(16) 1. индрийавагго
1-5. индрийасутта̄диван̣н̣ана̄
151-155. чатуттхасса пат̣хама̄дӣни утта̄на̄нева.
индрийасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6-8. каппасутта̄диван̣н̣ана̄
156-158. чхат̣т̣хе сам̣ват̣т̣анам̣ винассанам̣ сам̣ват̣т̣о, сам̣ват̣т̣ато уддхам̣ татха̄ т̣ха̄йӣ сам̣ват̣т̣ат̣т̣ха̄йӣ. виват̣т̣анам̣ ниббаттанам̣, вад̣д̣ханам̣ ва̄ виват̣т̣о. ‘‘теджосам̣ват̣т̣о, а̄посам̣ват̣т̣о, ва̄йосам̣ват̣т̣оти евам̣ сам̣ват̣т̣асӣма̄нуккамена сам̣ват̣т̣есу ваттаббесу татха̄ аватва̄ а̄посам̣ват̣т̣о, теджосам̣ват̣т̣о, ва̄йосам̣ват̣т̣оти вачанам̣ сам̣ват̣т̣амаха̄бхӯтадесана̄нупуббийа̄’’ти кечи. ‘‘бха̄вӣсам̣ват̣т̣а̄нупуббийа̄’’ти апаре. а̄пена сам̣ват̣т̣о а̄посам̣ват̣т̣о. сам̣ват̣т̣асӣма̄ти сам̣ват̣т̣анамарийа̄да̄. сам̣ват̣т̣атӣти винассати. сада̄ти саббака̄лам̣, тӣсупи сам̣ват̣т̣ака̄лесӯти аттхо. екам̣ буддхаккхеттам̣ винассатӣти еттха буддхаккхеттам̣ на̄ма тивидхам̣ хоти джа̄тиккхеттам̣, а̄н̣а̄ккхеттам̣, висайаккхеттан̃ча.
таттха джа̄тиккхеттам̣ дасасахассачаккава̄л̣апарийантам̣ хоти, татха̄гатасса пат̣исандхиггахан̣а̄дӣсу кампати. а̄н̣а̄ккхеттам̣ кот̣исатасахассачаккава̄л̣апарийантам̣, йаттха ратанасуттам̣ (кху. па̄. 6.1 а̄дайо; су. ни. 224 а̄дайо) кхандхапариттам̣ (а. ни. 4.67; чӯл̣ава. 251) дхаджаггапариттам̣ (сам̣. ни. 1.249) а̄т̣а̄на̄т̣ийапариттам̣ (дӣ. ни. 3.277-278) морапариттанти (джа̄. 1.2.17-18) имесам̣ паритта̄нам̣ а̄нубха̄во ваттати. висайаккхеттам̣ ананта̄парима̄н̣ам̣, йам̣ ‘‘йа̄вата̄ ва̄ пана̄кан̇кхеййа̄’’ти (а. ни. 3.81) вуттам̣. таттха йам̣ йам̣ татха̄гато а̄кан̇кхати, там̣ там̣ джа̄на̄ти. еваметесу тӣсу буддхаккхеттесу екам̣ а̄н̣а̄ккхеттам̣ винассати, тасмим̣ пана винассанте джа̄тиккхеттам̣ винат̣т̣хамева хоти, винассантан̃ча екатова винассати, сан̣т̣хахантан̃ча екатова сан̣т̣хахати. сесаметтха висуддхимаггасам̣ван̣н̣ана̄су (висуддхи. маха̄т̣ӣ. 2.404) вуттанайенева гахетаббам̣. саттамат̣т̣хама̄ни утта̄наттха̄нева.
каппасутта̄диван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. бхиккхунӣсуттаван̣н̣ана̄
159. наваме евам̣ паваттам̣ паччуппаннатан̣хам̣ нисса̄йа̄ти ‘‘куда̄ссу на̄ма̄хампи а̄сава̄нам̣ кхайа̄’’тиа̄дина̄ найена ануттаре вимоккхе пихам̣ уппа̄дентасса уппаннатан̣хам̣ нисса̄йа. катхам̣ пана локуттарадхамме а̄раббха а̄са̄ уппаджджатӣти? на кхо панетам̣ евам̣ дат̣т̣хаббам̣, на а̄рамман̣акаран̣авасена таттха пиха̄ паваттати ависайатта̄ пуггаласса ча анадхигатабха̄вато. ануссавӯпаладдхе пана ануттаравимоккхе уддисса пихам̣ уппа̄денто таттха пихам̣ уппа̄дети на̄ма. на̄кад̣д̣хатӣти каммапатхабха̄вам̣ аппаттата̄йа пат̣исандхим̣ на дети. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.
бхиккхунӣсуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. сугатавинайасуттаван̣н̣ана̄
160. дасаме вал̣ан̃джентӣти саджджха̄йанти чева ва̄чуггатам̣ каронта̄ дха̄ренти ча. авигататан̣хата̄йа там̣ там̣ париккха̄раджа̄там̣ бахумпи а̄дийантӣти бахула̄, те ева ба̄хулика̄ йатха̄ ‘‘венайико’’ти (ма. ни. 1.246; а. ни. 8.11; па̄ра̄. 8). те пана йасма̄ паччайабахулабха̄ва̄ йуттаппайутта̄ на̄ма хонти, тасма̄ а̄ха ‘‘паччайаба̄хулла̄йа пат̣ипанна̄’’ти. ситхилам̣ ган̣хантӣти са̄тхалика̄, сиккха̄йа а̄дарага̄рава̄бха̄вена ситхилам̣ адал̣хам̣ ган̣хантӣти аттхо. ситхиланти ча бха̄ванапум̣саканиддесо, ситхила-саддена ва̄ сама̄наттхасса са̄тхаласаддасса васена са̄тхалика̄ти падасиддхи ведитабба̄. авагаманатоти адхогаманато, орамбха̄гийабха̄ватоти аттхо. ниббӣрийа̄ти уджджхитусса̄ха̄ тададхигама̄йа а̄рамбхампи акурума̄на̄.
сугатавинайасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
индрийаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.