(2.) дуканиддесаван̣н̣ана̄

891. упанайхатӣти бандхати. а-ка̄ро анантараттхава̄чако, марийа̄дава̄чакасса ва̄ а̄ка̄расса рассаттам̣ катва̄ ‘‘ат̣т̣хапана̄’’ти вуттанти ‘‘анантарат̣т̣хапана̄’’тиа̄дима̄ха. таттха пат̣хамуппаннасса паватта̄ка̄ро марийа̄да̄, там̣ анатиккамитва̄ тассева дал̣хӣкаран̣авасена т̣хапана̄ марийа̄дат̣т̣хапана̄. пакатит̣т̣хапана̄маттамева, висесанарахита̄ти аттхо.

892. нит̣т̣хурийам̣ кхел̣апа̄танам̣, нит̣т̣хурийам̣ вийа нит̣т̣хурийам̣. дассетва̄ти дантехи чхиндитва̄. тена пана дассанам̣ пал̣а̄соти дассети. пал̣а̄сасса а̄йана̄ти йугагга̄хаппаватти. самабха̄вадаханам̣ джайо, тасса а̄харан̣ато а̄ха̄ро. дхурам̣ на детӣти па̄моккхам̣ на дети.

894. ка̄йена четийан̇ган̣а̄диваттам̣ кароти ‘‘евам̣ ваттасампанно саддхо катхам̣ ка̄йадуччарита̄дӣни кариссатӣ’’ти паресам̣ н̃а̄панаттхам̣. атичча̄ти аччайам̣ катва̄. а̄сарантӣти а̄гаччханти, пуна пат̣иччха̄дане паваттантӣти аттхо. кона̄мевам̣ каротӣти воччхинданаччха̄дана̄ ва̄ воччха̄дана̄.

на самма̄ бха̄сита̄ти йо на самма̄ бха̄сати, со сат̣хоти дассети. куччхи ва̄ пит̣т̣хи ва̄ джа̄нитум̣ на сакка̄ти асантагун̣асамбха̄ваненева читта̄нурӯпакирийа̄вирахато ‘‘евам̣читто евам̣кирийо’’ти джа̄нитум̣ на сакка̄ти аттхо.

аджо ева аджа̄миго. нелакоти тарун̣аваччхо. йатха̄ со йаккхо та̄дисам̣ рӯпам̣ дассетва̄ ‘‘аджа̄’’ти сан̃н̃а̄йа а̄гата̄гате кха̄дати, евамайампи там̣там̣садисагун̣асамбха̄ванена те те ван̃чети. тенетам̣ са̄т̣хеййам̣ ма̄йа̄то балаватара̄ ван̃чана̄ти дат̣т̣хаббам̣. тенева ‘‘париккхаттата̄’’ти вуттам̣.

908. сакка̄йадит̣т̣ха̄дӣнам̣ абха̄вепи йам̣ сам̣йоджанам̣ хоти, там̣ бахиддха̄ сам̣йоджанато бахиддха̄сам̣йоджанасса пуггаласса висесанабхӯтам̣ бахиддха̄сам̣йоджанам̣ на̄ма.

дуканиддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

(3.) тиканиддесаван̣н̣ана̄

909. акусаламӯла̄нева ват̣т̣амӯла̄нӣти техи катхитехи ват̣т̣амӯласамуда̄ча̄ро катхито хотӣти а̄ха ‘‘тӣхи…пе… катхито’’ти.

919. сассато локотиа̄дидассанамева брахмачарийам̣ моккхасампа̄пакам̣ уттамачарийанти дит̣т̣хигатикехи самматанти а̄ха ‘‘дит̣т̣хигатикасамматасса̄’’ти. рӯпа̄рӯпа̄вачаравипа̄кесу са̄тисайо бхавара̄готи адхиппа̄йена вуттам̣ ‘‘маха̄брахма̄на’’нти.

920. катхам̣видханти кена̄ка̄рена сан̣т̣хитанти аттхоти катва̄ а̄ха ‘‘а̄ка̄расан̣т̣ха̄на’’нти. ма̄нат̣хапана̄ти сеййа̄дивасена ма̄нена т̣хапана̄, ма̄насан̇кха̄та̄ ва̄ т̣хапана̄.

921. четасо утра̄со доманассам̣, досо ва̄, там̣сампайутта̄ ва̄ четана̄дайо.

