3. пан̃чан̇гикавагго

1-2. пат̣хамаага̄равасутта̄диван̣н̣ана̄

21-22. татийасса пат̣хаме а̄бхисама̄ча̄риканти абхисама̄ча̄ре уттамасама̄ча̄ре бхавам̣. ким̣ пана танти а̄ха ‘‘ваттавасена пан̃н̃аттасӣла’’нти. сесам̣ сувин̃н̃еййамева. дутийе наттхи ваттаббам̣.

пат̣хамаага̄равасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3-4. упаккилесасутта̄диван̣н̣ана̄

23-24. татийе на ча пабха̄вантанти на ча пабха̄сампаннам̣. пабхиджджанасабха̄ванти та̄петва̄ та̄л̣акаджджанапабхан̇гурам̣. авасесам̣ лоханти вутта̄васесам̣ саджа̄тилохам̣, виджа̄тилохам̣, писа̄чалохам̣, киттималоханти евам̣пабхедам̣ саббампи лохам̣. уппаджджитум̣ аппада̄нена̄ти еттха нану локийакусалачиттассапи сувисуддхассапи уппаджджитум̣ аппада̄ненева упаккилесата̄ти? саччаметам̣, йасмим̣ пана санта̄не нӣваран̣а̄ни ладдхаппатит̣т̣ха̄ни, таттха махаггатакусалассапи асамбхаво, пагева локуттаракусаласса. париттакусалам̣ пана йатха̄паччайам̣ уппаджджама̄нам̣ нӣваран̣ехи упахате санта̄не уппаттийа̄ апарисуддхам̣ хонтам̣ упаккилит̣т̣хам̣ на̄ма хоти апарисуддхадӣпакапалликават̣т̣итела̄дисанниссайо падӣпо вийа. апича ниппарийа̄йато уппаджджитум̣ аппада̄ненева тесам̣ упаккилесата̄ти дассенто ‘‘йадаггена хӣ’’тиа̄дима̄ха. а̄рамман̣е виккхиттаппаваттивасена чун̣н̣авичун̣н̣ата̄ ведитабба̄. чатуттхе наттхи ваттаббам̣.

упаккилесасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. ануггахитасуттаван̣н̣ана̄

25. пан̃чаме самма̄дит̣т̣хӣти випассана̄самма̄дит̣т̣хӣтиа̄дина̄ ан̇гуттарабха̄н̣ака̄нам̣ матена айам̣ аттхаван̣н̣ана̄ а̄раддха̄, маджджхимабха̄н̣ака̄ панеттха ан̃н̃атха̄ аттхам̣ ваданти. вуттан̃хетам̣ маджджхимат̣т̣хакатха̄йам̣ (ма. ни. ат̣т̣ха. 1.452) –

‘‘ануггахита̄’’ти ладдхӯпака̄ра̄. самма̄дит̣т̣хӣти арахаттамаггасамма̄дит̣т̣хи. пхалаккхан̣е ниббатта̄ четовимутти пхалам̣ асса̄ти четовимуттипхала̄. тадева четовимуттисан̇кха̄там̣ пхалам̣ а̄нисам̣со асса̄ти четовимуттипхала̄нисам̣са̄. дутийападепи есева найо. еттха чатуттхапхалапан̃н̃а̄ пан̃н̃а̄вимутти на̄ма, авасеса̄ дхамма̄ четовимуттӣти ведитабба̄. ‘‘сӣла̄нуггахита̄’’тиа̄дӣсу сӣланти чатупа̄рисуддхисӣлам̣. сутанти саппа̄йадхаммассаванам̣. са̄каччха̄ти каммат̣т̣ха̄не кхаланапаккхаланаччхеданакатха̄. саматхоти випассана̄па̄дика̄ ат̣т̣ха сама̄паттийо. випассана̄ти саттавидха̄ анупассана̄. чатупа̄рисуддхисӣлан̃хи пӯрентасса, саппа̄йадхаммассаванам̣ сун̣антасса, каммат̣т̣ха̄не кхаланапаккхаланам̣ чхиндантасса випассана̄па̄дика̄су ат̣т̣хасу сама̄паттӣсу каммам̣ каронтасса, саттавидхам̣ анупассанам̣ бха̄вентасса арахаттамагго уппаджджитва̄ пхалам̣ дети.

