11. дасуттарасуттаван̣н̣ана̄
350. а̄вусо бхиккхавети са̄вака̄нам̣ а̄лапананти са̄вака̄нам̣ а̄мантанавасена а̄лапанасамуда̄ча̄ро, на кевалам̣ ‘‘бхиккхаве’’ти, со пана буддха̄нам̣ а̄лапанам̣. тена̄ха ‘‘буддха̄ хӣ’’тиа̄ди. саттхусамуда̄ча̄равасена асамуда̄ча̄ро еветтха саттху уччат̣т̣ха̄не т̣хапанам̣. сампати а̄гататта̄ каттхачи на нибаддхо ва̄со етесанти анибаддхава̄са̄, антева̄сика̄. каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ саппа̄йасена̄санам̣ гавесанта̄ йам̣ кин̃чи дисам̣ гаччхантӣти диса̄гаманӣйа̄. ида̄ни таматтхам̣ виттха̄рато дассетум̣ ‘‘буддхака̄ле’’тиа̄ди вуттам̣.
асубхакаммат̣т̣ха̄нанти ека̄дасавидхам̣ асубхакаммат̣т̣ха̄нам̣. таттха̄пи пуггалавематтатам̣ н̃атва̄ таданурӯпам̣ таданурӯпамева дети. мохачаритассапи ка̄мам̣ а̄на̄па̄нассатикаммат̣т̣ха̄нам̣ саппа̄йам̣, каммат̣т̣ха̄набха̄вана̄йа пана бха̄джанабхӯтам̣ ка̄тум̣ саммохавигама̄йа пат̣хамам̣ уддесапарипуччха̄дхаммассаванадхаммаса̄каччха̄су нийоджетабботи вуттам̣ ‘‘мохачаритасса…пе… а̄чиккхатӣ’’ти. саддха̄чаритасса висесато пурима̄ чха ануссатийо саппа̄йа̄, та̄сам̣ пана ануйун̃джане айам̣ пуббабха̄гапат̣ипаттӣти дассетум̣ ‘‘паса̄данӣйасуттанте’’тиа̄ди вуттам̣. н̃а̄н̣ачаритасса̄ти буддхичаритасса, тасса пана маран̣ассати, упасама̄нуссати, чатудха̄туваваттха̄нам̣, а̄ха̄репат̣икӯласан̃н̃а̄ висесато саппа̄йа̄, тесам̣ пана упака̄радхаммадассанаттхам̣ ‘‘аниччата̄ди…пе… катхетӣ’’ти вуттам̣. таттхева̄ти саттху сантике ева. тема̄сикам̣ пат̣ипаданти тӣхи ма̄сехи саннит̣т̣ха̄петаббам̣ пат̣ипадам̣.
име бхиккхӯти имисса̄ дхаммадесана̄йа бха̄джанабхӯта̄ бхиккхӯ. ‘‘евам̣ а̄гантва̄ гаччханте пана бхиккхӯ’’ти идам̣ ‘‘буддхака̄ле’’тиа̄дина̄ тадуддесикавасена вуттабхиккхӯ сандха̄йа вуттам̣, на ‘‘име бхиккхӯ’’ти анантарам̣ вуттабхиккхӯ. тена̄ха ‘‘песетӣ’’ти. апалокетха̄ти а̄пуччхатха. ‘‘пан̣д̣ита̄’’тиа̄ди севанабхаджанесу ка̄ран̣авачанам̣. ‘‘сота̄паттипхале винетӣ’’тиа̄ди йебхуййавасена вуттам̣. а̄йасма̄ хи дхаммасена̄пати бхиккхӯ йебхуййена сота̄паттипхалам̣ па̄петва̄ виссаджджети ‘‘евамете нийата̄ самбодхипара̄йан̣а̄’’ти. а̄йасма̄ пана маха̄моггалла̄но ‘‘сабба̄пи бхавӯпапатти джигуччхитабба̄ва̄’’ти бхиккхӯ йебхуййена уттаматтхам̣йева па̄пети.
са̄вакехи винетум̣ саккун̣еййа̄ са̄вакавенеййа̄ на̄ма на са̄вакехева винетабба̄ти дассенто а̄ха ‘‘са̄вакавенеййа̄ на̄ма̄’’тиа̄ди. дасадха̄ ма̄тикам̣ т̣хапетва̄ти екакато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва дасака̄ дасадха̄ дасадха̄ ма̄тикам̣ т̣хапетва̄ вибхаттоти дасуттаро. дасуттаро гатотипи дасуттароти екакато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва дасака̄ дасахи уттаро адхико хутва̄ гато паваттотипи дасуттаро. екекасмим̣ паббети екакато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва дасака̄ дасасу паббесу екекасмим̣ паббе. даса даса пан̃ха̄ти ‘‘катамо дхаммо бахука̄ро аппама̄до кусалесу дхаммесӯ’’тиа̄дина̄ даса даса пан̃ха̄. висесита̄ти виссаджджита̄. дасуттарам̣ паваккха̄мӣти десийама̄нам̣ десанам̣ на̄макиттанамукхена пат̣иджа̄на̄ти ван̣н̣абхан̣анаттхам̣. паваккха̄мӣти пака̄рехи ваккха̄ми. татха̄ хеттха пан̃н̃а̄са̄дхика̄нам̣ пан̃чаннам̣ пан̃хасата̄нам̣ васена десана̄ паватта̄. дхамманти идха дхамма-саддо парийаттипарийа̄йо ‘‘идха бхиккху дхаммам̣ парийа̄пун̣а̄тӣ’’тиа̄дӣсу (а. ни. 5.73) вийа. сутталаккхан̣о ча̄йам̣ дхаммоти а̄ха ‘‘дхамманти сутта’’нти. сва̄йам̣ дхаммо йатха̄нусит̣т̣хам̣ пат̣ипаджджама̄насса нибба̄на̄вахо. тато ева ват̣т̣адуккхасамуччхеда̄йа хоти, са ча̄йамасса а̄нубха̄во саббесам̣ кхандха̄нам̣ памочанупа̄йабха̄ватоти дассенто ‘‘нибба̄наппаттийа̄’’тиа̄дима̄ха. тена вуттам̣ ‘‘нибба̄наппаттийа̄’’тиа̄ди.
уччам̣ каронтоти удаггам̣ ул̣а̄рам̣ пан̣ӣтам̣ катва̄ дассенто, пагган̣хантоти аттхо. пемам̣ джанентоти бхаттим̣ уппа̄денто. идан̃ча десана̄йа пагган̣ханам̣ буддха̄нампи а̄чин̣н̣ам̣ ева̄ти дассенто ‘‘ека̄йано’’тиа̄дима̄ха.
