5. кӯт̣адантасуттаван̣н̣ана̄
323. пуримасуттадвайети амбат̣т̣хасон̣адан̣д̣асуттадвайе. вуттанайамева̄ти йам̣ таттха а̄гатасадисам̣ идха̄гатам̣ там̣ аттхаван̣н̣анато вуттанайамева, таттха вуттанайенева ведитаббанти аттхо. ‘‘тарун̣о амбаруккхо амбалат̣т̣хика̄’’ти (дӣ. ни. ат̣т̣ха. 1.2) брахмаджа̄ласуттаван̣н̣ана̄йам̣ вуттанти а̄ха ‘‘амбалат̣т̣хика̄ брахмаджа̄ле вуттасадиса̄ва̄’’ти.
йан̃н̃а̄ва̄т̣ам̣ сампа̄детва̄ маха̄йан̃н̃ам̣ уддисса савин̃н̃а̄н̣ака̄ни, авин̃н̃а̄н̣ака̄ни ча йан̃н̃ӯпакаран̣а̄ни упат̣т̣хапита̄нӣти вуттам̣ па̄л̣ийам̣ ‘‘маха̄йан̃н̃о упаккхат̣о’’ти, там̣ упаккхаран̣ам̣ тесам̣ татха̄саджджананти а̄ха ‘‘упаккхат̣оти саджджито’’ти. ваччхатарасата̄нӣти йувабха̄ваппатта̄ни балававаччхасата̄ни, те пана ваччха̄ ева хонти, на дамма̄ балибадда̄ ча̄ти а̄ха ‘‘ваччхасата̄нӣ’’ти. етети усабха̄дайо ураббхапарийоса̄на̄. анекесанти анекаджа̄тика̄нам̣. сан̇кхйа̄васена анеката̄ саттасатаггахан̣енева париччхинна̄. мигапаккхӣнанти махим̣сарурупасадакурун̇гагокан̣н̣амига̄нан̃чева моракапин̃джаратиттиракапота̄дипаккхӣнан̃ча.
328. йан̃н̃асан̇кха̄тасса пун̃н̃асса йо сам̣килесо, тасса нива̄ран̣ато ниседханато видха̄ вуччанти виппат̣иса̄равинодана̄. тато ева та̄ там̣ пун̃н̃а̄бхисандам̣ авиччхиндитва̄ т̣хапентӣти ‘‘т̣хапана̄’’ти вутта̄. та̄сам̣ пана йан̃н̃асса а̄димаджджхапарийоса̄навасена тӣсу ка̄лесу паваттийа̄ йан̃н̃о тит̣т̣хапаноти а̄ха ‘‘тит̣т̣хапананти аттхо’’ти. париккхаронти абхисан̇кхаронтӣти париккха̄ра̄, парива̄ра̄ти вуттам̣. ‘‘сол̣асапариккха̄ранти сол̣асапарива̄ра’’нти.
маха̄виджитара̄джайан̃н̃акатха̄ван̣н̣ана̄
336. пуббачаританти аттано пуримаджа̄тисамбхӯтам̣ бодхисамбха̄рабхӯтам̣ пун̃н̃ачарийам̣. татха̄ хисса ануга̄минова нидхисса тха̄варо нидхи нидассито. ад̣д̣хата̄ на̄ма вибхавасампанната̄, са̄ там̣ там̣ упа̄да̄йупа̄да̄йа вуччатӣти а̄ха ‘‘йо кочи аттано сантакена вибхавена ад̣д̣хо хотӣ’’ти. татха̄ махаддханата̄пӣти там̣ уккам̣сагатам̣ дассетум̣ ‘‘махата̄ апарима̄н̣асан̇кхйена дханена саманна̄гато’’ти вуттам̣. бхун̃джитаббато парибхун̃джитаббато висесато ка̄ма̄ бхого на̄ма̄ти а̄ха ‘‘пан̃чака̄магун̣авасена̄’’ти. пин̣д̣апин̣д̣авасена̄ти бха̄джана̄лан̇ка̄ра̄дивибха̄гам̣ ахутва̄ кевалам̣ кхан̣д̣акхан̣д̣авасена.
ма̄сака̄дӣти а̄ди-саддена тха̄лака̄дим̣ сан̇ган̣ха̄ти. бха̄джана̄дӣти а̄ди-саддена ваттхасеййа̄васатха̄дим̣ сан̇ган̣ха̄ти. суван̣н̣араджатаман̣имутта̄вел̣урийаваджирапава̄л̣а̄ни ‘‘саттаратана̄нӣ’’ти ваданти. са̄ливӣхиа̄ди пуббан̣н̣ам̣ пураккхатам̣сассапхаланти катва̄. таббипарийа̄йато муггама̄са̄ди апаран̣н̣ам̣. девасикам̣…пе… васена̄ти дивасе дивасе парибхун̃джитаббада̄таббавад̣д̣хетабба̄дивидхина̄ париваттанакадханадхан̃н̃авасена.
кот̣т̣хам̣ вуччати дхан̃н̃асса а̄т̣хапанат̣т̣ха̄нам̣, кот̣т̣хабхӯтам̣ ага̄рам̣ кот̣т̣ха̄га̄рам̣ тена̄ха ‘‘дхан̃н̃ена…пе… га̄ро ча̄’’ти. евам̣ са̄рагаббхам̣ ‘‘косо’’ти, дхан̃н̃асса а̄т̣хапанат̣т̣ха̄нан̃ча ‘‘кот̣т̣ха̄га̄ра’’нти дассетва̄ ида̄ни тато ан̃н̃атха̄ там̣ дассетум̣ ‘‘атха ва̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха йатха̄ асино тиккхабха̄вапариха̄рато париччхадо ‘‘косо’’ти вуччати, евам̣ ран̃н̃о тиккхабха̄вапарихаран̣атта̄ чатуран̇гинӣ сена̄ ‘‘косо’’ти а̄ха ‘‘чатуббидхо косо хаттхӣ асса̄ ратха̄ паттӣ’’ти. ‘‘ваттхакот̣т̣ха̄га̄раггахан̣енева саббасса̄пи бхан̣д̣ат̣т̣хапанат̣т̣ха̄насса гахитатта̄ тивидхам̣ кот̣т̣ха̄га̄ранти вуттам̣. ‘‘идам̣ евам̣ баху’’нтиа̄ди ра̄джа̄ таматтхам̣ джа̄нантова бхан̣д̣а̄га̄рикена катха̄петва̄ париса̄йа ниссаддабха̄ва̄па̄данаттхан̃ча а̄ха евам̣ ме пакатиккхобхо на бхависсатӣти.
