5. пан̃чамо париччхедо
бхӯмипуггалачиттуппаттиниддесаван̣н̣ана̄
182. ито парам̣ паваккха̄ми, буддхивуддхикарам̣ найам̣;
читта̄нам̣ бхӯмисуппаттим̣, пуггала̄нам̣ васена ча.
ахам̣ ито парам̣ буддхивуддхикарам̣ найам̣ мативаддхикарам̣ найам̣ паваккха̄ми десесса̄ми. читта̄нам̣ бхӯмисуппаттим̣ пуггала̄нам̣ васена ча бхӯмӣсу читта̄нам̣ уппаттим̣, пуггала̄нам̣ васена бхӯмӣсу читта̄нам̣ уппаттин̃ча паваккха̄ми.
183. дева̄ чева манусса̄ ча, тиссо ча апа̄йабхӯмийо хонти, гатийо пан̃ча тесам̣ девамануссатираччха̄напетанирайагатӣнам̣ васена пан̃ча гатийо ниддит̣т̣ха̄ саттхуна̄ дассита̄ бхагавата̄. тайо бхава̄ пана ка̄марӯпа̄рӯпабхававасена тайо саттхуна̄ ниддит̣т̣ха̄ дассита̄.
184-5. бхӯмийо таттха тим̣сева, та̄су тим̣сева пуггала̄ таттха тесу тӣсу бхавесу тим̣са ева бхӯмийо хонти, та̄су бхӯмӣсу уппанна̄ пуггала̄ тим̣са ева хонти, ета̄су бхӯмӣсу уппанна̄ саббе ча пана пуггала̄ пат̣исандхикачитта̄нам̣ васена екӯнавӣсати хонти. пат̣исандхи ча на̄меса̄ еса̄ пат̣исандхи ча на̄ма дувидха̄ двиппака̄ра̄ самудӣрита̄ саттхуна̄ катхита̄.
186. ачиттака̄ пат̣исандхи, сачиттака̄ пат̣исандхи ча ити дувидха̄ пат̣исандхи хоти, асан̃н̃ибрахма̄нам̣ пат̣исандхи ачиттака̄ рӯпапат̣исандхи хоти. сеса̄ рӯпапат̣исандхито сеса̄ сачиттака̄ сачиттакапат̣исандхи н̃еййа̄ пан̣д̣итена джа̄нитабба̄. са̄ пана сачиттака̄ пат̣исандхи екӯнавӣсати хоти.
187. пат̣исандхивасенева сачиттакапат̣исандхивасена ева вӣсати пуггала̄ хонти. идха имасмим̣ читта̄дхика̄ре читта̄дхика̄ратта̄ ачиттакапат̣исандхи рӯпапат̣исандхи на ча уддхат̣а̄ на ча катхита̄ майа̄.
188. ахетудвитихетӯти, пуггала̄ тивидха̄ сийум̣ ахетукадвихетукатихетука̄ ити тивидха̄ типпака̄ра̄ пуггала̄ сийум̣ бхавеййум̣. арийа̄ пана пуггала̄ ат̣т̣ха ити евам̣ имина̄ майа̄ вуттаппака̄рена саббе пуггала̄ ека̄даса ӣрита̄ катхита̄ бхагавата̄.
189. бхӯмӣсу тим̣сабхӯмӣсу читта̄нам̣ уппаттим̣ етесам̣ пана саббесам̣ пуггала̄нам̣ пабхедато бхӯмӣсу читта̄нам̣ уппаттин̃ча ган̣хато ган̣хантасса мама вачанам̣ нибодхатха, тумхе джа̄на̄тха сун̣а̄тха.
190. тӣсу бхӯмӣсу кати читта̄ни джа̄йанти? ме майхам̣ вада та̄ни читта̄ни твам̣ катхехи, сабба̄су бхӯмӣсу чуддаса ева читта̄ни. там̣ йатха̄ –
вот̣т̣хаббам̣ ка̄мапун̃н̃ан̃ча, вийутта̄ни ча дит̣т̣хийа̄;
уддхаччасахитан̃чева, хонти саббаттха чуддаса.
191. сада̄ вӣсати читта̄ни, ка̄мейева бхаве сийум̣ вӣсати читта̄ни ка̄мейева бхаве сада̄ саббасмим̣ ка̄ле сийум̣ бхавеййунти. там̣ йатха̄ –
ка̄ме ат̣т̣ха маха̄па̄ка̄, доманассадвайампи ча;
татха̄ гха̄на̄дивин̃н̃а̄н̣аттайам̣ па̄ка̄ апун̃н̃аджа̄.
