5. маха̄йан̃н̃авагго

1. саттавин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитисуттаван̣н̣ана̄

44. пан̃чамасса пат̣хаме йасма̄ нидассанаттхе нипа̄то (дӣ. ни. т̣ӣ. 2.127) тасма̄ сеййатха̄пи манусса̄ти йатха̄ манусса̄ти вуттам̣ хоти. висесо хотийева сатипи ба̄хирасса ка̄ран̣асса абхеде аджджхаттикасса бхиннатта̄. на̄наттам̣ ка̄йе етесам̣, на̄натто ва̄ ка̄йо етесанти на̄наттака̄йа̄. имина̄ найена сесападесупи аттхо ведитаббо. несанти манусса̄нам̣. на̄натта̄ сан̃н̃а̄ етесам̣ аттхӣти на̄наттасан̃н̃ино. сукхасамуссайато винипа̄то етесам̣ аттхӣти винипа̄тика̄ сатипи девабха̄ве диббасампаттийа̄ абха̄вато. апа̄йесу ва̄ гато наттхи нипа̄то етесанти винипа̄тика̄. тена̄ха ‘‘чатуапа̄йавинимутта̄’’ти. пийан̇карама̄та̄дӣнам̣ вийа̄ти пийан̇карама̄та̄ кира йаккхинӣ паччӯсасамайе ануруддхаттхерасса дхаммам̣ саджджха̄йато сутва̄ –

‘‘ма̄ саддамакарӣ пийан̇кара, бхиккху дхаммапада̄ни бха̄сати;

апи дхаммападам̣ виджа̄нийа, пат̣ипаджджема хита̄йа но сийа̄.

‘‘па̄н̣есу ча сам̣йама̄масе, сампаджа̄намуса̄ на бхан̣а̄масе;

сиккхема сусӣлйаматтано, апи муччема писа̄чайонийа̄’’ти. (сам̣. ни. 1.240) –

евам̣ путтакам̣ сан̃н̃а̄петва̄ там̣ дивасам̣ сота̄паттипхалам̣ патта̄. уттарама̄та̄ пана бхагавато дхаммам̣ сутва̄ва сота̄панна̄ джа̄та̄.

брахмака̄йе пат̣хамаджджха̄наниббатте брахмасамӯхе, брахманика̄йе ва̄ бхава̄ти брахмака̄йика̄. маха̄брахмуно париса̄йа бхава̄ти брахмапа̄рисаджджа̄ тасса парича̄ракат̣т̣ха̄не т̣хитатта̄. маха̄брахмуно пурохитат̣т̣ха̄не т̣хита̄ти брахмапурохита̄. а̄йуван̣н̣а̄дӣхи маханта̄ брахма̄ноти маха̄брахма̄но. сатипи тесам̣ тивидха̄нампи пат̣хамена джха̄нена гантва̄ ниббаттабха̄ве джха̄насса пана паваттибхедена айам̣ висесоти дассетум̣ ‘‘брахмапа̄рисаджджа̄ пана̄’’тиа̄ди вуттам̣. париттена̄ти хӣнена. са̄ часса хӣната̄ чханда̄дӣнам̣ хӣната̄йа ведитабба̄. пат̣иладдхаматтам̣ ва̄ хӣнам̣. каппасса̄ти асан̇кхйеййакаппасса. хӣнапан̣ӣта̄нам̣ маджджхе бхаватта̄ маджджхимам̣. са̄ часса маджджхимата̄ чханда̄дӣнам̣ маджджхимата̄йа ведитабба̄. пат̣илабхитва̄ на̄тисубха̄витам̣ ва̄ маджджхимам̣. упад̣д̣хакаппоти асан̇кхйеййакаппасса упад̣д̣хакаппо. виппха̄рикатароти брахмапа̄рисаджджехи пама̄н̣ато випулатаро сабха̄вато ул̣а̄ратаро ча хоти. сабха̄венапи хи ул̣а̄ратамова. там̣ панеттха аппама̄н̣ам̣. тасса хи паритта̄бха̄дӣнам̣ париттасубха̄дӣнан̃ча ка̄йе сатипи сабха̄вавематте екаттавасенева ваваттхапӣйатӣти ‘‘екаттака̄йа̄’’твева те вуччанти. пан̣ӣтена̄ти уккат̣т̣хена. са̄ часса уккат̣т̣хата̄ чханда̄дӣнам̣ уккат̣т̣хата̄йа ведитабба̄. субха̄витам̣ ва̄, саммадева, васибха̄вам̣ па̄питам̣ пан̣ӣтам̣ ‘‘падха̄набха̄вам̣ нӣта’’нти катва̄. идха̄пи каппо асан̇кхйеййакаппавасенева ведитаббо парипун̣н̣амаха̄каппасса асамбхавато. итӣти евам̣ вуттаппака̄рена. тети ‘‘брахмака̄йика̄’’ти вутта̄ тивидха̄пи брахма̄но. сан̃н̃а̄йа екатта̄ти тихетукабха̄вена екасабха̄ватта̄. на хи тасса̄ сампайуттадхаммавасена ан̃н̃опи кочи бхедо аттхи. еванти имина̄ на̄наттака̄йа̄ екаттасан̃н̃ино гахита̄ти дассети.