‘‘йатха̄ хи мадхурам̣ амбапаккам̣ парибхун̃джитука̄мо амбапотакасса саманта̄ удакакот̣т̣хакам̣ тхирам̣ катва̄ бандхати, гхат̣ам̣ гахетва̄ ка̄лена ка̄лам̣ удакам̣ а̄син̃чати, удакасса аниккхаманаттхам̣ марийа̄дам̣ тхирам̣ кароти. йа̄ хоти самӣпе валли ва̄ суккхадан̣д̣ако ва̄ кипилликапут̣о ва̄ маккат̣акаджа̄лам̣ ва̄, там̣ апанети, кхан̣иттим̣ гахетва̄ ка̄лена ка̄лам̣ мӯла̄ни парикхан̣ати, евамасса аппаматтасса има̄ни пан̃ча ка̄ран̣а̄ни карото со амбо вад̣д̣хитва̄ пхалам̣ дети, евам̣ сампадамидам̣ ведитаббам̣. руккхасса самантато кот̣т̣хакабандханам̣ вийа хи сӣлам̣ дат̣т̣хаббам̣, ка̄лена ка̄лам̣ удакасин̃чанам̣ вийа дхаммассаванам̣, марийа̄да̄йа тхирабха̄вакаран̣ам̣ вийа саматхо, самӣпе валлиа̄дӣнам̣ харан̣ам̣ вийа каммат̣т̣ха̄не кхаланапаккхаланаччхеданам̣, ка̄лена ка̄лам̣ кхан̣иттим̣ гахетва̄ мӯлакхан̣анам̣ вийа саттаннам̣ анупассана̄нам̣ бха̄вана̄, техи пан̃чахи ка̄ран̣ехи ануггахитасса амбаруккхасса мадхурапхалада̄нака̄ло вийа имасса бхиккхуно имехи пан̃чахи дхаммехи ануггахита̄йа самма̄дит̣т̣хийа̄ арахаттапхалада̄нам̣ ведитабба’’нти.

еттха ча ладдхӯпака̄ра̄ти йатха̄рахам̣ ниссайа̄дивасена ладдхапаччайа̄. випассана̄самма̄дит̣т̣хийа̄ ануггахитабха̄вена гахитатта̄ маггасамма̄дит̣т̣хӣсу ча арахаттамаггасамма̄дит̣т̣хи. анантарасса хи видхи пат̣иседхо ва̄, аггапхаласама̄дхимхи таппариккха̄радхаммесуйева ча кевало четопарийа̄йо нирул̣хоти самма̄дит̣т̣хӣти арахаттамаггасамма̄дит̣т̣хи. пхалаккхан̣ети анантарам̣ ка̄лантаре ча̄ти дувидхепи пхалаккхан̣е. пат̣иппассаддхивасена саббасам̣килесехи четовимуччати ета̄йа̄ти четовимутти, аггапхалапан̃н̃ам̣ т̣хапетва̄ авасеса̄ пхаладхамма̄. тена̄ха ‘‘четовимутти пхалам̣ асса̄ти, четовимуттисан̇кха̄там̣ пхалам̣ а̄нисам̣со’’ти. саббакилесехи четасо вимуччанасан̇кха̄там̣ пат̣иппассамбханасан̃н̃итам̣ паха̄нам̣ пхалам̣ а̄нисам̣со ча̄ти йоджана̄. идха четовимуттисаддена паха̄наматтам̣ гахитам̣, пуббе паха̄йакадхамма̄. ан̃н̃атха̄ пхаладхамма̄ ева а̄нисам̣соти гайхама̄не пунавачанам̣ нираттхакам̣ сийа̄. пан̃н̃а̄вимуттипхала̄нисам̣са̄ти еттха̄пи евамева аттхо ведитаббо. самма̄ва̄ча̄камманта̄джӣва̄ сӣласабха̄ватта̄ висесато сама̄дхисса упака̄ра̄, татха̄ самма̄сан̇каппо джха̄насабха̄ватта̄. татха̄ хи со ‘‘аппана̄’’ти ниддит̣т̣хо. самма̄сатисамма̄ва̄йа̄ма̄ пана сама̄дхипаккхийа̄ ева̄ти а̄ха ‘‘авасеса̄ дхамма̄ четовимуттӣти ведитабба̄’’ти.

