23. тевӣсатимо париччхедо

килесаппаха̄накатха̄ван̣н̣ана̄

1375. ида̄ни имисса̄йева чатуттхан̃а̄н̣а̄йа н̃а̄н̣адассанависуддхийа̄ а̄нубха̄вавиджа̄нанаттхам̣ йена йе дхамма̄ паха̄табба̄, тесам̣ паха̄нан̃ча абхисамайака̄ле парин̃н̃а̄дикичча̄ни ча дассетум̣ ‘‘етесу йена йе дхамма̄’’тиа̄ди а̄раддхам̣. йе дхамма̄ти йе сам̣килесадхамма̄. сам̣йоджана̄дӣсу кхандхехи кхандха̄нам̣, пхалена каммасса, дуккхена ва̄ сатта̄нам̣ сам̣йоджанат̣т̣хена бандханат̣т̣хена сам̣йоджана̄ни. сампайуттадхамма̄нам̣ виба̄дханат̣т̣хена, упата̄панат̣т̣хена, сам̣килит̣т̣хата̄йа ча килеса̄. абхинивеса̄дивасена миччха̄випарӣтам̣ паваттанато миччха̄сабха̄ва̄ти миччхатта̄. локе дхамма̄, локапарийа̄панна̄ дхамма̄, локаппаваттийам̣ сати анупарамадхамматта̄ ва̄ти локадхамма̄. маччхерасса бха̄во, каммам̣ ва̄ти маччхарийам̣. випарӣтат̣т̣хена випалла̄са̄. на̄мака̄йасса ча рӯпака̄йасса ча гантханато гантха̄. арийехи агантабба̄, айутта̄ гатӣти ва̄ агати. а̄савантӣти а̄сава̄, а̄бхаваггато саббамока̄салокам̣, а̄готрабхуто саббе дхамме бйа̄петва̄ паваттантӣти аттхо, а̄саванти сам̣са̄радуккханти ва̄ а̄сава̄, чаккха̄дӣхи ва̄ сам̣вара̄сам̣варадва̄рехи саттасанта̄не а̄саванти ван̣ато йӯса̄ни санданти вийа̄ти а̄сава̄, а̄саванти ва̄ етехи читта̄ни висайесӯти а̄сава̄. сам̣са̄рамаха̄са̄гараппаттихананато огха̄ вийа̄ти огха̄. хет̣т̣ха̄ вуттанайена йоджанато йога̄. нива̄ренти локийалокуттарагун̣ависеса̄дхигаманти нӣваран̣а̄ни. аничча̄дидхаммасабха̄вам̣ атиккамма парато асабха̄вато а̄масантӣти пара̄ма̄са̄. ман̣д̣ӯкам̣ паннаго вийа а̄рамман̣ам̣ бхусам̣ а̄дийантӣти упа̄да̄на̄ни. аппахӣнабха̄вена саттасанта̄не анусенти мӯсикависам̣ вийа анурӯпака̄ран̣ам̣ лабхитва̄ уппаджджантӣти анусайа̄. читтасса малӣнабха̄вакаран̣ат̣т̣хена мала̄. акусалакамма̄ни ча та̄ни дуггатӣнам̣ патха̄ ча̄ти акусалакаммапатха̄. идха пана каммапатхабха̄вам̣ аппатта̄нам̣ там̣сабха̄вато гахан̣ам̣ дат̣т̣хаббам̣. читтам̣ уппаджджати еттха̄ти читтуппа̄до, четасикара̄си, акусало ча со читтуппа̄до ча̄ти акусалачиттуппа̄до.

ка̄мабхавато упарикот̣т̣ха̄сабха̄вато татийамаггаппаттийа̄ уддхам̣ бхаджитаббато, севитаббато ча̄ти уддхамбха̄га̄, рӯпа̄рӯпабхава̄, тесам̣ хита̄ни таттхуппаджджанакхандха̄дийоджанатоти уддхамбха̄гийа̄ни, та̄нийева сам̣йоджана̄нӣти уддхамбха̄гийасам̣йоджана̄ни. рӯпа̄рӯпабхавато хет̣т̣химакот̣т̣ха̄сабха̄вато таттхуппа̄дакилеса̄нам̣ аппахӣнабха̄вена татийамаггаппаттийа̄ хет̣т̣ха̄ бхаджитаббато ва̄ адхобха̄га̄, ка̄мабхава̄, тесам̣ хита̄ни сам̣йоджана̄нӣти адхобха̄гийасам̣йоджана̄нӣти.