гха̄на̄дивин̃н̃а̄н̣аттайанти кусалавипа̄кагха̄на̄диттайам̣. па̄ка̄ апун̃н̃аджа̄ акусалато джа̄та̄ ахетука̄ сатта випа̄ка̄. пан̃ча рӯпабхавейева пан̃ча читта̄ни рӯпабхавейева бхаванти. чатта̄рева арӯпису чатта̄ри читта̄ни арӯпӣсуйева хонти. там̣ йатха̄ –
рӯпева рӯпапа̄ка̄ ва̄руппапа̄ка̄ арӯпису;
нава махаггата̄ па̄ка̄, рӯпа̄рӯпева джа̄йаре.
192. ка̄марӯпабхавесвева ат̣т̣ха̄раса читта̄ни бхаванти.
там̣ йатха̄ –
пун̃н̃арӯпа̄ни пан̃чева, пун̃н̃аджам̣ сампат̣иччханам̣;
чаккхусотадвайам̣ пун̃н̃апа̄кам̣ сантӣран̣адвайам̣.
пун̃н̃апа̄кам̣ хаситуппа̄даманодха̄тукрийа̄пи ча;
ат̣т̣ха̄раса̄димаггена, пан̃ча рӯпакрийа̄пи ча;
ка̄марӯпабхавесвева, ета̄нева сада̄ сийум̣.
двечатта̄лӣса читта̄ни, хонти тӣсу бхавесупи двечатта̄лӣса читта̄ни хонти. там̣ йатха̄ –
пат̣игхадвайаваджджита̄ни, апун̃н̃а̄ни дасева ча;
маха̄пун̃н̃а̄ни ат̣т̣хева, вот̣т̣хаббанакрийа̄ни ча.
пун̃н̃а̄руппа̄ни чатта̄ри, а̄руппакирийа̄ни ча;
канит̣т̣хамаггаваджджа̄ни, сатта локуттара̄ни ча;
двечатта̄лӣса читта̄ни, хонти тӣсу бхавесупи.
193. т̣хапетва̄ пана саббесам̣, чатассопа̄йабхӯмийо чатассо апа̄йабхӯмийо т̣хапетва̄ ваджджетва̄ апа̄йато сеса̄нам̣ саббесам̣ пуггала̄нам̣ чхаббӣсабхӯмӣсу тераса ева читта̄ни хонти. там̣ йатха̄ –
чатуттха̄рӯпа̄вачарам̣, ана̄га̄мипхала̄дайо;
маха̄крийа̄ ча джа̄йанти, тераса̄па̄йаваджджита̄.
ана̄га̄мипхала̄дайоти а̄ди-саддена хи арахаттапхала̄ни гахита̄ни.
194. апара̄ни чатассопи, т̣хапетва̄руппабхӯмийо чатассо арӯпабхӯмийо т̣хапетва̄ сеса̄су чхаббӣсабхӯмӣсу апара̄ни чха читта̄ни джа̄йанти. там̣ йатха̄ –
манодха̄тукрийан̃чева, пун̃н̃аджам̣ сампат̣иччханам̣;
чаккхусотадвайам̣ пун̃н̃апа̄кам̣ сантӣран̣адвайам̣;
чхева читта̄ни джа̄йанти, татха̄ упариваджджите.
195. суддха̄ва̄сикадева̄нам̣, т̣хапетва̄ пан̃ча бхӯмийо пан̃ча бхӯмийо т̣хапетва̄ пан̃чавӣсатибхӯмӣсу пан̃ча читта̄ни джа̄йанти. там̣ йатха̄ –
дит̣т̣хийа̄ сампайутта̄нам̣, вичикиччха̄йутам̣ татха̄;
пан̃ча саббаттха джа̄йанти, суддха̄ва̄савиваджджите.
196. апара̄ни дуве хонти, пан̃чавӣсатибхӯмису;
т̣хапетва̄ невасан̃н̃ан̃ча, чатассопа̄йабхӯмийо.
чатассопа̄йабхӯмийо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃ан̃ча т̣хапетва̄йева пан̃чавӣсатибхӯмӣсу апара̄ни дуве читта̄ни хонти. там̣ йатха̄ –
т̣хапетва̄ невасан̃н̃ан̃ча, чатассопа̄йабхӯмийо;
сеса̄су татийа̄руппаджаванам̣ джа̄йати двайам̣.
