1. суттантабха̄джанӣйам̣

пат̣хаманайаван̣н̣ана̄

466. патит̣т̣ха̄нам̣ идха сам̣са̄ре ават̣т̣ха̄нам̣, тасса мӯлам̣ килеса̄ти а̄ха ‘‘килесавасена патит̣т̣ха̄на’’нти. патит̣т̣ха̄на̄йа пана бйа̄па̄ра̄патти камманти вуттам̣ ‘‘абхисан̇кха̄равасена а̄йӯхана̄’’ти. йасма̄ килесесу тан̣ха̄дит̣т̣хийо тан̣ха̄дит̣т̣хичарита̄нам̣ висесато сам̣са̄рана̄йика̄, килесасахитамева ча каммам̣ патит̣т̣ха̄на̄йа хоти, на кевалам̣, тасма̄ вуттам̣ ‘‘тан̣ха̄дит̣т̣хӣхи…пе… а̄йӯхана̄’’ти. татха̄ тан̣ха̄йа бхавасса̄дабха̄вато, дит̣т̣хийа̄ вибхава̄бхинанданабхӯта̄йа вибхава̄бхисан̇кхаран̣абха̄вато ‘‘тан̣ха̄васена патит̣т̣ха̄нам̣, дит̣т̣хивасена а̄йӯхана̄’’ти вуттам̣. дит̣т̣хӣсупи антомукхаппаватта̄йа бхавадит̣т̣хийа̄ висесато сам̣са̄ре ават̣т̣ха̄нам̣, йато олӣйана̄ти вуччатӣти а̄ха ‘‘сассатадит̣т̣хийа̄ патит̣т̣ха̄на’’нти. бахимукхаппаватта̄пи вибхавадит̣т̣хи бхава̄бхисан̇кхаран̣ам̣ на̄тиваттатӣти вуттам̣ ‘‘уччхедадит̣т̣хийа̄ а̄йӯхана̄’’ти. лайа̄патти йатха̄раддхасса а̄рамбхасса анит̣т̣ха̄нам̣ антосан̇кочабха̄ватоти а̄ха ‘‘лӣнавасена патит̣т̣ха̄на’’нти. уддхата̄патти анупа̄йабхӯта̄ бйа̄па̄ра̄патти асан̇кочабха̄ватоти вуттам̣ ‘‘уддхаччавасена а̄йӯхана̄’’ти. татха̄ косаджджапаккхикатта̄ ча ка̄масукха̄нуйогасса уддхаччапаккхикатта̄ ча аттакиламатха̄нуйогасса тадубхайавасена патит̣т̣ха̄на̄йӯхана̄ вутта̄, итарам̣ вуттанайа̄нуса̄рена ведитаббам̣. идха̄ти имисса̄ саммохавиноданийа̄. авутта̄нанти ‘‘килесавасена патит̣т̣ха̄на’’нтиа̄дӣнам̣ васена ведитабба̄ патит̣т̣ха̄на̄йӯхана̄ти йоджана̄.

самаппаватте дхаммети лӣнуддхаччавирахена самаппаватте сампайуттадхамме. пат̣исан̃чиккхатӣти патирӯпам̣ сан̇калети ган̣ети тулети. тена̄ха ‘‘упапаттито иккхатӣ’’ти. тада̄ка̄роти пат̣исан̇кха̄на̄ка̄ро упапаттито иккхана̄ка̄ро. еван̃ча катва̄ти пат̣исан̇кха̄насабха̄ватта̄ ева упеккха̄самбоджджхан̇гасса. паччхимапаччхимака̄ран̣абха̄воти паччхимасса паччхимасса ка̄ран̣абха̄во. пуримам̣ пуриман̃хи паччхимасса паччхимасса висесапаччайоти.

467. авипарӣтака̄йа̄дисабха̄ваггахан̣асаматтхата̄йа балаватӣ ева сати. пан̃н̃а̄ гахита̄ сатинепаккена̄ти аттхо. евам̣читтоти евам̣ ла̄бхасакка̄расилокасаннисситачитто. чиракатаватта̄дивасена̄ти чиракатаватта̄дисӣсена. ‘‘вутто’’ти имина̄пи ‘‘катва̄ а̄ха ка̄йавин̃н̃аттим̣…пе… кот̣т̣ха̄са’’нти йоджана̄.

паресанти на анантара̄нам̣. саббесам̣…пе… йоджетабба̄ ‘‘саббе боджджхан̇га̄ саббесам̣ паччайависеса̄ хонтийева̄’’ти. ка̄метӣти ка̄мо, асса̄данавасена а̄масатӣти а̄мисам̣, ка̄мова а̄мисанти ка̄ма̄мисам̣, килесака̄мо. ваттхука̄мо пана а̄масӣйатӣти а̄мисам̣. евам̣ сесадвайампи. тесу локӣйанти еттха сукхависеса̄ти локо, упапаттивисесо. ват̣т̣ам̣ сам̣са̄ро. ка̄масса̄давасена паватто лобхо ка̄ма̄мисам̣. бхавависесапаттхана̄васена паватто лока̄мисам̣. вибхаво на̄ма киматтхийо, ко ва̄ там̣ абхипаттхеййа̄ти ват̣т̣а̄нугедхабхӯто лобхо ват̣т̣а̄мисанти ча ваданти. тада̄рамман̣анти тасса̄ тан̣ха̄йа а̄рамман̣ам̣, рӯпа̄ди. локадхамма̄ ла̄бха̄дайо. вутта̄васеса̄ сабба̄ва тан̣ха̄ сам̣са̄раджанако ра̄го.