имесу пана дасасу рӯпабхавасам̣йоджанам̣, арӯпабхавасам̣йоджанам̣, ка̄мабхавасам̣йоджанан̃ча аттхато лобхова, сакка̄йадит̣т̣хисӣлаббатапара̄ма̄са̄пи дит̣т̣хийева, тасма̄ дхаммато сатта сам̣йоджана̄ни.

миччха̄сан̇каппо миччха̄ва̄йа̄мо миччха̄сама̄дхӣти татха̄ паватта̄нам̣ витаккавӣрийасама̄дхӣнамадхивачанам̣. миччха̄ва̄ча̄дайо тайо татха̄ паватта̄ четана̄. миччха̄сати пана читтуппа̄до. миччха̄н̃а̄н̣ам̣ татха̄ паватто мохо. миччха̄вимутти локатхӯпика̄дӣсу моккхоти паваттамиччха̄га̄хо.

ка̄ран̣ӯпача̄рена̄ти ла̄бхахетуко ла̄бхо, ала̄бхахетуко ала̄бхотиа̄дина̄ ка̄рийасса ка̄ран̣авасена упачаран̣ена. локадхаммаггахан̣анти локадхаммаггахан̣ена гахан̣ам̣.

а̄ва̄се маччхарийам̣, а̄ва̄сахетукам̣ ва̄ маччхарийанти а̄ва̄самаччхарийам̣. евам̣ куламаччхарийа̄дӣнипи. таттха а̄ва̄соти виха̄ра̄ди. куланти упат̣т̣ха̄какулам̣, н̃а̄тикулан̃ча. ла̄бхоти паччайала̄бхойева. ван̣н̣оти сарӣраван̣н̣о ча гун̣аван̣н̣о ча. дхаммоти а̄гамо, адхигамо ча.

‘‘тайо’’ти ваттхум̣ абхиндитва̄ вуттам̣, бхиндитва̄ ча пана вуччама̄не два̄даса хонти.

абхисаджджанӯпанайханавасена паваттанато абхиджджха̄бйа̄па̄да̄нам̣ ка̄йагантхата̄ дат̣т̣хабба̄. ‘‘идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти евам̣ аваттхумхи паватто абхинивесо идам̣сачча̄бхинивесо. сӣлаббатапара̄ма̄саидам̣сачча̄бхинивесака̄йагантха̄ четтха аттхато дит̣т̣хийева, тасма̄ дхаммато тайо ка̄йагантха̄.

‘‘чхандадосамохабхайа̄нӣ’’ти агатика̄ран̣атта̄ вуттам̣, чханда̄дӣхи пана акаттаббакаран̣ам̣, каттабба̄каран̣ан̃ча агати на̄ма.

а̄савесу ка̄мара̄габхавара̄га̄ аттхато лобхоти дхаммато тайо а̄сава̄.

тесамева̄ти ка̄мара̄га̄дӣнамева. те хи огхо вийа аттани патите апа̄йасамуддам̣ па̄пенти, сам̣са̄радуккхато ча сӣсам̣ уккхипитум̣ на денти, кхандха̄дӣни ча кхандха̄дӣхи йодженти.

ка̄мупа̄да̄на̄дӣнӣти ка̄мупа̄да̄надит̣т̣хупа̄да̄насӣлаббатупа̄да̄нааттава̄дупа̄да̄на̄ни. дит̣т̣хупа̄да̄на̄дӣни четтха татха̄ паватта̄ дит̣т̣хийева, ка̄мупа̄да̄нам̣ лобхоти дхаммато две упа̄да̄на̄ни.

