5. брахмачарийасуттаван̣н̣ана̄

25. пан̃чаме найиданти еттха на-ити пат̣иседхе нипа̄то, тасса ‘‘вуссатӣ’’ти имина̄ самбандхо ‘‘на вуссатӣ’’ти, йа-ка̄ро падасандхикаро. идам̣-саддо ‘‘екамида̄хам̣, бхиккхаве, самайам̣ уккат̣т̣ха̄йам̣ вихара̄ми субхагаване са̄лара̄джамӯле’’тиа̄дӣсу (дӣ. ни. 2.91; ма. ни. 1.501) нипа̄таматтам̣, ‘‘идам̣ кхо там̣, бхиккхаве, аппаматтакам̣ сӣламаттака’’нтиа̄дӣсу (дӣ. ни. 1.27) йатха̄вутте а̄саннапаччаккхе а̄гато.

‘‘идан̃хи там̣ джетаванам̣, исисан̇гханисевитам̣;

а̄вуттхам̣ дхаммара̄джена, пӣтисан̃джананам̣ мама̄’’ти. (ма. ни. 3.387-388; сам̣. ни. 1.48, 101) –

а̄дӣсу ваккхама̄не а̄саннапаччаккхе. идха̄пи ваккхама̄нейева а̄саннапаччаккхе дат̣т̣хаббо.

брахмачарийа-саддо –

‘‘ким̣ те ватам̣ ким̣ пана брахмачарийам̣,

кисса сучин̣н̣асса айам̣ випа̄ко;

иддхӣ джутӣ балавӣрийӯпапатти,

идан̃ча те на̄га маха̄вима̄нам̣.

‘‘ахан̃ча бхарийа̄ ча мануссалоке,

саддха̄ убхо да̄напатӣ ахумха̄;

опа̄набхӯтам̣ ме гхарам̣ тада̄си,

сантаппита̄ саман̣абра̄хман̣а̄ ча.

‘‘там̣ ме ватам̣ там̣ пана брахмачарийам̣,

тасса сучин̣н̣асса айам̣ випа̄ко;

иддхӣ джутӣ балавӣрийӯпапатти,

идан̃ча ме вӣра маха̄вима̄на’’нти. –

имасмим̣ пун̣н̣акаджа̄таке (джа̄. 2.22.1595) да̄не а̄гато.

‘‘кена па̄н̣и ка̄мададо, кена па̄н̣и мадхуссаво;

кена те брахмачарийена, пун̃н̃ам̣ па̄н̣имхи иджджхатӣ’’ти. –

имасмим̣ ан̇курапетаваттхусмим̣ (пе. ва. 275, 277) веййа̄вачче.

‘‘евам̣ кхо там̣, бхиккхаве, титтирийам̣ на̄ма брахмачарийам̣ ахосӣ’’ти имасмим̣ титтираджа̄таке (чӯл̣ава. 311) пан̃часиккха̄падасӣле.

‘‘там̣ кхо пана ме, пан̃часикха, брахмачарийам̣ нева ниббида̄йа на вира̄га̄йа…пе… йа̄вадева брахмалокӯпапаттийа̄’’ти имасмим̣ маха̄говиндасутте (дӣ. ни. 2.329) брахмавиха̄ре.

‘‘паре абрахмача̄рӣ бхависсанти, майаметтха брахмача̄рӣ бхависса̄ма̄’’ти имасмим̣ саллекхасутте (ма. ни. 1.83) метхунавиратийам̣.

‘‘майан̃ча бхарийа̄ на̄тиккама̄ма,

амхе ча бхарийа̄ на̄тиккаманти;

ан̃н̃атра та̄хи брахмачарийам̣ чара̄ма,

тасма̄ хи амхам̣ дахара̄ на мӣйаре’’ти. –

имасмим̣ маха̄дхаммапа̄ладжа̄таке (джа̄. 1.10.97) сада̄расантосе.

‘‘абхиджа̄на̄ми кхо пана̄хам̣, са̄рипутта, чатуран̇гасаманна̄гатам̣ брахмачарийам̣ чарита̄, тапассӣ судам̣ хомӣ’’ти ломахам̣сасутте (ма. ни. 1.155) вӣрийе.

