2. сӣхана̄давагго
1. сӣхана̄дасуттаван̣н̣ана̄
11. дутийасса пат̣хаме ава̄пуренти виваранти два̄рам̣ етена̄ти ава̄пуран̣ам̣. раджам̣ харанти етена̄ти раджохаран̣ам̣. кал̣опихаттхоти вилӣвамайабха̄джанахаттхо, ‘‘чаммамайабха̄джанахаттхо’’ти ча ваданти. чхинна̄ни виса̄н̣а̄ни етасса̄ти чхиннависа̄н̣о, усабхо ча со чхиннависа̄н̣о ча̄ти усабхачхиннависа̄н̣о. висесанапаройам̣ сама̄со. ахикун̣апена ва̄тиа̄ди атиджегуччхаппат̣икӯлакун̣ападассанаттхам̣ вуттам̣. кан̣т̣хе а̄саттена̄ти кеначидева паччаттхикена а̄нетва̄ кан̣т̣хе баддхена, омуккена̄ти аттхо. ат̣т̣о а̄туро дуггандхапӣл̣а̄йа пӣл̣ито. аччайасса пат̣игган̣ханам̣ ва̄ адхива̄санам̣. еван̃хи со ка̄ран̣е десийама̄не тато вигато на̄ма хоти. тена̄ха ‘‘пат̣игган̣хатӯти кхаматӯ’’ти. сесаметтха сувин̃н̃еййамева.
сӣхана̄дасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. саупа̄дисесасуттаван̣н̣ана̄
12. дутийе бхавасса аппаматтаката̄ на̄ма иттарака̄лата̄йа̄ти а̄ха ‘‘аччхара̄сан̇гха̄таматтампӣ’’ти.
саупа̄дисесасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. кот̣т̣хикасуттаван̣н̣ана̄
13. татийе дит̣т̣хадхаммо вуччати паччаккхабхӯто аттабха̄во, тасмим̣ ведитаббам̣ пхалам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣. тена̄ха ‘‘имасмим̣йева аттабха̄ве’’ти. чатуппан̃чаккхандхапхалата̄йа сан̃н̃а̄бхавӯпагам̣ каммам̣ бахуведанӣйам̣. екаккхандхапхалатта̄ асан̃н̃а̄бхавӯпагам̣ каммам̣ ‘‘аппаведанӣйа’’нти вуттам̣. кечи пана ‘‘арӯпа̄вачаракаммам̣ бахука̄лам̣ ведитаббапхалатта̄ бахуведанӣйам̣, итарам̣ аппаведанӣйам̣. рӯпа̄рӯпа̄вачаракаммам̣ ва̄ бахуведанӣйам̣, париттам̣ каммам̣ аппаведанӣйа’’нти ваданти. веданӣйанти паччайантарасамава̄йе випа̄куппа̄данасаматтхам̣, на а̄раддхавипа̄камева. аведанӣйанти паччайавекаллена випаччитум̣ асаматтхам̣ ахосикамма̄дибхедам̣.
кот̣т̣хикасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. самиддхисуттаван̣н̣ана̄
14. чатуттхе самиддхӣти тхерасса кира аттабха̄во самиддхо абхирӯпо па̄са̄дико, тасма̄ самиддхӣтвева сан̇кха̄то. тена̄ха ‘‘аттабха̄васамиддхата̄йа̄’’тиа̄ди. рӯпадха̄туа̄дӣсӯти а̄ди-саддена саддадха̄туа̄дим̣ сан̇ган̣ха̄ти.
самиддхисуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5-9. ган̣д̣асутта̄диван̣н̣ана̄
15-19. пан̃чаме ма̄та̄петтикасамбхавасса̄ти ма̄тито ча питито ча ниббаттена ма̄та̄петтикена суккасон̣итена самбхӯтасса. уччха̄данадхаммасса̄ти уччха̄детаббасабха̄васса. паримадданадхаммасса̄ти паримаддитаббасабха̄васса. еттха ча оданакумма̄сӯпачайауччха̄данападехи вад̣д̣хи катхита̄, аниччабхеданавиддхам̣санападехи ха̄ни. пуримехи ва̄ самудайо, паччхимехи аттхан̇гамоти евам̣ ча̄тумаха̄бхӯтикасса ка̄йасса вад̣д̣хипариха̄ниниббаттибхеда̄ дассита̄. сесам̣ сувин̃н̃еййамева. чхат̣т̣ха̄дӣни утта̄наттха̄ни.