екадхаммаван̣н̣ана̄
351. (ка) ка̄ра-саддо упа-саддена вина̄пи упака̄раттхам̣ вадати, ‘‘бахука̄ра̄, бхиккхаве, ма̄та̄питаро путта̄на’’нтиа̄дӣсу (а. ни. 2.34) вийа̄ти а̄ха ‘‘бахука̄роти бахӯпака̄ро’’ти.
(кха) вад̣д̣хане вутте на̄нантарийата̄йа уппа̄данам̣ вуттамева хотӣти ‘‘бха̄ветабботи вад̣д̣хетаббо’’ти вутто. уппа̄данапуббика̄ хи вад̣д̣хана̄ти. нану ча ‘‘еко дхаммо уппа̄детаббо’’ти уппа̄данам̣ петтха висум̣ гахитам̣ ева̄ти? ан̃н̃ависайатта̄ тасса на̄йам̣ виродхо. татха̄ хи ‘‘еко дхаммо парин̃н̃еййо’’ти тӣхипи парин̃н̃а̄хи парин̃н̃еййатам̣ ватва̄пи ‘‘еко дхаммо паха̄таббо’’ти паха̄таббата̄ вутта̄.
(га) тӣхи парин̃н̃а̄хӣти н̃а̄татӣран̣апаха̄напарин̃н̃а̄хи.
(гха) паха̄на̄нупассана̄йа̄ти паджаханавасена паватта̄йа анупассана̄йа. миссакавасена четам̣ анупассана̄гахан̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣.
(н̇а) сӣласампада̄дӣнам̣ париха̄на̄вахо париха̄на̄йа сам̣ваттанако.
(ча) джха̄на̄дивисесам̣ гаметӣти висесага̄мӣ.
(чха) дуппаччаккхакароти анупачитан̃а̄н̣асамбха̄рехи паччаккхам̣ ка̄тум̣ асаккун̣еййо.
(джха) абхиджа̄нитабботи абхимукхам̣ н̃а̄н̣ена джа̄нитаббо.
саббаттха ма̄тика̄сӯти дука̄дивасена вутта̄су сабба̄су ма̄тика̄су. еттха ча а̄йасма̄ дхаммасена̄пати те бхиккхӯ бха̄вана̄йа нийоджетва̄ уттаматтхе патит̣т̣ха̄петука̄мо пат̣хамам̣ та̄ва бха̄вана̄йа упака̄радхаммам̣ уддесавасена дассенто ‘‘еко дхаммо бахука̄ро’’ти ватва̄ тена упака̄ракена упакаттаббам̣ дассенто ‘‘еко дхаммо бха̄ветаббо’’ти а̄ха. айан̃ча бха̄вана̄ випассана̄васена иччхита̄ти а̄ха ‘‘еко дхаммо парин̃н̃еййо’’ти. парин̃н̃а̄ ча на̄ма йа̄вадева паха̄таббападжаханаттха̄ти а̄ха ‘‘еко дхаммо паха̄таббо’’ти. паджахантена ча ха̄набха̄гийам̣ нӣхаритва̄ висесабха̄гийе ават̣т̣ха̄таббанти а̄ха ‘‘еко дхаммо ха̄набха̄гийо, еко дхаммо висесабха̄гийо’’ти. висесабха̄гийе ават̣т̣ха̄нан̃ча дуппат̣ивиджджханена, дуппат̣ивиджджхапат̣ивиджджханан̃че иджджхати, ниппха̄детаббаниппха̄данам̣ сиддхамева хотӣти а̄ха ‘‘еко дхаммо дуппат̣ивиджджхо, еко дхаммо уппа̄детаббо’’ти. тайидам̣ двайам̣ абхин̃н̃еййа̄диджа̄нанена хотӣти а̄ха ‘‘еко дхаммо абхин̃н̃еййо’’ти. абхин̃н̃еййан̃че абхин̃н̃а̄там̣, саччхика̄таббам̣ саччхикатамева хотӣти. етта̄вата̄ ча нит̣т̣хитакиччова хоти, на̄сса уттари кин̃чи каран̣ӣйанти евам̣ та̄ва маха̄тхеро екакавасена тесам̣ бхиккхӯнам̣ пат̣ипаттивидхим̣ уддисанто има̄ни даса пада̄ни имина̄ ануккамена уддиси.
(ка) евам̣ анийамато уддит̣т̣хадхамме сарӯпато нийаметва̄ дассетум̣ ‘‘катамо еко дхаммо’’тиа̄дина̄ десанам̣ а̄рабхи. тена вуттам̣ ‘‘ити а̄йасма̄ са̄рипутто’’тиа̄ди. еса найо дука̄дӣсу. вел̣ука̄роти вено. со хи вел̣увика̄рехи килан̃джа̄дикаран̣ена ‘‘вел̣ука̄ро’’ти вутто. анто, бахи ча саббагатаган̣т̣хим̣ нӣхаран̣ена нигган̣т̣хим̣ катва̄. екекакот̣т̣ха̄сети екака̄дӣсу дасасу кот̣т̣ха̄сесу екекасмим̣ кот̣т̣ха̄се.
саббаттхакам̣ упака̄раканти саббаттхакамева самма̄ пат̣ипаттийа̄ упака̄равантам̣. ида̄ни таматтхам̣ виттха̄рато дассетум̣ ‘‘айан̃хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. випассана̄габбхам̣ ган̣ха̄панети йатха̄ упари випассана̄ парипаччати тиккха̄ висада̄ хутва̄ маггена гхат̣ети, евам̣ пуббабха̄гавипассана̄вад̣д̣хане. аттхапат̣исамбхида̄дӣсӯти аттхапат̣исамбхида̄дӣсу ниппха̄детаббесу, тесам̣ самбха̄расамбхаран̣анти аттхо. еса найо ито паресупи. т̣ха̄на̄т̣т̣ха̄несӯти т̣ха̄не, ат̣т̣ха̄не ча джа̄нитаббе. маха̄виха̄расама̄паттийанти махатийам̣ джха̄на̄дивиха̄расама̄паттийам̣. випассана̄н̃а̄н̣а̄дӣсӯти а̄ди-саддена маномайиддхи а̄дика̄ни сан̇ган̣ха̄ти. ат̣т̣хасу виджджа̄сӯти амбат̣т̣хасутте (дӣ. ни. 1.279) а̄гатанайа̄су ат̣т̣хасу виджджа̄су.
