6. аппассутасуттаван̣н̣ана̄
6. чхат̣т̣хе аппакам̣ сутам̣ хотӣти наван̇гасаттхуса̄сане кин̃чидева сутам̣ хоти. тадева наван̇гасаттхуса̄санам̣ дассетум̣ ‘‘суттам̣ геййа’’нтиа̄ди вуттам̣. таттха сутта̄дӣни вибхаджитва̄ дассенто ‘‘убхатовибхан̇ганиддесаккхандхакапарива̄ра̄’’тиа̄дима̄ха. катхам̣ пана̄йам̣ вибха̄го йуджджеййа. сага̄тхакан̃хи суттам̣ геййам̣, нигга̄тхакам̣ суттам̣ веййа̄каран̣ам̣. тадубхайавинимуттан̃ча суттам̣ уда̄на̄дивисесасан̃н̃а̄рахитам̣ наттхи, йам̣ суттан̇гам̣ сийа̄. ман̇галасутта̄дӣнан̃ча (кху. па̄. 5.1 а̄дайо; су. ни. 261 а̄дайо) суттан̇гасан̇гахо на сийа̄ га̄тха̄бха̄вато дхаммапада̄дӣнам̣ вийа. геййан̇гасан̇гахо ва̄ сийа̄ сага̄тхакатта̄ сага̄тха̄ваггасса вийа. татха̄ убхатовибхан̇га̄дӣсу сага̄тхакаппадеса̄нанти? вуччате –
‘‘суттанти са̄ман̃н̃авидхи, висесавидхайо паре;
санимитта̄ нирул̣хатта̄, сахата̄н̃н̃ена на̄н̃н̃ато’’. (нетти. ат̣т̣ха. сан̇гахава̄раван̣н̣ана̄; дӣ. ни. т̣ӣ. 1.пат̣хамамаха̄сан̇гӣтикатха̄ван̣н̣ана̄; са̄раттха. т̣ӣ. 1.пат̣хамамаха̄сан̇гӣтикатха̄ван̣н̣ана̄)
саббассапи хи буддхавачанасса суттанти айам̣ са̄ман̃н̃авидхи. тенева̄ха а̄йасма̄ маха̄качча̄но неттийам̣ (нетти. сан̇гахава̄ро) ‘‘нававидхасуттантапарийет̣т̣хӣ’’ти. еттакам̣ тасса бхагавато сутта̄гатам̣ суттапарийа̄паннам̣ (па̄чи. 655, 1242) сакава̄де пан̃ча суттасата̄нӣти (дха. са. ат̣т̣ха. нида̄накатха̄; катха̄. ат̣т̣ха. нида̄накатха̄) евама̄ди ча етасса аттхасса са̄дхакам̣. висесавидхайо паре санимитта̄ тадекадесесу геййа̄дайо висесавидхайо тена тена нимиттена патит̣т̣хита̄. татха̄ хи геййасса сага̄тхакаттам̣ таббха̄ванимиттам̣. локепи хи сасилокам̣ сага̄тхакам̣ ва̄ чун̣н̣ийагантхам̣ ‘‘геййа’’нти ваданти. га̄тха̄вирахе пана сати пуччхам̣ катва̄ виссаджджанабха̄во веййа̄каран̣асса таббха̄ванимиттам̣. пуччха̄виссаджджанан̃хи ‘‘бйа̄каран̣а’’нти вуччати. бйа̄каран̣амева веййа̄каран̣ам̣. евам̣ санте сага̄тхака̄дӣнампи пуччхам̣ катва̄ виссаджджанавасена паватта̄нам̣ веййа̄каран̣абха̄во а̄паджджатӣти? на̄паджджати геййа̄дисан̃н̃а̄нам̣ анока̄сабха̄вато, ‘‘га̄тха̄вирахе сатӣ’’ти висеситатта̄ ча. татха̄ хи дхаммапада̄дӣсу кевалам̣ га̄тха̄бандхесу сага̄тхакаттепи соманассан̃а̄н̣амайикага̄тха̄йуттесу ‘‘вуттам̣ хета’’нтиа̄дӣвачанасамбандхесу аббхутадхаммаппат̣исам̣йуттесу ча суттависесесу йатха̄ккамам̣ га̄тха̄уда̄наитивуттакааббхутадхаммасан̃н̃а̄ патит̣т̣хита̄, татха̄ сатипи га̄тха̄бандхабха̄ве бхагавато атӣта̄су джа̄тӣсу