5. мун̣д̣ара̄джавагго

1-2. а̄дийасутта̄диван̣н̣ана̄

41-42. пан̃чамасса пат̣хаме ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехӣти ва̄ ут̣т̣ха̄нена ча вӣрийена ча адхигатехи. таттха ут̣т̣ха̄нанти ка̄йикам̣ вӣрийам̣. вӣрийанти четасиканти ваданти. ут̣т̣ха̄нанти ва̄ бхогуппа̄дане йуттаппайуттата̄. вӣрийам̣ таджджо усса̄хо. пӣн̣итанти дха̄там̣ сутиттам̣. татха̄бхӯто пана йасма̄ тхӯласарӣро хоти, тасма̄ ‘‘тхӯлам̣ каротӣ’’ти вуттам̣. дутийам̣ утта̄намева.

а̄дийасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. ит̣т̣хасуттаван̣н̣ана̄

43. татийе аппама̄дам̣ пасам̣сантӣти ‘‘ета̄ни а̄йуа̄дӣни паттхайантена аппама̄до ка̄таббо’’ти аппама̄дамева пасам̣санти пан̣д̣ита̄. йасма̄ ва̄ пун̃н̃акирийа̄су пан̣д̣ита̄ аппама̄дам̣ пасам̣санти, тасма̄ а̄йуа̄дӣни паттхайантена аппама̄дова ка̄табботи аттхо. пуримасмим̣ аттхавикаппе ‘‘пун̃н̃акирийа̄сӯ’’ти падасса ‘‘аппаматто’’ти имина̄ самбандхо. йасма̄ пан̣д̣ита̄ аппама̄дам̣ пасам̣санти, йасма̄ ча пун̃н̃акирийа̄су аппаматто убхо аттхе адхигато хоти, тасма̄ а̄йуа̄дӣни паттхайантена аппама̄дова ка̄таббо. дутийасмим̣ аттхавикаппе пан̣д̣ита̄ аппама̄дам̣ пасам̣санти. каттха̄ти? пун̃н̃акирийа̄су. касма̄ти че? йасма̄ аппаматто убхо аттхе адхигган̣ха̄ти пан̣д̣ито, тасма̄ти аттхо. аттхаппат̣ила̄бхена̄ти дит̣т̣хадхаммика̄дихитаппат̣ила̄бхена.

ит̣т̣хасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4. мана̄пада̄йӣсуттаван̣н̣ана̄

44. чатуттхе джха̄наманена ниббаттам̣ маномайанти а̄ха ‘‘суддха̄ва̄сесу екам̣ джха̄наманена ниббаттам̣ девака̄йа’’нти. сатипи хи саббасатта̄нам̣ абхисан̇кха̄раманаса̄ ниббаттабха̄ве ба̄хирапаччайехи вина̄ манаса̄ва ниббаттатта̄ ‘‘маномайа̄’’ти вуччанти рӯпа̄вачарасатта̄. йади евам̣ ка̄мабхаве опапа̄тикасатта̄нампи маномайабха̄во а̄паджджатӣти че? на, таттха ба̄хирапаччайехи ниббаттетаббата̄сан̇ка̄йа ева абха̄вато ‘‘манаса̄ва ниббатта̄’’ти авадха̄ран̣а̄самбхавато. нирул̣хо ва̄йам̣ локе маномайавоха̄ро рӯпа̄вачарасаттесу. татха̄ хи ‘‘аннамайо, па̄н̣амайо, маномайо, а̄нандамайо, вин̃н̃а̄н̣амайо’’ти пан̃чадха̄ атта̄нам̣ ведава̄динопи ваданти. уччхедава̄динопи ваданти ‘‘диббо рӯпӣ маномайо’’ти (дӣ. ни. 1.87). тӣсу ва̄ куласампаттӣсӯти бра̄хман̣акхаттийавессасан̇кха̄тесу сампаннакулесу. чхасу ва̄ ка̄масаггесӯти чхасу ка̄ма̄вачарадевесу.

мана̄пада̄йӣсуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5-6. пун̃н̃а̄бхисандасутта̄диван̣н̣ана̄

45-46. пан̃чаме асан̇кхеййоти а̄л̣хакаган̣ана̄йа асан̇кхеййо. йоджанавасена панасса сан̇кха̄ аттхи хет̣т̣ха̄ маха̄патхавийа̄ упари а̄ка̄сена парисамантато чаккава̄л̣апаббатена маджджхе таттха таттха т̣хитакехи дӣпапаббатапарийантехи париччхиннатта̄ джа̄нантена йоджанато сан̇кха̄тум̣ сакка̄ти катва̄. маха̄сарӣрамаччхакумбхӣлайаккхараккхасамаха̄на̄гада̄нава̄дӣнам̣ савин̃н̃а̄н̣ака̄нам̣ балава̄мукхапа̄та̄ла̄дӣнам̣ авин̃н̃а̄н̣ака̄нам̣ бхерава̄рамман̣а̄нам̣ васена бахубхеравам̣. путхӯти бахӯ. савантӣти сандама̄на̄. упайантӣти упагаччханти. чхат̣т̣хам̣ утта̄намева.

пун̃н̃а̄бхисандасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7-8. дханасутта̄диван̣н̣ана̄

47-48. саттаме саддха̄ти маггена̄гата̄ саддха̄. сӣлан̃ча йасса калйа̄н̣анти калйа̄н̣асӣлам̣ на̄ма арийаса̄вакасса арийакантам̣ сӣлам̣ вуччати. таттха кин̃ча̄пи арийаса̄вакасса екасӣлампи акантам̣ на̄ма наттхи, имасмим̣ панаттхе бхавантарепи аппахӣнам̣ пан̃часӣлам̣ адхиппетам̣. ат̣т̣хамам̣ утта̄намева.

дханасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. косаласуттаван̣н̣ана̄

49. наваме патитаккхандхоти саммукха̄ кин̃чи олокетум̣ асаматтхата̄йа адхомукхо. ниппат̣ибха̄ноти сахадхаммикам̣ кин̃чи ваттум̣ ависаханато ниппат̣ибха̄но пат̣ибха̄нарахито.

косаласуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. на̄радасуттаван̣н̣ана̄

50. дасаме аджджхомуччхитоти адхиматта̄йа тан̣ха̄муччха̄йа муччхито, муччхам̣ мохам̣ пама̄дам̣ а̄панно. тена̄ха ‘‘гилитва̄…пе… атирекамуччха̄йа тан̣ха̄йа саманна̄гато’’ти. махачча̄ти махатийа̄. лин̇гавипалла̄сена четам̣ вуттам̣. тена̄ха ‘‘махата̄ ра̄джа̄нубха̄вена̄’’ти.

на̄радасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

мун̣д̣ара̄джаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

пат̣хамапан̣н̣а̄сакам̣ нит̣т̣хитам̣.

2. дутийапан̣н̣а̄сакам̣