чатупа̄рисуддхисӣланти арийамагга̄дхигамасса падат̣т̣ха̄набхӯтам̣ чатупа̄рисуддхисӣлам̣. сута̄дӣсупи есева найо. аттано читтаппаваттиа̄рочанавасена саха катханам̣ сам̣катха̄, сам̣катха̄ва са̄каччха̄. идха пана каммат̣т̣ха̄наппат̣ибаддха̄ти а̄ха ‘‘каммат̣т̣ха̄не…пе… катха̄’’ти. тасса каммат̣т̣ха̄насса екава̄рам̣ видхийа̄ аппат̣ипаджджанам̣ кхаланам̣, анекава̄рам̣ паккхаланам̣, тадубхайасса виччхеданӣ апанайанӣ катха̄ кхаланапаккхаланаччхеданакатха̄. пӯрентасса̄ти виват̣т̣асаннисситам̣ катва̄ па̄лентасса брӯхентасса ча. сун̣антасса̄ти ‘‘йатха̄уггахитакаммат̣т̣ха̄нам̣ пха̄тим̣ гамиссатӣ’’ти евам̣ сун̣антасса. тенева хи ‘‘саппа̄йадхаммассавана’’нти вуттам̣. каммам̣ каронтасса̄ти бха̄вана̄нуйогакаммам̣ каронтасса. пан̃часупи т̣ха̄несу анта-саддо хетуаттхаджотано дат̣т̣хаббо. еван̃хи ‘‘йатха̄ хӣ’’тиа̄дина̄ вуччама̄на̄ амбӯпама̄ йуджджеййа.

удакакот̣т̣хаканти джала̄ва̄т̣ам̣. тхирам̣ катва̄ бандхатӣти аситхилам̣ дал̣хам̣ на̄тимахантам̣ на̄тикхуддакам̣ катва̄ йоджети. тхирам̣ каротӣти удакасин̃чанака̄ле тато тато паваттитва̄ удакасса аниккхаманаттхам̣ джала̄ва̄т̣апа̄л̣им̣ тхиратарам̣ кароти. суккхадан̣д̣акоти тассева амбагаччхасса суккхако са̄кха̄сӣсако. кипилликапут̣оти тамбакипилликапут̣о. кхан̣иттинти куда̄лам̣. кот̣т̣хакабандханам̣ вийа сӣлам̣ самма̄дит̣т̣хийа̄ вад̣д̣ханӯпа̄йасса мӯлабха̄вато. удакасин̃чанам̣ вийа дхаммассаванам̣ бха̄вана̄йа парибрӯханато. марийа̄да̄йа тхирабха̄вакаран̣ам̣ вийа саматхо йатха̄вутта̄йа бха̄вана̄дхит̣т̣ха̄на̄йа сӣламарийа̄да̄йа дал̣хӣбха̄ва̄па̄данато. сама̄хитасса хи сӣлам̣ тхиратарам̣ хоти. самӣпе валлиа̄дӣнам̣ харан̣ам̣ вийа каммат̣т̣ха̄не кхаланапаккхаланаччхеданам̣ иччхитаббабха̄вана̄йа вибандхана̄панайанато. мӯлакхан̣анам̣ вийа саттаннам̣ анупассана̄нам̣ бха̄вана̄ тасса̄ вибандхасса мӯлабхӯта̄нам̣ тан̣ха̄ма̄надит̣т̣хӣнам̣ паликхан̣анато. еттха ча йасма̄ супарисуддхасӣласса каммат̣т̣ха̄нам̣ ануйун̃джантасса саппа̄йадхаммассаванам̣ иччхитаббам̣, тато йатха̄суте аттхе са̄каччха̄сама̄паджджанам̣, тато каммат̣т̣ха̄нависодханена саматханиббатти, тато сама̄хитасса а̄раддхавипассакасса випассана̄па̄рипӯри, парипун̣н̣а̄ випассана̄ маггасамма̄дит̣т̣хим̣ брӯхетӣти еваметесам̣ ан̇га̄нам̣ парампара̄йа саммукха̄ анугган̣ханато айама̄нупуббӣ катхита̄ти ведитаббам̣.

ануггахитасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. вимутта̄йатанасуттаван̣н̣ана̄

26. чхат̣т̣хе вимуттийа̄ ват̣т̣адуккхато вимуччанасса а̄йатана̄ни ка̄ран̣а̄ни вимутта̄йатана̄нӣти а̄ха – ‘‘вимуччанака̄ран̣а̄нӣ’’ти. па̄л̣иаттхам̣ джа̄нантасса̄ти ‘‘идха сӣлам̣ а̄гатам̣, идха сама̄дхи, идха пан̃н̃а̄’’тиа̄дина̄ там̣там̣па̄л̣иаттхам̣ йа̄тха̄вато джа̄нантасса. па̄л̣им̣ джа̄нантасса̄ти тадаттхабодхиним̣ па̄л̣им̣ йа̄тха̄вато упадха̄рентасса. тарун̣апӣтӣти сан̃джа̄таматта̄ мудука̄ пӣти джа̄йати. катхам̣ джа̄йати? йатха̄деситам̣ дхаммам̣ упадха̄рентасса тадануччхавикамева аттано ка̄йава̄ча̄маносама̄ча̄рам̣ паригган̣хантасса соманассам̣ паттасса памодалаккхан̣ам̣ па̄моджджам̣ джа̄йати. тут̣т̣ха̄ка̄рабхӯта̄ балавапӣтӣти пуримуппанна̄йа пӣтийа̄ васена ладдха̄севанатта̄ ативийа тут̣т̣ха̄ка̄рабхӯта̄ ка̄йачиттадаратхасса пассамбханасаматтхата̄йа пассаддхийа̄ паччайо бхавитум̣ саматтха̄ балаппатта̄ пӣти джа̄йати. йасма̄ на̄мака̄йе пассаддхе рӯпака̄йопи пассаддхо ева хоти, тасма̄ ‘‘на̄мака̄йо пассамбхати’’ччева вуттам̣.

сукхам̣ пат̣илабхатӣти ваккхама̄насса читтасама̄дха̄насса паччайо бхавитум̣ саматтхам̣ четасикам̣ нира̄мисасукхам̣ пат̣илабхати виндати. сама̄дхийатӣти еттха пана на йо кочи сама̄дхи адхиппето, атха кхо ануттарасама̄дхӣти дассенто ‘‘арахатта…пе… сама̄дхийатӣ’’ти а̄ха. ‘‘айам̣ хӣ’’тиа̄ди тассам̣ десана̄йам̣ та̄дисасса пуггаласса йатха̄вуттасама̄дхипат̣ила̄бхасса ка̄ран̣абха̄вавибха̄ванам̣, йам̣ татха̄ вимутта̄йатанабха̄во. осаккитунти дасситум̣. сама̄дхийева сама̄дхинимиттанти каммат̣т̣ха̄напа̄л̣ийа̄ а̄рул̣хо сама̄дхи ева парато уппаджджанакабха̄вана̄сама̄дхисса ка̄ран̣абха̄вато сама̄дхинимиттам̣. тена̄ха ‘‘а̄чарийасса сантике’’тиа̄ди.