197. двепи читта̄ни джа̄йанти, чатувӣсатибхӯмису чатассопа̄йабхӯмийо а̄кин̃чан̃н̃ан̃ча невасан̃н̃ан̃ча т̣хапетва̄ сеса̄су чатувӣсатибхӯмӣсу двепи читта̄ни джа̄йанти. там̣ йатха̄ –
чатуттхататийа̄руппам̣, т̣хапетва̄па̄йабхӯмийо;
сеса̄су дутийа̄руппа-джаванам̣ джа̄йати двайам̣.
198. апа̄йабхӯмийо хитва̄ чатассо апа̄йабхӯмийо тиссо упари арӯпабхӯмийо хитва̄ чхад̣д̣етва̄ сеса̄су тевӣсатибхӯмӣсу двейева пана читта̄ни хонти. там̣ йатха̄ –
апа̄йабхӯмийо хитва̄, тиссоча̄руппабхӯмийо;
сеса̄су пат̣хама̄руппам̣, джаванадвайам̣ джа̄йати.
199. арӯпе ча апа̄йе ча ат̣т̣ха бхӯмийо т̣хапетва̄ сеса̄су ба̄вӣсатибхӯмӣсу ека̄дасавидхам̣ читтам̣ хоти. там̣ йатха̄ –
саббам̣ рӯпан̃ча випа̄кам̣, т̣хапетва̄ ситама̄насам̣;
ека̄дасева джа̄йати, апа̄йа̄рӯпаваджджите.
200. суддха̄ва̄се апа̄йе ча нава бхӯмийо т̣хапетва̄ сеса̄су екавӣса̄су бхӯмӣсу ниччампи чатта̄ро ева ма̄наса̄ хонти. там̣ йатха̄ –
сота̄паттипхалан̃чева, сакада̄га̄мипхалампи ча;
сакада̄га̄мимагго ча, т̣хапетва̄па̄йасуддхаке;
ана̄га̄мимагго чева, екавӣса̄су хонти хи.
201. екам̣ саттарасасвева, читтам̣ джа̄йати бхӯмису суддха̄ва̄саапа̄йа̄руппабхӯмийо т̣хапетва̄ авасеса̄су саттарасасу бхӯмӣсу екам̣ читтам̣ джа̄йати. там̣ йатха̄ –
суддха̄ва̄се апа̄йе ча, т̣хапетва̄руппабхӯмийо;
а̄димагго еко хоти, саттарасасу бхӯмису.
202. два̄дасева ту джа̄йанте, ека̄дасасу бхӯмису;
т̣хапетва̄ пана сабба̄пи, бхӯмийо хи махаггата̄. –
екӯнавӣсатибхӯмийо т̣хапетва̄ сеса̄су ека̄дасасу бхӯмӣсу два̄даса читта̄ни джа̄йанти. там̣ йатха̄ –
доманассадвайа̄пун̃н̃апа̄ка̄ сатта ча пун̃н̃аджам̣;
гха̄на̄диттайам̣ сеса̄су, хитва̄ сабба̄ махаггата̄.
203. ка̄ма̄вачарадева̄нам̣ васена ча манусса̄нам̣ васена ча саттасу ка̄ма̄вачарабхӯмӣсу ат̣т̣ха читта̄ни саббада̄ джа̄йанти. там̣ йатха̄ –
ка̄ме деваманусса̄нам̣, маха̄па̄ка̄ни джа̄йаре;
сада̄ саттасу ета̄ни, хитва̄ тевӣса бхӯмийо.
204. пан̃чамаджджха̄напа̄кеко, джа̄йате чхасу бхӯмису еко пан̃чамаджджха̄навипа̄ко вехаппхала̄дӣсу чхасу бхӯмӣсу джа̄йати. чатта̄ри пана рӯпавипа̄качитта̄ни тӣсу тӣсу бхӯмӣсу джа̄йанти. айаметтха̄дхиппа̄йо – еко пат̣хамарӯпавипа̄ко брахмапа̄рисаджджабрахмапурохитамаха̄брахма̄нам̣ тӣсу бхӯмӣсу джа̄йати, еко дутийарӯпавипа̄ко, еко татийарӯпавипа̄ко ча паритта̄бха̄аппама̄н̣а̄бха̄а̄бхассара̄нам̣ тӣсу бхӯмӣсу джа̄йати, еко чатуттхарӯпавипа̄ко париттасубхааппама̄н̣асубхасубхакин̣ха̄нам̣ тӣсу бхӯмӣсу джа̄йати.