‘‘хӣнена брахмачарийена, кхаттийе упападжджати;

маджджхимена ча деваттам̣, уттамена висуджджхатӣ’’ти. –

нимиджа̄таке (джа̄. 2.22.429) аттадаманавасена кате ат̣т̣хан̇гике упосатхе.

‘‘идам̣ кхо пана ме, пан̃часикха, брахмачарийам̣ екантаниббида̄йа вира̄га̄йа…пе… айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго’’ти маха̄говиндасуттейева (дӣ. ни. 2.329) арийамагге.

‘‘тайидам̣ брахмачарийам̣ иддхан̃чева пхӣтан̃ча виттха̄рикам̣ ба̄худжан̃н̃ам̣ путхубхӯтам̣ йа̄ва девамануссехи суппака̄сита’’нти па̄са̄дикасутте (дӣ. ни. 3.174) сиккхаттайасан̇гахите сакаласмим̣ са̄сане. идха̄пи арийамагге са̄сане ча ваттати.

вуссатӣти вусӣйати, чарӣйатӣти аттхо. джанакуханаттханти ‘‘ахо аййо сӣлава̄ ваттасампанно аппиччхо сантут̣т̣хо махиддхико маха̄нубха̄во’’тиа̄дина̄ джанасса сатталокасса вимха̄панаттхам̣. кечи пана ‘‘куханаттханти па̄пиччхасса иччха̄пакатасса сато са̄мантаджаппанаирийа̄патханисситапаччайапат̣исеванасан̇кха̄тена тивидхена куханаваттхуна̄ кухакабха̄вена джанасса вимха̄панаттха’’нти ваданти. идха̄пи айамеваттхо дассито. тенева̄ха ‘‘тӣхи куханаваттхӯхи джанасса куханаттха̄йа̄’’ти, джанасса вимха̄панаттха̄йа̄ти аттхо. джанала̄панаттханти ‘‘еварӯпасса на̄ма аййасса диннам̣ махаппхалам̣ бхависсатӣ’’ти пасанначиттехи ‘‘кенаттхо, ким̣ а̄харӣйатӯ’’ти вада̄панаттхам̣. ‘‘джаналапанаттха’’нтипи пат̣ханти, тасса па̄пиччхасса сато паччайаттхам̣ парикатхобха̄са̄дивасена лапанабха̄вена упала̄пакабха̄вена джанасса лапанаттханти аттхо. тенева̄ха ‘‘на джаналапанаттханти на джанасса упала̄панаттха’’нти.

на итива̄даппамоккха̄нисам̣саттханти еттха ‘‘на ла̄бхасакка̄расилока̄нисам̣саттха’’нтипи пат̣ханти. таттха йва̄йам̣ ‘‘а̄кан̇кхеййа че, бхиккхаве, бхиккху ‘ла̄бхӣ ассам̣ чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄на’нти, сӣлесвевасса парипӯрака̄рӣ’’ти (ма. ни. 1.65) сӣла̄нисам̣сабха̄вена вутто чатупаччайала̄бхо ча. чатуннам̣ паччайа̄нам̣ саккаччада̄насан̇кха̄то а̄дарабахума̄нагарукаран̣асан̇кха̄то ча сакка̄ро, йо ча ‘‘сӣласампанно бахуссуто сутадхаро а̄раддхавӣрийо’’тиа̄дина̄ найена уггаччханакатхутигхосасан̇кха̄то силоко брахмачарийам̣ васанта̄нам̣ дит̣т̣хадхаммико а̄нисам̣со, тадаттханти аттхо. кечи пана ‘‘ла̄бхасакка̄расилока̄нисам̣саттханти па̄пиччхассева сато ла̄бха̄дигарута̄йа ла̄бхасакка̄расилокасан̇кха̄тасса а̄нисам̣сасса удайасса ниппха̄данаттха’’нти еваматтхам̣ ваданти.