дан̣д̣аукка̄йа̄ти дан̣д̣адӣпика̄йа. сарати дха̄вати, виссарати виппакин̣н̣а̄ вийа дха̄вати. две каппа̄ти две маха̄каппа̄. ито паресупи есева найо. идха̄ти имасмим̣ сутте. уккат̣т̣хапариччхедавасена а̄бхассараггахан̣енева саббепи те паритта̄бха̄аппама̄н̣а̄бха̄пи гахита̄.

сундара̄ пабха̄ субха̄, та̄йа кин̣н̣а̄ субха̄кин̣н̣а̄ти ваттаббе. бха̄-саддасса рассаттам̣ антима-н̣а-ка̄расса ха-ка̄ран̃ча катва̄ ‘‘субхакин̣ха̄’’ти вутта̄. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ниччала̄йа екаггхана̄йа пабха̄йа субхоти парийа̄йавачананти ‘‘субхена окин̣н̣а̄ викин̣н̣а̄’’ти аттхо вутто. еттха̄пи антима-н̣а-ка̄расса ха-ка̄ракаран̣ам̣ иччхитаббамева. на чхиджджитва̄ пабха̄ гаччхати екаггханатта̄. чатуттхавин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитимева бхаджанти ка̄йасса сан̃н̃а̄йа ча екарӯпатта̄. випуласантасукха̄йуван̣н̣а̄дипхалатта̄ вехаппхала̄. еттха̄ти вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийам̣.

виват̣т̣апаккхе т̣хита̄ апунара̄ваттанато. ‘‘на саббака̄лика̄’’ти ватва̄ тамева асаббака̄ликаттам̣ вибха̄ветум̣ ‘‘каппасатасахассампӣ’’тиа̄ди вуттам̣. сол̣асакаппасахассаччайена уппанна̄нам̣ суддха̄ва̄сабрахма̄нам̣ паринибба̄йанато ан̃н̃есан̃ча таттха ануппаджджанато буддхасун̃н̃е локе сун̃н̃ам̣ там̣ т̣ха̄нам̣ хоти, тасма̄ суддха̄ва̄са̄ на саббака̄лика̄. кхандха̄ва̄рат̣т̣ха̄насадиса̄ хонти суддха̄ва̄сабхӯмийо. имина̄ суттена суддха̄ва̄са̄нам̣ сатта̄ва̄сабха̄вадӣпаненева вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитибха̄вопи дӣпито хоти, тасма̄ суддха̄ва̄са̄пи саттасу вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитӣсу чатуттхавин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитим̣, навасу сатта̄ва̄сесу чатуттхасатта̄ва̄сан̃ча бхаджанти.