922. десана̄сукхата̄йа̄ти тин̣н̣ам̣ аддха̄нам̣ васена вичикиччха̄йа десана̄ сукха̄ ‘‘кан̇кхати вичикиччхатӣ’’ти, на пана татха̄ мохена̄ти адхиппа̄йо. ван̣н̣а̄дибхедам̣ сутва̄ти кечи кира ваданти ‘‘кхаттийаджӣво пан̣д̣уван̣н̣о. касма̄? со хи пуббан̣хе рамати, пуббан̣хе ча чха̄йа̄ пан̣д̣уван̣н̣а̄. бра̄хман̣авессасуддаджӣва̄ ода̄тапӣтака̄л̣аван̣н̣а̄. те хи маджджханхаса̄йанхараттӣсу ода̄тапӣтака̄л̣ачха̄йа̄ ка̄л̣атамака̄лесу рамантӣ’’ти тесам̣ ван̣н̣абхедам̣, ‘‘бйа̄пӣ париман̣д̣ало’’тиа̄дина̄ катхента̄нам̣ сан̣т̣ха̄набхедан̃ча сутва̄.

923. пурисапуггалоти пададвайам̣ екападам̣ катва̄ джа̄нанта̄нам̣ васена̄йам̣ саммутикатха̄ паватта̄, падантарамева ва̄ идам̣ пуггалава̄чаканти дассенто ‘‘айам̣ пана̄’’тиа̄дима̄ха. атха ва̄ пурисоти вутто ча пуггало ева, на пурисиндрийайуттова̄ти дассанаттхампи ‘‘пурисапуггало’’ти вуттанти ведитаббам̣. ат̣т̣хасу а̄ба̄дхесӯти питтасемхава̄тасамут̣т̣ха̄наутувипарин̣а̄маджаопаккамикависамапариха̄раджасаннипа̄таджакаммасамут̣т̣ха̄несу. пуббе катанти пура̄н̣атаракаммам̣ иччхантӣти упападжджаведанӣйан̃ча кира пат̣иккхипанти. а̄н̣аттимӯлакена ва̄ти йопи а̄н̣а̄петва̄ вадхабандха̄дидуккхам̣ уппа̄дети, тампи там̣мӯлакам̣ на хоти, иссаранимма̄намӯламева̄ти адхиппа̄йо.

924. мохасса анудаханам̣ да̄хака̄ран̣ата̄йа вуттам̣, сабха̄ватопи пана асампат̣иведхо сампат̣иведхасукхасса паччанӣкабхӯто дуккхо ева̄ти анудаханата̄ ведитабба̄. еван̃ча катва̄ ‘‘упеккха̄ ведана̄ н̃а̄н̣асукха̄ ан̃н̃а̄н̣адуккха̄’’ти (ма. ни. 1.465) вутта̄.

926. путхунимитта̄рамман̣есӯти субханимитта̄дивасена путхунимиттасабха̄весу а̄рамман̣есу, путхусабха̄весу ва̄ субханимитта̄диа̄рамман̣есу. косаджджапама̄даниддеса̄нам̣ сама̄наттепи авиппха̄риката̄сан̇кха̄та̄ лӣнавуттита̄ косаджджам̣, сативоссаггасан̇кха̄там̣ памаджджанам̣ пама̄доти айам̣ висесоти.

931. сагарува̄санти саоттаппава̄сама̄ха, саджет̣т̣хакава̄санти сахирива̄сам̣. ана̄дийана̄ анадда̄ ова̄дааггахан̣ам̣, ачиттӣка̄роти аттхо. суккхакат̣т̣хасса вийа аналлата̄, амудута̄ ва̄ анадда̄. асӣлйанти асукхасӣлата̄ амудута̄ ева.

934. упа̄рамбхо досасампайуттачиттуппа̄до сийа̄.

936. ‘‘идха па̄са̄н̣ам̣ каротӣ’’тиа̄дина̄ т̣хапанаттхепи кароти-саддо йуджджатӣти а̄ха ‘‘каротӣти т̣хапетӣ’’ти. еттха ча̄йам̣ а̄ваджджана̄ акусала̄нам̣ а̄саннака̄ран̣атта̄ кхуддакаваттхӯсу вутта̄ти ведитабба̄, таданукӯлакиччатта̄ ва̄.

тиканиддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.