на ити мам̣ джано джа̄на̄тӯти евам̣ брахмачарийава̄се сати ‘‘сӣлава̄ калйа̄н̣адхаммо’’тиа̄дина̄ мам̣ локо джа̄на̄ту самбха̄ветӯти аттано сантагун̣авасена самбха̄ванаттхампи на идам̣ брахмачарийам̣ вуссатӣти самбандхо. кечи пана ‘‘па̄пиччхасса сато асантагун̣асамбха̄вана̄дхиппа̄йена ‘ити евам̣гун̣оти мам̣ локо джа̄на̄тӯ’ти на идам̣ брахмачарийам̣ вуссатӣ’’ти еваметтха аттхам̣ ваданти. саббаттха̄пи панеттха пуримо пуримойева аттхавикаппо сундаратаро.

атха кхоти еттха атха̄ти ан̃н̃аттхе нипа̄то, кхоти авадха̄ран̣е. тена кухана̄дито ан̃н̃адаттхам̣йева идам̣, бхиккхаве, брахмачарийам̣ вуссатӣти дассети. ида̄ни там̣ пайоджанам̣ дассенто ‘‘сам̣вараттхам̣ паха̄наттха’’нти а̄ха. таттха пан̃чавидхо сам̣варо – па̄тимоккхасам̣варо, сатисам̣варо, н̃а̄н̣асам̣варо, кхантисам̣варо, вӣрийасам̣вароти. ‘‘ити имина̄ па̄тимоккхасам̣варена упето хоти самупето’’тиа̄дина̄ (вибха. 511) найена а̄гато айам̣ па̄тимоккхасам̣варо, сӣласам̣варотипи вуччати. ‘‘раккхати чаккхундрийам̣, чаккхундрийе сам̣варам̣ а̄паджджатӣ’’ти (ма. ни. 1.295; сам̣. ни. 4.239; а. ни. 3.16) а̄гато айам̣ сатисам̣варо.

‘‘йа̄ни сота̄ни локасмим̣, сати тесам̣ нива̄ран̣ам̣;

сота̄нам̣ сам̣варам̣ брӯми, пан̃н̃а̄йете пидхӣйаре’’ти. (су. ни. 1041; чӯл̣ани. аджитама̄н̣авапуччха̄ниддесо 4; нетти. 4.11, 45) –

а̄гато айам̣ н̃а̄н̣асам̣варо. ‘‘кхамо хоти сӣтасса ун̣хасса̄’’тиа̄дина̄ (ма. ни. 1.24; а. ни. 4.114; 6.58) найена а̄гато айам̣ кхантисам̣варо.

‘‘уппаннам̣ ка̄мавитаккам̣ на̄дхива̄сетӣ’’тиа̄дина̄ (ма. ни. 1.26; а. ни. 4.114; 6.58) найена а̄гато айам̣ вӣрийасам̣варо.

аттхато пана па̄н̣а̄типа̄та̄дӣнам̣ паджаханавасена ваттаппат̣иватта̄нам̣ пӯран̣авасена ча паватта̄ четана̄ чева вирати ча. сан̇кхепато саббо ка̄йавачӣсам̣йамо, виттха̄рато саттаннам̣ а̄паттиккхандха̄нам̣ авӣтиккамо сӣласам̣варо. сати ева сатисам̣варо, сатиппадха̄на̄ ва̄ кусала̄ кхандха̄. н̃а̄н̣амева н̃а̄н̣асам̣варо. адхива̄санавасена адосо, адосаппадха̄на̄ ва̄ татха̄паватта̄ кусала̄ кхандха̄ кхантисам̣варо, пан̃н̃а̄ти еке. ка̄мавитакка̄дӣнам̣ абхибхаванавасена паваттам̣ вӣрийамева вӣрийасам̣варо. тесу пат̣хамо ка̄йадуччарита̄дӣсу дуссӣласса сам̣варан̣ато сам̣варо, дутийо мут̣т̣хассаччасса, татийо ан̃н̃а̄н̣асса, чатуттхо аккхантийа̄, пан̃чамо косаджджасса сам̣варан̣ато пидаханато сам̣вароти ведитаббо. еваметасса сам̣варасса аттха̄йа сам̣вараттхам̣ сам̣вараниппха̄данаттханти аттхо.

