(1.) екаканиддесаван̣н̣ана̄

761. на хетумева̄ти еттха ча на хетӯ ева̄ти аттхо, бйан̃джанасилит̣т̣хата̄васена пана рассаттам̣ ма-ка̄ро ча като ‘‘адуккхамасукха̄’’ти еттха вийа. имина̄пи найена̄ти еттха пуриманайена хетубха̄ва̄дипат̣иккхепо, паччхиманайена нахетудхамма̄дикот̣т̣ха̄сасан̇гахоти айам̣ висесо ведитаббо. чутиггахан̣ена чутипариччхинна̄йа ека̄йа джа̄тийа̄ гахан̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣, бхаваггахан̣ена навадха̄ вуттабхавасса. тадантогадхата̄йа таттха таттха парийа̄панната̄ вутта̄. уппаннам̣ мановин̃н̃а̄н̣авин̃н̃еййамева̄ти ‘‘на рӯпам̣ вийа уппанна̄ чхавин̃н̃а̄н̣авин̃н̃еййа̄’’ти рӯпато етесам̣ висесанам̣ кароти.

762. каппато каппам̣ гантва̄пи на уппаджджатӣти на када̄чи татха̄ уппаджджати. на хи кхӣра̄дӣнам̣ вийа етесам̣ йатха̄вутталаккхан̣авилаккхан̣ата̄ аттхӣти дассети.

763. самодха̄нетва̄ти локе виджджама̄нам̣ саббам̣ рӯпам̣ самодха̄нетва̄. етена махаттепи авибха̄вакаттам̣ дассенто сукхуматта̄ на вибха̄вессатӣти ва̄дапатхам̣ чхиндати. чаккхупаса̄де мама ваттхумхӣти аттхо. висайоти иссарийат̣т̣ха̄нанти адхиппа̄йо.

764. аббокин̣н̣а̄ти абйавахита̄, анантарита̄ти аттхо. ваваттхита̄нампи пат̣ипа̄т̣инийамо тена пат̣иккхиттоти аттхо. анантарата̄ти анантарапаччайата̄ етена пат̣иккхитта̄ти аттхо.

765. саманантарата̄ти ча саманантарапаччайата̄.

766. а̄бхуджанатоти а̄бхуггакаран̣ато, ниваттанато иччева аттхо. еттха ча ‘‘пан̃ча вин̃н̃а̄н̣а̄ ана̄бхога̄’’ти а̄бхогасабха̄ва̄ на хонтӣти аттхо, ‘‘пан̃чаннам̣ вин̃н̃а̄н̣а̄нам̣ наттхи а̄ват̣т̣ана̄ ва̄’’тиа̄дӣсупи а̄ват̣т̣анабха̄во ва̄тиа̄дина̄ аттхо дат̣т̣хаббо.

на кан̃чи дхаммам̣ пат̣ивиджа̄на̄тӣти еттха на саббе рӯпа̄дидхамма̄ дхаммаггахан̣ена гахита̄ти йатха̄дхиппетадхаммадассанаттхам̣ ‘‘манопуббан̇гама̄ дхамма̄ти евам̣ вутта’’нти а̄ха.

рӯпа̄дӣсу абхинипатанам̣ техи сама̄гамо тесантипи ваттум̣ йуджджатӣти а̄ха ‘‘рӯпа̄дӣнам̣ абхинипа̄таматта’’нти. камматтхе ва̄ са̄мивачанам̣. вин̃н̃а̄н̣ехи абхинипатитабба̄ни хи рӯпа̄дӣнӣти. идам̣ вуттам̣ хотӣтиа̄дӣсу хи айам̣ адхиппа̄йо – а̄рамман̣акаран̣ена пат̣ивиджа̄нитабба̄ни рӯпа̄дӣни т̣хапетва̄ кусала̄кусалачетана̄йа там̣сампайутта̄нан̃ча йатха̄вутта̄нам̣ сахаджапуббан̇гамадхаммена пат̣ивиджа̄нитабба̄нам̣ пат̣ивиджа̄нанам̣ етесам̣ наттхӣти. еван̃ча катва̄ ‘‘дассана̄диматтато пана мутта̄ ан̃н̃а̄ етесам̣ кусала̄дипат̣ивин̃н̃атти на̄ма наттхӣ’’ти киччантарам̣ пат̣иседхети.