вимутта̄йатанасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. сама̄дхисуттаван̣н̣ана̄

27. саттаме саббасо килесадуккхадаратхапарил̣а̄ха̄нам̣ вигататта̄ са̄тисайаметтха сукханти вуттам̣ ‘‘аппитаппитаккхан̣е сукхатта̄ паччуппаннасукхо’’ти. пуримасса пуримасса васена паччхимам̣ паччхимам̣ ладдха̄севаната̄йа сантапан̣ӣтатарабха̄ваппаттам̣ хотӣти а̄ха ‘‘пуримо…пе… сукхавипа̄ко’’ти. килесаппат̣иппассаддхийа̄ти килеса̄нам̣ пат̣иппассамбханена ладдхатта̄. ‘‘килесаппат̣иппассаддхибха̄ванти килеса̄нам̣ пат̣иппассамбханабха̄вам̣. ладдхатта̄ паттатта̄ таббха̄вам̣ упагататта̄. локийасама̄дхисса паччанӣка̄ни нӣваран̣апат̣хамаджджха̄наникантиа̄дӣни ниггахетабба̄ни, ан̃н̃е килеса̄ ва̄ретабба̄. имасса пана арахаттасама̄дхисса пат̣иппассаддхасаббакилесатта̄ на ниггахетаббам̣ ва̄ретаббан̃ча аттхӣти магга̄нантарам̣ сама̄паттиккхан̣е ча аппайогена адхигататта̄ аппитатта̄ ча апариха̄нивасена ва̄ аппитатта̄ на сасан̇кха̄раниггайхава̄ритагато. сативепуллаппаттатта̄ти етена аппаваттама̄на̄йапи сатийа̄ сатибахулата̄йа сато ева на̄ма̄ти дассети. йатха̄париччхиннака̄лавасена̄ти етена париччхиннассатийа̄ сатоти дассети. сесесӯти н̃а̄н̣есу.

сама̄дхисуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8-9. пан̃чан̇гикасутта̄диван̣н̣ана̄

28-29. ат̣т̣хаме каро вуччати пуппхасамбхавам̣ ‘‘габбха̄сайе кирӣйатӣ’’ти катва̄. карато джа̄то ка̄йо караджака̄йо, тадупаниссайо чатусантатирӯпасамуда̄йо. ка̄мам̣ на̄мака̄йопи вивекаджена пӣтисукхена татха̄ладдхӯпака̄ро, ‘‘абхисандетӣ’’тиа̄дивачанато пана рӯпака̄йо идха адхиппетоти а̄ха ‘‘имам̣ караджака̄йа’’нти. абхисандетӣти абхисанданам̣ кароти. там̣ пана абхисанданам̣ джха̄намайена пӣтисукхена караджака̄йасса тинтабха̄ва̄па̄данам̣ саббаттхакамева лӯкхабха̄ва̄панайананти а̄ха ‘‘теметӣ’’тиа̄ди. тайидам̣ абхисанданам̣ аттхато йатха̄вуттапӣтисукхасамут̣т̣ха̄нехи пан̣ӣтарӯпехи ка̄йасса париппхаран̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣. парисандетӣтиа̄дӣсупи есева найо. саббам̣ етасса аттхӣти сабба̄ва̄, тасса сабба̄вато. авайава̄вайависамбандхе авайавини са̄мивачананти авайавависайо сабба-саддо, тасма̄ вуттам̣ ‘‘саббакот̣т̣ха̄савато’’ти. апхут̣ам̣ на̄ма на хоти йаттха йаттха каммаджарӯпам̣, таттха таттха читтаджарӯпасса абхибйа̄панато. тена̄ха ‘‘упа̄диннакасантатӣ’’тиа̄ди.