337-8. бра̄хман̣о чинтеси джанападасса анупаддаваттхан̃чева йан̃н̃асса ча чира̄нупаваттанаттхан̃ча, тена̄ха ‘‘айам̣ ра̄джа̄’’тиа̄ди.
сатта̄нам̣ хитасса сукхасса ча видӯсанато ахитасса дуккхасса ча а̄ваханато чора̄ ева кан̣т̣ака̄, техи чоракан̣т̣акехи. йатха̄ га̄мава̄сӣнам̣ гха̄та̄ га̄магха̄та̄, евам̣ пантхика̄нам̣ духана̄ виба̄дхана̄ пантхадухана̄. адхаммака̄рӣти дхаммато апетасса айуттасса каран̣асӣло, аттано виджите джанапада̄дӣнам̣ тато анаттхато та̄йанена кхаттийо йо кхаттадхаммо, тасса ва̄ акаран̣асӣлоти аттхо. дассаво ева кхӣласадисатта̄ дассукхӣлам̣. йатха̄ хи кхетте кхӣлам̣ касана̄дӣнам̣ сукхаппаваттим̣, мӯласанта̄нена сассасса буддхин̃ча вибандхати, евам̣ дассаво радждже ра̄джа̄н̣а̄йа сукхаппаваттим̣, мӯлавирул̣хийа̄ джанапада̄нам̣ парибуддхин̃ча вибандханти. тена вуттам̣ ‘‘дассаво ева кхӣласадисатта̄ дассукхӣла’’нти. вадха-саддо хим̣санаттхопи хотӣти вуттам̣ ‘‘ма̄ран̣ена ва̄ кот̣т̣анена ва̄’’ти. аддубандхана̄дина̄ти а̄ди-саддена раджджубандханасан̇кхаликабандхана̄дим̣ сан̇ган̣ха̄ти. джа̄нийа̄ти дханаджа̄нийа̄, тена̄ха ‘‘сатам̣ ган̣хатха̄’’тиа̄ди. пан̃часикхамун̣д̣акаран̣анти ка̄капаккхакаран̣ам̣. гомайасин̃чананти сӣсе чхакан̣одака̄васечанам̣. кудан̣д̣акабандхананти гаддулабандханам̣. евама̄дӣнӣти а̄ди-саддена кхурамун̣д̣ам̣ каритва̄ бхасмапут̣апотхана̄дим̣ сан̇ган̣ха̄ти. ӯханисса̄мӣти уддхарисса̄ми, апанесса̄мӣти аттхо. уссахантӣти пуббе таттха катапаричайата̄йа усса̄хам̣ ка̄тум̣ сакконти. ануппадетӯти ану ану падету, тена̄ха ‘‘динне аппахонте’’тиа̄ди. саккхикаран̣апан̣н̣а̄ропана̄ни вад̣д̣хийа̄ саха ва̄ вина̄ ва̄ пуна гахетука̄масса, идха пана там̣ наттхӣти а̄ха ‘‘саккхим̣ акатва̄’’тиа̄ди, тена̄ха ‘‘мӯлаччхеджджавасена̄’’ти. пака̄рато бхан̣д̣а̄ни а̄бхарати самбхарати паричайати етена̄ти па̄бхатам̣, бхан̣д̣амӯлам̣.
дивасе дивасе да̄таббабхаттам̣ девасикабхаттам̣. ‘‘анума̄сам̣, анупосатха’’нтиа̄дина̄ да̄таббам̣ ветанам̣ ма̄сика̄дипариббайам̣. тасса тасса кула̄нурӯпена камма̄нурӯпена сӯрабха̄ва̄нурӯпена̄ти паччекам̣ анурӯпа-саддо йоджетаббо. сена̄пачча̄ди т̣ха̄нантарам̣. сакакаммапасутатта̄, анупаддаватта̄ ча дханадхан̃н̃а̄нам̣ ра̄сико ра̄сика̄рабхӯто. кхемена т̣хита̄ти анупаддавена паватта̄, тена̄ха ‘‘абхайа̄’’ти, куточипи бхайарахита̄ти аттхо.
чатупариккха̄раван̣н̣ана̄
339. тасмим̣ тасмим̣ кичче ануйанти ануваттантӣти ануйанта̄, ануйанта̄ ева а̄нуйанта̄ йатха̄ ‘‘анубха̄во ева а̄нубха̄во’’ти. асса̄ти ран̃н̃о. тети а̄нуйантакхаттийа̄дайо. аттамана̄ на бхависсанти ‘‘амхе еттха бахи каротӣ’’ти. нибандхавипула̄гамо га̄мо нигамо, вивад̣д̣хитамаха̄а̄йо маха̄га̄моти аттхо. джанапада-саддо хет̣т̣ха̄ вуттаттхо ева. чханнам̣ пакатӣнам̣ васена ран̃н̃о хитасукха̄бхибуддхи, тадекадеса̄ ча а̄нуйанта̄дайоти вуттам̣ ‘‘йам̣ тумха̄кам̣ ануджа̄нанам̣ мама бхавеййа дӣгхараттам̣ хита̄йа сукха̄йа̄’’ти.
ама̄ саха бхаванти киччесӯти амачча̄, раджджакиччавоса̄санака̄. те пана ран̃н̃о пийа̄, сахапаваттанака̄ ча хонтӣти а̄ха ‘‘пийасаха̄йака̄’’ти. ран̃н̃о парисати бхава̄ти па̄рисаджджа̄, те пана кети а̄ха ‘‘сеса̄ а̄н̣аттикара̄’’ти, йатха̄вуттаа̄нуйантакхаттийа̄дӣ хи авасеса̄ ран̃н̃о а̄н̣а̄кара̄ти аттхо. сатипи деййадхамме а̄нубха̄васампаттийа̄, парива̄расампаттийа̄ ча абха̄ве та̄дисам̣ да̄тум̣ на сакка̄, вуд̣д̣хака̄ле ча та̄диса̄нампи ра̄джӯнам̣ тадубхайам̣ ха̄йатева̄ти а̄ха ‘‘махаллакака̄ле…пе… на сакка̄’’ти. ануматийа̄ти ануджа̄нанена, паккха̄ти сапаккха̄ йан̃н̃асса ан̇габхӯта̄. париккхаронтӣти париккха̄ра̄, самбха̄ра̄. име тасса йан̃н̃асса ан̇габхӯта̄ парива̄ра̄ вийа хонтӣти а̄ха ‘‘парива̄ра̄ бхавантӣ’’ти.
