3. ба̄лаваггаван̣н̣ана̄
22-24. татийасса пат̣хамадутийататийа̄ни утта̄наттха̄нева.
25. чатуттхе нетабботи ан̃н̃ато а̄харитва̄ бодхетаббо, н̃а̄петабботи аттхо.
27. чхат̣т̣хе но чепи пат̣иччха̄детва̄ каронтӣти па̄н̣а̄типа̄та̄дӣни каронто сачепи аппат̣иччха̄детва̄ каронти. пат̣иччханнамева̄ти вин̃н̃ӯхи гарахитаббабха̄вато пат̣иччха̄дана̄рахатта̄ пат̣иччханнамева̄ти вуччати. авӣчиа̄дайо падесависеса̄ таттхӯпапанна̄ сатта̄ ча нирайаггахан̣ена гахита̄ти а̄ха ‘‘нирайоти сахока̄сака̄ кхандха̄’’ти. тираччха̄найони на̄ма висум̣ падесависесо наттхӣти а̄ха ‘‘тираччха̄найонийам̣ кхандха̄ва лаббхантӣ’’ти.
31. дасаме аттхо пхалам̣ тададхӣнавуттита̄йа васо етасса̄ти аттхавасо, хетӯти а̄ха ‘‘аттхавасети ка̄ран̣а̄нӣ’’ти. аран̃н̃аванапаттха̄нӣти аран̃н̃алаккхан̣аппатта̄ни ванапаттха̄ни. ванапаттха-саддо хи сан̣д̣абхӯте руккхасамӯхепи ваттатӣти аран̃н̃аггахан̣ам̣. ванӣйати вивекака̄мехи бхаджӣйати, вануте ва̄ те аттасампаттийа̄ васанаттха̄йа йа̄чанто вийа хотӣти ванам̣, патит̣т̣хаханти еттха вивекака̄ма̄ йатха̄дхиппетависеса̄дхигамена̄ти паттхам̣, ванесу паттхам̣ гаханат̣т̣ха̄не сена̄санам̣ ванапаттхам̣. кин̃ча̄пӣти ануджа̄нанасамбха̄ванаттхе нипа̄то. ким̣ ануджа̄на̄ти? ниппарийа̄йато аран̃н̃абха̄вам̣ га̄мато бахи аран̃н̃анти. тена̄ха ‘‘ниппарийа̄йена̄’’тиа̄ди. ким̣ самбха̄вети? а̄ран̃н̃акан̇ганиппха̄дакаттам̣. йан̃хи а̄ран̃н̃акан̇ганиппха̄дакам̣, там̣ висесато аран̃н̃анти ваттаббанти. тена̄ха ‘‘йам̣ там̣ пан̃чадханусатика’’нтиа̄ди. никкхамитва̄ бахи индакхӣла̄ти индакхӣлато бахи никкхамитва̄, тато бахи пат̣т̣ха̄йа̄ти аттхо. бахи индакхӣла̄ти ва̄ йаттха две тӣн̣и индакхӣла̄ни, таттха бахиддха̄ индакхӣлато пат̣т̣ха̄йа. йаттха там̣ наттхи, тадарахат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа̄ти ваданти. га̄мантанти га̄масамӣпам̣. анупача̄рат̣т̣ха̄нанти ниччакиччавасена на упачаритаббат̣т̣ха̄нам̣. тена̄ха ‘‘йаттха на касӣйати на вапӣйатӣ’’ти.
аттано ча дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ранти етена саттха̄ аттано вивека̄бхиратим̣ пака̄сети. таттха дит̣т̣хадхаммо на̄ма айам̣ паччаккхо аттабха̄во, сукхавиха̄ро на̄ма чатуннам̣ ирийа̄патхавиха̄ра̄нам̣ пха̄сута̄. екакасса хи аран̃н̃е антамасо учча̄равасса̄вакиччам̣ упа̄да̄йа саббе ирийа̄патха̄ пха̄сука̄ хонти, тасма̄ дит̣т̣хадхамме сукхавиха̄рам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ранти евам̣ ва̄ еттха аттхо дат̣т̣хаббо.
паччхиман̃ча джанатам̣ анукампама̄ноти катхам̣ аран̃н̃ава̄сена паччхима̄ джаната̄ анукампита̄ хоти? саддха̄паббаджита̄ хи кулапутта̄ бхагавато аран̃н̃ава̄сам̣ дисва̄ ‘‘бхагава̄пи на̄ма аран̃н̃асена̄сана̄ни на мун̃чати, йасса неваттхи парин̃н̃а̄таббам̣ на паха̄таббам̣ на бха̄ветаббам̣ на саччхика̄таббам̣, киман̇гам̣ пана майа’’нти чинтетва̄ таттха васитаббамева ман̃н̃иссанти, евам̣ кхиппамева дуккхассантакара̄ бхависсанти. евам̣ паччхима̄ джаната̄ анукампита̄ хоти. етаматтхам̣ дассенто а̄ха ‘‘паччхиме мама са̄ваке анукампанто’’ти.
32. ека̄дасаме виджджам̣ бхаджантӣти виджджа̄бха̄гийа̄, виджджа̄бха̄ге виджджа̄кот̣т̣ха̄се ваттантӣтипи виджджа̄бха̄гийа̄. падам̣ паччхиндатӣти маггачиттасса патит̣т̣хам̣ упаччхиндати, маггачиттам̣ патит̣т̣ха̄петум̣ на детӣти аттхо. уббат̣т̣етва̄ти самуччхедавасена самӯлам̣ уддхаритва̄. ат̣т̣хасу т̣ха̄несӯти буддха̄дӣсу ат̣т̣хасу т̣ха̄несу. ра̄гасса кхайавира̄гена̄ти ра̄гасса кхайасан̇кха̄тена вира̄гена, ра̄гасса ануппаттидхаммата̄па̄данена̄ти вуттам̣ хоти.
ба̄лаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.