пат̣хаманайаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

дутийанайаван̣н̣ана̄

468-9. саббе сатта̄ти ка̄мабхава̄дӣсу, сан̃н̃ӣбхава̄дӣсу, екавока̄рабхава̄дӣсу ча саббабхавесу саббе сатта̄. а̄ха̄рато т̣хити етесанти а̄ха̄рат̣т̣хитика̄, паччайат̣т̣хитика̄. йена паччайена те тит̣т̣ханти, со екова дхаммо н̃а̄тапарин̃н̃а̄сан̇кха̄та̄йа ‘‘а̄ха̄рат̣т̣хитика̄’’ти абхин̃н̃а̄йа абхин̃н̃еййо. две дха̄туйоти сан̇кхата̄сан̇кхатадха̄туйо. тиссо дха̄туйоти ка̄мадха̄турӯпадха̄туарӯпадха̄туйо. пан̃ча вимутта̄йатана̄нӣти ‘‘идха, бхиккхаве, бхиккхуно саттха̄ дхаммам̣ десети ан̃н̃атаро ва̄ гарут̣т̣ха̄нийо’’тиа̄дина̄ (дӣ. ни. 3.322, 355; а. ни. 5.26) а̄гата̄ни вимуччанака̄ран̣а̄ни. ануттарийа̄нӣти дассана̄нуттарийа̄дӣни чха ануттарийа̄ни. ниддасаваттхӯнӣти йехи ка̄ран̣ехи ниддасо хоти, та̄ни ниддасаваттхӯни на̄ма. десана̄маттан̃четам̣. кхӣн̣а̄саво хи дасавассо хутва̄ париниббуто пуна дасавассо на хоти. на кевалан̃ча дасавассо, нававассопи…пе… екамухуттикопи на хотийева пуна пат̣исандхийа̄ абха̄ва̄, ат̣т̣хуппаттивасена паневам̣ вуттам̣. та̄ни пана ‘‘идха, бхиккху, сиккха̄сама̄да̄не тиббаччхандо хотӣ’’тиа̄дина̄ (дӣ. ни. 3.331) сутте а̄гата̄нийева. ‘‘самма̄дит̣т̣хисса пурисапуггаласса миччха̄дит̣т̣хи ниджджин̣н̣а̄ хотӣ’’тиа̄дӣни (дӣ. ни. 3.360; а. ни. 10.106) даса ниджджараваттхӯни. кхандха̄дайоти кхандха̄йатанадха̄та̄дайо. винандхананти ‘‘бхава̄дивинандханат̣т̣хена ва̄нам̣ вуччати тан̣ха̄’’ти дассети. гамананти асса̄данавасена а̄рамман̣е паваттима̄ха. тена вуттам̣ ‘‘пийарӯпаса̄тарӯпесӯ’’ти.

випассана̄сахагатанти ведитаббам̣ вин̃н̃аттисамут̣т̣ха̄пакатта̄. ‘‘маггам̣ аппаттам̣ ка̄йикам̣ вӣрийа’’нти висесетва̄ вуттатта̄ пана локуттаравӣрийампи парийа̄йена ка̄йикам̣ на̄ма аттхӣти дӣпитам̣ хоти.

рӯпа̄вачаре пӣтисамбоджджхан̇готи на вуччатӣти а̄ха ‘‘рӯпа̄вачаре…пе… пат̣иккхитта̄’’ти. йатха̄ випассана̄сахагата̄ пӣти парийа̄йена ‘‘пӣтисамбоджджхан̇го’’ти вуччати, евам̣ рӯпа̄вачаре пӣти ниббедхабха̄гийа̄ ваттабба̄ сийа̄. евам̣ лаббхама̄на̄пи алаббхама̄нам̣ упа̄да̄йа на вутта̄. ‘‘авитаккаавича̄ра̄’’ти висесанам̣ сантапан̣ӣта̄йа пӣтийа̄ дассанаттхам̣. боджджхан̇габхӯта̄ти парийа̄йабоджджхан̇габхӯта̄. авитаккаавича̄ро пӣти…пе… на вутто савитаккасавича̄ратта̄ тасса. на хи ка̄ма̄вачара̄ авитаккаавича̄ра̄ пӣти аттхи.

идха вутто парийа̄йена̄ти аттхо. маггапат̣иведха̄нуломанато випассана̄йа вийа па̄дакаджджха̄несупи сатиа̄дайо ‘‘боджджхан̇га̄’’твева вуччантӣти а̄ха ‘‘ниббедхабха̄гийатта̄ на пат̣иккхипитаббо’’ти. евам̣ касин̣аджджха̄на̄дӣсу боджджхан̇ге уддхаранта̄нам̣ адхиппа̄йам̣ ватва̄ ануддхаранта̄нам̣ адхиппа̄йам̣ ваттум̣ ‘‘ануддхаранта̄ пана̄’’тиа̄дима̄ха. те хи а̄саннекантакиччаниббаттӣхи випассана̄ккхан̣е боджджхан̇ге уддхаранти, на джха̄наккхан̣е тадабха̄вато. тена̄ха ‘‘випассана̄киччасса вийа…пе… на уддхарантӣ’’ти. касин̣аниссандо арӯпа̄нӣти а̄ха ‘‘тада̄йатта̄нӣ’’ти.

дутийанайаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

татийанайаван̣н̣ана̄

470-1. воссаджджанам̣ паха̄нам̣ воссагго, воссаджджанам̣ ва̄ виссат̣т̣хабха̄во нира̄сан̇ка̄нуппавесоти а̄ха ‘‘воссаггасаддо…пе… дувидхата̄ вутта̄’’ти. випассана̄ккхан̣е тадан̇гатанниннаппака̄рена, маггаккхан̣е самуччхедатада̄рамман̣акаран̣аппака̄рена.

татийанайаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

суттантабха̄джанӣйаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.