ат̣т̣хапариккха̄раван̣н̣ана̄
340. йасаса̄ти а̄нубха̄вена, тена̄ха ‘‘а̄н̣а̄т̣хапанасаматтхата̄йа̄’’ти. саддахатӣти ‘‘да̄та̄ да̄насса пхалам̣ паччанубхотӣ’’ти паттийа̄йати. да̄не сӯроти да̄насӯро деййадхамме ӣсакампи сан̇гам̣ акатва̄ муттача̄го. сва̄йаматтхо каммассакатан̃н̃а̄н̣асса тиккхависадабха̄вена ведитаббо, тена̄ха ‘‘на саддха̄маттакенева̄’’тиа̄ди. йасса хи каммассаката̄ паччаккхато вийа упат̣т̣ха̄ти, со евам̣ вутто. йам̣ да̄нам̣ детӣти йам̣ деййадхаммам̣ парасса дети. тасса пати хутва̄ти таббисайам̣ лобхам̣ сут̣т̣ху абхибхаванто тасса адхипати хутва̄ дети анадхибхаванӣйатта̄. ‘‘на да̄со, на саха̄йо’’ти ватва̄ тадубхайам̣ анвайато, бйатирекато ча дассетум̣ ‘‘йо хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. да̄со хутва̄ дети тан̣ха̄йа да̄насса да̄сабйатам̣ упагататта̄. саха̄йо хутва̄ дети тасса пийабха̄ва̄ниссаджджанато. са̄мӣ хутва̄ дети таттха тан̣ха̄да̄сабйато атта̄нам̣ мочетва̄ абхибхуййа паваттанато. са̄мипарибхогасадиса̄ хетасса̄йам̣ паваттатӣти.
самитапа̄па̄ саман̣а̄, ба̄хитапа̄па̄ бра̄хман̣а̄ уккат̣т̣ханиддесена, паббаджджа̄маттасаман̣а̄ джа̄тиматтабра̄хман̣а̄ пана капан̣а̄диггахан̣еневеттха гахита̄ти адхиппа̄йо. дуггата̄ти дуккараджӣвикам̣ упагата̄ касиравуттика̄, тена̄ха ‘‘далиддаманусса̄’’ти. аддхика̄ти аддха̄намаггага̄мино. ван̣иббака̄ти да̄йака̄нам̣ гун̣акиттанавасена, каммапхалакиттанамукхена ча йа̄чанака̄ сеййатха̄пи наггачарийа̄дайо, тена̄ха ‘‘ит̣т̣хам̣ динна’’нтиа̄ди. ‘‘пасатаматта’’нти вӣхитан̣д̣ула̄дивасена вуттам̣, ‘‘сара̄ваматта’’нти йа̄губхатта̄дивасена. опа̄нам̣ вуччати ога̄хетва̄ па̄таббато надитал̣а̄ка̄дӣнам̣ саббаса̄дха̄ран̣атиттхам̣ опа̄нам̣ вийа бхӯтоти опа̄набхӯто, тена̄ха ‘‘удапа̄набхӯто’’тиа̄ди. сутамева сутаджа̄танти джа̄та-саддасса анаттхантарава̄чакатама̄ха йатха̄ ‘‘косаджа̄та’’нти.
атӣта̄диаттхачинтанасаматтхата̄ на̄масса ран̃н̃о анума̄навасена, итикаттаббата̄васена ча ведитабба̄, на буддха̄нам̣ вийа таттха паччаккхадассита̄йа̄ти дассетум̣ ‘‘атӣте’’тиа̄ди вуттам̣. ад̣д̣хата̄дайо та̄ва йан̃н̃асса париккха̄ра̄ хонту техи вина̄ тасса асиджджханато, суджа̄тата̄ сурӯпата̄ пана катханти а̄ха ‘‘етехи кира̄’’тиа̄ди. еттха ча кечи ‘‘йатха̄ ад̣д̣хата̄дайо йан̃н̃асса екам̣сато ан̇га̄ни, на евамабхиджа̄тата̄, абхирӯпата̄ ча̄ти дассетум̣ кирасаддаггахан̣а’’нти ваданти ‘‘айам̣ дуджджа̄то’’тиа̄ди вачанасса анекантикатам̣ ман̃н̃ама̄на̄, тайидам̣ аса̄рам̣, саббаса̄дха̄ран̣авасена хеса йан̃н̃а̄рамбхо таттха сийа̄ кесан̃чи татха̄паривитаккоти тасса̄пи авака̄са̄бха̄ва̄дассанаттхам̣ татха̄ вуттатта̄. кира-саддо пана тада̄ бра̄хман̣ена чинтита̄ка̄расӯчанаттхо дат̣т̣хаббо. евама̄дӣнӣти а̄ди-саддена ‘‘айам̣ вирӯпо далиддо аппесаккхо ассаддхо аппассуто анаттхан̃н̃ӯ на медха̄вӣ’’ти етесам̣ сан̇гахо дат̣т̣хаббо.
чатупариккха̄ра̄диван̣н̣ана̄
341. ‘‘суджам̣ пагган̣ханта̄на’’нти пурохитасса сайамева кат̣аччхуггахан̣аджотанена евам̣ сахаттха̄, саккаччан̃ча да̄не йуттата̄ иччхитабба̄ти дассети. евам̣ дуджджа̄тасса̄ти еттха̄пи хет̣т̣ха̄ вуттанайенева аттхо ведитаббо.
342. тин̣н̣ам̣ т̣ха̄на̄нанти да̄насса а̄димаджджхапарийоса̄набхӯта̄су тӣсу бхӯмӣсу, аваттха̄сӯти аттхо. чалантӣти кампанти пурима̄ка̄рена на тит̣т̣ханти. каран̣аттхети татийа̄вибхаттиаттхе. каттари хетам̣ са̄мивачанам̣ каран̣ӣйасадда̄пеккха̄йа. ‘‘пачча̄нута̄по на каттаббо’’ти ватва̄ тасса акаран̣ӯпа̄йам̣ дассетум̣ ‘‘пуббачетана̄ пана ачала̄ патит̣т̣хапетабба̄’’ти вуттам̣. таттха ачала̄ти дал̣ха̄ кеначи асам̣хӣра̄. патит̣т̣хапетабба̄ти супатит̣т̣хита̄ ка̄табба̄. евам̣ каран̣ена хи йатха̄ там̣ да̄нам̣ сампати йатха̄дхиппа̄йам̣ ниппаджджати, евам̣ а̄йатимпи випулапхалата̄йа̄ти а̄ха ‘‘еван̃хи да̄нам̣ махаппхалам̣ хотӣти дассетӣ’’ти, виппат̣иса̄рена анупаккилит̣т̣хабха̄вато. мун̃чачетана̄ти паричча̄гачетана̄. тасса̄ ниччалабха̄во на̄ма муттача̄гата̄ пубба̄бхисан̇кха̄равасена ул̣а̄рабха̄во, самануссаран̣ачетана̄йа пана ниччалабха̄во ‘‘ахо майа̄ да̄нам̣ диннам̣ са̄дху сут̣т̣хӯ’’ти тасса саккаччам̣ паччавеккхан̣а̄васена ведитаббо. татха̄ акаронтасса̄ти мун̃чачетанам̣, таттха пачча̄самануссаран̣ачетанан̃ча вуттанайена ниччалам̣ акаронтасса виппат̣иса̄рам̣ уппа̄дентасса. кхеттависесе паричча̄гасса кататта̄ ладдхесупи ул̣а̄ресу бхогесу читтам̣ на̄пи намати. йатха̄ катханти а̄ха ‘‘маха̄рорувам̣ упапаннасса сет̣т̣хигахапатино вийа̄’’ти.