сукхуматта̄ти сан̇кха̄ра̄васесасукхумабха̄ваппаттатта̄. парибйаттавин̃н̃а̄н̣акичча̄бха̄вато нева вин̃н̃а̄н̣ам̣, на саббасо авин̃н̃а̄н̣ам̣ хотӣти на̄вин̃н̃а̄н̣ам̣, тасма̄ париппхутавин̃н̃а̄н̣акиччавантӣсу вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитӣсу на вуттам̣.

саттавин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитисуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. сама̄дхипариккха̄расуттаван̣н̣ана̄

45. дутийе сама̄дхипариккха̄ра̄ти еттха тайо париккха̄ра̄. ‘‘ратхо сӣлапариккха̄ро, джха̄наккхо чаккавӣрийо’’ти (сам̣. ни. 5.4) хи еттха алан̇ка̄ро париккха̄ро на̄ма. ‘‘саттахи нагарапариккха̄рехи супариккхатам̣ хотӣ’’ти (а. ни. 7.67) еттха парива̄ро париккха̄ро на̄ма. ‘‘гила̄напаччайа…пе… джӣвитапариккха̄ра̄’’ти (ма. ни. 1.191-192) еттха самбха̄ро париккха̄ро на̄ма. со идха адхиппетоти а̄ха ‘‘маггасама̄дхисса самбха̄ра̄’’ти. парива̄рапариккха̄ропи ват̣т̣атийева. парива̄ро хи самма̄дит̣т̣ха̄дайо маггадхамма̄ самма̄сама̄дхисса сахаджа̄та̄дипаччайабха̄вена парикаран̣ато абхисан̇кхаран̣ато. париккхата̄ти парива̄рита̄. айам̣ вуччати арийо самма̄сама̄дхӣти айам̣ саттахи ратанехи паривуто чаккаваттӣ вийа саттахи ан̇гехи паривуто арийо самма̄сама̄дхӣти вуччати. упечча ниссӣйатӣти упаниса̄, саха упаниса̄йа̄ти саупанисо, саупаниссайо аттхо, сапарива̄ройева̄ти вуттам̣ хоти. сахака̄рика̄ран̣абхӯто хи дхаммасамӯхо идха ‘‘упанисо’’ти адхиппето.

сама̄дхипариккха̄расуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. пат̣хамааггисуттаван̣н̣ана̄

46. татийе ануд̣аханат̣т̣хена̄ти ка̄мам̣ а̄хунеййаггиа̄дайо тайо аггӣ бра̄хман̣ехипи иччхита̄ санти. те пана техи иччхитаматта̄ва, на сатта̄нам̣ та̄диса̄ аттхаса̄дхака̄. йе пана сатта̄нам̣ аттхаса̄дхака̄, те дассетум̣ ‘‘а̄хунам̣ вуччатӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха а̄нетва̄ хунанам̣ пӯджанам̣ ‘‘а̄хуна’’нти вуттам̣, там̣ а̄хунам̣ арахантӣ ма̄та̄питаро. тена̄ха бхагава̄ – ‘‘а̄хунеййа̄ти, бхиккхаве, ма̄та̄питӯнам̣ етам̣ адхивачана’’нти (итиву. 106). йадаггена ча те путта̄нам̣ бахӯпака̄рата̄йа а̄хунеййа̄ти, тесу самма̄пат̣ипатти несам̣ хитасукха̄ваха̄, тадаггена тесу миччха̄пат̣ипатти ахитадуккха̄ваха̄ти а̄ха ‘‘тесу…пе… ниббаттантӣ’’ти.