тӣхи паха̄нехӣти тадан̇гавиккхамбханасамуччхедасан̇кха̄техи тӣхи паха̄нехи. пан̃чавидхаппаха̄нампи идха ваттум̣ ват̣т̣атийева. пан̃чавидхан̃хи паха̄нам̣ тадан̇гавиккхамбханасамуччхедаппат̣иппассаддхиниссаран̣авасена. таттха йам̣ дӣпа̄локенева тамасса пат̣ипаккхабха̄вато алобха̄дӣхи лобха̄дикасса на̄марӯпапариччхеда̄дивипассана̄н̃а̄н̣ехи тасса тасса анаттхасса паха̄нам̣, сеййатхидам̣ – паричча̄гена лобха̄дималасса, сӣлена па̄н̣а̄типа̄та̄дидуссӣлйасса, саддха̄дӣхи ассаддхийа̄дикасса, на̄марӯпававаттха̄нена сакка̄йадит̣т̣хийа̄, паччайапариггахена ахетувисамахетудит̣т̣хӣнам̣, тассева апарабха̄гена кан̇кха̄витаран̣ена катхам̣катхӣбха̄васса, кала̄пасаммасанена ахам̣мама̄ти га̄хасса, магга̄маггававаттха̄нена амагге маггасан̃н̃а̄йа, удайадассанена уччхедадит̣т̣хийа̄, вайадассанена сассатадит̣т̣хийа̄, бхайадассанена сабхайе абхайасан̃н̃а̄йа, а̄дӣнавадассанена асса̄дасан̃н̃а̄йа, ниббида̄нупассанена абхиратисан̃н̃а̄йа, муччитукамйата̄н̃а̄н̣ена амуччитукамйата̄йа, упеккха̄н̃а̄н̣ена анупеккха̄йа, ануломена дхаммат̣т̣хитийам̣ нибба̄не ча пат̣иломабха̄васса, готрабхуна̄ сан̇кха̄ранимиттагга̄хасса паха̄нам̣, етам̣ тадан̇гаппаха̄нам̣ на̄ма.

йам̣ пана упача̄раппана̄бхедена сама̄дхина̄ паваттибха̄ванива̄ран̣ато гхат̣аппаха̄ренева удакапит̣т̣хе сева̄ласса, тесам̣ тесам̣ нӣваран̣а̄дидхамма̄нам̣ паха̄нам̣, етам̣ виккхамбханаппаха̄нам̣ на̄ма. йам̣ чатуннам̣ арийамагга̄нам̣ бха̄витатта̄ там̣там̣маггавато аттано санта̄не ‘‘дит̣т̣хигата̄нам̣ паха̄на̄йа̄’’тиа̄дина̄ (дха. са. 277; вибха. 628) найена вуттасса самудайапаккхийасса килесагахан̣асса аччантам̣ аппаваттибха̄вена самуччхинданам̣, етам̣ самуччхедаппаха̄нам̣ на̄ма. йам̣ пана пхалаккхан̣е пат̣иппассаддхаттхам̣ килеса̄нам̣, етам̣ пат̣иппассаддхиппаха̄нам̣ на̄ма. йам̣ саббасан̇кхатаниссат̣атта̄ пахӣнасаббасан̇кхатам̣ нибба̄нам̣, етам̣ ниссаран̣аппаха̄нам̣ на̄ма. тасса пан̃чавидхассапи татха̄ татха̄ ра̄га̄дикилеса̄нам̣ пат̣иниссаджджанат̣т̣хена саматиккаманат̣т̣хена ва̄ паха̄насса аттха̄йа, паха̄наса̄дханаттханти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо.

таттха сам̣варена килеса̄нам̣ читтасанта̄не павесанива̄ран̣ам̣ паха̄нена ча павесанива̄ран̣амева самуггха̄то ча̄ти ваданти. убхайенапи пана йатха̄рахам̣ убхайам̣ сампаджджатӣти дат̣т̣хаббам̣. сӣла̄дидхамма̄ ева хи сам̣варан̣ато сам̣варам̣, паджаханато паха̄нанти.