со кира тагарасикхим̣ паччекабуддхам̣ аттано гехадва̄ре пин̣д̣а̄йа т̣хитам̣ дисва̄ ‘‘имасса саман̣асса пин̣д̣апа̄там̣ дехӣ’’ти бхарийам̣ а̄н̣а̄петва̄ ра̄джупат̣т̣ха̄наттхам̣ пакка̄ми. сет̣т̣хибхарийа̄ саппан̃н̃аджа̄тика̄, са̄ чинтеси ‘‘майа̄ еттакена ка̄лена ‘имасса детха̄’ти вачанаматтам̣ писса на сутапуббам̣, айан̃ча ман̃н̃е ахоси паччекасамбуддхо, йатха̄ татха̄ адатва̄ пан̣ӣтам̣ пин̣д̣апа̄там̣ дасса̄мӣ’’ти упагантва̄ паччекасамбуддхам̣ пан̃чапатит̣т̣хитена вандитва̄ паттам̣ а̄да̄йа антонивесане пан̃н̃атта̄сане нисӣда̄петва̄ парисуддхехи са̄литан̣д̣улехи бхаттам̣ сампа̄детва̄ таданурӯпам̣ кха̄данӣйам̣, бйан̃джанам̣, сӯпеййан̃ча абхисан̇кхаритва̄ бахи гандхехи алан̇каритва̄ паччекасамбуддхасса хаттхесу патит̣т̣хапетва̄ ванди. паччекабуддхо ‘‘ан̃н̃есампи паччекабуддха̄нам̣ сан̇гахам̣ карисса̄мӣ’’ти апарибхун̃джитва̄ва анумоданам̣ катва̄ пакка̄ми. сопи кхо сет̣т̣хи ра̄джупат̣т̣ха̄нам̣ катва̄ а̄гаччханто паччекабуддхам̣ дисва̄ ахам̣ ‘‘тумха̄кам̣ пин̣д̣апа̄там̣ детха̄’’ти ватва̄ пакканто, апи во ладдхо пин̣д̣апа̄тоти. а̄ма сет̣т̣хи ладдхоти. ‘‘пасса̄ма̄’’ти гӣвам̣ уккхипитва̄ олокеси. атхасса пин̣д̣апа̄тагандхо ут̣т̣хахитва̄ на̄сапут̣ам̣ пӯреси. со ‘‘маха̄ вата ме дханабйайо джа̄то’’ти читтам̣ сандха̄ретум̣ асакконто паччха̄ виппат̣иса̄рӣ ахоси. виппат̣иса̄расса пана уппанна̄ка̄ро ‘‘варамета’’нтиа̄дина̄ (сам̣. ни. 1.131) па̄л̣ийам̣ а̄гатойева. бха̄ту пана̄йам̣ екам̣ путтакам̣ са̄патеййака̄ран̣а̄ джӣвита̄ воропеси, тена маха̄рорувам̣ упапанно. пин̣д̣апа̄тада̄нена панеса саттаккхаттум̣ суггатим̣ саггам̣ локам̣ упапанно, саттаккхаттумева ча сет̣т̣хикуле ниббатто, на ча̄сса ул̣а̄ресу бхогесу читтам̣ нами, тена вуттам̣ ‘‘на̄пи ул̣а̄ресу бхогесу читтам̣ наматӣ’’ти.
343. а̄кароти аттано анурӯпата̄йа самарийа̄дам̣ сапариччхедам̣ пхалам̣ ниббаттетӣти а̄ка̄ро, ка̄ран̣анти а̄ха ‘‘дасахи а̄ка̄рехӣти дасахи ка̄ран̣ехӣ’’ти. пат̣игга̄хакато ва̄ти балаватаро хутва̄ уппаджджама̄но пат̣игга̄хакатова уппаджджати, итаро пана деййадхаммато, парива̄раджанатопи уппаджджеййева. уппаджджитум̣ йуттанти уппаджджана̄рахам̣. тесам̣йева па̄н̣а̄типа̄тӣнам̣. йаджанам̣ на̄меттха да̄нам̣ адхиппетам̣, на аггиджухананти а̄ха ‘‘йаджатам̣ бхаванти дету бхава’’нти. виссаджджатӯти муттача̄гавасена виссаджджату. аббхантаранти аджджхаттам̣, сакасанта̄нети аттхо.
344. хет̣т̣ха̄ сол̣аса париккха̄ра̄ вутта̄ йан̃н̃асса те ваттхум̣ катва̄, идха пана сандассана̄дивасена анумодана̄йа а̄раддхатта̄ вуттам̣ ‘‘сол̣асахи а̄ка̄рехӣ’’ти. дассетва̄ аттано десана̄нубха̄вена паччаккхато вийа пхалам̣ дассетва̄, анекава̄рам̣ пана катханато ча а̄мед̣итавачанам̣. таматтханти йатха̄вуттам̣ да̄напхалавасена каммапхаласамбандхам̣. сама̄дапетва̄ти сутаматтамева акатва̄ йатха̄ ра̄джа̄ таматтхам̣ саммадева а̄дийати читте каронто суггахитам̣ катва̄ ган̣ха̄ти, татха̄ саккаччам̣ а̄да̄петва̄. а̄мед̣итака̄ран̣ам̣ хет̣т̣ха̄ вуттамева.