сва̄йаматтхо (дӣ. ни. ат̣т̣ха. 3.305) миттавиндакаваттхуна̄ ведитаббо. миттавиндако хи ма̄тара̄, ‘‘та̄та, аджджа упосатхико хутва̄ виха̄ре саббараттим̣ дхаммассаванам̣ сун̣охи, сахассам̣ те дасса̄мӣ’’ти вутто дханалобхена упосатхам̣ сама̄да̄йа виха̄рам̣ гантва̄ ‘‘идам̣ т̣ха̄нам̣ акутобхайа’’нти саллаккхетва̄ дхамма̄санасса хет̣т̣ха̄ нипанно саббараттим̣ нидда̄йитва̄ гхарам̣ агама̄си. ма̄та̄ па̄това йа̄гум̣ пачитва̄ упана̄меси. со сахассам̣ гахетва̄ва пиви. атхасса етадахоси ‘‘дханам̣ сам̣харисса̄мӣ’’ти. со на̄ва̄йа самуддам̣ паккхандитука̄мо ахоси. атха нам̣ ма̄та̄, ‘‘та̄та, имасмим̣ куле чатта̄лӣсакот̣идханам̣ аттхи, алам̣ гаманена̄’’ти нива̄рети. со тасса̄ вачанам̣ ана̄дийитва̄ гаччхати ева. са̄ пурато ат̣т̣ха̄си. атха нам̣ куджджхитва̄ ‘‘айам̣ майхам̣ пурато тит̣т̣хатӣ’’ти па̄дена пахаритва̄ патитам̣ антарам̣ катва̄ агама̄си.

ма̄та̄ ут̣т̣хахитва̄ ‘‘ма̄диса̄йа ма̄тари еварӯпам̣ каммам̣ катва̄ гатасса те гатат̣т̣ха̄не сукхам̣ бхависсатӣти евам̣сан̃н̃ӣ на̄ма твам̣ путта̄’’ти а̄ха. тасса на̄вам̣ а̄руйха гаччхато саттаме дивасе на̄ва̄ ат̣т̣ха̄си. атха те манусса̄ ‘‘аддха̄ еттха па̄папуггало аттхи, сала̄кам̣ детха̄’’ти а̄хам̣су. сала̄ка̄ дӣйама̄на̄ тассева тиккхаттум̣ па̄пун̣и. те тасса ул̣умпам̣ датва̄ там̣ самудде паккхипим̣су. со екам̣ дӣпам̣ гантва̄ вима̄напетӣхи саддхим̣ сампаттим̣ анубхаванто та̄хи ‘‘пурато пурато ма̄ агама̄сӣ’’ти вуччама̄нопи таддигун̣ам̣ таддигун̣ам̣ сампаттим̣ пассанто анупуббена кхурачаккадхарам̣ екам̣ аддаса. там̣ чаккам̣ падумапуппхам̣ вийа упат̣т̣ха̄си. со там̣ а̄ха, ‘‘амбхо, идам̣ тайа̄ пил̣андхитам̣ падумам̣ майхам̣ дехӣ’’ти. на идам̣, са̄ми, падумам̣, кхурачаккам̣ етанти. со ‘‘ван̃чеси мам̣ твам̣, ким̣ майа̄ падумам̣ на дит̣т̣хапубба’’нти ватва̄ ‘‘твам̣ лохитачанданам̣ вилимпитва̄ пил̣андханам̣ падумапуппхам̣ майхам̣ на да̄тука̄мо’’ти а̄ха. со чинтеси ‘‘айампи майа̄ катасадисам̣ каммам̣ катва̄ тасса пхалам̣ анубхавитука̄мо’’ти. атха нам̣ ‘‘ган̣ха, ре’’ти ватва̄ тасса маттхаке чаккам̣ кхипи. тена вуттам̣ –

‘‘чатуббхи ат̣т̣хаджджхагама̄, ат̣т̣ха̄хи пича сол̣аса;

сол̣аса̄хи ча ба̄ттим̣са, атриччхам̣ чаккама̄садо;

иччха̄хатасса посасса, чаккам̣ бхамати маттхаке’’ти. (джа̄. 1.1.104; 1.5.103);

