1. метта̄суттаван̣н̣ана̄

1. ат̣т̣хаканипа̄тасса пат̣хаме вад̣д̣хита̄йа̄ти бха̄вана̄па̄рипӯривасена парибрӯхита̄йа. пунаппунам̣ ката̄йа̄ти бха̄вана̄йа бахулӣкаран̣ена апара̄парам̣ паваттита̄йа. йуттайа̄насадисаката̄йа̄ти йатха̄ йуттаа̄джан̃н̃айа̄нам̣ чхекена са̄ратхина̄ адхит̣т̣хитам̣ йатха̄ручи паваттати, евам̣ йатха̄ручи паватта̄рахатам̣ гамита̄йа. патит̣т̣ха̄нат̣т̣хена̄ти саббасампаттиадхит̣т̣ха̄нат̣т̣хена. паччупат̣т̣хита̄йа̄ти бха̄вана̄бахулӣка̄рехи пати пати упат̣т̣хита̄йа авиджахита̄йа. самантато чита̄йа̄ти саббабха̄гена бха̄вана̄нурӯпам̣ чайам̣ гамита̄йа. тена̄ха ‘‘упачита̄йа̄’’ти. сут̣т̣ху сама̄раддха̄йа̄ти ативийа саммадева ниббаттигата̄йа.

йо ча меттам̣ бха̄вайатӣтиа̄дӣсу йо кочи гахат̣т̣хо ва̄ паббаджито ва̄. меттанти метта̄джха̄нам̣.

аппама̄н̣анти бха̄вана̄васена а̄рамман̣авасена ча аппама̄н̣ам̣. асубхабха̄вана̄дайо вийа хи а̄рамман̣е екадесаггахан̣ам̣ акатва̄ анавасесапхаран̣авасена анодхисо пхаран̣авасена ча, аппама̄н̣а̄рамман̣ата̄йа пагун̣абха̄вана̄васена ча аппама̄н̣ам̣. танӯ сам̣йоджана̄ хонтӣти меттам̣ па̄дакам̣ катва̄ саммаситва̄ хет̣т̣химе арийамагге адхигаччхантасса сукхенева пат̣игхасам̣йоджана̄дайо пахӣйама̄на̄ танӯ хонтӣти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо.

евам̣ килесаппаха̄нан̃ча нибба̄на̄дхигаман̃ча метта̄бха̄вана̄йа сикха̄ппаттама̄нисам̣сам̣ дассетва̄ ида̄ни ан̃н̃епи а̄нисам̣се дассетум̣ ‘‘екампи че’’тиа̄ди вуттам̣. таттха адут̣т̣хачиттоти метта̄балена сут̣т̣ху виккхамбхитабйа̄па̄дата̄йа бйа̄па̄дена адӯситачитто. метта̄йатӣти хитапхаран̣авасена меттам̣ кароти. кусалӣти атисайена кусалава̄ маха̄пун̃н̃о, пат̣игха̄дианаттхавигамена кхемӣ. саббе ча па̄н̣ети ча-саддо бйатиреко. манаса̄нукампӣти читтена анукампанто. идам̣ вуттам̣ хоти – екасаттависайа̄пи та̄ва метта̄ маха̄кусалара̄си, саббе пана па̄н̣е аттано путтам̣ вийа хитапхаран̣ена манаса̄ анукампанто пахукам̣ пахум̣ анаппакам̣ апарийантам̣ чатусат̣т̣химаха̄каппепи аттано випа̄каппабандхам̣ паваттетум̣ саматтхам̣ ул̣а̄рам̣ пун̃н̃ам̣ арийо парисуддхачитто пуггалова кароти ниппха̄детӣти. саттабхаританти саттехи авирал̣ам̣, а̄кин̣н̣амануссанти аттхо.

сан̇гахаваттхӯнӣти (сам̣. ни. т̣ӣ. 1.1.120) локасса сан̇ган̣ханака̄ран̣а̄ни. ниппханнасассато нава бха̄ге кассакасса датва̄ ран̃н̃ам̣ екабха̄гаггахан̣ам̣ дасамабха̄гаггахан̣ам̣. евам̣ кассака̄ хат̣т̣хатут̣т̣ха̄ сасса̄ни сампа̄дентӣти а̄ха ‘‘сассасампа̄дане медха̄вита̄ти аттхо’’ти. тато орабха̄ге кира чхабха̄гаггахан̣ам̣ джа̄там̣. чхама̄сиканти чханнам̣ чханнам̣ ма̄са̄нам̣ пахонакам̣. па̄сетӣти па̄сагате вийа кароти. ва̄ча̄йа пийам̣ ва̄ча̄пийам̣, тасса каммам̣ ва̄ча̄пеййам̣. саббасо рат̣т̣хасса иддха̄дибха̄вато кхемам̣. нираббудам̣ чорийа̄бха̄вато. иддхан̃хи рат̣т̣хам̣ ачорийам̣. ‘‘нираггал̣а’’нти вуччати апа̄рутагхарабха̄вато.