‘‘виппат̣иса̄равиноданена̄’’ти идам̣ нидассанаматтам̣ лобхадосамохаисса̄маччхарийама̄на̄дайопи хи да̄начиттасса упаккилеса̄, тесам̣ виноданенапи там̣ самуттеджитам̣ на̄ма хоти тиккхависадабха̄ваппаттито. а̄саннатарабха̄вато ва̄ виппат̣иса̄расса таббиноданамева гахитам̣, паваттитепи хи да̄не тасса самбхавато. йа̄тха̄вато виджджама̄нехи гун̣ехи тут̣т̣хапахат̣т̣хабха̄ва̄па̄данам̣ сампахам̣сананти а̄ха ‘‘сундарам̣ те…пе… тхутим̣ катва̄ катхесӣ’’ти. дхамматоти саччато. саччан̃хи дхаммато анапетатта̄ дхаммам̣, упасамачарийа̄бха̄вато самам̣, йуттабха̄вена ка̄ран̣анти ча вуччатӣти.
345. тасмим̣ йан̃н̃е руккхатин̣аччхедопи на̄ма на̄хоси, куто па̄н̣авадхоти па̄н̣авадха̄бха̄вассева дал̣хӣкаран̣аттхам̣ саббасо випарӣтага̄ха̄видӯситан̃часса дассетум̣ па̄л̣ийам̣ ‘‘нева га̄во хан̃н̃им̣сӯ’’ти а̄дим̣ ватва̄пи ‘‘на руккха̄ чхиджджим̣сӯ’’тиа̄ди вуттам̣, тена̄ха ‘‘ким̣ пана га̄во’’тиа̄ди. барихисаттха̄йа̄ти париччхеданаттха̄йа. ванама̄ла̄сан̇кхепена̄ти ванапуппхехи гантхитама̄ла̄нийа̄мена. бхӯмийам̣ ва̄ паттхарантӣти ведибхӯмим̣ париккхипанта̄ таттха пантхаранти. антогехада̄са̄дайоти антоджа̄тадханаккӣтакарамара̄нӣтасайам̣да̄са̄. пуббамева̄ти бхатикаран̣ато пагева. гахетва̄ каронтӣти дивасе дивасе гахетва̄ каронти. таджджита̄ти гаджджита̄. пийасамуда̄ча̄ренева̄ти ит̣т̣хавачаненева. пха̄н̣итена чева̄ти еттха ча-саддо авуттасамуччайаттхо, тена пан̣ӣтапан̣ӣта̄нам̣ на̄наппака̄ра̄нам̣ кха̄данӣйабходжанӣйа̄дӣнан̃чева ваттхама̄ла̄гандхавилепанайа̄насеййа̄дӣнан̃ча сан̇гахо дат̣т̣хаббо, тена̄ха ‘‘пан̣ӣтехи саппитела̄дисаммиссехева̄’’тиа̄ди.
346. сам̣ на̄ма дханам̣, тасса патӣти сапати, дханава̄. дит̣т̣хадхаммикасампара̄йикахита̄вахатта̄ тасса хитанти са̄патеййам̣, тадева дханам̣. тена̄ха ‘‘пахӯтам̣ са̄патеййам̣ а̄да̄йа̄ти бахум̣ дханам̣ гахетва̄’’ти. га̄мабха̄гена̄ти сан̇киттанавасена га̄ме ва̄ гахетаббабха̄гена.
347. ‘‘йа̄гум̣ пивитва̄’’ти йа̄гусӣсена па̄тара̄сабходжанама̄ха. пураттхимена йан̃н̃ава̄т̣асса̄ти ран̃н̃о да̄наса̄ла̄йа на̄тидӯре пураттхимадиса̄бха̄гети аттхо, йато таттха па̄тара̄сам̣ бхун̃джитва̄ акилантарӯпа̄йева са̄йанхе са̄лам̣ па̄пун̣анти ‘‘даккхин̣ена йан̃н̃ава̄т̣асса̄’’ти а̄дӣсупи есева найо.
348. париха̄рена̄ти бхагавантам̣ гарум̣ катва̄ ага̄равапариха̄рена.
ниччада̄наанукулайан̃н̃аван̣н̣ана̄
349. ут̣т̣ха̄йа самут̣т̣ха̄йа̄ти да̄не ут̣т̣ха̄навӣрийам̣ саккаччам̣ катва̄. аппасамбха̄ратароти ативийа париттасамбха̄ро. сама̄рабхӣйати йан̃н̃о етехӣти сама̄рамбха̄, самбха̄расамбхаран̣авасена паваттасаттапӣл̣а̄. аппат̣т̣хатароти пана ативийа аппакиччоти аттхо. випа̄касан̃н̃итам̣ атисайена махантам̣ садисапхалам̣ етасса̄ти махаппхалатаро. удайасан̃н̃итам̣ атисайена махантам̣ ниссанда̄дипхалам̣ етасса̄ти маха̄нисам̣сатаро. дхувада̄на̄нӣти дхува̄ни тхира̄ни аччхинна̄ни катва̄ да̄таббада̄на̄ни. анукулайан̃н̃а̄нӣти анукулам̣ кула̄нуккамам̣ упа̄да̄йа да̄таббада̄на̄ни, тена̄ха ‘‘амха̄ка’’нтиа̄ди. нибаддхада̄на̄нӣти нибандхетва̄ нийаметва̄ павен̣ӣвасена паваттитада̄на̄ни.
хаттхидантена паваттита̄ дантамайасала̄ка̄, йаттха да̄йака̄нам̣ на̄мам̣ ан̇канти. ран̃н̃оти сетава̄ханаран̃н̃о.
а̄дӣнӣти а̄ди-саддена ‘‘сено вийа мам̣сапесим̣ касма̄ оккхандитва̄ ган̣ха̄сӣ’’ти евама̄дӣнам̣ сан̇гахо. пуббачетана̄мун̃чачетана̄апарачетана̄сампаттийа̄ да̄йакасса васена тӣн̣и ан̇га̄ни, вӣтара̄гата̄вӣтадосата̄вӣтамохата̄пат̣ипаттийа̄ даккхин̣еййасса васена тӣн̣ӣти евам̣ чхал̣ан̇гасаманна̄гата̄йа даккхин̣а̄йа. апара̄парам̣ уппаджджанакачетана̄васена маха̄надӣ вийа, махогхо вийа ча ито чито ча абхисандитва̄ оккхандитва̄ паваттийа̄ пун̃н̃амева пун̃н̃а̄бхисандо.
