3. асубхасуттаван̣н̣ана̄

163. татийе ‘‘йатха̄ етам̣, татха̄ ида’’нти имина̄ найена̄ти етена –

‘‘йатха̄ идам̣ татха̄ етам̣, йатха̄ етам̣ татха̄ идам̣;

аджджхаттан̃ча бахиддха̄ ча, ка̄йе чхандам̣ вира̄джайе’’ти. (су. ни. 205); –

имам̣ десана̄найам̣ сан̇ган̣ха̄ти. тассаттхо – йатха̄ идам̣ савин̃н̃а̄н̣ака̄субхам̣ а̄йуусма̄вин̃н̃а̄н̣а̄нам̣ анапагама̄ чарати тит̣т̣хати нисӣдати сайати, татха̄ етам̣ етарахи суса̄не сайитам̣ авин̃н̃а̄н̣акампи пуббе тесам̣ дхамма̄нам̣ анапагама̄ ахоси. йатха̄ ча етам̣ етарахи матасарӣрам̣ тесам̣ дхамма̄нам̣ апагама̄ на чарати на тит̣т̣хати на нисӣдати на сеййам̣ каппети, татха̄ идам̣ савин̃н̃а̄н̣акампи тесам̣ дхамма̄нам̣ апагама̄ бхависсати. йатха̄ ча идам̣ савин̃н̃а̄н̣акам̣ нетарахи суса̄не матам̣ сети на уддхума̄така̄дибха̄вамупагатам̣, татха̄ етам̣ етарахи матасарӣрампи пуббе ахоси. йатха̄ панетам̣ етарахи авин̃н̃а̄н̣ака̄субхам̣ матакасуса̄не сети уддхума̄така̄дибха̄ван̃ча упагатам̣, татха̄ идам̣ савин̃н̃а̄н̣акампи бхависсатӣти. таттха йатха̄ идам̣ татха̄ етанти аттана̄ матасарӣрасса сама̄набха̄вам̣ каронто ба̄хире досам̣ паджахати. йатха̄ етам̣ татха̄ иданти матасарӣрена аттано сама̄набха̄вам̣ каронто аджджхаттике ра̄гам̣ паджахати. йена̄ка̄рена убхайам̣ самам̣ кароти, там̣ сампаджа̄нанто убхайаттха мохам̣ паджахати.

бахиддха̄ дит̣т̣ха̄нанти бахиддха̄ суса̄на̄дӣсу дит̣т̣ха̄нам̣ уддхума̄така̄дидасаннам̣ асубха̄нам̣. ‘‘наваннам̣ па̄т̣икулйа̄нам̣ васена̄’’ти касма̄ вуттам̣, нану антимаджӣвика̄бха̄вато пин̣д̣апа̄тасса ала̄бхала̄бхесу паритассанагедха̄дисамуппаттито бхаттасса саммададжананато кимикуласам̣ваддханатоти евама̄дӣхипи а̄ка̄рехи а̄ха̄репат̣икӯлата̄ паччавеккхитабба̄. вуттан̃хетам̣ – ‘‘антамидам̣, бхиккхаве, джӣвика̄нам̣ йадидам̣ пин̣д̣олйам̣ атипа̄пойам̣ локасмим̣ йадидам̣ пин̣д̣олйо вичарати паттапа̄н̣ӣти (сам̣. ни. 3.80; итиву. 91). аладдха̄ ча пин̣д̣апа̄там̣ паритассати, ладдха̄ ча пин̣д̣апа̄там̣ гадхито муччхито аджджхопанно ана̄дӣнавадасса̄вӣ аниссаран̣апан̃н̃о парибхун̃джатӣти (а. ни. 3.124). бхутто ча а̄ха̄ро кассачи када̄чи маран̣ам̣ ва̄ маран̣аматтам̣ ва̄ дуккхам̣ а̄вахатӣ’’ти.

кат̣укӣт̣ака̄дайо дваттим̣сакулаппабхеда̄ кимийо нам̣ упанисса̄йа джӣвантӣти? вуччате – антимаджӣвика̄бха̄во та̄ва читтасам̣килесависодханаттхам̣ каммат̣т̣ха̄на̄бхинивесанато пагева манаси ка̄таббо ‘‘ма̄хам̣ чхава̄ла̄тасадисо бхавеййа’’нти. татха̄ пин̣д̣апа̄тасса ала̄бхала̄бхесу паритассанагедха̄дисамуппаттинива̄ран̣ам̣ пагева анут̣т̣ха̄таббам̣ супарисуддхасӣласса пат̣исан̇кха̄навато тадабха̄вато. бхаттасаммадо анекантико парибхоге антогадхова̄ти ведитаббо. кимикуласам̣ваддханам̣ пана сан̇гахетаббам̣, сан̇гахитамева ва̄ ‘‘наваннам̣ па̄т̣икулйа̄нам̣ васена̄’’ти еттха нийамасса акататта̄. имина̄ ва̄ найена итаресампеттха сан̇гахо дат̣т̣хаббо йатха̄самбхаваметтха пат̣икӯлата̄паччавеккхан̣асса адхиппетатта̄.

еван̃ча катва̄ висуддхимагге (висуддхи. 1.294-295) дасахи а̄ка̄рехи пат̣икӯлата̄ ведитабба̄. сеййатхидам̣ – гаманато, парийесанато, парибхогато, а̄сайато, нидха̄нато, апарипаккато, парипаккато, пхалато, ниссандато, саммаккханатоти. евам̣ дасаннам̣ васена па̄т̣икулйавачаненапи идха ‘‘наванна’’нти вачанам̣ на вируджджхати, саммаккханасса парибхога̄дӣсу лаббхама̄набха̄ва̄ висум̣ там̣ аггахетва̄ на ваданти. висуддхимагге (висуддхи. 1.304) пана саммаккханам̣ парибхога̄дӣсу лаббхама̄нампи ниссандавасена висесато пат̣икӯланти дассетум̣ саббапаччха̄ т̣хапита̄.

уккан̣т̣хитасан̃н̃а̄йа саманна̄гатоти тӣсу бхавесу аруччанавасена паватта̄йа випассана̄пан̃н̃а̄йа саманна̄гато. ниббида̄нупассана̄ хеса̄ сан̃н̃а̄сӣсена вутта̄. сесаметтха утта̄намева.

асубхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.