тенева бхагава̄ тхометӣти йоджана̄. нанти аппама̄дам̣.
тха̄масампаннена̄ти н̃а̄н̣абаласаманна̄гатена. дӣпетва̄ти ‘‘евампи аппама̄до кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ сампа̄дане бахупака̄ро’’ти пака̄сетва̄. йам̣ кин̃чи анаваджджапаккхикаматтхам̣ аппама̄де паккхипитва̄ катхетум̣ йуттанти дассетум̣ ‘‘йам̣ кин̃чӣ’’тиа̄ди вуттам̣.
(кха) ка̄йагата̄сатӣти рассам̣ акатва̄ ниддесо, ниддесена ва̄ етам̣ сама̄сападам̣ дат̣т̣хаббам̣. ‘‘ат̣т̣хика̄ни пун̃джакита̄ни теровассика̄ни…пе… пӯтӣни чун̣н̣икаджа̄та̄нӣ’’ти (дӣ. ни. 2.379) евам̣ паваттаманасика̄ро ‘‘чун̣н̣икаманасика̄ро’’ти ваданти. апаре пана бхан̣анти ‘‘чун̣н̣икаирийа̄патхесу паваттаманасика̄ро’’ти. еттха уппаннасатийа̄ти етасмим̣ йатха̄вутте екӯнатим̣савидхе т̣ха̄не уппанна̄йа сатийа̄. сукхасампайутта̄ти ниппарийа̄йато сукхасампайутта̄, парийа̄йато пана чатуттхаджджха̄не упеккха̄пи ‘‘сукха’’нти ваттаббатам̣ лабхати сантасабха̄ватта̄.
(га) паччайабхӯто а̄рамман̣а̄дивисайопи а̄рамман̣абха̄вена ван̣о вийа а̄саве паггхарати, со сампайогасамбхава̄бха̄вепи саха а̄савехӣти са̄саво. татха̄ упа̄да̄на̄нам̣ хитоти упа̄да̄нийо. итаратха̄ пана паччайабха̄вена видхи пат̣иккхепо.
(гха) асмӣти ма̄ноти ‘‘асмӣ’’ти паватто ма̄но.
(ча) випарийа̄йена̄ти ‘‘аничче аничча’’нтиа̄дина̄ найена паватто патхаманасика̄ро.
(чха) идха пана випассана̄нантаро магго ‘‘а̄нантарико четосама̄дхӣ’’ти адхиппето. касма̄? випассана̄йа анантаратта̄, аттано ва̄ паваттийа̄ анантарам̣ пхалада̄йакатта̄. саддаттхато пана анантарам̣ пхалам̣ анантарам̣, тасмим̣ анантаре нийутта̄, там̣ ва̄ арахати, анантарапайоджаноти ва̄ а̄нантарико.
(джа) пхаланти пхалапан̃н̃а̄. паччавеккхан̣апан̃н̃а̄ адхиппета̄ акуппа̄рамман̣ата̄йа.
(джха) аттано пхалам̣ а̄харатӣти а̄ха̄ро, паччайоти а̄ха ‘‘а̄ха̄рат̣т̣хитика̄ти паччайат̣т̣хитика̄’’ти. айам̣ еко дхаммоти айам̣ паччайасан̇кха̄то еко дхаммоти паччайата̄саман̃н̃ена екам̣ катва̄ вадати. н̃а̄тапарин̃н̃а̄йа абхин̃н̃а̄йа̄ти н̃а̄тапарин̃н̃а̄сан̇кха̄та̄йа абхин̃н̃а̄йа.
(н̃а) акуппа̄ четовимуттӣти арахаттапхалавимутти акуппабха̄вена уккам̣сагататта̄. ан̃н̃атха̄ сабба̄пи пхаласама̄паттийо акуппа̄ ева пат̣ипаккхехи акопанӣйатта̄.
абхин̃н̃а̄йа̄ти ‘‘абхин̃н̃еййо’’ти еттха ладдхаабхин̃н̃а̄йа. парин̃н̃а̄йа̄ти еттха̄пи есева найо. паха̄таббасаччхика̄таббехӣти паха̄таббасаччхика̄таббападехи. паха̄напарин̃н̃а̄ва катхита̄ паха̄насаччхикирийа̄нам̣ ека̄ва̄рата̄йа парин̃н̃а̄йа сахева иджджханато. саччхика̄табботи висесато пхалам̣ катхитам̣. екасмим̣йева саттаме ева паде лаббхати. пхалам̣ пана анекесупи падесу лаббхати пат̣хамат̣т̣хаманавамадасамесу лаббханато. йасма̄ там̣ ниппарийа̄йато дасаме ева лаббхати, итаресу парийа̄йато тасма̄ ‘‘лаббхати ева̄’’ти са̄сан̇кам̣ вадати.
сабха̄вато виджджама̄на̄ти йена бахука̄ра̄дисабха̄вена десита̄, тена сабха̄вена параматтхато упалаббхама̄на̄. йа̄тха̄ва̄ти авипарӣта̄. татха̄сабха̄ва̄ти там̣сабха̄ва̄. на татха̄ на хонтӣти авитатхатта̄ татха̄ва хонти. тато ева вуттаппака̄рато ан̃н̃атха̄ на хонтӣти пан̃чахипи падехи тесам̣ дхамма̄нам̣ йатха̄бхӯтамева вадати. самма̄ти н̃а̄йена. йам̣ пана н̃а̄там̣, там̣ хетуйуттам̣ ка̄ран̣айуттамева хотӣти а̄ха ‘‘хетуна̄ ка̄ран̣ена̄’’ти. окаппанам̣ джанесӣти джинавачанабха̄вена абхиппаса̄дам̣ уппа̄деси.
екадхаммаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
дведхаммаван̣н̣ана̄
352. (ка) ‘‘саббаттха̄’’ ти идам̣ ‘‘сӣлапӯран̣а̄дӣсӯ’’ти етена саддхим̣ самбандхитаббам̣. ‘‘сӣлапӯран̣а̄дӣсу саббаттха аппама̄до вийа упака̄рака̄’’ти етена сатисампаджан̃н̃а̄нампи аппама̄дасса вийа саббаттха упака̄раката̄ пака̄сита̄ хоти аттхато на̄тивилаккхан̣атта̄ тато тесам̣. сатиавиппава̄со хи аппама̄до, со ча аттхато саббаттха авиджахита̄ сати ева, са̄ ча кхо н̃а̄н̣асампайутта̄ ева дат̣т̣хабба̄, итара̄йа татха̄рӯпасаматтхата̄бха̄вато.