350. киччапарийоса̄нам̣ наттхи дивасе дивасе да̄йакасса бйа̄па̄ра̄паджджанато, тена̄ха ‘‘екена̄’’тиа̄ди. киччапарийоса̄нам̣ аттхи йатха̄раддхасса а̄ва̄сасса катипайена̄пи ка̄лена парисама̄петаббато, тена̄ха ‘‘пан̣н̣аса̄ла’’нтиа̄ди. суттантапарийа̄йена̄ти суттантапа̄л̣инайена. (ма. ни. 1.12, 13; а. ни. 2.58) нава а̄нисам̣са̄ти сӣтапат̣игха̄та̄дайо пат̣исалла̄на̄ра̄мапарийоса̄на̄ нава удайа̄. аппаматтата̄йа чете вутта̄.
йасма̄ а̄ва̄сам̣ дентена на̄ма саббампи паччайаджа̄там̣ диннамева хоти. две тайо га̄ме пин̣д̣а̄йа чаритва̄ кин̃чи аладдха̄ а̄гатассапи чха̄йӯдакасампаннам̣ а̄ра̄мам̣ пависитва̄ нха̄йитва̄ патиссайе мухуттам̣ нипаджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа нисиннасса ка̄йе балам̣ а̄харитва̄ паккхиттам̣ вийа хоти. бахи вичарантасса ча ка̄йе ван̣н̣адха̄ту ва̄та̄тапехи киламати, патиссайам̣ пависитва̄ два̄рам̣ пидха̄йа мухуттам̣ нипаннасса висабха̄гасантати вӯпасаммати, сабха̄гасантати патит̣т̣ха̄ти, ван̣н̣адха̄ту а̄харитва̄ паккхитта̄ вийа хоти. бахи вичарантасса ча па̄де кан̣т̣ако виджджхати, кха̄н̣у пахарати, сарӣсапа̄дипариссайа̄ чева чорабхайан̃ча уппаджджати, патиссайам̣ пависитва̄ два̄рам̣ пидха̄йа нипаннасса саббе те париссайа̄ на хонти, саджджха̄йантасса дхаммапӣтисукхам̣, каммат̣т̣ха̄нам̣ манаси каронтасса упасамасукхан̃ча уппаджджати бахиддха̄ виккхепа̄бха̄вато. бахи вичарантасса ча ка̄йе седа̄ муччанти, аккхӣни пханданти, сена̄санам̣ пависанаккхан̣е ман̃чапӣт̣ха̄дӣни на пан̃н̃а̄йанти, мухуттам̣ нисиннасса пана аккхӣнам̣ паса̄до а̄харитва̄ паккхитто вийа хоти, два̄рава̄тапа̄наман̃чапӣт̣ха̄дӣни пан̃н̃а̄йанти. етасмин̃ча а̄ва̄се васантам̣ дисва̄ манусса̄ чатӯхи паччайехи саккаччам̣ упат̣т̣хаханти. тена вуттам̣ ‘‘а̄ва̄сам̣ дентена на̄ма саббампи паччайаджа̄там̣ диннамева хотӣ’’ти, тасма̄ ете йатха̄вутта̄ саббепи а̄нисам̣са̄ ведитабба̄. тена вуттам̣ ‘‘аппаматтата̄йа чете вутта̄’’ти.
сӣтанти аджджхаттам̣ дха̄туккхобхавасена ва̄ бахиддха̄ утувипарин̣а̄мавасена ва̄ уппаджджанакасӣтам̣. ун̣ханти аггисанта̄пам̣, тасса ванад̣а̄ха̄дӣсу (ванада̄ха̄дӣсу ва̄ са̄раттха. т̣ӣ. чӯл̣авагга 3.295) самбхаво ведитаббо. пат̣ихантӣти пат̣иба̄хати, йатха̄ тадубхайавасена ка̄йачитта̄нам̣ ба̄дханам̣ на хоти, евам̣ кароти. сӣтун̣хаббха̄хате хи сарӣре виккхиттачитто бхиккху йонисо падахитум̣ на саккоти. ва̄л̣амига̄нӣти сӣхабйаггха̄дичан̣д̣амиге. гуттасена̄санан̃хи а̄ран̃н̃акампи пависитва̄ два̄рам̣ пидха̄йа нисиннасса те париссайа̄ на хонтӣти. сарӣсапети йе кечи саранте гаччханте дӣгхаджа̄тике саппа̄дике. макасети нидассанаматтаметам̣, д̣ам̣са̄дӣнампи етесвева (етанева са̄раттха. т̣ӣ. чӯл̣авагга 3.295) сан̇гахо дат̣т̣хаббо. сисирети сисирака̄лавасена, сатта̄хаваддалика̄дивасена ча уппанне сисирасампхассе. вут̣т̣хийоти йада̄ тада̄ уппанна̄ вассавут̣т̣хийо пат̣иханатӣти йоджана̄.
ва̄та̄тапо гхороти руккхагаччха̄дӣнам̣ уммӯлабхан̃джана̄дивасена паваттийа̄ гхоро сараджаараджа̄дибхедо ва̄то чева гимхапарил̣а̄хасамайесу уппаттийа̄ гхоро сӯрийа̄тапо ча. пат̣ихан̃н̃атӣти пат̣иба̄хӣйати. лен̣аттханти на̄на̄рамман̣ато читтам̣ ниваттетва̄ пат̣исалла̄на̄ра̄маттхам̣. сукхаттханти вуттапариссайа̄бха̄вена пха̄сувиха̄раттхам̣. джха̄йитунти ат̣т̣хатим̣са̄йа а̄рамман̣есу йаттха каттхачи читтам̣ упанибандхитва̄ упаниджджха̄йитум̣. випасситунти аничча̄дито сан̇кха̄ре саммаситум̣.
виха̄рети патиссайе. ка̄райети ка̄ра̄пеййа. раммети манораме нива̄сасукхе. ва̄сайеттха бахуссутети ка̄ретва̄ пана еттха виха̄ресу бахуссуте сӣлаванте калйа̄н̣адхамме нива̄сеййа, те нива̄сенто пана тесам̣ бахуссута̄нам̣ йатха̄ паччайехи киламатхо на хоти, евам̣ аннан̃ча па̄нан̃ча ваттхасена̄сана̄ни ча дадеййа уджубхӯтесу аджджха̄сайасампаннесу каммакаммапхала̄нам̣, ратанаттайагун̣а̄нан̃ча саддаханена виппасаннена четаса̄.
ида̄ни гахат̣т̣хапаббаджита̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃ӯпака̄ритам̣ дассетум̣ ‘‘те тасса̄’’ти га̄тхама̄ха. таттха тети бахуссута̄. тасса̄ти упа̄сакасса. дхаммам̣ десентӣти сакалават̣т̣адуккхапанӯданам̣ саддхаммам̣ десенти. йам̣ со дхаммам̣ идхан̃н̃а̄йа̄ти со упа̄сако йам̣ саддхаммам̣ имасмим̣ са̄сане самма̄пат̣ипаджджанена джа̄нитва̄ аггамагга̄дхигамена ана̄саво хутва̄ паринибба̄ти ека̄дасаггивӯпасамена сӣти бхавати.