соти гехаса̄мико бхатта̄. пуриманайенева̄ти ануд̣аханасса паччайата̄йа. татридам̣ ваттху – кассапабуддхака̄ле сота̄паннасса упа̄сакасса бхарийа̄ атича̄рам̣ чарати. со там̣ паччаккхато дисва̄ ‘‘касма̄ евам̣ каросӣ’’ти а̄ха. са̄ ‘‘сача̄хам̣ еварӯпам̣ кароми, айам̣ ме сунакхо вилуппама̄но кха̄датӯ’’ти ватва̄ ка̄лаката̄ кан̣н̣амун̣д̣акадахе вема̄никапетӣ хутва̄ ниббатта̄ дива̄ сампаттим̣ анубхавати, раттим̣ дуккхам̣. тада̄ ба̄ра̄н̣асира̄джа̄ мигавам̣ чаранто аран̃н̃ам̣ пависитва̄ анупуббена кан̣н̣амун̣д̣акадахам̣ сампатто та̄йа саддхим̣ сампаттим̣ анубхавати. са̄ там̣ ван̃четва̄ раттим̣ дуккхам̣ анубхавати. со н̃атва̄ ‘‘каттха ну кхо гаччхатӣ’’ти пит̣т̣хито пит̣т̣хито гантва̄ авидӯре т̣хито кан̣н̣амун̣д̣акадахато никкхамитва̄ там̣ ‘‘пат̣апат̣а’’нти кха̄дама̄нам̣ екам̣ сунакхам̣ дисва̄ асина̄ двидха̄ чхинди, две ахесум̣. пуна чхинне чатта̄ро, пуна чхинне ат̣т̣ха, пуна чхинне сол̣аса ахесум̣. са̄ ‘‘ким̣ кароси, са̄мӣ’’ти а̄ха. со ‘‘ким̣ ида’’нти а̄ха. са̄ ‘‘евам̣ акатва̄ кхел̣апин̣д̣ам̣ бхӯмийам̣ нит̣т̣хубхитва̄ па̄дена гхам̣са̄хӣ’’ти а̄ха. со татха̄ ака̄си. сунакха̄ антарадха̄йим̣су. мут̣т̣хийого кира̄йам̣ тасса сунакхантарадха̄насса, йадидам̣ кхел̣апин̣д̣ам̣ бхӯмийам̣ нит̣т̣хубхитва̄ па̄дена гхам̣санам̣, там̣ дивасам̣ тасса̄ каммам̣ кхӣн̣ам̣. ра̄джа̄ виппат̣иса̄рӣ хутва̄ гантум̣ а̄раддхо. са̄ ‘‘майхам̣, са̄ми, каммам̣ кхӣн̣ам̣, ма̄ агама̄сӣ’’ти а̄ха. ра̄джа̄ ассутва̄ва гато.

даккхин̣а̄ти чатта̄ро паччайа̄ дӣйама̄на̄ даккханти етехи хитасукха̄нӣти, там̣ даккхин̣ам̣ арахатӣти даккхин̣еййо, бхиккхусан̇гхо.

пат̣хамааггисуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4-5. дутийааггисутта̄диван̣н̣ана̄

47-48. чатуттхе йан̃н̃ава̄т̣ам̣ сампа̄детва̄ маха̄йан̃н̃ам̣ уддисса савин̃н̃а̄н̣ака̄ни авин̃н̃а̄н̣ака̄ни ча йан̃н̃ӯпакаран̣а̄ни саджджита̄нӣти а̄ха па̄л̣ийам̣ ‘‘маха̄йан̃н̃о упаккхат̣о’’ти. там̣ упакаран̣ам̣ тесам̣ татха̄саджджананти а̄ха ‘‘упаккхат̣оти паччупат̣т̣хито’’ти. ваччхатарасата̄нӣти йувабха̄ваппатта̄ни на̄тибалававаччхасата̄ни. те пана ваччха̄ ева хонти, на дамма̄, балӣбадда̄ ва̄. ураббха̄ти тарун̣амен̣д̣ака̄ вуччанти. упанӣта̄нӣти т̣хапанаттха̄йа упанӣта̄ни. вихим̣сат̣т̣хена̄ти хим̣санат̣т̣хена. упава̄йатӯти упагантва̄ сарӣрадаратхам̣ нибба̄пенто сан̣хасӣтала̄ ва̄то ва̄йату. сесам̣ сувин̃н̃еййамева. пан̃чаме наттхи ваттаббам̣.

дутийааггисутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. дутийасан̃н̃а̄суттаван̣н̣ана̄

49. чхат̣т̣хе нха̄рувилекхананти чаммам̣ ликханта̄нам̣ чаммам̣ ликхитва̄ чхад̣д̣итакасат̣ам̣. ‘‘есохамасмӣ’’тиа̄дина̄ ахам̣каран̣ам̣ ахан̇ка̄ро. ‘‘етам̣ мама̄’’ти мамам̣каран̣ам̣ маман̇ка̄ро. тена̄ха ‘‘ахан̇ка̄радит̣т̣хито’’тиа̄ди. тиссо видха̄ти сеййасадисахӣнавасена тайо ма̄на̄. ‘‘екавидхена рӯпасан̇гахо’’тиа̄дӣсу (дха. са. 584) кот̣т̣ха̄со ‘‘видха̄’’ти вутто. ‘‘катхам̣видхам̣ сӣлавантам̣ ваданти, катхам̣видхам̣ пан̃н̃авантам̣ вадантӣ’’тиа̄дӣсу (сам̣. ни. 1.95) пака̄ро. ‘‘тиссо има̄, бхиккхаве, видха̄. катама̄ тиссо? сеййохамасмӣти видха̄’’ти (вибха. 920) еттха ма̄но ‘‘видха̄’’ти вутто. идха̄пи ма̄нова адхиппето. ма̄но хи видаханато хӣна̄дивасена тивидха̄. тена̄ка̄рена даханато упадаханато ‘‘видха̄’’ти вуччати.

дутийасан̃н̃а̄суттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7-8. метхунасутта̄диван̣н̣ана̄

50-51. саттаме идха̄ти имасмим̣ локе. екаччоти еко. саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ти паббаджджа̄маттена саман̣о ва̄, джа̄тиматтена бра̄хман̣о ва̄. двайам̣двайасама̄паттинти двӣхи двӣхи сама̄паджджитаббам̣, метхунанти аттхо. на хева кхо сама̄паджджатӣти самбандхо. уччха̄данам̣ уббат̣т̣анам̣. самба̄ханам̣ паримадданам̣. са̄дийатӣти адхива̄сети. тадасса̄детӣти уччха̄дана̄дим̣ абхирамати. ника̄метӣти иччхати. виттинти тут̣т̣хим̣. идампи кхоти еттха иданти йатха̄вуттам̣ са̄дийана̄дим̣ кхан̣д̣а̄дибха̄вавасена екам̣ катва̄ вуттам̣. пи-саддо ваккхама̄нам̣ упа̄да̄йа самуччайаттхо, кхо-саддо авадха̄ран̣аттхо. идам̣ вуттам̣ хоти – йадетам̣ брахмача̄рипат̣ин̃н̃асса асатипи двайам̣двайасама̄паттийам̣ ма̄туга̄масса уччха̄дананаха̄панасамба̄ханаса̄дийана̄ди. идампи екам̣сена тасса брахмачарийасса кхан̣д̣а̄дибха̄ва̄па̄данато кхан̣д̣ампи чхиддампи сабалампи камма̄сампӣти. евам̣ пана кхан̣д̣а̄дибха̄ва̄паттийа̄ со апарисуддхам̣ брахмачарийам̣ чарати, на парисуддхам̣, сам̣йутто метхунасам̣йогена, на висам̣йутто. тато часса на джа̄тиа̄дӣхи паримуттӣти дассенто ‘‘айам̣ вуччатӣ’’тиа̄дима̄ха.

