3. пат̣хамааггисуттаван̣н̣ана̄

46. татийе ануд̣аханат̣т̣хена̄ти ка̄мам̣ а̄хунеййаггиа̄дайо тайо аггӣ бра̄хман̣ехипи иччхита̄ санти. те пана техи иччхитаматта̄ва, на сатта̄нам̣ та̄диса̄ аттхаса̄дхака̄. йе пана сатта̄нам̣ аттхаса̄дхака̄, те дассетум̣ ‘‘а̄хунам̣ вуччатӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха а̄нетва̄ хунанам̣ пӯджанам̣ ‘‘а̄хуна’’нти вуттам̣, там̣ а̄хунам̣ арахантӣ ма̄та̄питаро. тена̄ха бхагава̄ – ‘‘а̄хунеййа̄ти, бхиккхаве, ма̄та̄питӯнам̣ етам̣ адхивачана’’нти (итиву. 106). йадаггена ча те путта̄нам̣ бахӯпака̄рата̄йа а̄хунеййа̄ти, тесу самма̄пат̣ипатти несам̣ хитасукха̄ваха̄, тадаггена тесу миччха̄пат̣ипатти ахитадуккха̄ваха̄ти а̄ха ‘‘тесу…пе… ниббаттантӣ’’ти.

сва̄йаматтхо (дӣ. ни. ат̣т̣ха. 3.305) миттавиндакаваттхуна̄ ведитаббо. миттавиндако хи ма̄тара̄, ‘‘та̄та, аджджа упосатхико хутва̄ виха̄ре саббараттим̣ дхаммассаванам̣ сун̣охи, сахассам̣ те дасса̄мӣ’’ти вутто дханалобхена упосатхам̣ сама̄да̄йа виха̄рам̣ гантва̄ ‘‘идам̣ т̣ха̄нам̣ акутобхайа’’нти саллаккхетва̄ дхамма̄санасса хет̣т̣ха̄ нипанно саббараттим̣ нидда̄йитва̄ гхарам̣ агама̄си. ма̄та̄ па̄това йа̄гум̣ пачитва̄ упана̄меси. со сахассам̣ гахетва̄ва пиви. атхасса етадахоси ‘‘дханам̣ сам̣харисса̄мӣ’’ти. со на̄ва̄йа самуддам̣ паккхандитука̄мо ахоси. атха нам̣ ма̄та̄, ‘‘та̄та, имасмим̣ куле чатта̄лӣсакот̣идханам̣ аттхи, алам̣ гаманена̄’’ти нива̄рети. со тасса̄ вачанам̣ ана̄дийитва̄ гаччхати ева. са̄ пурато ат̣т̣ха̄си. атха нам̣ куджджхитва̄ ‘‘айам̣ майхам̣ пурато тит̣т̣хатӣ’’ти па̄дена пахаритва̄ патитам̣ антарам̣ катва̄ агама̄си.

ма̄та̄ ут̣т̣хахитва̄ ‘‘ма̄диса̄йа ма̄тари еварӯпам̣ каммам̣ катва̄ гатасса те гатат̣т̣ха̄не сукхам̣ бхависсатӣти евам̣сан̃н̃ӣ на̄ма твам̣ путта̄’’ти а̄ха. тасса на̄вам̣ а̄руйха гаччхато саттаме дивасе на̄ва̄ ат̣т̣ха̄си. атха те манусса̄ ‘‘аддха̄ еттха па̄папуггало аттхи, сала̄кам̣ детха̄’’ти а̄хам̣су. сала̄ка̄ дӣйама̄на̄ тассева тиккхаттум̣ па̄пун̣и. те тасса ул̣умпам̣ датва̄ там̣ самудде паккхипим̣су. со екам̣ дӣпам̣ гантва̄ вима̄напетӣхи саддхим̣ сампаттим̣ анубхаванто та̄хи ‘‘пурато пурато ма̄ агама̄сӣ’’ти вуччама̄нопи таддигун̣ам̣ таддигун̣ам̣ сампаттим̣ пассанто анупуббена кхурачаккадхарам̣ екам̣ аддаса. там̣ чаккам̣ падумапуппхам̣ вийа упат̣т̣ха̄си. со там̣ а̄ха, ‘‘амбхо, идам̣ тайа̄ пил̣андхитам̣ падумам̣ майхам̣ дехӣ’’ти. на идам̣, са̄ми, падумам̣, кхурачаккам̣ етанти. со ‘‘ван̃чеси мам̣ твам̣, ким̣ майа̄ падумам̣ на дит̣т̣хапубба’’нти ватва̄ ‘‘твам̣ лохитачанданам̣ вилимпитва̄ пил̣андханам̣ падумапуппхам̣ майхам̣ на да̄тука̄мо’’ти а̄ха. со чинтеси ‘‘айампи майа̄ катасадисам̣ каммам̣ катва̄ тасса пхалам̣ анубхавитука̄мо’’ти. атха нам̣ ‘‘ган̣ха, ре’’ти ватва̄ тасса маттхаке чаккам̣ кхипи. тена вуттам̣ –