чарийа̄нубха̄ваппака̄сакесу джа̄такасан̃н̃а̄, сатипи пан̃хависсаджджанабха̄ве сага̄тхакатте ча кесучи суттантесу ведасса лабха̄панато ведалласан̃н̃а̄ патит̣т̣хита̄ти евам̣ тена тена сага̄тхакатта̄дина̄ нимиттена тесу тесу суттависесесу геййа̄дисан̃н̃а̄ патит̣т̣хита̄ти висесавидхайо суттан̇гато паре геййа̄дайо. йам̣ панеттха геййан̇га̄динимиттарахитам̣, там̣ суттан̇гам̣ висесасан̃н̃а̄париха̄рена са̄ман̃н̃асан̃н̃а̄йа паваттанато. нану ча сага̄тхакам̣ суттам̣ геййам̣, нигга̄тхакам̣ суттам̣ веййа̄каран̣анти суттан̇гам̣ на самбхаватӣти чодана̄ тадаваттха̄ва̄ти? на тадаваттха̄ содхитатта̄. содхитан̃хи пуббе ‘‘га̄тха̄вирахе сати пуччха̄виссаджджанабха̄во веййа̄каран̣асса таббха̄ванимитта’’нти.
йан̃ча вуттам̣ – ‘‘га̄тха̄бха̄вато ман̇галасутта̄дӣнам̣ суттан̇гасан̇гахо на сийа̄’’ти, там̣ на, нирул̣хатта̄. нирул̣хо хи ман̇галасутта̄дӣнам̣ суттабха̄во. на хи та̄ни дхаммападабуддхавам̣са̄дайо вийа га̄тха̄бха̄вена пан̃н̃а̄та̄ни, атха кхо суттабха̄венева, тенева хи ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘суттана̄мака’’нти на̄маггахан̣ам̣ катам̣. йам̣ пана вуттам̣ ‘‘сага̄тхакатта̄ геййан̇гасан̇гахо сийа̄’’ти, тадапи наттхи, йасма̄ сахата̄н̃н̃ена. саха га̄тха̄хӣти хи сага̄тхакам̣. сахабха̄во на̄ма аттхато ан̃н̃ена хоти, на ча ман̇галасутта̄дӣсу га̄тха̄винимутто кочи суттаппадесо аттхи, йо ‘‘саха га̄тха̄хӣ’’ти вуччеййа, на ча самуда̄йо на̄ма кочи аттхи. йадапи вуттам̣ – ‘‘убхатовибхан̇га̄дӣсу сага̄тхакаппадеса̄нам̣ геййан̇гасан̇гахо сийа̄’’ти, тадапи на, ан̃н̃ато. ан̃н̃а̄ ева хи та̄ га̄тха̄ джа̄така̄дипарийа̄паннатта̄. ато на та̄хи убхатовибхан̇га̄дӣнам̣ геййан̇габха̄воти. евам̣ сутта̄дӣнам̣ ан̇га̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сан̇кара̄бха̄во ведитаббо. айаметтха сан̇кхепо, виттха̄ро пана самантапа̄са̄дика̄йа винайасам̣ван̣н̣ана̄йа са̄раттхадӣпанийа̄ (са̄раттха. т̣ӣ. 1.пат̣хамамаха̄сан̇гӣтикатха̄ван̣н̣ана̄) амхехи пака̄сито, иччхантехи татойева гахетаббо.
на аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа дхамма̄нудхаммаппат̣ипанно хотӣти ат̣т̣хакатха̄н̃ча па̄л̣ин̃ча джа̄нитва̄ локуттарадхаммасса анурӯпадхаммам̣ пуббабха̄гаппат̣ипадам̣ пат̣ипанно на хотӣти еваметтха самбандхо ведитаббо. тенева̄ха ‘‘на аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа̄ти ат̣т̣хакатхан̃ча па̄л̣ин̃ча джа̄нитва̄…пе… на пат̣ипанно хотӣ’’ти.
аппассутасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.