(кха) тесам̣ пан̃часатаматта̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пуббабха̄гапат̣ипаттивасена деситатта̄ пуббабха̄га̄ катхита̄.
(чха) айонисоманасика̄ро сам̣килесасса мӯлака̄ран̣абха̄вена паватто хету, парибрӯханабха̄вена паватто паччайо. йонисоманасика̄репи есева найо. йатха̄ ча сатта̄нам̣ сам̣килеса̄йа, висуддхийа̄ ча паччайабхӯта̄ айонисоманасика̄ро, йонисоманасика̄роти ‘‘име две дхамма̄ дуппат̣ивиджджха̄’’ти еттха нӣхаритва̄ вутта̄, евам̣ имехи дхамма̄ нӣхаритва̄ ваттабба̄ти дассенто ‘‘татха̄’’тиа̄дима̄ха. таттха асубхаджджха̄на̄дайо чатта̄ро висам̣йога̄ на̄ма ка̄майога̄дипат̣ипаккхабха̄вато. ‘‘евам̣ пабхеда̄’’ти имина̄ ‘‘авиджджа̄бха̄гино дхамма̄, виджджа̄бха̄гино дхамма̄, кан̣ха̄ дхамма̄, сукка̄ дхамма̄’’ти (дха. са. 101, 104) евама̄дӣнам̣ сан̇гахо дат̣т̣хаббо.
(джха) паччайехи самечча самбхуййа кататта̄ пан̃чаккхандха̄ сан̇кхата̄ дха̄ту. кеначи анабхисан̇кхататта̄ нибба̄нам̣ асан̇кхата̄ дха̄ту.
(н̃а) тиссо виджджа̄ виджджанат̣т̣хена, видитакаран̣ат̣т̣хена ча виджджа̄. вимуттӣти арахаттапхалам̣ пат̣ипаккхато саббасо вимуттатта̄.
абхин̃н̃а̄дӣнӣти абхин̃н̃а̄пан̃н̃а̄дӣни. екакасадиса̄нева пуримава̄ре вийа вибхаджджа катхетаббато. магго катхитоти еттха ‘‘маггова катхито’’ти еваматтхам̣ аггахетва̄ ‘‘магго катхитова̄’’ти еваматтхо гахетаббо ‘‘ануппа̄де н̃а̄н̣а’’нти имина̄ пхаласса гахитатта̄. саччхика̄таббападе пхалам̣ катхитанти еттха̄пи ‘‘пхаламева катхита’’нти аггахетва̄ ‘‘пхалам̣ катхитамева̄’’ти аттхо гахетаббо виджджа̄ггахан̣ена тадан̃н̃асса сан̇гахитатта̄. еса найо ито паресупи еварӯпесу т̣ха̄несу.
дведхаммаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
тайодхаммаван̣н̣ана̄
353. (чха) соти ана̄га̄мимагго. саббасо ка̄ма̄нам̣ ниссаран̣ам̣ самуччхедавасена паджаханато. а̄руппе арахаттамагго на̄ма арӯпаджджха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ уппанно аггамагго. пуна уппаттинива̄ран̣атоти рӯпа̄нам̣ уппаттийа̄ саббасо нива̄ран̣ато. нируджджханти сан̇кха̄ра̄ етена̄ти ниродхо, аггамагго. тена хи килесават̣т̣е ниродхите итарампи ват̣т̣адвайам̣ ниродхитамева хоти. тасса пана ниродхасса парийоса̄натта̄ аггапхалам̣ ‘‘ниродхо’’ти ваттаббатам̣ лаббхатӣти а̄ха ‘‘арахаттапхалам̣ ниродхоти адхиппета’’нти. ‘‘арахаттапхалена хи нибба̄не дит̣т̣хе’’ ти идам̣ арахаттамаггена нибба̄надассанасса̄йам̣ ниббаттӣти катва̄ вуттам̣. еван̃ча катва̄ ‘‘арахаттасан̇кха̄таниродхасса паччайатта̄’’ ти идампи вачанам̣ саматтхитам̣ хоти.
(джа) атӣтам̣ са̄рамман̣анти атӣтакот̣т̣ха̄са̄рамман̣ам̣ н̃а̄н̣ам̣, атӣта̄ кхандха̄йатанадха̄туйо а̄раббха паваттанакан̃а̄н̣анти аттхо. ‘‘магго катхитова̄’’ти авадха̄ран̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣, татха̄ ‘‘саччхика̄таббе пхалам̣ катхитамева̄’’ти.
(н̃а) а̄сава̄нам̣ кхайе н̃а̄н̣анти ча а̄сава̄нам̣ кхайанте н̃а̄н̣анти адхиппа̄йо, ан̃н̃атха̄ магго катхито сийа̄.
тайодхаммаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
чатудхаммаван̣н̣ана̄
354. (ка) да̄румайам̣ чаккам̣ да̄ручаккам̣, татха̄ ратаначаккам̣. а̄н̣ат̣т̣хена дхаммо ева дхаммачаккам̣. ирийа̄патха̄нам̣ апара̄параппаваттито ирийа̄патхачаккам̣, татха̄ сампаттичаккам̣ ведитаббам̣.
ануччхавике десети пун̃н̃акирийа̄йа, самма̄пат̣ипаттийа̄ анурӯпадесе. севанам̣ ка̄лена ка̄лам̣ упасан̇каманам̣. бхаджанам̣ бхаттивасена пайирупа̄санам̣. аттано самма̄ т̣хапананти аттано читтасанта̄насса йонисо т̣хапанам̣ саддха̄дӣсу нивесананти а̄ха ‘‘саче’’тиа̄ди. идамеветтха пама̄н̣анти идамева пуббекатапун̃н̃ата̄сан̇кха̄там̣ сампаттичаккаметтха етесу сампаттичаккесу пама̄н̣абхӯтам̣ итаресам̣ ка̄ран̣абха̄вато. тена̄ха ‘‘йена хӣ’’тиа̄ди. со ева ча катапун̃н̃о пуггало атта̄нам̣ самма̄ т̣хапети акатапун̃н̃асса тадабха̄вато. пат̣хамо локийова, таттха̄пи ка̄ма̄вачарова. идха̄ти имасмим̣ дасуттарасутте. пуббабха̄ге локийа̄ва̄ти маггасса пуббабха̄ге паваттанака̄ локийа̄ ева. таттха ка̄ран̣ам̣ вуттамева.