‘‘чатуббхи ат̣т̣хаджджхагама̄, ат̣т̣ха̄хи пича сол̣аса;

сол̣аса̄хи ча ба̄ттим̣са, атриччхам̣ чаккама̄садо;

иччха̄хатасса посасса, чаккам̣ бхамати маттхаке’’ти. (джа̄. 1.1.104; 1.5.103);

соти гехаса̄мико бхатта̄. пуриманайенева̄ти ануд̣аханасса паччайата̄йа. татридам̣ ваттху – кассапабуддхака̄ле сота̄паннасса упа̄сакасса бхарийа̄ атича̄рам̣ чарати. со там̣ паччаккхато дисва̄ ‘‘касма̄ евам̣ каросӣ’’ти а̄ха. са̄ ‘‘сача̄хам̣ еварӯпам̣ кароми, айам̣ ме сунакхо вилуппама̄но кха̄датӯ’’ти ватва̄ ка̄лаката̄ кан̣н̣амун̣д̣акадахе вема̄никапетӣ хутва̄ ниббатта̄ дива̄ сампаттим̣ анубхавати, раттим̣ дуккхам̣. тада̄ ба̄ра̄н̣асира̄джа̄ мигавам̣ чаранто аран̃н̃ам̣ пависитва̄ анупуббена кан̣н̣амун̣д̣акадахам̣ сампатто та̄йа саддхим̣ сампаттим̣ анубхавати. са̄ там̣ ван̃четва̄ раттим̣ дуккхам̣ анубхавати. со н̃атва̄ ‘‘каттха ну кхо гаччхатӣ’’ти пит̣т̣хито пит̣т̣хито гантва̄ авидӯре т̣хито кан̣н̣амун̣д̣акадахато никкхамитва̄ там̣ ‘‘пат̣апат̣а’’нти кха̄дама̄нам̣ екам̣ сунакхам̣ дисва̄ асина̄ двидха̄ чхинди, две ахесум̣. пуна чхинне чатта̄ро, пуна чхинне ат̣т̣ха, пуна чхинне сол̣аса ахесум̣. са̄ ‘‘ким̣ кароси, са̄мӣ’’ти а̄ха. со ‘‘ким̣ ида’’нти а̄ха. са̄ ‘‘евам̣ акатва̄ кхел̣апин̣д̣ам̣ бхӯмийам̣ нит̣т̣хубхитва̄ па̄дена гхам̣са̄хӣ’’ти а̄ха. со татха̄ ака̄си. сунакха̄ антарадха̄йим̣су. мут̣т̣хийого кира̄йам̣ тасса сунакхантарадха̄насса, йадидам̣ кхел̣апин̣д̣ам̣ бхӯмийам̣ нит̣т̣хубхитва̄ па̄дена гхам̣санам̣, там̣ дивасам̣ тасса̄ каммам̣ кхӣн̣ам̣. ра̄джа̄ виппат̣иса̄рӣ хутва̄ гантум̣ а̄раддхо. са̄ ‘‘майхам̣, са̄ми, каммам̣ кхӣн̣ам̣, ма̄ агама̄сӣ’’ти а̄ха. ра̄джа̄ ассутва̄ва гато.

даккхин̣а̄ти чатта̄ро паччайа̄ дӣйама̄на̄ даккханти етехи хитасукха̄нӣти, там̣ даккхин̣ам̣ арахатӣти даккхин̣еййо, бхиккхусан̇гхо.

пат̣хамааггисуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.