авипа̄кабха̄вена ан̃н̃ам̣ абйа̄катаса̄ман̃н̃ам̣ анива̄ренто кусала̄кусалаггахан̣ан̃ча каротӣти чаванапарийоса̄нан̃ча киччам̣. пи-саддена сахаджаванака̄ни вӣтхичитта̄ни сампин̣д̣етва̄ пан̃чадва̄ре пат̣иседхане айам̣ адхиппа̄йо сийа̄ – ‘‘манаса̄ че падут̣т̣хена…пе… пасаннена бха̄сати ва̄ кароти ва̄’’ти (дха. па. 1-2) евам̣ вутта̄ бха̄санакаран̣акара̄, там̣садиса̄ ча сукхадуккхуппа̄дака̄ балаванто чхат̣т̣хадва̄рика̄ ева дхаммаггахан̣ена гахита̄ти на тесам̣ пан̃чадва̄рикаджаванена пат̣ивиджа̄нанам̣ аттхи, дуббала̄нам̣ пана пуббан̇гамапат̣ивиджа̄нанам̣ таттха на пат̣исиддхам̣ ‘‘на ка̄йакаммам̣ на вачӣкаммам̣ пат̣т̣хапетӣ’’ти вин̃н̃аттидвайаджанакассева пат̣т̣хапанапат̣иккхепена дуббаласса манокаммасса анун̃н̃а̄татта̄. татха̄ ка̄йасучарита̄дикусалакаммам̣ каромӣти, таббипарӣтам̣ акусалам̣ каммам̣ каромӣти ча кусала̄кусаласама̄да̄нам̣ пан̃чадва̄рикаджаванена на хоти. татха̄ пат̣иччасамуппа̄даван̣н̣ана̄йам̣ вутта̄ ‘‘пан̃чадва̄рикачути ча на пан̃чадва̄рикачиттехи хоти чутичиттасса атам̣два̄рикатта̄’’ти. йа̄ пана̄йам̣ па̄л̣и ‘‘пан̃чахи вин̃н̃а̄н̣ехи на кан̃чи дхаммам̣ пат̣ивиджа̄на̄ти ан̃н̃атра абхинипа̄таматта̄’’ти, тасса̄ рӯпа̄дӣнам̣ а̄па̄тхаматтам̣ мун̃читва̄ ан̃н̃ам̣ кан̃чи дхаммасабха̄вам̣ на пат̣ивиджа̄на̄тӣти айаматтхо диссати. на хи рӯпам̣ пат̣игган̣хантампи чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣ рӯпанти ча ган̣ха̄тӣти. сампат̣иччханассапи рӯпанӣла̄диа̄ка̄рапат̣ивиджа̄нанам̣ наттхӣти кин̃чи дхаммасса пат̣ивиджа̄нанам̣ пат̣иккхиттам̣, пан̃чахи пана вин̃н̃а̄н̣ехи са̄тисайам̣ тасса виджа̄нананти ‘‘ан̃н̃атра абхинипа̄таматта̄’’ти на вуттам̣. йасса па̄л̣ийам̣ бахиддха̄паччуппанна̄рамман̣ата̄ вутта̄, тато ан̃н̃ам̣ нируттипат̣исамбхидам̣ иччхантехи пан̃чадва̄раджаванена пат̣исамбхида̄н̃а̄н̣асса сахуппатти пат̣исиддха̄. рӯпа̄рӯпадхаммети рӯпа̄рӯпа̄вачарадхаммети аттхо.

пан̃чадва̄рикачиттена на пат̣ибуджджхатӣти касма̄ вуттам̣, нану рӯпа̄дӣнам̣ а̄па̄тхагамане нидда̄пат̣ибодхо хотӣти? на, пат̣хамам̣ манодва̄рикаджаванасса уппаттитоти дассенто а̄ха ‘‘нидда̄йантасса хӣ’’тиа̄ди. палобхетва̄ саччасупинена.

абйа̄катойева а̄ваджджанаматтассева уппаджджанатоти ваданти. евам̣ вадантехи манодва̄репи а̄ваджджанам̣ дваттиккхаттум̣ уппаджджитва̄ джаванат̣т̣ха̄не т̣хатва̄ бхаван̇гам̣ отаратӣти адхиппетанти дат̣т̣хаббам̣.

тасса̄ ева васена̄ти тасса̄ васена екавидхена н̃а̄н̣аваттху хотӣти ча, ведитаббанти ча йоджана̄ ка̄табба̄.

екаканиддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.