(ча) ка̄майогависам̣його ана̄га̄мимагго, дит̣т̣хийогависам̣його сота̄паттимагго, итаре две арахаттамагготи евам̣ ана̄га̄мимагга̄дивасена ведитабба̄.
(чха) пат̣хамасса джха̄насса ла̄бхинти йва̄йам̣ аппагун̣асса пат̣хамасса джха̄насса ла̄бхӣ, там̣. ка̄масахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чарантӣти тато вут̣т̣хитам̣ а̄рамман̣авасена ка̄масахагата̄ хутва̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄ самуда̄чаранти чоденти туденти. тасса ка̄ма̄нупаккханда̄нам̣ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄нам̣ васена со пат̣хамаджджха̄насама̄дхи ха̄йати париха̄йати, тасма̄ ‘‘ха̄набха̄гийо сама̄дхӣ’’ти вутто. таданудхаммата̄ти таданурӯпасабха̄во. ‘‘сати сантит̣т̣хатӣ’’ти идам̣ миччха̄сатим̣ сандха̄йа вуттам̣. йасса хи пат̣хамаджджха̄на̄нурӯпасабха̄ва̄ пат̣хамаджджха̄нам̣ сантато пан̣ӣтато дисва̄ асса̄дайама̄на̄ апеккхама̄на̄ абхинандама̄на̄ никанти хоти, тасса никантивасена со пат̣хамаджджха̄насама̄дхи нева ха̄йати, на вад̣д̣хати, т̣хитикот̣т̣ха̄сико хоти, тена вуттам̣ ‘‘т̣хитибха̄гийо сама̄дхӣ’’ти.
авитаккасахагата̄ти авитаккам̣ дутийаджджха̄нам̣ сантато пан̣ӣтато манаси карото а̄рамман̣авасена авитаккасахагата̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄. самуда̄чарантӣти пагун̣апат̣хамаджджха̄нато вут̣т̣хитам̣ дутийаджджха̄на̄дхигаматтха̄йа чоденти туденти, тасса упари дутийаджджха̄нупаккханда̄нам̣ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄нам̣ васена со пат̣хамаджджха̄насама̄дхи висесабхӯтасса дутийаджджха̄насса уппаттипадат̣т̣ха̄ната̄йа ‘‘висесабха̄гийо сама̄дхӣ’’ти вутто. ниббида̄сахагата̄ти тамева пат̣хамаджджха̄нала̄бхим̣ джха̄нато вут̣т̣хитам̣ ниббида̄сан̇кха̄тена випассана̄н̃а̄н̣ена сахагата̄. випассана̄н̃а̄н̣ан̃хи джха̄нан̇гесу пабхедена упат̣т̣хахантесу ниббиндати уккан̣т̣хати, тасма̄ ‘‘ниббида̄’’ти вуччати. самуда̄чарантӣти нибба̄насаччхикаран̣аттха̄йа чоденти туденти. вира̄гӯпасан̃хитоти вира̄гасан̇кха̄тена нибба̄нена упасан̃хито. випассана̄н̃а̄н̣ан̃хи ‘‘сакка̄ имина̄ маггена вира̄гам̣ нибба̄нам̣ саччхика̄ту’’нти паваттито ‘‘вира̄гӯпасан̃хита’’нти вуччати, там̣сампайутта̄ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄пи вира̄гӯпасан̃хита̄ ева на̄ма. тасса тесам̣ сан̃н̃а̄манасика̄ра̄нам̣ васена со пат̣хамаджджха̄насама̄дхи арийамаггапат̣иведхасса падат̣т̣ха̄ната̄йа ‘‘ниббедхабха̄гийо сама̄дхӣ’’ти вутто. саббасама̄паттийоти дутийаджджха̄на̄дика̄ сабба̄ сама̄паттийо. аттхо ведитабботи ха̄набха̄гийа̄диаттхо та̄ва виттха̄ретва̄ ведитаббо.
магго катхито чатуннам̣ арийасачча̄нам̣ уддхат̣атта̄. пхалам̣ катхитам̣ сарӯпенева.
чатудхаммаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
пан̃чадхаммаван̣н̣ана̄
355. (кха) ‘‘пан̃чан̇гико самма̄сама̄дхӣ’’ти сама̄дхиан̇габха̄вена пан̃н̃а̄ уддит̣т̣ха̄ти пӣтипхаран̣ата̄дивачанена хи тамева вибхаджати. тена̄ха ‘‘пӣтим̣ пхарама̄на̄ уппаджджатӣ’’тиа̄ди.‘‘со имамева ка̄йам̣ вивекаджена пӣтисукхена абхисандетӣ’’тиа̄дина̄ (ма. ни. 1.427) найена пӣтийа̄, сукхасса ча пхаран̣ам̣ ведитаббам̣. сара̄гавира̄гата̄дивибха̄гадассанавасена паресам̣ чето пхарама̄на̄. а̄локапхаран̣ети касин̣а̄локасса пхаран̣е сати тенева а̄локена пхаритаппадесе. тасса сама̄дхисса рӯпадассанапаччайатта̄ паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ам̣ паччавеккхан̣анимиттам̣.
пӣтипхаран̣ата̄ сукхапхаран̣ата̄ти а̄рамман̣е т̣хатва̄ чатуттхаджджха̄насса уппа̄данато та̄ ‘‘па̄да̄ вийа̄’’ти вутта̄. четопхаран̣ата̄ а̄локапхаран̣ата̄ти там̣там̣киччаса̄дханато та̄ ‘‘хаттха̄ вийа̄’’ти вутта̄. абхин̃н̃а̄па̄дакаджджха̄нам̣ сама̄дха̄насса сарӣрабха̄вато ‘‘маджджхимака̄йо вийа̄’’ти вуттам̣. паччавеккхан̣анимиттам̣ уттаман̇габха̄вато ‘‘сӣсам̣ вийа̄’’ти вуттам̣.
(джа) саббасо килесадуккхадаратхапарил̣а̄ха̄нам̣ вигататта̄ локийасама̄дхисса са̄тисайаметтха сукханти вуттам̣ ‘‘аппитаппитаккхан̣е сукхатта̄ паччуппаннасукхо’’ти. пуримасса пуримасса васена паччхимам̣ паччхимам̣ ладдха̄севаната̄йа сантатарапан̣ӣтатарабха̄ваппатти хотӣти а̄ха ‘‘пуримо пуримо…пе… сукхавипа̄ко’’ти.