сӣтапат̣игха̄та̄дайо випассана̄васа̄на̄ тераса, анна̄дила̄бхо, дхаммассаванам̣, дхамма̄вабодхо, паринибба̄нанти евам̣ саттараса.
351. аттано сантака̄ти аттанийа̄. дуппариччаджанам̣ лобхам̣ нигган̣хитум̣ асакконтасса. сан̇гхасса ва̄ ган̣асса ва̄ сантикети йоджана̄. таттха̄ти йатха̄гахите саран̣е. наттхи пунаппунам̣ каттаббата̄ вин̃н̃ӯджа̄тикасса̄ти адхиппа̄йо. ‘‘джӣвитапаричча̄гамайам̣ пун̃н̃а’’нти ‘‘саче твам̣ на йатха̄гахитам̣ саран̣ам̣ бхиндиссати, ева̄хам̣ там̣ ма̄ремӣ’’ти йадипи кочи тин̣хена саттхена джӣвита̄ воропеййа, татха̄пи ‘‘нева̄хам̣ буддхам̣ на буддхоти, дхаммам̣ на дхаммоти, сан̇гхам̣ на сан̇гхоти вада̄мӣ’’ти дал̣хатарам̣ катва̄ гахитасаран̣асса васена вуттам̣.
352. саран̣ам̣ упагатена ка̄йава̄ча̄читтехи саккаччам̣ ваттхуттайапӯджа̄ ка̄табба̄, таттха ча сам̣килесо париханитаббо, сиккха̄пада̄ни пана сама̄да̄наматтам̣, сампаттаваттхуто вираман̣аматтан̃ча̄ти саран̣агаманато сӣласса аппат̣т̣хатарата̄, аппасама̄рамбхатарата̄ ча ведитабба̄. саббесам̣ сатта̄нам̣ джӣвитада̄на̄дина̄ дан̣д̣анидха̄нато, сакалалокийалокуттарагун̣а̄дхит̣т̣ха̄нато часса махаппхаламаха̄нисам̣сатарата̄ дат̣т̣хабба̄.
ваккхама̄нанайена ча верахетута̄йа верам̣ вуччати па̄н̣а̄типа̄та̄дипа̄падхаммо, там̣ ман̣ати ‘‘майи идха т̣хита̄йа катхам̣ а̄гаччхасӣ’’ти таджджентӣ вийа нӣхаратӣти вераман̣ӣ, тато ва̄ па̄падхаммато вирамати ета̄йа̄ти ‘‘вираман̣ӣ’’ти ваттаббе нируттинайена ика̄расса ека̄рам̣ катва̄ ‘‘вераман̣ӣ’’ти вутта̄. асама̄диннасӣласса сампаттато йатха̄упат̣т̣хитавӣтиккамитаббаваттхуто вирати сампаттавирати. сама̄да̄навасена уппанна̄ вирати сама̄да̄навирати. сету вуччати арийамагго, таппарийа̄панна̄ хутва̄ па̄падхамма̄нам̣ самуччхедавасена гха̄танавирати сетугха̄тавирати. ида̄ни тиссо виратийо сарӯпато дассетум̣ ‘‘таттха̄’’тиа̄ди вуттам̣. парихаратӣти авӣтиккамавасена париваджджети. на хана̄мӣти еттха ити-саддо а̄диаттхо, тена ‘‘адиннам̣ на̄дийа̄мӣ’’ти евам̣ а̄дӣнам̣ сан̇гахо, ва̄-саддена ва̄, тена̄ха ‘‘сиккха̄пада̄ни ган̣хантасса̄’’ти.
маггасампайутта̄ти самма̄дит̣т̣хийа̄димаггасампайутта̄. ида̄ни та̄сам̣ виратӣнам̣ а̄рамман̣ато вибха̄гам̣ дассетум̣ ‘‘таттха̄’’тиа̄ди вуттам̣. пурима̄ двети сампаттасама̄да̄навиратийо. паччхима̄ти сетугха̄тавирати. сабба̄нипи бхинна̄ни хонти екаджджхам̣ сама̄диннатта̄. тадева бхиджджати висум̣ висум̣ сама̄диннатта̄. гахат̣т̣хавасена четам̣ вуттам̣. бхедо на̄ма наттхи пат̣ипаккхасамуччхинданена акуппасабха̄ватта̄, тена̄ха ‘‘бхавантарепӣ’’ти. йонисиддханти мануссатираччха̄на̄нам̣ уддхам̣ тирийамева дӣгхата̄ вийа джа̄тисиддханти аттхо. бодхисатте куччхигате бодхисаттама̄тусӣлам̣ вийа дхаммата̄йа сабха̄венева сиддхам̣ дхаммата̄сиддхам̣, маггадхаммата̄йа ва̄ арийамагга̄нубха̄вена сиддхам̣ дхаммата̄сиддхам̣. дит̣т̣хиуджукаран̣ам̣ на̄ма бха̄рийам̣ дуккхам̣, тасма̄ саран̣агаманам̣ сиккха̄падасама̄да̄нато махат̣т̣хатарамева, на аппат̣т̣хатаранти адхиппа̄йо. йатха̄ татха̄ ва̄ ган̣хантасса̄пӣти а̄дарага̄равам̣ акатва̄ сама̄дийантасса̄пи. са̄дхукам̣ ган̣хантасса̄пӣти саккаччам̣ сӣла̄ни сама̄дийантасса̄пи, на дигун̣ам̣, тигун̣ам̣ ва̄ усса̄хо каран̣ӣйо.