чхекоти кусало. там̣ панасса косаллам̣ наха̄нӣйачун̣н̣а̄нам̣ каран̣е пин̣д̣икаран̣е ча саматтхата̄васена ведитаббанти а̄ха ‘‘пат̣ибало’’тиа̄ди. кам̣са-саддо ‘‘махатийа̄ кам̣сапа̄тийа̄’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 1.61) суван̣н̣е а̄гато.‘‘кам̣со упахато йатха̄’’тиа̄дӣсу (дха. па. 134) киттималохе. каттхачи пан̣н̣аттиматте ‘‘упакам̣со на̄ма ра̄джа̄си, маха̄кам̣сасса атраджо’’тиа̄ди (джа̄. ат̣т̣ха. 4.10.164 гхат̣апан̣д̣итаджа̄такаван̣н̣ана̄). идха пана йаттха каттхачи лохети а̄ха ‘‘йена кеначи лохена катабха̄джане’’ти. снеха̄нугата̄ти удакасинехена ануппависанавасена гата̄ упагата̄. снехапарета̄ти удакасинехена парито гата̄ самантато пхут̣а̄. тато ева сантараба̄хира̄ пхут̣а̄ снехена. етена саббасо удакена темитабха̄вама̄ха. на ча паггхарин̣ӣти етена тинтассапи тасса гханатхаддхабха̄вам̣ вадати. тена̄ха ‘‘на биндубиндӯ’’тиа̄ди.

та̄хи та̄хи удакасира̄хи уббхиджджатӣти уббхидам̣, уббхидам̣ удакам̣ етасса̄ти уббхидодако. уббхиннаудакоти надӣтӣре кхатакӯпако вийа уббхиджджанакаудако. уггаччханаудакоти дха̄ра̄васена ут̣т̣хаханаудако. касма̄ панеттха уббхидодакова рахадо гахито, на итароти а̄ха ‘‘хет̣т̣ха̄ уггаччханаудакан̃хӣ’’тиа̄ди. дха̄ра̄нипа̄табуббул̣акехӣти дха̄ра̄нипа̄техи ча удакабуббул̣ехи ча. ‘‘пхен̣апат̣алехи ча̄’’ти ваттаббам̣, саннисиннамева апариккхобхата̄йа ниччаламева, суппасаннамева̄ти адхиппа̄йо. сесанти ‘‘абхисандетӣ’’тиа̄дикам̣.

уппала̄нӣти уппалагаччха̄ни. сетараттанӣлесӯти уппалесу, сетуппалараттуппаланӣлуппалесӯти аттхо. йам̣ кин̃чи уппалам̣ уппаламева са̄ман̃н̃аггахан̣ато. сатапаттанти еттха сата-саддо бахупарийа̄йо ‘‘сатаггхӣ’’тиа̄дӣсу вийа. тена анекасатапаттассапи сан̇гахо сиддхо хоти. локе пана раттам̣ падумам̣, сетам̣ пун̣д̣арӣканти вуччати. йа̄ва агга̄ йа̄ва ча мӯла̄ удакена абхисандана̄дисамбхавадассанаттхам̣ удака̄нуггатаггахан̣ам̣. идха уппала̄дӣни вийа караджака̄йо, удакам̣ вийа татийаджджха̄насукхам̣.

йасма̄ парисуддхена четаса̄ти чатуттхаджджха̄начиттама̄ха, тан̃ча ра̄га̄диупаккилесамала̄пагамато нирупаккилесам̣ ниммалам̣, тасма̄ а̄ха ‘‘нирупаккилесат̣т̣хена парисуддха’’нти. йасма̄ пана па̄рисуддхийа̄ ева паччайависесена паваттивисесо парийода̄тата̄ судхантасуван̣н̣асса нигхам̣санена пабхассарата̄ вийа, тасма̄ а̄ха ‘‘пабхассарат̣т̣хена парийода̄там̣ ведитабба’’нти. иданти ода̄тавачанам̣. утупхаран̣аттханти утуно пхаран̣адассанаттхам̣. утупхаран̣ам̣ на хоти сесанти адхиппа̄йо. тена̄ха ‘‘тан̇кхан̣а …пе… балавам̣ хотӣ’’ти. ваттхам̣ вийа караджака̄йоти йогино караджака̄йо ваттхам̣ вийа дат̣т̣хаббо утупхаран̣асадисена чатуттхаджджха̄насукхена пхаритаббатта̄. пурисасса сарӣрам̣ вийа чатуттхаджджха̄нам̣ дат̣т̣хаббам̣ утупхаран̣ат̣т̣ха̄нийасса сукхасса ниссайабха̄вато. тена̄ха ‘‘тасма̄’’тиа̄ди. таттха ча ‘‘парисуддхена четаса̄’’ти четогахан̣ена джха̄насукхам̣ вуттанти дат̣т̣хаббам̣. тена̄ха ‘‘утупхаран̣ам̣ вийа чатуттхаджджха̄насукха’’нти. нану ча чатуттхаджджха̄не сукхамева наттхӣти? саччам̣ наттхи, са̄талаккхан̣асантасабха̄ватта̄ панеттха упеккха̄ ‘‘сукха’’нти адхиппета̄. тена вуттам̣ саммохавиноданийам̣ (вибха. ат̣т̣ха. 232) ‘‘упеккха̄ пана сантатта̄, сукхамиччева бха̄сита̄’’ти.