килесапат̣иппассаддхийа̄ти килеса̄нам̣ пат̣иппассамбханена ладдхатта̄. килесапат̣иппассаддхибха̄ванти килеса̄нам̣ пат̣иппассамбханабха̄вам̣. ладдхатта̄ паттатта̄ таббха̄вам̣ упагататта̄. локийасама̄дхисса паччанӣка̄ни нӣваран̣апат̣хамаджджха̄наникантиа̄дӣни ниггахетабба̄ни, ан̃н̃е килеса̄ ва̄ретабба̄, имасса пана арахаттасама̄дхисса пат̣иппассаддхасаббакилесатта̄ на ниггахетаббам̣, ва̄ретаббан̃ча аттхӣти магга̄нантарам̣ сама̄паттиккхан̣е ча аппайогена адхигататта̄, т̣хапитатта̄ ча апариха̄навасена ва̄ т̣хапитатта̄ насан̇кха̄раниггайхава̄рива̄ват̣о. ‘‘сативепуллаппаттатта̄’’ти етена аппаваттама̄на̄йапи сатийа̄ сатибахулата̄йа сато ева на̄ма̄ти дассети, ‘‘йатха̄париччхиннака̄лавасена̄’’ти етена париччхинданасатийа̄ сатоти дассети. сесесу н̃а̄н̣ан̇гесу. пан̃чан̃а̄н̣икоти еттха вуттасама̄дхимукхена пан̃ча н̃а̄н̣а̄нева уддит̣т̣ха̄ни, ниддит̣т̣ха̄ни ча.
магго катхито индрийасӣсена самма̄ва̄йа̄ма̄дӣнам̣ катхитатта̄. пхалам̣ катхитам̣ асеккха̄нам̣ сӣлаккхандха̄дӣнам̣ катхитатта̄.
пан̃чадхаммаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
чхадхаммаван̣н̣ана̄
356. магго катхитоти еттха ваттаббам̣ хет̣т̣ха̄ вуттамева.
саттадхаммаван̣н̣ана̄
357. (н̃а) хетуна̄ти а̄диантавантато, аначчантикато, та̄вака̄ликато, ниччапат̣иккхепатоти евам̣ а̄дина̄ хетуна̄. найена̄ти ‘‘йатха̄ име сан̇кха̄ра̄ етарахи, евам̣ атӣте, ана̄гате ча аничча̄ сан̇кхата̄ пат̣иччасамуппанна̄ кхайадхамма̄ вайадхамма̄ вира̄гадхамма̄ ниродхадхамма̄’’ти атӣта̄на̄гатесу найананайена. ка̄мам̣ кхӣн̣а̄савасса саббесам̣ сан̇кха̄ра̄нам̣ аниччата̄ди судит̣т̣ха̄ суппат̣ивиддха̄, там̣ пана асаммоханавасена киччато, випассана̄йа пана а̄рамман̣акаран̣авасена̄ти дассенто а̄ха ‘‘випассана̄н̃а̄н̣ена судит̣т̣ха̄ хонтӣ’’ти. килесавасена уппаджджама̄но парил̣а̄хо ваттхука̄масанниссайо, ваттхука̄ма̄вассайо ча̄ти вуттам̣ ‘‘двепи сапарил̣а̄хат̣т̣хена ан̇га̄рака̄су вийа̄’’ти. ниннассева̄ти [ниннасса (ат̣т̣хакатха̄йам̣)] ниннабха̄вассева. анто вуччати ла̄макат̣т̣хена тан̣ха̄. бйантам̣ вигатантам̣ бхӯтанти бйантӣбхӯтанти а̄ха ‘‘ниратибхӯтам̣, [нийатибхӯтам̣ (ат̣т̣хакатха̄йам̣) вигатантибхӯтам̣ (?)] ниттан̣ханти аттхо’’ти. идха саттаке. бха̄ветаббападе магго катхито боджджхан̇га̄нам̣ вуттатта̄.
пат̣хамабха̄н̣ава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
ат̣т̣хадхаммаван̣н̣ана̄
358. (ка) а̄дибрахмачарийика̄йа̄ти а̄дибрахмачарийа̄ ева а̄дибрахмачарийика̄ йатха̄ ‘‘винайо ева венайико’’ти, тасса̄ а̄дибрахмачарийика̄йа. ка̄ пана са̄ти а̄ха ‘‘пан̃н̃а̄йа̄’’ти. сиккхаттайасан̇гахасса̄ти адхисӣласиккха̄дисиккхаттайасан̇гахасса. упача̄раджджха̄насахагата̄ тарун̣асаматхапан̃н̃а̄ва удайаббайа̄нупассана̄васена паватта̄ тарун̣авипассана̄пан̃н̃а̄ [тарун̣асаматхавипассана̄пан̃н̃а̄ (ат̣т̣хакатха̄йам̣)]. а̄дибхӯта̄йа̄ти пат̣хама̄вайавабхӯта̄йа, десана̄васена четам̣ вуттам̣. уппаттика̄ле пана наттхи маггадхамма̄нам̣ а̄димаджджхапарийоса̄ната̄ екачиттуппа̄дапарийа̄паннатта̄ екаджджхам̣йева уппаджджанато. пеманти дал̣хабхатти, там̣ пана валлабхавасена паваттама̄нам̣ гехаситасадисам̣ хотӣти ‘‘гехаситапема’’нти вуттам̣. гарукаран̣авасена паваттийа̄ гару читтам̣ етасса̄ти гаручитто, тасса бха̄во гаручиттабха̄во, гарумхи гарука̄ро. ‘‘килеса̄ на уппаджджантӣ’’ти ватва̄ таттха ка̄ран̣ама̄ха ‘‘ова̄да̄нуса̄саним̣ лабхатӣ’’ти. гарӯнан̃хи сантике ова̄да̄нуса̄саним̣ лабхитва̄ йатха̄нусит̣т̣хам̣ пат̣ипаджджантасса килеса̄ на уппаджджанти. тена̄ха ‘‘тасма̄’’тиа̄ди.
(чха) пета̄ти петамахиддхика̄. асура̄нанти дева̄сура̄нам̣. пета̄сура̄ пана пета̄ ева̄ти тесам̣ петехи сан̇гахо авуттасиддхова. а̄ва̄ханам̣ гаччхантӣти самбхогасам̣саггамукхена петехева асура̄нам̣ сан̇гахан̣е ка̄ран̣ам̣ дассети.
