1. мӯлайамакам̣

уддесава̄раван̣н̣ана̄

1. йамака̄нам̣ васена деситатта̄ти имина̄ дасасу екекасса йамакасамӯхасса там̣самӯхасса ча сакаласса пакаран̣асса йамака̄нам̣ васена ладдхавоха̄ратам̣ дассети.

кусала̄кусаламӯласан̇кха̄та̄нам̣ двиннам̣ аттха̄нам̣ васена аттхайамаканти етена ‘‘йе кечи кусала̄ дхамма̄, саббе те кусаламӯла̄’’ти етассева йамакабха̄во а̄паджджатӣти че? на̄паджджати н̃а̄тум̣ иччхита̄нам̣ дутийапат̣хамапуччха̄су вутта̄нам̣ кусалакусаламӯлависеса̄нам̣, кусаламӯлакусалависесехи ва̄ н̃а̄тум̣ иччхита̄нам̣ пат̣хамадутийапуччха̄су саннит̣т̣ха̄нападасан̇гахита̄нам̣ кусалакусаламӯла̄нам̣ васена аттхайамакабха̄васса вуттатта̄. н̃а̄тум̣ иччхита̄нан̃хи висеса̄нам̣ висесаванта̄пеккха̄нам̣, там̣висесаватам̣ ва̄ дхамма̄нан̃ча висеса̄пеккха̄нам̣ еттха падха̄набха̄воти екека̄йа пуччха̄йа екеко ева аттхо сан̇гахито хотӣти. аттхасаддо четтха на дхаммава̄чако хетупхала̄дива̄чако ва̄, атха кхо па̄л̣иаттхава̄чако. тенева̄ха ‘‘тесан̃н̃ева аттха̄на’’нтиа̄ди.

тӣн̣ипи пада̄ни екато катва̄ти идам̣ на̄мападасса кусала̄дӣнам̣ сан̇га̄хакаттаматтамева сандха̄йа вуттам̣, на ниравасесасан̇га̄хакаттам̣. саббакусала̄дисан̇ган̣ханаттхамева ча на̄мападасса вуттатта̄ ‘‘кусалаттикама̄тика̄йа чатӯсу падесӯ’’ти вуттам̣.

уддесава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ниддесава̄раван̣н̣ана̄

52. ан̃н̃аман̃н̃айамаке йе кечи кусала̄ти апуччхитва̄ти еттха йатха̄ дутийайамаке ‘‘йе кечи кусаламӯла̄’’ти апуччхитва̄ ‘‘йе кечи кусала̄’’ти пуччха̄ ката̄, евамидха̄пи ‘‘йе кечи кусала̄’’ти пуччха̄ ка̄табба̄ сийа̄ пуримайамакависит̣т̣хам̣ апуббам̣ гахетва̄ паччхимайамакасса аппаваттатта̄ти адхиппа̄йо. ‘‘пат̣иломапуччха̄нурӯпабха̄вато’’ти кечи. пуримапуччха̄йа пана аттхавасена ката̄йа таданурӯпа̄йа паччхимапуччха̄йа бхавитаббам̣ ануломе вигатасам̣сайасса пат̣иломе сам̣сайуппаттито. тена на ча паччхимапуччха̄нурӯпа̄йа пуримапуччха̄йа бхавитаббанти пуримоветтха адхиппа̄йо йутто. имина̄пи бйан̃джанена тассеваттхасса самбхаватоти идамевам̣ на сакка̄ ваттум̣. на хи кусалабйан̃джанаттхо ева кусаламӯлена екамӯлабйан̃джанаттхо, тенева виссаджджанампи асама̄нам̣ хоти. кусалабйан̃джанена хи пуччха̄йа ката̄йа ‘‘авасеса̄’’ти имасмим̣ т̣ха̄не ‘‘авасеса̄ кусала̄ дхамма̄’’ти ваттаббам̣ хоти, итаратха̄ авасеса̄ кусаламӯласахаджа̄та̄ дхамма̄ти, на ча та̄ни вачана̄ни сама̄наттха̄ни кусалакусала̄бйа̄катадӣпанатоти. айам̣ панеттха адхиппа̄йо сийа̄ – ‘‘йе кечи кусала̄’’ти имина̄пи бйан̃джанена ‘‘йе кечи кусаламӯлена екамӯла̄’’ти вуттабйан̃джанаттхассева самбхавато дутийайамаке вийа апуччхитва̄ ‘‘йе кечи кусаламӯлена екамӯла̄’’ти пуччха̄ ката̄. на хи кусаламӯлехи вийа кусаламӯлена екамӯлехи ан̃н̃е кусала̄ санти, кусалехи пана ан̃н̃епи те сантӣти.