тасса тасса сама̄дхисса сарӯпадассанасса паччайатта̄ паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ам̣ паччавеккхан̣анимиттам̣. самабхаритоти самапун̣н̣о.

ман̣д̣абхӯмӣти папа̄ван̣н̣абхӯми. йаттха салиласин̃чанена вина̄ва сасса̄ни т̣хита̄ни сампаджджанти. йуге йоджетабба̄ни йогга̄ни, тесам̣ а̄чарийо йогга̄чарийо. тесам̣ сиккха̄панато хаттхиа̄дайопи ‘‘йогга̄’’ти вуччантӣти а̄ха па̄л̣ийам̣ ‘‘ассадаммаса̄ратхӣ’’ти. йена йена̄ти чатӯсу маггесу йена йена маггена. йам̣ йам̣ гатинти джавасамаджава̄дибхеда̄су гатӣсу йам̣ йам̣ гатим̣. наваме наттхи ваттаббам̣.

пан̃чан̇гикасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. на̄гитасуттаван̣н̣ана̄

30. дасаме учча̄саддамаха̄садда̄ти уддхам̣ уггататта̄ уччо паттхат̣о маханто виниббхиджджитва̄ гахетум̣ асаккун̣еййо саддо етесанти учча̄саддамаха̄садда̄. вачӣгхосопи хи бахӯхи екаджджхам̣ паваттито аттхато саддато ча дуравабодхо кевалам̣ маха̄ниггхосо ева хутва̄ сотапатхама̄гаччхати. маччхавилопети маччха̄нам̣ вилумпитва̄ вийа гахан̣е, маччха̄нам̣ ва̄ вилумпане. кеват̣т̣а̄нан̃хи маччхапаччхит̣хапитат̣т̣ха̄не маха̄джано саннипатитва̄ ‘‘идха ан̃н̃ам̣ екам̣ маччхам̣ дехи, екам̣ маччхапха̄лам̣ дехӣ’’ти, ‘‘етасса те маха̄ динно, майхам̣ кхуддако’’ти евам̣ учча̄саддам̣ маха̄саддам̣ каронти. маччхаггахан̣аттхам̣ джа̄ле паккхиттепи тасмим̣ т̣ха̄не кеват̣т̣а̄ чева ан̃н̃е ча ‘‘павит̣т̣хо гахито’’ти маха̄саддам̣ каронти. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. асучисукханти ка̄йа̄сучисаннисситатта̄ килеса̄сучисаннисситатта̄ ча асучисаннисситасукхам̣. неккхаммасукхасса̄ти ка̄мато никкхамантасса сукхасса. павивекасукхасса̄ти ган̣асан̇ган̣икато килесасан̇ган̣икато ча вигатасса сукхасса. упасамасукхасса̄ти ра̄га̄дивӯпасама̄вахасса сукхасса. самбодхасукханти маггасан̇кха̄тасса самбодхасса нит̣т̣хаппаттаттха̄йа сукхам̣. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.

на̄гитасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

пан̃чан̇гикаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.