(джа) аппиччхасса̄ти нииччхасса. абха̄ваттхо хеттха аппа-саддо ‘‘аппад̣ам̣самакасава̄та̄тапа̄’’тиа̄дӣсу (а. ни. 10.11) вийа. паччайесу аппиччхо паччайааппиччхо, чӣвара̄дипаччайесу иччха̄рахито. адхигамааппиччхоти джха̄на̄диадхигамавибха̄ване иччха̄рахито. парийаттиаппиччхоти парийаттийам̣ ба̄хусаччавибха̄ване иччха̄рахито. дхутан̇гааппиччхоти дхутан̇гесу аппиччхо дхутан̇гавибха̄вена иччха̄рахито. сантагун̣анигӯханена̄ти аттани сам̣виджджама̄на̄нам̣ джха̄на̄дигун̣а̄нан̃чева ба̄хусаччагун̣асса ча дхутан̇гагун̣асса ча нигӯханена чха̄данена. сампаджджатӣти ниппаджджати сиджджхати. но махиччхасса̄ти махатийа̄ иччха̄йа саманна̄гатасса, иччхам̣ ва̄ махантасса но сампаджджати анудхаммасса̄пи аниччханато.
павивиттасса̄ти пака̄рехи вивиттасса. тена̄ха ‘‘ка̄йачиттаупадхививекехи вивиттасса̄’’ти. ‘‘ат̣т̣хаа̄рамбхаваттхувасена̄’’ти етена бха̄вана̄бхийогавасена екӣбха̄вова идха ‘‘ка̄йавивеко’’ти адхиппето, на ган̣асан̇ган̣ика̄бха̄ваматтанти дассети. камманти йогакаммам̣.
саттехи килесехи ча сан̇ган̣анам̣ самодха̄нам̣ сан̇ган̣ика̄, са̄ а̄рамитаббат̣т̣хена а̄ра̄мо етасса̄ти сан̇ган̣ика̄ра̄мо, тасса. тена̄ха ‘‘ган̣асан̇ган̣ика̄йа чева̄’’тиа̄ди. а̄раддхавӣрийасса̄ти паггахитавӣрийасса, тан̃ча кхо упадхививеке нинната̄васена ‘‘айам̣ дхаммо’’ти вачанато. еса найо ито паресупи. виват̣т̣асаннисситам̣йева хи сама̄дха̄нам̣ идха̄дхиппетам̣, татха̄ пан̃н̃а̄пи. каммассаката̄пан̃н̃а̄йа хи патит̣т̣хато каммавасена ‘‘бхавесу на̄наппака̄ро анаттхо’’ти джа̄нанто каммаккхайакаран̃а̄н̣ам̣ абхипаттхети, тадаттхан̃ча усса̄хам̣ кароти. ма̄на̄дайо саттасанта̄нам̣ сам̣са̄ре папан̃ченти виттха̄рентӣти папан̃ча̄ти а̄ха ‘‘ниппапан̃часса̄ти вигатама̄натан̣ха̄дит̣т̣хипапан̃часса̄’’ти.
магго катхито сарӯпенева.
навадхаммаван̣н̣ана̄
359. (кха) висуддхинти н̃а̄н̣адассанависуддхим̣, аччантависуддхимева ва̄. чатупа̄рисуддхисӣланти па̄тимоккхасам̣вара̄динирупаккилит̣т̣хата̄йа чатуббидхапарисуддхивантам̣ сӣлам̣. па̄рисуддхипадха̄нийан̇ганти пуггаласса парисуддхийа̄ падха̄набхӯтам̣ ан̇гам̣. тена̄ха ‘‘парисуддхабха̄васса падха̄нан̇га’’нти. саматхасса висуддхибха̄во вода̄нам̣ пагун̣абха̄вена париччхиннанти а̄ха ‘‘ат̣т̣ха пагун̣асама̄паттийо’’ти. вигатупаккилесан̃хи ‘‘пагун̣а’’нти ваттаббатам̣ лаббхати, на саупаккилесам̣ ха̄набха̄гийа̄дибха̄ваппаттито. саттадит̣т̣хималависуддхито на̄марӯпапариччхедо дит̣т̣хивисуддхи. паччайапариггахо аддхаттайакан̇кха̄малавидхаманато кан̇кха̄витаран̣ависуддхи. йасма̄ на̄марӯпам̣ на̄ма саппаччайамева, тасма̄ там̣ паригган̣хантена аттхато тасса саппаччайата̄пи париггахита̄ ева хотӣти вуттам̣ ‘‘дит̣т̣хивисуддхӣти саппаччайам̣ на̄марӯпадассана’’нти. йасма̄ пана на̄марӯпасса паччайам̣ паригган̣хантена тӣсу аддха̄су кан̇кха̄малавитаран̣апаччайа̄ка̄ра̄вабодхавасенева хоти, тасма̄ ‘‘паччайа̄ка̄ран̃а̄н̣а’’нтиа̄ди вуттам̣ йатха̄ кан̇кха̄витаран̣ависуддхи ‘‘дхаммат̣т̣хитин̃а̄н̣а’’нти вуччати. магга̄магге н̃а̄н̣анти магга̄магге ваваттхапетва̄ т̣хитан̃а̄н̣ам̣. н̃а̄н̣анти идха тарун̣авипассана̄ катхита̄ тесам̣ бхиккхӯнам̣ аджджха̄сайавасена ‘‘н̃а̄н̣адассанависуддхӣ’’ти вут̣т̣ха̄нага̄минийа̄ випассана̄йа вуччама̄натта̄. йади ‘‘н̃а̄н̣адассанависуддхӣ’’ти вут̣т̣ха̄нага̄минивипассана̄ адхиппета̄, ‘‘пан̃н̃а̄’’ти ча арахаттапхалапан̃н̃а̄, магго пана катханти? магго бахука̄рападе вира̄гаггахан̣ена гахито. ваккхати хи ‘‘идха бахука̄рападе магго катхито’’ти (дӣ. ни. ат̣т̣ха. 3.359).