абхайада̄ната̄йа сӣласса да̄набха̄во, анавасесам̣ ва̄ саттаника̄йам̣ дайати тена раккхатӣти да̄нам̣, сӣлам̣. ‘‘агга̄нӣ’’ти н̃а̄татта̄ агган̃н̃а̄ни. чирараттата̄йа н̃а̄татта̄ раттан̃н̃а̄ни. ‘‘арийа̄нам̣ са̄дхӯнам̣ вам̣са̄нӣ’’ти н̃а̄татта̄ вам̣сан̃н̃а̄ни.‘‘пора̄н̣а̄нӣ’’тиа̄дӣсу пурима̄нам̣ ета̄ни пора̄н̣а̄ни. саббасо кеначипи пака̄рена са̄дхӯхи на кин̣н̣а̄ни на кхитта̄ни на чхад̣д̣ита̄нӣти асан̇кин̣н̣а̄ни. айан̃ча найо несам̣ йатха̄ атӣте, евам̣ етарахи, ана̄гате ча̄ти а̄ха ‘‘асан̇кин̣н̣апубба̄ни на сан̇кийанти на сан̇кийиссантӣ’’ти. тато ева аппапикут̣т̣ха̄ни на пат̣иккхитта̄ни. на хи када̄чипи вин̃н̃ӯ саман̣абра̄хман̣а̄ хим̣са̄дипа̄падхаммам̣ ануджа̄нанти. апарима̄н̣а̄нам̣ сатта̄нам̣ абхайам̣ детӣти саббесу бхӯтесу нихитадан̣д̣атта̄ сакалассапи саттаника̄йасса бхайа̄бха̄вам̣ дети. на хи арийаса̄вакато кассачи бхайам̣ хоти. аверанти вера̄бха̄вам̣. абйа̄паджджханти ниддуккхатам̣.
нану ча пан̃часӣлам̣ саббака̄ликам̣, на ча екантато вимутта̄йатанам̣, саран̣агаманам̣ пана буддхуппа̄дахетукам̣, екантавимутта̄йатанан̃ча, таттха катхам̣ саран̣а̄гаманато пан̃часӣласса махаппхалата̄ти а̄ха ‘‘кин̃ча̄пӣ’’тиа̄ди. джет̣т̣хаканти уттамам̣. ‘‘саран̣агаманейева патит̣т̣ха̄йа̄’’ти имина̄ тасса сӣласса саран̣агаманена абхисан̇кхататама̄ха.
353. ӣдисамева̄ти евам̣ сам̣килесам̣ пат̣ипаккхамева хутва̄. хет̣т̣ха̄ вуттехи гун̣ехӣти еттха хет̣т̣ха̄ вуттагун̣а̄ на̄ма саран̣агаманам̣, сӣласампада̄, индрийесу гуттадва̄рата̄ти евам̣ а̄дайо. пат̣хамаджджха̄нам̣ ниббаттенто на киламатӣти йоджана̄. та̄нӣти пат̣хамаджджха̄на̄дӣни. ‘‘пат̣хамаджджха̄на’’нти уккат̣т̣ханиддесо айанти а̄ха ‘‘екам̣ каппа’’нти, екам̣ маха̄каппанти аттхо. хӣнам̣ пана пат̣хамаджджха̄нам̣, маджджхиман̃ча асан̇кхйеййакаппасса татийам̣ бха̄гам̣, упад̣д̣хакаппан̃ча а̄йум̣ дети. ‘‘дутийам̣ ат̣т̣хакаппе’’ти а̄дӣсупи имина̄ найена аттхо ведитаббо, маха̄каппавасенева ча гахетаббам̣. йасма̄ ва̄ пан̣ӣта̄нийеветтха джха̄на̄ни адхиппета̄ни махаппхалатарабха̄вадассанапаратта̄ десана̄йа, тасма̄ ‘‘пат̣хамаджджха̄нам̣ екам̣ каппа’’нтиа̄ди вуттам̣. тадева̄ти чатуттхаджджха̄намева. йади евам̣ катхам̣ а̄руппата̄ти а̄ха ‘‘а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатана̄дӣ’’тиа̄ди.
саммадева ниччасан̃н̃а̄дипат̣ипаккхавидхаманавасена паваттама̄на̄ пуббабха̄гийе ева бодхипаккхийадхамме самма̄нентӣ випассана̄ випассакасса анаппакам̣ пӣтисоманассам̣ сама̄вахатӣти а̄ха ‘‘випассана̄…пе… абха̄ва̄’’ти. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘йато йато саммасати, кхандха̄нам̣ удайаббайам̣;
лабхатӣ пӣтипа̄моджджам̣, аматам̣ там̣ виджа̄ната’’нти. (дха. па. 374);
йасма̄ айам̣ десана̄ имина̄ ануккамена има̄ни н̃а̄н̣а̄ни ниббаттентасса васена паваттита̄, тасма̄ ‘‘випассана̄н̃а̄н̣е патит̣т̣ха̄йа ниббаттенто’’ти хет̣т̣химам̣ хет̣т̣химам̣ упаримасса упаримасса патит̣т̣ха̄бхӯтам̣ катва̄ вуттам̣. сама̄нарӯпанимма̄нам̣ на̄ма маномайиддхийа̄ ан̃н̃ехи аса̄дха̄ран̣акиччанти а̄ха ‘‘аттано…пе… махаппхала̄’’ти. викуббанадассанасаматтхата̄йа̄ти хаттхиасса̄дививидхарӯпакаран̣ам̣ викуббанам̣, тасса дассанасаматтхабха̄вена. иччхитиччхитат̣т̣ха̄нам̣ на̄ма пуримаджа̄тӣсу иччхитиччхито кхандхаппадесо. сама̄пентоти парийоса̄пенто.
кӯт̣адантаупа̄сакаттапат̣иведана̄катха̄ван̣н̣ана̄
354-8. саббе те па̄н̣айоти ‘‘сатта ча усабхасата̄нӣ’’тиа̄дина̄ вутте саббе па̄н̣ино. а̄кулабха̄воти бхагавато сантике дхаммасса сутатта̄ па̄н̣ӣсу ануддайам̣ упат̣т̣хапетва̄ т̣хитасса ‘‘катхан̃хи на̄ма майа̄ та̄ва бахӯ па̄н̣ино ма̄ран̣аттха̄йа бандха̄пита̄’’ти читте парибйа̄кулабха̄во удапа̄ди. сутва̄ти ‘‘бандханато мочита̄’’ти сутва̄. ка̄маччхандавигамена каллачиттата̄ арогачиттата̄, бйа̄па̄давигамена метта̄васена мудучиттата̄ акатхиначиттата̄, уддхаччакуккуччаппаха̄нена виккхепавигаманато винӣваран̣ачиттата̄ техи на пихитачиттата̄, тхинамиддхавигамена удаггачиттата̄ сам̣пагган̣ханавасена алӣначиттата̄, вичикиччха̄вигамена самма̄пат̣ипаттийа̄ адхимуттата̄йа пасанначиттата̄ ча хотӣти а̄ха ‘‘каллачиттантиа̄ди анупуббикатха̄нубха̄вена виккхамбхитанӣваран̣атам̣ сандха̄йа вутта’’нти. йам̣ панеттха аттхато авибхаттам̣, там̣ сувин̃н̃еййамева.
кӯт̣адантасуттаван̣н̣ана̄йа лӣнаттхаппака̄сана̄.