сан̃джаггхатӣти килесавасена маха̄хаситам̣ хасати. сам̣кӣл̣атӣти ка̄йасам̣саггавасена кӣл̣ати. сам̣кела̄йатӣти саббасо ма̄туга̄мам̣ кела̄йанто вихарати. чаккхуна̄ти аттано чаккхуна̄. чаккхунти ма̄туга̄масса чаккхум̣. упаниджджха̄йатӣти упечча ниджджха̄йати олокети. тирокут̣т̣анти кут̣т̣асса парато. татха̄ тиропа̄ка̄рам̣, ‘‘маттика̄майа̄ бхитти кут̣т̣ам̣, ит̣т̣хака̄майа̄ па̄ка̄ро’’ти ваданти. йа̄ ка̄чи ва̄ бхитти порисака̄ дийад̣д̣харатанаппама̄н̣а̄ кут̣т̣ам̣, тато адхико па̄ка̄ро. асса̄ти брахмача̄рипат̣ин̃н̃асса. пуббети ватасама̄да̄нато пуббе. ка̄магун̣ехӣти ка̄макот̣т̣ха̄сехи. самаппитанти сут̣т̣ху аппитам̣ сахитам̣. саман̇гибхӯтанти саманна̄гатам̣. парича̄райама̄нанти кӣл̣антам̣, упат̣т̣хахийама̄нам̣ ва̄. пан̣идха̄йа̄ти паттхетва̄. сӣлена̄тиа̄дӣсу йаманийама̄дисама̄да̄навасена сӣлам̣, авӣтиккамавасена ватам̣. убхайампи ва̄ сӣлам̣, дуккарачарийавасена паваттитам̣ ватам̣. там̣там̣акиччасамматато ва̄ ниваттилаккхан̣ам̣ сӣлам̣, там̣там̣сама̄да̄навато весабходжанакиччакаран̣а̄дивисесаппат̣ипатти ватам̣. саббатха̄пи дуккарачарийа̄ тапо. метхуна̄ вирати брахмачарийанти евампеттха па̄л̣иван̣н̣ана̄ ведитабба̄. ат̣т̣хамам̣ утта̄намева.

метхунасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. да̄намахаппхаласуттаван̣н̣ана̄