(чха) чаккха̄дидха̄туна̄наттанти чаккха̄дирӯпа̄дичаккхувин̃н̃а̄н̣а̄дидха̄тӯнам̣ вематтатам̣ нисса̄йа. чаккхусампхасса̄дина̄наттанти чаккхусампхассасотасампхассагха̄насампхасса̄дисампхассавибха̄гам̣. сан̃н̃а̄на̄наттанти еттха рӯпасан̃н̃а̄дисан̃н̃а̄на̄наттампи лаббхатева, там̣ пана ка̄масан̃н̃а̄диггахан̣енева гайхати. ка̄масан̃н̃а̄дӣти а̄ди-саддена бйа̄па̄дасан̃н̃а̄дӣнам̣ гахан̣ам̣. сан̃н̃а̄нида̄натта̄ папан̃часан̇кха̄нам̣ ‘‘сан̃н̃а̄на̄наттам̣ пат̣ичча сан̇каппана̄натта’’нти вуттам̣, ‘‘йам̣ сан̇каппети, там̣ папан̃четӣ’’ти вачанато ‘‘сан̇каппана̄наттам̣ пат̣ичча чхандана̄натта’’нти вуттам̣. чхандана̄наттанти ча тан̣ха̄чхандасса на̄наттам̣. рӯпапарил̣а̄хоти рӯпависайо рӯпа̄бхипаттхана̄васена паватто килесапарил̣а̄хо. саддапарил̣а̄хоти еттха̄пи есева найо. килесо хи уппаджджама̄но аппаттепи а̄рамман̣е патто вийа парил̣а̄хова уппаджджати. татха̄бхӯтасса пана килесачхандасса васена рӯпа̄дипарийесана̄ хотӣти а̄ха ‘‘парил̣а̄хана̄наттата̄йа рӯпапарийесана̄дина̄наттам̣ уппаджджатӣ’’ти. татха̄ парийесантасса саче там̣ рӯпа̄ди лаббхеййа, там̣ сандха̄йа̄ха ‘‘парийесана̄дина̄наттата̄йа рӯпапат̣ила̄бха̄дина̄наттам̣ уппаджджатӣ’’ти.
(джа) маран̣а̄нупассана̄н̃а̄н̣ети маран̣асса анупассана̄васена паваттан̃а̄н̣е, маран̣а̄нуссатисахагатапан̃н̃а̄йа̄ти аттхо. а̄ха̄рам̣ паригган̣хантасса̄ти гамана̄дивасена а̄ха̄рам̣ пат̣иккӯлато паригган̣хантасса. уккан̣т̣хантасса̄ти ниббиндантасса каттхачипи асаджджантасса.
дасадхаммаван̣н̣ана̄
360. (джха) ниджджарака̄ран̣а̄нӣти паджаханака̄ран̣а̄ни. имасмим̣ абхин̃н̃а̄паде магго катхӣйатӣти катва̄ ‘‘айам̣ хет̣т̣ха̄..пе… пуна гахита̄’’ти вуттам̣. татха̄ хи ваккхати ‘‘идха абхин̃н̃а̄паде магго катхито’’ (дӣ. ни. ат̣т̣ха. 3.360) кин̃ча̄пи ниджджин̣н̣а̄ миччха̄дит̣т̣хӣти а̄нетва̄ самбандхитаббам̣. йатха̄ миччха̄дит̣т̣хи випассана̄йа ниджджин̣н̣а̄пи на самуччхинна̄ти самуччхедаппаха̄надассанаттхам̣ пуна гахита̄, евам̣ миччха̄сан̇каппа̄дайопи випассана̄йа пахӣна̄пи асамуччхинната̄йа идха пуна гахита̄ти айаматтхо ‘‘миччха̄сан̇каппо’’тиа̄дӣсу саббападесу ваттабботи дассети ‘‘евам̣ саббападесу найо нетаббо’’ти имина̄.
еттха ча̄ти ‘‘самма̄вимуттипаччайа̄ ча анеке кусала̄ дхамма̄ бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччхантӣ’’ти етасмим̣ па̄л̣ипаде. еттха ча самуччхедавасена, пат̣иппассаддхивасена ча пат̣ипаккхадхамма̄ саммадева вимуччанам̣ самма̄вимутти, таппаччайа̄ ча маггапхалесу ат̣т̣ха индрийа̄ни бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ упагаччхантӣти маггасампайутта̄нипи саддха̄дӣни индрийа̄ни уддхат̣а̄ни. маггавасена хи пхалесу бха̄вана̄ па̄рипӯрӣ на̄ма̄ти. абхинанданат̣т̣хена̄ти ативийа синеханат̣т̣хенидан̃хи. соманассиндрийам̣ уккам̣сагатаса̄тасабха̄вам̣ сампайуттадхамме синехантам̣ тементам̣ вийа паваттати. паваттасантатиа̄дхипатеййат̣т̣хена̄ти випа̄касанта̄насса джӣване адхипатибха̄вена. ‘‘ева’’нтиа̄ди вуттассева аттхасса нигаманам̣.
аддхена саха чхат̣т̣ха̄ни пан̃хасата̄ни, пан̃н̃а̄са̄дхика̄ни саха пан̃хасата̄нӣти аттхо.
еттха ча а̄йасма̄ дхаммасена̄пати ‘‘дасасу на̄тхакаран̣адхаммесу патит̣т̣ха̄йа дасакасин̣а̄йатана̄ни бха̄венто дасаа̄йатанамукхена парин̃н̃ам̣ пат̣т̣хапетва̄ парин̃н̃еййадхамме париджа̄нанто дасамиччхатте, дасаакусалакаммапатхе ча паха̄йа дасакусалакаммапатхесу ча ават̣т̣хито дасасу арийа̄ва̄сесу а̄васитука̄мо дасасан̃н̃а̄ уппа̄денто дасаниджджараваттхӯни абхин̃н̃а̄йа дасаасеккхадхамме адхигаччхатӣ’’ти тесам̣ бхиккхӯнам̣ ова̄дам̣ маттхакам̣ па̄пенто десанам̣ нит̣т̣хапеси. памодавасена пат̣игган̣ханам̣ абхинандананти а̄ха ‘‘са̄дху са̄дхӯти абхинанданта̄ сираса̄ сампат̣иччхим̣сӯ’’ти. та̄йа аттаманата̄йа̄ти та̄йа йатха̄деситадесана̄гата̄йа пахат̣т̣хачиттата̄йа, таттха йатха̄ладдхааттхаведадхаммаведехӣти аттхо. имамева суттам̣ а̄ваджджама̄на̄ти имасмим̣ сутте таттха таттха а̄гате абхин̃н̃еййа̄дибхеде дхамме абхиджа̄нана̄дивасена саманна̄харанта̄. саха пат̣исамбхида̄хи…пе… патит̣т̣хахим̣сӯти аттано упаниссайасампанната̄йа, тхерасса ча десана̄нубха̄вена йатха̄раддхам̣ випассанам̣ уссуккетва̄ пат̣исамбхида̄парива̄ра̄йа абхин̃н̃а̄йа сан̣т̣хахим̣сӯти.
суман̇галавила̄синийа̄ дӣгханика̄йат̣т̣хакатха̄йа
дасуттарасуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄.