2. паваттива̄раван̣н̣ана̄

33-34. ‘‘йасса кусала̄ дхамма̄ уппаджджанти, тасса абйа̄ката̄ дхамма̄ уппаджджантӣ’’ти етасса виссаджджане ‘‘абйа̄ката̄ ча̄ти читтасамут̣т̣ха̄нарӯпавасена вутта’’нти ат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣, имасмим̣ пана пан̃хе каммасамут̣т̣ха̄на̄дирӯпан̃ча лаббхати, там̣ пана пат̣иломава̄расса виссаджджане саббесам̣ чаванта̄нам̣, паватте читтасса бхан̇гаккхан̣е, а̄руппе акусала̄нам̣ уппа̄даккхан̣е тесам̣ кусала̄ ча дхамма̄ на уппаджджанти абйа̄ката̄ ча дхамма̄ на уппаджджантӣти еттха паватте читтасса бхан̇гаккхан̣е уппаджджама̄нампи каммасамут̣т̣ха̄на̄дирӯпам̣ аггахетва̄ ‘‘абйа̄ката̄ ча дхамма̄ на уппаджджантӣ’’ти вуттатта̄ читтасамут̣т̣ха̄нарӯпамева идха̄дхиппетам̣. каммасамут̣т̣ха̄на̄дирӯпе на видха̄нам̣, на̄пи пат̣иседхоти кечи ваданти, татха̄ читтасамут̣т̣ха̄нарӯпамева сандха̄йа ‘‘йасса кусала̄ дхамма̄ уппаджджанти, тасса абйа̄ката̄ дхамма̄ нируджджхантӣти? но’’ти (йама. 3.дхаммайамака.163) вуттанти. там̣ панетам̣ евам̣ на сакка̄ ваттум̣ читтасса бхан̇гаккхан̣е каммасамут̣т̣ха̄нарӯпа̄дӣнампи уппа̄дасса уппа̄даккхан̣е ча ниродхасса евама̄дӣхи ева па̄л̣ӣхи пат̣иседхасиддхито.

йе ча ваданти ‘‘йатха̄ пат̣исамбхида̄магге ниродхакатха̄йам̣ ‘сота̄паттимаггаккхан̣е джа̄та̄ дхамма̄ т̣хапетва̄ читтасамут̣т̣ха̄нарӯпам̣ саббепи вира̄га̄ чева хонти вира̄га̄рамман̣а̄ вира̄гагочара̄ вира̄гасамуда̄гата̄ вира̄гапатит̣т̣ха̄’тиа̄дӣсу ‘т̣хапетва̄ рӯпа’нти аватва̄ читтапат̣ибаддхатта̄ читтаджарӯпа̄нам̣ ‘т̣хапетва̄ читтасамут̣т̣ха̄нарӯпа’нти вуттам̣, евамидха̄пи читтапат̣ибаддхатта̄ читтаджарӯпамева катхита’’нти, тан̃ча татха̄ на хоти. йесан̃хи сота̄паттимагго сахаджа̄тапаччайо хоти, йесу ча вира̄га̄диа̄сан̇ка̄ хоти, те сота̄паттимаггасахаджа̄та̄ дхамма̄ сота̄паттимаггаккхан̣е джа̄та̄ дхамма̄ти таттха вутта̄. сота̄паттимаггаккхан̣е джа̄та̄ти хи вачанам̣ магге джа̄татам̣ дӣпети, на ча каммаджа̄дӣни амагге джа̄йама̄на̄ни маггаккхан̣е джа̄тавоха̄рам̣ араханти тесам̣ тасса сота̄паттимаггаккхан̣е сахаджа̄тапаччайатта̄бха̄вато, тасма̄ маггаккхан̣е там̣сахаджа̄тадхаммесу т̣хапетаббам̣ т̣хапетум̣ ‘‘т̣хапетва̄ читтасамут̣т̣ха̄нарӯпа’’нти вуттам̣, идха пана кусала̄дидхамма̄ йасса йаттха уппаджджанти нируджджханти ча, тасса пуггаласса тасмин̃ча ока̄се абйа̄катадхамма̄нам̣ уппа̄даниродха̄нам̣ кусала̄дипат̣ибаддхата̄ аппат̣ибаддхата̄ ча а̄мат̣т̣ха̄, на ча каммаджа̄дирӯпам̣ абйа̄катам̣ на хоти, тасма̄ саннит̣т̣ха̄нена гахитасса пуггаласса ока̄се ва̄ уппа̄даниродхесу виджджама̄несу абйа̄ката̄нам̣ те ведитабба̄, авиджджама̄несу ча пат̣иседхетабба̄, на ча ачиттапат̣ибаддха̄ абйа̄ката̄ти еттха на гахита̄ти сакка̄ ваттум̣ ниродхасама̄панна̄нам̣ асан̃н̃асатта̄нан̃ча уппа̄даниродхавачанатоти.

чатуттхапан̃хе паватте акусала̄бйа̄катачиттасса уппа̄даккхан̣ети идам̣ ‘‘йасса ва̄ пана абйа̄ката̄ дхамма̄ уппаджджантӣ’’ти етена саннит̣т̣ха̄нена гахитесу пан̃чавока̄ре акусала̄бйа̄катачитта̄нам̣ чатувока̄ре ча абйа̄катачиттассева уппа̄даккхан̣асаман̇гино сандха̄йа вуттам̣. евам̣ саббаттха саннит̣т̣ха̄навасена висесо ведитаббо.

79. ‘‘ека̄ваджджанена 166 уппаннасса̄’’ти вуттам̣, на̄на̄ваджджаненапи пана тато пуриматараджаванавӣтхӣсу уппаннасса ‘‘уппа̄даккхан̣е тесам̣ акусала̄ дхамма̄ нуппаджджиссанти, но ча тесам̣ кусала̄ дхамма̄ нуппаджджантӣ’’ти идам̣ лаккхан̣ам̣ лаббхатева, тасма̄ етена лаккхан̣ена сама̄налаккхан̣ам̣ саббам̣ йасса читтасса анантара̄ аггамаггам̣ пат̣илабхиссанти, тасса читтасса уппа̄даккхан̣ети етенева кусала̄на̄гатабха̄вапарийоса̄нена та̄йа ева сама̄налаккхан̣ата̄йа дӣпитам̣ хотӣти дат̣т̣хаббам̣. еса найо акусала̄тӣтабха̄васса абйа̄ката̄тӣтабха̄васса ча а̄димхи ‘‘дутийе акусале’’ти, ‘‘дутийе читте’’ти ча вуттат̣т̣ха̄не. йатха̄ хи бха̄вана̄ва̄ре бха̄вана̄паха̄на̄нам̣ парийоса̄нена аггамаггена тато пуриматара̄нипи бха̄вана̄паха̄на̄ни дассита̄ни хонти, евамидха̄пи там̣ там̣ тена тена а̄дина̄ антена ча дасситанти.

100. пан̃чавока̄ре акусала̄нам̣ бхан̇гаккхан̣е тесам̣ акусала̄ ча дхамма̄ нируджджханти абйа̄ката̄ ча дхамма̄ нируджджхантӣти вачанена пат̣исандхичиттато сол̣асамам̣, тато парампи ва̄ бхаваникантичиттам̣ хоти, на тато оранти вин̃н̃а̄йатӣти.

паваттива̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

дхаммайамакаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.