уддхам̣мӯлакам̣ катва̄ти уммӯлам̣ катва̄. двӣхи парийан̃н̃ехӣти маха̄йан̃н̃асса пуббабха̄ге паччха̄ ча паваттетаббехи двӣхи парива̄райан̃н̃ехи. сатта…пе… бхӣсанасса̄ти саттанавута̄дхика̄нам̣ пан̃чаннам̣ пасусата̄нам̣ ма̄ран̣ена бхеравасса па̄пабхӣрука̄нам̣ бхайа̄вахасса. татха̄ хи ваданти –

‘‘чхасата̄ни нийуджджанти, пасӯнам̣ маджджхиме хани;

ассамедхасса йан̃н̃асса, ӯна̄ни пасӯхи тӣхӣ’’ти. (сам̣. ни. т̣ӣ. 1.1.120; а. ни. т̣ӣ. 2.4.39);

самманти йугаччхидде паккхипитаббадан̣д̣акам̣. па̄сантӣти кхипанти. сам̣ха̄римехӣти сакат̣ехи вахитаббехи. пуббе кира еко ра̄джа̄ самма̄па̄сам̣ йаджанто сарассатинадитӣре патхавийа̄ виваре динне нимуггойева ахоси. андхаба̄лабра̄хман̣а̄ гата̄нугатигата̄ ‘‘айам̣ тасса саггагаманамагго’’ти сан̃н̃а̄йа таттха самма̄па̄сам̣ йан̃н̃ам̣ пат̣т̣хапенти. тена вуттам̣ ‘‘нимуггока̄сато пабхутӣ’’ти. айӯпо аппакадивасо йа̄го, сайӯпо бахудивасам̣ са̄дхеййо сатрайа̄го. мантапада̄бхисан̇кхата̄нам̣ саппимадхӯнам̣ ‘‘ва̄джа’’мити саман̃н̃а̄. хиран̃н̃асуван̣н̣агомахим̣са̄ди саттарасакадаккхин̣асса. са̄рагаббхакот̣т̣ха̄га̄ра̄дӣсу наттхи еттха аггал̣а̄ти нираггал̣о. таттха кира йан̃н̃е аттано са̄патеййам̣ анавасесато анигӯхитва̄ ниййа̄тӣйати.

чандаппабха̄ти (итиву. ат̣т̣ха. 27) чандимассева пабха̄йа. та̄ра̄ган̣а̄ва саббети йатха̄ саббепи та̄ра̄ган̣а̄ чандимасобха̄йа сол̣асимпи калам̣ на̄ггханти, евам̣ те ассамедха̄дайо йан̃н̃а̄ меттасса читтасса вутталаккхан̣ена субха̄витасса сол̣асимпи калам̣ на̄нубхаванти, на па̄пун̣анти, на̄ггхантӣти аттхо.

ида̄ни апарепи дит̣т̣хадхаммикасампара̄йике метта̄бха̄вана̄йа а̄нисам̣се дассетум̣ ‘‘йо на хантӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха йоти метта̄брахмавиха̄рабха̄вана̄нуйутто пуггало. на хантӣти тенева метта̄бха̄вана̄нубха̄вена дӯравиккхамбхитабйа̄па̄дата̄йа на кан̃чи саттам̣ хим̣сати, лед̣д̣удан̣д̣а̄дӣхи на виба̄дхати ва̄. на гха̄тетӣти парам̣ сама̄дапетва̄ на сатте ма̄ра̄пети на виба̄дха̄пети ча. на джина̄тӣти са̄рамбхавигга̄хикакатха̄дивасена на кан̃чи джина̄ти са̄рамбхассева абха̄вато, джа̄никаран̣авасена ва̄ ат̣т̣акаран̣а̄дина̄ на кан̃чи джина̄ти. тена̄ха ‘‘на аттана̄ парасса джа̄ним̣ каротӣ’’ти. на джа̄пайети парехи пайоджетва̄ паресампи дханаджа̄ним̣ на ка̄ра̄пеййа. тена̄ха ‘‘на парена парасса джа̄ним̣ ка̄ретӣ’’ти. метта̄йа ва̄ ам̣со авихет̣ханат̣т̣хена авайавабхӯтоти меттам̣со.

метта̄суттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.