205. чатта̄ри пана читта̄ни, хонти екекабхӯмису арӯпа̄вачаравипа̄ка̄нам̣ васена чатта̄ри пана читта̄ни екекабхӯмӣсу екека̄су бхӯмӣсу хонти, ити евам̣ имина̄ майа̄ вуттаппака̄рена сабба̄су бхӯмӣсу читтуппа̄дам̣ паридӣпайе пан̣д̣ито катхеййа.
206-7. кусала̄кусала̄ ка̄ме ка̄ме вӣсати кусала̄кусала̄, тесам̣ па̄ка̄ ахетука̄ тесам̣ кусала̄кусала̄нам̣ ахетука̄ пан̃чадаса випа̄ка̄ а̄ваджджанадвайан̃ча ити евам̣ имина̄ майа̄ вуттаппака̄рена саттатим̣са ма̄наса̄ нарака̄дӣсу чатӯсу апа̄йесупи джа̄йаре. авасеса̄ни двипан̃н̃а̄са читта̄ни када̄чипи кисмин̃чи ка̄лепи нуппаджджанти. там̣ йатха̄ –
пан̃чадаса̄ни рӯпе ту, арӯпе два̄дасӣрита̄;
ат̣т̣ха локуттара̄нева, ка̄мапа̄ка̄ сахетука̄.
ат̣т̣ха маха̄крийа̄ чева, хаситуппа̄дама̄насам̣;
двипан̃н̃а̄са̄ни читта̄ни, апа̄йесу на джа̄йаре.
208. ка̄ме деваманусса̄нам̣ ка̄ма̄вачаре деваманусса̄нам̣ махаггата̄ нава па̄ка̄ нева джа̄йанти, асӣти хадайа̄ ма̄наса̄ сада̄ джа̄йанти. там̣ йатха̄ –
два̄даса̄кусала̄нева, кусала̄некавӣсати;
саттавӣсати па̄ка̄ ча, махаггатавиваджджита̄.
ка̄ме деваманусса̄нам̣, крийачитта̄ни вӣсати;
хонти асӣти читта̄ни, вин̃н̃еййа̄ни вибха̄вина̄.
209-12. ка̄ме ка̄ма̄вачаре ат̣т̣ха маха̄випа̄ка̄ доманассадвайампи ча татха̄ гха̄на̄дивин̃н̃а̄н̣аттайам̣ кусалавипа̄кам̣ апун̃н̃аджа̄ сатта па̄ка̄. наттхи а̄руппапа̄ка̄ ча, рӯпа̄вачарабхӯмийам̣ арӯпапа̄ка̄ ча чатта̄ро рӯпа̄вачарабхӯмийам̣ наттхи. айаметтха̄дхиппа̄йо – рӯпа̄вачарабхӯмийам̣ ат̣т̣ха маха̄випа̄ка̄ ка̄масугатисатта̄нам̣ двиннам̣ випа̄качиттатта̄ на хонти, джха̄нена виккхамбхитатта̄ доманассадвайампи наттхи, гха̄надживха̄ка̄йапаса̄давирахитатта̄ кусалавипа̄кам̣ гха̄на̄диттайам̣ наттхи, анит̣т̣ха̄рамман̣а̄нам̣ абха̄вато сатта акусалавипа̄ка̄ ча наттхи, арӯпапа̄ка̄ ча наттхи. касма̄? арӯпа̄нам̣ випа̄качиттатта̄. имехи саха читтехи имехи чатувӣсатичиттехи саха тайо магга̄ пхаладвайам̣ сота̄паттимагго сакада̄га̄мимагго ана̄га̄мимагго ча сота̄паттипхаласакада̄га̄мипхала̄ни ча чатта̄ро дит̣т̣хисам̣йутта̄ вичикиччха̄сам̣йуттампи ча чатта̄ро хет̣т̣хима̄ па̄ка̄ ча суддха̄ва̄се на лаббхаре на лаббханти. айаметтха̄дхиппа̄йо – путхуджджанасота̄паннасакада̄га̄мипуггала̄нам̣ аса̄дха̄ран̣атта̄ суддхо ча а̄ва̄со, атха ва̄ гхора̄тиккамат̣т̣хитатта̄ ана̄га̄мипуггала̄ суддха̄ на̄ма, чатурогхатин̣н̣атта̄ кхӣн̣а̄сава̄ суддха̄ на̄ма, тесам̣ суддха̄нам̣ двиннам̣ уттамасатта̄нам̣ а̄ва̄сотипи суддха̄ва̄со, тасмим̣.
айаметтха̄дхиппа̄йо – суддха̄ва̄се пана сота̄паттимаггасота̄паттипхаласакада̄га̄мимаггасакада̄га̄мипхалаана̄га̄мимагга̄ на виджджанти. касма̄ти че? ана̄га̄мипхалат̣т̣ха̄нам̣йева тасмим̣ уппаджджанато чатта̄ро дит̣т̣хисам̣йутта̄ ча вичикиччха̄йуттан̃ча пан̃ча акусалачитта̄нам̣ сота̄паннена вина̄ситатта̄, ити тасма̄ ка̄ран̣а̄ на джа̄йанти. чатта̄ро хет̣т̣химавипа̄ка̄ хет̣т̣хима̄нам̣ рӯпабрахма̄нам̣ випа̄качиттатта̄ наттхи. сеса̄ни екапан̃н̃а̄са читта̄ни суддха̄ва̄се пана лаббханти. там̣ йатха̄ –
дит̣т̣хийа̄ виппайутта̄ни, уддхаччасахагатам̣ татха̄;
ка̄мапун̃н̃а̄ни ат̣т̣ха ча, рӯпапун̃н̃а̄ни пан̃ча ва̄.
арӯпакусала̄нева, магго кхӣн̣а̄савасса ча;
чаккхусотаманодха̄ту, пун̃н̃аджа̄ тӣран̣а̄ дуве.
пан̃чамаджджха̄напа̄ко ча, ана̄га̄мипхала̄дайо;
суддха̄ва̄сесу лаббханти, крийачитта̄ни вӣсати.
рӯпа̄вачарика̄ саббе сабба̄ни рӯпа̄вачара̄ни пан̃чадаса читта̄ни, ка̄мадха̄туйа̄ саббе тевӣсати випа̄ка̄.
213. доманасса̄димагго ча доманассадвайан̃ча а̄димагго ча сота̄паттимагго ча, крийа̄ ча две ахетука̄ пан̃чадва̄ра̄ваджджанахаситуппа̄да̄ни кирийа̄ни ча̄ти течатта̄лӣса читта̄ни арӯпабхӯмийам̣ наттхи. пан̃ча рӯпа̄вачаравипа̄ка̄ рӯпӣнам̣ випа̄качиттатта̄ наттхи. рӯпаджавана̄ни хет̣т̣химаджха̄на̄нам̣ вираттатта̄ наттхи. чаккхусотавин̃н̃а̄н̣а̄ни пун̃н̃аджа̄ни паса̄дарахитатта̄ наттхи. гха̄на̄дивин̃н̃а̄н̣а̄ни пакатийа̄йева наттхи. кусалавипа̄ка̄ манодха̄ту чаккха̄диггахитапан̃ча̄рамман̣атта̄ арӯпа̄нам̣ дхамма̄рамман̣атта̄ наттхи, асати чаккха̄дивин̃н̃а̄н̣е са̄ ча пун̃н̃аджа̄ манодха̄ту та̄йа ча асатийа̄ чаккха̄дивин̃н̃а̄н̣ампи наттхийева. кирийа̄манодха̄тупи пан̃ча̄рамман̣атта̄йева наттхи, хаситуппа̄допи рӯпака̄йа̄бха̄ва̄ ситасса̄бха̄ва̄ наттхи, пуббева дит̣т̣хасачча̄ арийа̄ рӯпабхӯмика̄, тасма̄ а̄димаггопи наттхи.
214. евам̣ бхӯмивасенева, читтуппаттим̣ вибха̄вайе евам̣ имина̄ майа̄ вуттаппака̄рена бхӯмивасена читтуппаттим̣ вибха̄вайе дхӣро катхеййа. татха̄ евам̣ ека̄дасаннам̣ пуггала̄нам̣ васена читтуппаттим̣ дхӣро вибха̄вайе катхеййа.
215. кусала̄кусала̄ ка̄ме,
тесам̣ па̄ка̄ ахетука̄;
а̄ваджджанадвайан̃ча̄ти,
саттатим̣сева ма̄наса̄ти. –
айам̣ вуттаттха̄.
216. евам̣ чатӯсвапа̄йабхӯмӣсу мануссабхӯмийан̃ча̄ти пан̃чабхӯмӣсу ахетукасса саттасса джа̄йанте уппаджджанти. двепан̃н̃а̄са̄васеса̄ни, на джа̄йанти када̄чипи авасеса̄ни двепан̃н̃а̄са читта̄ни када̄чипи на джа̄йанти на уппаджджанти, та̄ни сарӯпато вутта̄нева.
