, там̣ дассетум̣ идам̣ кхо, а̄вусотиа̄ди вуттам̣. таттха а̄йатанти дӣгхам̣. виттхатанти путхулам̣. аппитанти гханам̣. сувӣтанти сут̣т̣ху вӣтам̣, саббат̣т̣ха̄несу самам̣ катва̄ вӣтам̣. суппава̄йитанти сут̣т̣ху пава̄йитам̣, саббат̣т̣ха̄несу самам̣ катва̄ танте паса̄ритам̣. сувилекхитанти лекханийа̄ сут̣т̣ху вилекхитам̣. сувитаччхитанти коччхена сут̣т̣ху витаччхитам̣, сут̣т̣ху ниддхотанти аттхо. пин̣д̣апа̄таматтампӣти еттха ча на бхиккхуно пин̣д̣апа̄тада̄наматтена там̣ ниссаггийам̣ хоти, саче пана те тасса вачанена чӣвараса̄мика̄нам̣ хаттхато суттам̣ гахетва̄ ӣсакампи а̄йатам̣ ва̄ виттхатам̣ ва̄ аппитам̣ ва̄ каронти, атха тесам̣ пайоге бхиккхуно дуккат̣ам̣, пат̣ила̄бхена ниссаггийам̣ хоти.

са̄ваттхийам̣ упанандам̣ а̄раббха чӣваре викаппам̣ а̄паджджанаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, тикапа̄читтийам̣, н̃а̄таке ан̃н̃а̄такасан̃н̃ино вематикасса ва̄ дуккат̣ам̣. н̃а̄такаппава̄рита̄нам̣ тантава̄йехи, ан̃н̃асса ва̄ аттха̄йа, аттано ва̄ дханена, махаггхам̣ ва̄йа̄петука̄мам̣ аппаггхам̣ ва̄йа̄пентасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. ан̃н̃а̄такааппава̄рита̄нам̣ тантава̄йе упасан̇камитва̄ викаппама̄паджджаната̄, чӣварасса аттуддесиката̄, тасса вачанена суттавад̣д̣ханам̣, чӣвараппат̣ила̄бхоти има̄неттха чатта̄ри ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни дхова̄панасиккха̄паде вуттанайа̄нева̄ти.

маха̄песака̄расиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. аччекачӣварасиккха̄падаван̣н̣ана̄

ат̣т̣хаме даса̄ха̄на̄гатанти даса аха̄ни даса̄хам̣, тена даса̄хена ана̄гата̄ даса̄ха̄на̄гата̄, даса̄хена асампатта̄ти аттхо, там̣ даса̄ха̄на̄гатам̣, аччантасам̣йогавасена бхумматтхе упайогавачанам̣. каттикатема̄сикапун̣н̣аманти пат̣хамакаттикапун̣н̣амам̣, идха̄пи пат̣хамападасса анупайогата̄ пуриманайенева бхумматтхе упайогавачанам̣. идам̣ вуттам̣ хоти – йато пат̣т̣ха̄йа пат̣хамаппава̄ран̣а̄ ‘‘даса̄ха̄на̄гата̄’’ти вуччати, сачепи та̄ни диваса̄ни аччантамева бхиккхуно аччекачӣварам̣ уппаджджеййа, ‘‘аччекам̣ ида’’нти джа̄нама̄нена бхиккхуна̄ саббампи пат̣иггахетаббанти. тена пава̄ран̣а̄ма̄сасса джун̣хапаккхапан̃чамито пат̣т̣ха̄йа уппаннасса чӣварасса нидха̄нака̄ло дассито хоти. ка̄ман̃чеса ‘‘даса̄хапарамам̣ атирекачӣварам̣ дха̄ретабба’’нтиимина̄ва сиддхо, ат̣т̣хуппаттивасена пана апуббам̣ вийа аттхам̣ дассетва̄ сиккха̄падам̣ т̣хапитам̣. аччекачӣваранти гамикагила̄нагаббхиниабхинавуппаннасаддха̄нам̣ пуггала̄нам̣ ан̃н̃атарена ‘‘васса̄ва̄сикам̣ дасса̄мӣ’’ти евам̣ а̄рочетва̄ диннам̣. саче там̣ пуре пава̄ран̣а̄йа вибхаджитам̣, йена гахитам̣, тена вассаччхедо на ка̄таббо, кароти че, там̣ чӣварам̣ сан̇гхикам̣ хоти. йа̄ва чӣварака̄ласамайанти анаттхате катхине йа̄ва васса̄насса паччхимо ма̄со, аттхате катхине йа̄ва пан̃ча ма̄са̄, та̄ва никкхипитаббам̣.

са̄ваттхийам̣ самбахуле бхиккхӯ а̄раббха аччекачӣварасса чӣварака̄ласамайам̣ атиккаманаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, сесаметтха чӣвараваггасса пат̣хамасиккха̄паде вуттанайенева ведитаббанти.

аччекачӣварасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. са̄сан̇касиккха̄падаван̣н̣ана̄

наваме упавассам̣ кхо пана̄ти еттха упавассанти упавасса, упаваситва̄ти вуттам̣ хоти, упасампаджджантиа̄дӣсу (вибха. 570) вийа хеттха ануна̄сико дат̣т̣хаббо, вассам̣ упагантва̄ васитва̄ ча̄ти аттхо. имасса ча падасса ‘‘татха̄рӯпесу бхиккху сена̄санесу вихаранто’’тиимина̄ самбандхо, идам̣ вуттам̣ хоти – вассам̣ упагантва̄ васитва̄ ча тато парам̣ паччхимакаттикапун̣н̣амапарийоса̄нака̄лам̣ йа̄ни кхо пана та̄ни а̄ран̃н̃ака̄ни…пе… антарагхаре никкхипеййа̄ти. таттха а̄ран̃н̃ака̄нӣти саббапаччхима̄ни а̄ропитена а̄чарийадхануна̄ га̄масса индакхӣлато пат̣т̣ха̄йа пан̃чадханусатаппама̄н̣е падесе катасена̄сана̄ни. саче пана апариккхитто га̄мо хоти, париккхепа̄рахат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа минетаббам̣. саче виха̄расса париккхепо ва̄ апариккхиттасса йам̣ га̄мато саббапат̣хамам̣ сена̄санам̣ ва̄ четийам̣ ва̄ бодхи ва̄ дхувасаннипа̄тат̣т̣ха̄нам̣ ва̄ йа̄ва, там̣ та̄ва пакатимаггена минетаббам̣, ан̃н̃ам̣ маггам̣ ка̄тум̣, амаггена ва̄ минетум̣ на ват̣т̣ати. са̄сан̇касаммата̄нӣти чора̄дӣнам̣ нивит̣т̣хока̄са̄дидассанена ‘‘са̄сан̇ка̄нӣ’’ти саммата̄ни, евам̣ сан̃н̃а̄та̄нӣти аттхо. саха пат̣ибхайена саппат̣ибхайа̄ни, чорехи манусса̄нам̣ хатавилутта̄кот̣итабха̄вадассанато саннихитабалавабхайа̄нӣти аттхо.

антарагхаре никкхипеййа̄ти а̄ран̃н̃акасса сена̄санасса саманта̄ саббадиса̄бха̄гесу аттана̄ абхиручите гочарага̄ме никкхипеййа. тан̃ча кхо сатийа̄ ан̇гасампаттийа̄, татра̄йам̣ ан̇гасампатти – пуримика̄йа упагантва̄ маха̄пава̄ран̣а̄йа пава̄рито хоти, идамекам̣ ан̇гам̣. каттикама̄сойева хоти, идам̣ дутийам̣ ан̇гам̣. пан̃чадханусатикапаччхимаппама̄н̣айуттам̣ сена̄санам̣ хоти, идам̣ татийам̣ ан̇гам̣. ӯнаппама̄н̣е ва̄ га̄вутато атирекаппама̄н̣е ва̄ на лабхати, йатра хи пин̣д̣а̄йа чаритва̄ бхуттавела̄йамева пуна виха̄рам̣ сакка̄ а̄гантум̣, тадева идха̄дхиппетам̣. са̄сан̇касаппат̣ибхайамева хоти, идам̣ чатуттхам̣ ан̇гам̣ хотӣти. кочидева паччайоти кин̃чидева ка̄ран̣ам̣. тена чӣварена̄ти тена антарагхаре никкхиттачӣварена. виппава̄са̄йа̄ти вийогава̄са̄йа. тато че уттари виппавасеййа̄ти чха̄раттато уттари тасмим̣ сена̄сане саттамам̣ арун̣ам̣ ут̣т̣ха̄пеййа̄ти аттхо, татха̄ асакконтена пана га̄масӣмам̣ оккамитва̄ сабха̄йам̣ ва̄ йаттха каттхачи ва̄ васитва̄ чӣвараппаваттим̣ н̃атва̄ паккамитум̣ ват̣т̣ати. ан̃н̃атра бхиккхусаммутийа̄ти йам̣ сан̇гхо гила̄насса бхиккхуно чӣварена виппава̄сасаммутим̣ дети, там̣ т̣хапетва̄ аладдхасаммутикасса атирекачха̄раттам̣ виппавасато ниссаггийам̣ хоти.

са̄ваттхийам̣ самбахуле бхиккхӯ а̄раббха чӣваравиппава̄саваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, сесаметтха чӣвараваггасса дутийасиккха̄паде вуттанайенева ведитаббанти.

са̄сан̇касиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. парин̣атасиккха̄падаван̣н̣ана̄

дасаме сан̇гхиканти сан̇гхасса сантакам̣. со хи сан̇гхасса парин̣ататта̄ хаттхе ана̄рул̣хопи екена парийа̄йена сан̇гхасантако хоти. ла̄бханти лабхитаббам̣ чӣвара̄диваттхум̣. парин̣атанти ‘‘дасса̄ма карисса̄ма̄’’ти вачӣбхедена ва̄ хаттхамудда̄йа ва̄ сан̇гхасса ниннам̣ хутва̄ т̣хитам̣. аттано парин̣а̄меййа̄ти ‘‘идам̣ майхам̣ детха̄’’тиа̄дӣни ваданто аттаниннам̣ кареййа. саче пана сан̇гхасса диннам̣ хоти, там̣ гахетум̣ на ват̣т̣ати, сан̇гхассева да̄таббам̣. парин̣атам̣ пана сахадхаммика̄нам̣ ва̄ гихӣнам̣ ва̄ антамасо ма̄тусантакампи аттано парин̣а̄ментасса пайоге дуккат̣ам̣, пат̣ила̄бхена ниссаггийам̣ хоти.

са̄ваттхийам̣ чхаббаггийе бхиккхӯ а̄раббха парин̣а̄манаваттхусмим̣ пан̃н̃аттам̣, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, ана̄н̣аттикам̣, парин̣ате вематикасса, апарин̣ате парин̣атасан̃н̃ино чева вематикасса ча, сан̇гхачетийапуггалесу йасса кассачи парин̣атам̣ ан̃н̃асан̇гха̄дӣнам̣ парин̣а̄ментасса ча дуккат̣ам̣. апарин̣атасан̃н̃ино, ‘‘каттха дема̄’’ти пуччхите ‘‘йаттха тумха̄кам̣ читтам̣ пасӣдати, таттха детха, тумха̄кам̣ деййадхаммо парибхогам̣ ва̄ лабхеййа̄’’тиа̄дӣни вадантасса, умматтака̄дӣнан̃ча ана̄патти. сан̇гхе парин̣атабха̄во, там̣ н̃атва̄ аттано парин̣а̄манам̣, пат̣ила̄бхоти има̄неттха тӣн̣и ан̇га̄ни. самут̣т̣ха̄на̄дӣни адинна̄да̄насадиса̄нӣти.

парин̣атасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

паттавагго татийо.

ити кан̇кха̄витаран̣ийа̄ па̄тимоккхаван̣н̣ана̄йа

ниссаггийапа̄читтийаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.