анӣтиханти ӣтийо вуччанти упаддава̄ дит̣т̣хадхаммика̄ сампара̄йика̄ ча. ӣтийо хантӣти ӣтихам̣, ану ӣтиханти анӣтихам̣, са̄санабрахмачарийам̣ маггабрахмачарийан̃ча. атха ва̄ ӣтӣхи анаттхехи саддхим̣ хананти гаччханти паваттантӣти ӣтиха̄, тан̣ха̄диупаккилеса̄. наттхи еттха ӣтиха̄ти анӣтихам̣. ӣтиха̄ ва̄ йатха̄вуттенаттхена титтхийасамайа̄, таппат̣ипаккхато идам̣ анӣтихам̣. ‘‘анитиха’’нтипи па̄т̣хо. тассаттхо – ‘‘итиха̄йа’’нти дхаммесу анекам̣сагга̄хабха̄вато вичикиччха̄ итихам̣ на̄ма, самма̄самбуддхаппаведитатта̄ йатха̄нусит̣т̣хам̣ пат̣ипаджджанта̄нам̣ никкан̇кхабха̄васа̄дханато ча наттхи еттха итиханти анитихам̣, апарапаттийанти аттхо. вуттан̃хетам̣ ‘‘паччаттам̣ ведитаббо вин̃н̃ӯхӣ’’ти, ‘‘атакка̄вачаро’’ти (дӣ. ни. 2.67; ма. ни. 1.281; 2.337; сам̣. ни. 1.172; маха̄ва. 7-8) ча. га̄тха̄бандхасукхаттхам̣ пана ‘‘анӣтиха’’нти дӣгхам̣ катва̄ пат̣ханти. паччхимам̣ панеттха аттхавикаппам̣ дассетум̣ ‘‘итихапариваджджита’’нтиа̄ди вуттам̣.

нибба̄насан̇кха̄там̣ огадхам̣ патит̣т̣хам̣ па̄рам̣ гаччхатӣти нибба̄ногадхага̄мӣ, вимуттирасатта̄ екантенева нибба̄насампа̄пакоти аттхо, там̣ нибба̄ногадхага̄минам̣ брахмачарийам̣. нибба̄ногадхоти ва̄ арийамагго вуччати тена вина̄ нибба̄на̄вага̄хан̣асса асамбхавато тасса ча нибба̄нам̣ ана̄ламбитва̄ аппаваттанато, тан̃четам̣ екантасампа̄данена гаччхатӣти нибба̄ногадхага̄мӣ. атха ва̄ нибба̄ногадхага̄минанти нибба̄насса антога̄минам̣. маггабрахмачарийан̃хи нибба̄нам̣ а̄рамман̣ам̣ каритва̄ тасса анто ева паваттатӣти. имамева ча аттхавикаппам̣ дассетум̣ ‘‘нибба̄насса антога̄мина’’нтиа̄ди вуттам̣. соти йо со саматим̣са па̄рамийо пӯретва̄ саббакилесе бхан̃джитва̄ ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо, со бхагава̄ адесайи десеси. махантехӣти маха̄а̄тумехи ул̣а̄раджджха̄сайехи. махантам̣ нибба̄нам̣, маханте ва̄ сӣлаккхандха̄дике есанти гавесантӣти махесино, буддха̄дайо арийа̄. техи ануйа̄то пат̣ипанно.

йатха̄ буддхена деситанти йатха̄ абхин̃н̃еййа̄дибха̄вена самма̄самбуддхена майа̄ деситам̣, евам̣ йе етам̣ маггабрахмачарийам̣ тадаттхам̣ са̄санабрахмачарийан̃ча пат̣ипаджджанти. те дит̣т̣хадхаммикасампара̄йикапараматтхехи йатха̄рахам̣ ануса̄сантасса саттху майхам̣ са̄санака̄рино ова̄даппат̣икара̄ сакаласса ват̣т̣адуккхасса антам̣ парийантам̣ аппаваттим̣ кариссанти, дуккхасса ва̄ антам̣ нибба̄нам̣ саччхикариссантӣти.

брахмачарийасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.