ган̣д̣асутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. вела̄масуттаван̣н̣ана̄
20. дасаме сакун̣д̣акабхаттанти сакун̣д̣акам̣ уттан̣д̣улабхаттам̣. париттехи сакун̣д̣ехи тан̣д̣улехипи саддхим̣ випаккабхаттам̣ уттан̣д̣уламева хоти. бил̣ан̇гам̣ вуччати а̄рана̄л̣ам̣, бил̣ан̇гато ниббаттанато тадева кан̃джийато джа̄танти кан̃джийам̣, там̣ дутийам̣ етасса̄ти бил̣ан̇гадутийам̣, там̣ кан̃джийадутийанти вуттам̣. асаккаритва̄ти деййадхаммампи пуггалампи асаккаритва̄. деййадхаммасса асаккаран̣ам̣ асампаннака̄ро, пуггаласса асаккаран̣ам̣ агарукаран̣ам̣. деййадхаммам̣ асаккаронто хи уттан̣д̣ула̄дидосасаманна̄гатам̣ а̄ха̄рам̣ дети, на сампаннам̣ кароти. пуггалам̣ асаккаронто нисӣданат̣т̣ха̄нам̣ асаммаджджитва̄ йаттха таттха ва̄ нисӣда̄петва̄ йам̣ ва̄ там̣ ва̄ да̄ракам̣ песетва̄ дети. ачиттӣкатва̄ти на читтим̣ катва̄, на пӯджетва̄ти аттхо. пӯдженто хи пӯджетаббаваттхум̣ читте т̣хапети, на тато бахи кароти. читтам̣ ва̄ аччхарийам̣ катва̄ пат̣ипатти читтӣкаран̣ам̣ самбха̄ванакирийа̄, таппат̣иккхепато ачиттӣкаран̣ам̣ асамбха̄ванакирийа̄. апавиддханти уччхит̣т̣ха̄дичхад̣д̣анӣйадхаммам̣ вийа авакхиттакам̣. йо хи чхад̣д̣етука̄мо хутва̄ рогино сарӣре одана̄дӣни маджджитва̄ ваммике рогам̣ паккхипанто вийа дети, айам̣ апавиддхам̣ дети на̄ма. ана̄гаманадит̣т̣хикоти ‘‘аддха̄ имасса да̄насса пхалам̣ мама а̄гаччхатӣ’’ти евам̣ йасса каммассакатадит̣т̣хи аттхи, со а̄гаманадит̣т̣хико. айам̣ пана на та̄дисоти ана̄гаманадит̣т̣хико, пхалам̣ па̄т̣икан̇кхам̣ хутва̄ на детӣти аттхо. тена̄ха ‘‘на камман̃ча пхалан̃ча саддахитва̄ детӣ’’ти.
вела̄моти еттха ма̄-саддо пат̣иседхавачано. джа̄тиготтарӯпабхога̄дигун̣а̄нам̣ вела̄ марийа̄да̄ наттхи етасминти вела̄мо. атха ва̄ йатха̄вуттагун̣а̄нам̣ вела̄ марийа̄да̄ амати оса̄нам̣ гаччхати етасминти вела̄мо, велам̣ ва̄ марийа̄дам̣ амати гаччхати атиккаматӣти вела̄мо. тена̄ха ‘‘джа̄тиготта…пе… евам̣ладдхана̄мо’’ти. дӣйатӣти да̄нам̣, да̄наваттху. там̣ аггӣйати ниссаджджӣйати еттха̄ти да̄наггам̣. да̄нам̣ ва̄ ган̣ханти еттха̄ти да̄наггам̣, евам̣ бхаттаггам̣, паривесанат̣т̣ха̄нам̣. дукӯласандана̄нӣти раджатабха̄джана̄диниссите дукӯле кхӣрасса санданам̣ етесанти дукӯласандана̄ни. кам̣сӯпадха̄ран̣а̄нӣти раджатамайадохабха̄джана̄ни. тена̄ха ‘‘раджатамайакхӣрапат̣иччхака̄нӣ’’ти. раджатамайа̄ни кхӣрапат̣иччхака̄ни кхӣрапат̣иггахабха̄джана̄ни етесанти раджатамайакхӣрапат̣иччхака̄ни. содхеййа̄ти махаппхалабха̄вакаран̣ена висодхеййа. махаппхалабха̄ваппаттийа̄ хи даккхин̣а̄ висуджджхати на̄ма.
маггена̄гатам̣ аниваттанасаран̣анти имина̄ локуттарасаран̣агаманам̣ дӣпети. апаретиа̄дина̄ локийасаран̣агаманам̣ вуттам̣. саран̣ам̣ на̄ма тин̣н̣ам̣ ратана̄нам̣ джӣвитапаричча̄гамайам̣ пун̃н̃ам̣ саббасампаттим̣ дети, тасма̄ махаппхалатаранти адхиппа̄йо. идан̃ча – ‘‘саче твам̣ йатха̄ гахитам̣ саран̣ам̣ на бхиндиссаси, ева̄хам̣ там̣ ма̄ремӣ’’ти йадипи кочи тин̣хена саттхена джӣвита̄ воропеййа, татха̄пи ‘‘нева̄хам̣ буддхам̣ на буддхоти, дхаммам̣ на дхаммоти, сан̇гхам̣ на сан̇гхоти вада̄мӣ’’ти дал̣хатарам̣ катва̄ гахитасса васена вуттам̣. маггена̄гатанти локуттарасӣлам̣ сандха̄йа вадати. апаретиа̄дина̄ пана локийасӣлам̣ вуттам̣. саббесам̣ сатта̄нам̣ джӣвитада̄на̄динихитадан̣д̣ата̄йа сакалалокийалокуттарагун̣а̄дхит̣т̣ха̄нато часса махаппхаламаха̄нисам̣сата̄ ведитабба̄.
упасин̇гханаматтанти гха̄йанаматтам̣. гаддоханаматтанти па̄т̣хантаре годоханаматтам̣ ка̄ланти аттхо. со ча на сакало годоханаккхан̣о адхиппетоти дассетум̣ ‘‘га̄вийа̄ екава̄рам̣ тханаан̃чханаматта’’нти аттхо вутто. ан̃чханаматтанти а̄кад̣д̣ханаматтам̣. га̄вийа̄ тханам̣ гахетва̄ екакхӣрабиндудуханака̄ламаттампи гаддуханаматтанти ваданти. еттакампи хи ка̄лам̣ йо васанагаббхапаривен̣авиха̄рӯпача̄рапариччхедена ва̄ апарима̄н̣а̄су локадха̄тӯсу саббасатте хитапхаран̣ам̣ меттачиттам̣ бха̄ветум̣ саккоти. идам̣ тато йатха̄вуттада̄на̄дито махаппхалатарам̣.
вела̄масуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
сӣхана̄даваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.