217. ахетукасса саттасса уппаджджантехи саттатим̣сачиттехи саха духетука̄, чатумаха̄випа̄ка̄ ча̄ти чатта̄лӣса читта̄ни татха̄ екакам̣ духетукасса саттасса джа̄йанти.
218-23. саббе махаггата̄ чева саббе саттавӣсативидха̄ махаггата̄ чева саббепи ча ана̄сава̄ саббе ат̣т̣ха локуттара̄ чева чатта̄ро тихетукавипа̄ка̄ ча ка̄ме хаситуппа̄до сахетукамаха̄кирийа̄ ча̄ти нава крийа̄пи чети чатта̄лӣсам̣ татха̄ ат̣т̣ха ча духетуно саттасса на джа̄йанти.
айаметтха̄дхиппа̄йо – духетуно рӯпа̄рӯпасама̄паттийа̄ асаматтхата̄йа саттавӣса махаггата̄ на джа̄йанти, маггапхалам̣ адхигантум̣ асаматтхата̄йа ат̣т̣ха локуттара̄ на джа̄йанти, тихетукавипа̄ка̄ тихетука̄нам̣ сатта̄нам̣ випа̄качиттатта̄ на джа̄йанти, нава кирийа̄ни кхӣн̣а̄сава̄нам̣йева уппаджджама̄натта̄ на джа̄йантӣти. ка̄ма̄вачарасаттасса, тихетупат̣исандхино путхуджджанасса чатупан̃н̃а̄са ма̄наса̄ джа̄йанти. катама̄ни та̄ни? духетукасса вутта̄ни чатта̄лӣса читта̄ни татха̄ екан̃ча ка̄мадха̄туйам̣ чатта̄ро н̃а̄н̣асампайуттавипа̄ка̄ рӯпа̄рӯпесу нава пун̃н̃а̄ни ча̄ти чатупан̃н̃а̄са ма̄наса̄ джа̄йанти. путхуджджанасса тихетуно ка̄масаттасса пан̃чатим̣са читта̄ни на джа̄йаре на джа̄йанти. там̣ йатха̄ –
а̄ваджджанадвайам̣ хитва̄, ат̣т̣ха̄раса крийа̄пи ча;
нава махаггата̄ па̄ка̄, ат̣т̣ха локуттара̄ни ча.
ка̄мапутхуджджанассева, тихетупат̣исандхино;
пан̃чатим̣сева читта̄ни, на джа̄йанти када̄чипи.
чхадевесу мануссесу ча̄ти саттасу бхӯмӣсу джа̄тасса сота̄паннасса дехино саттасса пан̃н̃а̄са читта̄ни джа̄йанти. ити вачанам̣ дхӣро ниддисе катхеййа. там̣ йатха̄ –
дит̣т̣хийа̄ виппайутта̄ни, доманассадвайампи ча;
уддхаччасахитан̃чева, ка̄мапун̃н̃а̄ни ат̣т̣ха ча.
нава махаггатапун̃н̃а̄ни, а̄ваджджанадвайампи ча;
саббе ка̄мавипа̄ка̄ ча, сота̄паттипхалампи ча.
асса сота̄паннасса наватим̣сева читта̄ни на уппаджджанти. ити вачанам̣ дхӣро дӣпайе десеййа. там̣ йатха̄ –
а̄ваджджанадвайам̣ хитва̄, ат̣т̣ха̄раса крийа̄пи ча;
нава махаггата̄ па̄ка̄, сатта локуттара̄ни ча.
дит̣т̣хийа̄ сампайутта̄ни, вичикиччха̄йутам̣ татха̄;
наватим̣са на джа̄йанти, сота̄паннасса дехино.
224. пат̣хамам̣ пхалам̣ т̣хапетва̄ сота̄паннасса пуггаласса вутта̄ни читта̄ни аттано сакада̄га̄мино пхалена сакада̄га̄мипхалена саха сакада̄га̄мипуггаласса сийум̣.
225. сота̄паннасса вутта̄ни, т̣хапетва̄ пат̣игхадвайам̣ дутийан̃ча пхалам̣ сакада̄га̄мипхалан̃ча хитва̄ аттано ана̄га̄мипхалена саха сота̄паннасса саттасса вутта̄ни йа̄ни ат̣т̣хачатта̄лӣса читта̄ни аттхи, та̄ни ана̄га̄мисса саттасса джа̄йанти. ити вачанам̣ дхӣро виниддисе.
226. кати читта̄ни джа̄йанти, ка̄ме арахато пана ка̄ме саттасу ка̄мабхӯмӣсу джа̄тасса арахато кхӣн̣а̄савасса кати читта̄ни джа̄йанти? чатта̄ри ча чатта̄рӣсан̃ча читта̄ни ка̄ме саттасу ка̄мабхӯмӣсу джа̄тасса арахато сийум̣ бхавеййум̣. там̣ йатха̄ –
тевӣса ка̄мапа̄ка̄ни, крийачитта̄ни вӣсати;
арахаттапхаленева, ка̄ме арахато сийум̣.
227. маггат̣т̣ха̄нам̣ чатуннампи тесам̣ пуггала̄нам̣ сакам̣ сакам̣ маггачиттам̣ сийа̄ бхавеййа. екачиттаккхан̣а̄ хи те хи саччам̣ там̣ майа̄ вуттам̣ вачанам̣. те магга̄ екачиттаккхан̣а̄.
228. путхуджджанасса тӣсвева, пат̣хамаджджха̄набхӯмису тӣсу ева пат̣хамаджджха̄набхӯмӣсу джа̄тасса путхуджджанасса брахмуно пан̃чатим̣са ева читта̄ни джа̄йанти. ити вачанам̣ дхӣро виниддисе учча̄реййа. там̣ йатха̄ –
доманассадвайам̣ хитва̄, апун̃н̃а̄ни дасева ча;
ка̄мапун̃н̃а̄ни ат̣т̣хева, нава пун̃н̃а̄ махаггата̄.
чаккхусотадвайам̣ пун̃н̃апа̄кам̣ сантӣран̣адвайам̣;
а̄ваджджанадвайан̃чева, пун̃н̃аджам̣ сампат̣иччханам̣;
пат̣хамаджджха̄напа̄ко ча, пан̃чатим̣сева джа̄йаре.
229-234. гха̄на̄дӣсу паса̄десу паваттам̣ кусалавипа̄кам̣ вин̃н̃а̄н̣аттайам̣ сатта апун̃н̃аджа̄ па̄ка̄ ат̣т̣ха маха̄па̄ка̄ татха̄ упариджха̄набхӯмӣсу джа̄та̄ па̄ка̄ а̄руппа̄ чатта̄ро випа̄ка̄пи ча доманассадвайампи ча а̄ваджджанадвайаваджджа̄ ат̣т̣ха̄раса крийа̄ чева ат̣т̣ха локуттара̄ни ча ета̄ни чатупан̃н̃а̄са читта̄ни пат̣хамаджджха̄набхӯмӣсу тӣсу ниббаттасса путхуджджанасса дехино саттасса на ча лаббхаре на лаббханти. та̄су тӣсу бхӯмӣсу ниббаттасса путхуджджанасса брахмуно вуттесу читтесу апун̃н̃апан̃чакам̣ хитва̄ таттха тӣсу пат̣хамаджджха̄набхӯмӣсу ниббаттасса сота̄паннасса брахмуно пат̣хамапхалена саха екатим̣са читта̄ни джа̄йаре джа̄йанти. сакада̄га̄мино таттха тӣсу пат̣хамаджджха̄набхӯмӣсу джа̄тасса сакада̄га̄мино брахмуно тесу читтесу пат̣хамам̣ пхалам̣ т̣хапетва̄ сакада̄га̄мипхалам̣ паккхипитва̄ екатим̣сева читта̄ни джа̄йаре. ана̄га̄мисса таттхева тӣсу пат̣хамаджджха̄набхӯмӣсу ева джа̄тасса ана̄га̄мисса дутийам̣ пхалам̣ т̣хапетва̄ аттано пхалачиттена саха екатим̣сева читта̄ни джа̄йанти.
235. вин̃н̃а̄н̣ам̣ чаккхусота̄нам̣, пун̃н̃аджам̣ сампат̣иччханам̣;
сантӣран̣адвайан̃чева, крийачитта̄ни вӣсати.
236-7. арахаттапхалам̣ пат̣хамаджджха̄нато самбхаво па̄ко саттавӣсати читта̄ни арахантасса кхӣн̣а̄савасса джа̄йаре. путхуджджанасса тӣсвева тӣсу ева дутийаджджха̄набхӯмӣсу джа̄тасса путхуджджанасса брахмуно дутийаджджха̄нататийаджджха̄напа̄кена саха чхаттим̣са читта̄ни джа̄йанти. там̣ йатха̄ –
доманассадвайам̣ хитва̄, апун̃н̃а̄ни дасева ча;
ка̄мапун̃н̃а̄ни ат̣т̣хева, нава пун̃н̃амахаггата̄.
чаккхусотадвайам̣ пун̃н̃апа̄кам̣ сантӣран̣адвайам̣;
а̄ваджджанадвайан̃чева, пун̃н̃аджам̣ сампат̣иччханам̣.
дутийаджджха̄напа̄кена, татийаджджха̄напа̄като;
чхаттим̣сева ча читта̄ни, дутийаджджха̄надехино.
238-241. путхуджджанасса вуттесу, хитва̄ ва̄пун̃н̃апан̃чакам̣ аттано пхалена саха ба̄ттим̣са читта̄ни сота̄паннасса джа̄йанти. сота̄паннасса вуттесу, т̣хапетва̄ пат̣хамам̣ пхалам̣ сота̄паннасса вуттесу пат̣хамам̣ пхалам̣ т̣хапетва̄ аттано пхалачиттена саха ба̄ттим̣са читта̄ни, сакада̄га̄мисса вуттесу дутийам̣ пхалам̣ т̣хапетва̄ ана̄га̄мипхалена саха ба̄ттим̣сева читта̄ни асса ана̄га̄мино бхаванти. арахантасса тӣсвева, ат̣т̣хавӣсати аттано тӣсу ева дутийаджджха̄набхӯмӣсу джа̄тасса арахато аттано пхалена дутийаджджха̄нататийаджджха̄напа̄като па̄кехи саха ат̣т̣хавӣсати читта̄ни хонти. там̣ йатха̄ –
вин̃н̃а̄н̣ам̣ чаккхусота̄нам̣, пун̃н̃аджам̣ сампат̣иччханам̣;
сантӣран̣адвайан̃чева, крийачитта̄ни вӣсати.
арахаттапхалам̣ па̄ко, дутийаджджха̄насамбхаво;
татийаджджха̄напа̄ко ча, ат̣т̣хавӣсати ма̄наса̄.
242-6. париттакасубха̄дӣнам̣, дева̄нам̣ тӣсу бхӯмӣсу чатуттхаджджха̄навипа̄кена саха пан̃чатим̣сева читта̄ни джа̄йанти. сота̄паннасса таттхека-тим̣са читта̄ни джа̄йаретаттха та̄су тӣсу париттакасубха̄дӣнам̣ бхӯмӣсу сота̄паннасса ча екатим̣са читта̄ни джа̄йаре. йатха̄ евам̣ сакада̄га̄мино екатим̣са читта̄ни джа̄йаре. татха̄ ана̄га̄мино екатим̣са джа̄йаре. таттхева та̄су тӣсу бхӯмӣсу ева джа̄тасса кхӣн̣а̄савасса саттавӣсати ма̄наса̄ хонти, татха̄ евам̣ вехаппхале вехаппхалабхӯмийам̣ джа̄та̄нам̣ путхуджджанасеккха̄нам̣ пан̃чаннам̣ саббесам̣ пуггала̄нам̣ ма̄наса̄ хонти. пан̃часу суддха̄ва̄сикабхӯмӣсу джа̄тасса ана̄га̄мино саттасса екатим̣сева читта̄ни хонти. ити вачанам̣ дхӣро паридӣпайе десеййа. таттхева та̄су суддха̄ва̄сабхӯмӣсу ева джа̄тасса арахато саттавӣсати ма̄наса̄ хонти. евам̣ имина̄ майа̄ вуттаппака̄рена рӯпӣсу пан̃чадасасу рӯпибхӯмӣсу джа̄та̄нам̣ саббесам̣ пуггала̄нам̣ читта̄ни вибха̄вина̄ дхӣрена вин̃н̃еййа̄ни джа̄нитабба̄ни.
247. чатувӣсати читта̄ни, пат̣хама̄руппабхӯмийам̣ пат̣хамаа̄руппабхӯмийам̣ джа̄тасса путхуджджанасса чатувӣсати читта̄ни джа̄йанти. ити вачанам̣ дхӣро виниддисе. там̣ йатха̄ –
доманассадвайам̣ хитва̄, апун̃н̃а̄ни дасева ча;
ка̄мапун̃н̃а̄ни ат̣т̣хева, а̄руппакусала̄ни ча;