52. наваме ‘‘са̄ху да̄на’’нти да̄нам̣ детӣти ‘‘да̄нам̣ на̄ма са̄дху сундара’’нти да̄нам̣ детӣти аттхо. да̄нан̃хи датва̄ там̣ паччавеккхантасса па̄моджджапӣтисоманасса̄дайо уппаджджанти, лобхадосаисса̄маччхера̄дайо видӯрӣбхаванти. ида̄ни да̄нам̣ анукӯладхаммапарибрӯханена паччанӣкадхаммавидӯрӣкаран̣ена ча бха̄вана̄читтасса упасобхана̄йа ча париккха̄ра̄йа ча хотӣти ‘‘алан̇ка̄рабхӯтан̃чева парива̄рабхӯтан̃ча детӣ’’ти вуттам̣. джха̄на̄на̄га̄мӣ на̄ма хоти джха̄нам̣ ниббаттетва̄ брахмалокӯпапанна̄нам̣ арийа̄нам̣ хет̣т̣ха̄ ануппаджджанато. имам̣ печча парибхун̃джисса̄мӣти са̄пеккхасса да̄нам̣ паралокапхала̄са̄йа са̄тисайа̄йа ча пубба̄ча̄равасена уппаджджама̄на̄йа анубхаватта̄ тан̣хуттарам̣ на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘пат̣хамам̣ тан̣хуттарийада̄на’’нти. да̄нам̣ на̄ма буддха̄дӣхи пасаттханти гарум̣ читтӣка̄рам̣ упат̣т̣хапетва̄ да̄таббатта̄ ‘‘дутийам̣ читтӣка̄рада̄на’’нти вуттам̣. пуббакехи питупита̄махехи диннапуббам̣ катапуббам̣ джаха̄петум̣ на̄ма на̄нуччхавиканти аттабха̄васабха̄гавасена хироттаппам̣ паччупат̣т̣хапетва̄ да̄таббато ‘‘татийам̣ хироттаппада̄на’’нти вуттам̣. ‘‘ахам̣ пача̄ми, на име пачанти, на̄раха̄ми пачанто апачанта̄нам̣ да̄нам̣ ада̄ту’’нти евам̣сан̃н̃ӣ хутва̄ денто ниравасесам̣ катва̄ детӣти а̄ха ‘‘чатуттхам̣ ниравасесада̄на’’нти. ‘‘йатха̄ тесам̣ пуббака̄нам̣ исӣнам̣ та̄ни маха̄йан̃н̃ака̄ни ахесум̣, евам̣ ме айам̣ да̄напарибхого бхависсатӣ’’ти евам̣сан̃н̃ино да̄нам̣ даккхин̣ам̣ арахесу да̄таббато ‘‘пан̃чамам̣ даккхин̣еййада̄на’’нти вуттам̣. ‘‘имам̣ ме да̄нам̣ дадато читтам̣ пасӣдатӣ’’тиа̄дина̄ пӣтисоманассам̣ уппа̄детва̄ дентасса да̄нам̣ соманассаба̄хуллаппаттийа̄ соманассупача̄рам̣ на̄ма хотӣти а̄ха ‘‘чхат̣т̣хам̣ соманассупавича̄рада̄на’’нти вуттам̣.

да̄намахаппхаласуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. нандама̄та̄суттаван̣н̣ана̄

53. дасаме ‘‘вуттхавассо пава̄ретва̄…пе… никкхамӣ’’ти ан̇гуттарабха̄н̣ака̄нам̣ матенетам̣ вуттам̣. маджджхимабха̄н̣ака̄ пана ваданти ‘‘бхагава̄ упакат̣т̣ха̄йа вассӯпана̄йика̄йа джетаванато бхиккхусан̇гхапаривуто ча̄рикам̣ никкхами. тенева ча ака̄ле никкхантатта̄ косалара̄джа̄дайо ва̄ретум̣ а̄рабхим̣су. пава̄ретва̄ хи чаран̣ам̣ буддха̄чин̣н̣а’’нти. пун̣н̣а̄йа самма̄пат̣ипаттим̣ пачча̄сӣсанто бхагава̄ ‘‘мама ниваттанапаччайа̄ твам̣ ким̣ кариссасӣ’’ти а̄ха. пун̣н̣а̄пи…пе… паббаджӣти еттха сет̣т̣хи ‘‘пун̣н̣а̄йа бхагава̄ ниваттито’’ти сутва̄ там̣ бхуджиссам̣ катва̄ дхӣтут̣т̣ха̄не т̣хапеси. са̄ паббаджджам̣ йа̄читва̄ паббаджи, паббаджитва̄ випассанам̣ а̄рабхи. атхасса̄ саттха̄ а̄раддхавипассакабха̄вам̣ н̃атва̄ имам̣ обха̄сага̄тхам̣ виссаджджеси –

‘‘пун̣н̣е пӯрассу саддхаммам̣, чандо паннарасо йатха̄;

парипун̣н̣а̄йа пан̃н̃а̄йа, дуккхассантам̣ кариссасӣ’’ти. (тхерӣга̄. 3);

са̄ га̄тха̄парийоса̄не арахаттам̣ патва̄ абхин̃н̃а̄та̄ са̄вика̄ ахоси. сесаметтха сувин̃н̃еййамева.

нандама̄та̄суттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

маха̄йан̃н̃аваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

пат̣хамапан̣н̣а̄сакам̣ нит̣т̣хитам̣.