пат̣иломапуччха̄ван̣н̣ана̄йам̣ ‘‘кусаламӯлена екамӯла̄’’ти хи пуччха̄йа ката̄йа ‘‘мӯла̄ни йа̄ни екато уппаджджантӣ’’ти хет̣т̣ха̄ вуттанайенева виссаджджанам̣ ка̄таббам̣ бхавеййа̄ти вуттам̣, тампи татха̄ на сакка̄ ваттум̣. ‘‘йе ва̄ пана кусаламӯлена ан̃н̃аман̃н̃амӯла̄, саббе те дхамма̄ кусаламӯлена екамӯла̄’’ти ча пуччхите ‘‘а̄манта̄’’ иччева виссаджджанена бхавитаббам̣. на хи кусаламӯлена ан̃н̃аман̃н̃амӯлесу кин̃чи екамӯлам̣ на хоти, йена ануломапуччха̄йа вийа вибха̄го ка̄таббо бхавеййа. йаттха тӣн̣и кусаламӯла̄ни уппаджджанти, таттха та̄ни ан̃н̃аман̃н̃амӯла̄ни екамӯла̄ни ча двиннам̣ двиннам̣ екекена ан̃н̃аман̃н̃екамӯлатта̄. йаттха пана две уппаджджанти, таттха та̄ни ан̃н̃аман̃н̃амӯла̄нева, на екамӯла̄нӣти етасса гахан̣асса нива̄ран̣аттхам̣ ‘‘мӯла̄ни йа̄ни екато уппаджджантӣ’’тиа̄дина̄ виссаджджанам̣ ка̄таббанти че? на, ‘‘а̄манта̄’’ти имина̄ва виссаджджанена там̣гахан̣анива̄ран̣ато ануломапуччха̄виссаджджанена ча екато уппаджджама̄на̄нам̣ двиннам̣ тин̣н̣ан̃ча мӯла̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃екамӯлабха̄васса ниччхитатта̄. ан̃н̃аман̃н̃амӯла̄нан̃хи сама̄намӯлата̄ ева екамӯлавачанена пуччхӣйати, на ан̃н̃аман̃н̃асама̄намӯлата̄, аттхи ча двиннам̣ мӯла̄нам̣ сама̄намӯлата̄. тесу хи екекам̣ итарена мӯлена там̣мӯлехи ан̃н̃ехи сама̄намӯланти.

ан̃н̃аман̃н̃амӯлатте пана ниччхите екамӯлаттасам̣сайа̄бха̄вато ‘‘саббе те дхамма̄ кусаламӯлена екамӯла̄’’ти пуччха̄ на ката̄ти дат̣т̣хабба̄. ‘‘ан̃н̃аман̃н̃асса мӯла̄ етесантипи ан̃н̃аман̃н̃амӯла̄, сама̄наттхена екам̣ мӯлам̣ етесанти екамӯла̄’’ти убхайампи вачанам̣ мӯлайуттатамева вадати, тенева ча убхайаттха̄пи ‘‘кусаламӯлена̄’’ти вуттам̣. таттха мӯлайогаса̄ман̃н̃е екамӯлатте ниччхите таббисесо ан̃н̃аман̃н̃амӯлабха̄во на ниччхито хотӣти ануломапуччха̄ паватта̄, мӯлайогависесе пана ан̃н̃аман̃н̃амӯлатте ниччхите на вина̄ екамӯлаттена ан̃н̃аман̃н̃амӯлаттам̣ аттхӣти мӯлайогаса̄ман̃н̃ам̣ екамӯлаттам̣ ниччхитамева хоти, тасма̄ ‘‘екамӯла̄’’ти пуччхам̣ акатва̄ йатха̄ кусаламӯлавачанам̣ екамӯлавачанан̃ча кусалабха̄вадӣпакам̣ на хотӣти кусалабха̄ве сам̣сайасаббха̄ва̄ пат̣хамадутийайамакесу ‘‘саббе те дхамма̄ кусала̄’’ти пат̣иломапуччха̄ ката̄, евам̣ ан̃н̃аман̃н̃амӯлавачанам̣ кусалабха̄вадӣпакам̣ на хотӣти кусалабха̄ве сам̣сайасаббха̄ва̄ кусала̄дхика̄расса ча ануваттама̄натта̄ ‘‘саббе те дхамма̄ кусала̄’’ти пат̣иломапуччха̄ ката̄ти.

53-61. мӯланайе вутте ева аттхе кусаламӯлабха̄вена мӯласса висесанена сама̄нена мӯлена ан̃н̃аман̃н̃асса ча мӯлена мӯлайогадӣпанена ча̄ти имина̄ парийа̄йантарена пака̄сетум̣ мӯламӯланайо вутто. ан̃н̃ападаттхасама̄сантена ка-ка̄рена тӣсупи йамакесу мӯлайогамева дӣпетум̣ мӯлаканайо вутто. мӯламӯлаканайавачанапарийа̄йо вуттаппака̄рова.

74-85. аббоха̄рикам̣ катва̄ти на екамӯлабха̄вам̣ лабхама̄нехи екато лаббхама̄натта̄ сахетукавоха̄рарахитам̣ катва̄. на ва̄ сахетукадуке вийа еттха хетупаччайайога̄йогавасена аббоха̄рикам̣ катам̣, атха кхо сахетукавоха̄рамева лабхати, на ахетукавоха̄ранти аббоха̄рикам̣ катам̣. екато лаббхама̄накавасена̄ти ахетукачиттуппа̄данибба̄нехи хетупаччайарахитехи саха лаббхама̄накарӯпавасена̄ти аттхо.

86-97. йассам̣ па̄л̣ийам̣ ‘‘ахетукам̣ на̄мамӯлена на екамӯлам̣, сахетукам̣ на̄мамӯлена екамӯла’’нти (йама. 1.мӯлайамака.87) па̄т̣хо а̄гато, таттха ‘‘йе кечи на̄ма̄ дхамма̄’’ти на̄ма̄нам̣ ниддха̄ритатта̄ ‘‘ахетукам̣ сахетука’’нти ча вутте ‘‘на̄ма’’нти ча идам̣ вин̃н̃а̄йама̄намева̄ти на вуттанти ведитаббам̣. йаттха пана ‘‘ахетукам̣ на̄мам̣, сахетукам̣ на̄ма’’нти (йама. 1.мӯлайамака.87) ча па̄т̣хо, таттха супа̄кат̣абха̄ваттхам̣ ‘‘на̄ма’’нти вуттанти.

ниддесава̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

мӯлайамакаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.