сатта̄нусайа̄ти еттха йади аппахӣнат̣т̣хена саттасанта̄не анусентӣти анусайа̄. касма̄ саттева вутта̄, нану ан̃н̃есампи килеса̄нам̣ аппахӣнабха̄во виджджатӣти? на майам̣ аппахӣнаматтена анусайам̣ вада̄ма, кинту аппахӣнабха̄вена тха̄магатакилеса̄ анусайа̄ти, тха̄магаманан̃ча несам̣ ан̃н̃ехи аса̄дха̄ран̣о сабха̄во дат̣т̣хаббо. татха̄ хи дхаммасабха̄ваведина̄ татха̄гатена имейева анусайа̄ вутта̄, ка̄мара̄гойева анусайо ка̄мара̄га̄нусайо. евам̣ сесесупи. апаре пана ‘‘ка̄мара̄гасса анусайо’’тиа̄диниббачанам̣ ватва̄ ка̄мара̄га̄дӣнам̣ бӣджабхӯта̄ аттабха̄васса килесасамбхӯта̄ килесуппа̄данасатти анусайа̄ти ван̣н̣енти, тесам̣ матапат̣иккхепо идха папан̃ча̄вахатта̄ ана̄хат̣о.

па̄н̣асса атипа̄то па̄н̣а̄типа̄то, па̄н̣оти воха̄рато сатто, параматтхато джӣвитиндрийам̣. тасмим̣ па̄н̣е па̄н̣асан̃н̃ино джӣвитиндрийупаччхедакаппайогасамут̣т̣ха̄пика̄ вадхакачетана̄ па̄н̣а̄типа̄то. парабхан̣д̣е татха̄сан̃н̃ино тада̄да̄йакаппайогасамут̣т̣ха̄пика̄ тхеййачетана̄ адинна̄да̄нам̣. асаддхаммака̄мата̄йа ка̄йадва̄раппаватта̄ агантаббат̣т̣ха̄навӣтиккамачетана̄ ка̄месумиччха̄ча̄ро. абхӯтам̣ ваттхум̣ бхӯтато парам̣ вин̃н̃а̄петука̄масса татха̄ вин̃н̃а̄панаппайогасамут̣т̣ха̄пика̄ четана̄ муса̄ва̄до. со пана парасса аттхабхедакарова каммапатхо, итаро каммамева. сам̣килит̣т̣хачиттасса парабхеданака̄мата̄йа, аттапийакамйата̄йа ва̄ парабхедакаппайогасамут̣т̣ха̄пика̄ четана̄ писун̣ава̄ча̄. са̄пи двӣсу бхиннесуйева каммапатхо. парамаммаччхедакаппайогасамут̣т̣ха̄пика̄ екантапхарусачетана̄ пхарусава̄ча̄. анаттхавин̃н̃а̄панаппайогасамут̣т̣ха̄пика̄ сам̣килит̣т̣хачетана̄ сампхаппала̄по на̄ма. со пана парехи гахитейева каммапатхо хоти. ‘‘ахо ватедам̣ мама хотӯ’’ти евам̣ парабхан̣д̣а̄бхиджджха̄йаналаккхан̣а̄ абхиджджха̄. ‘‘ахо вата̄йам̣ сатто винассеййа̄’’ти евам̣ манопадосалаккхан̣о бйа̄па̄до. ‘‘наттхи динна’’нтиа̄дина̄ найена випарӣтадассаналаккхан̣а̄ миччха̄дит̣т̣хи. еттха ча наттхикаахетукаакирийадит̣т̣хӣхийева каммапатхабхедо.

имесу ча па̄н̣а̄типа̄та̄ди тивидхам̣ ка̄йакаммамева. там̣ ка̄йавачӣдва̄ресуйева уппаджджати, на манодва̄ре. татха̄ муса̄ва̄да̄ди чатуббидхам̣ вачӣкаммамева. абхиджджха̄дикам̣ пана тивидхам̣ манокаммамева. там̣ тӣсупи два̄ресу паваттати. два̄рантаресупи паваттама̄насса сакасакана̄ма̄паричча̄го вуттойева. дхаммато четтха а̄дито сатта четана̄сабха̄ва̄, итаре тайо четана̄сампайутта̄ти дат̣т̣хабба̄. маха̄са̄ваджджааппаса̄ваджджаппайога̄дибхедо пана таттха таттха вуттанайена ведитаббо.

ета̄нӣти има̄ни магган̃а̄н̣а̄ни. йатха̄самбхаванти там̣там̣магга̄нурӯпам̣.

апа̄йам̣ гаччханти етехӣти апа̄йагаманӣйа̄. сеса̄ти на апа̄йагаманӣйа̄. ол̣а̄рика̄ти татийамаггена паха̄табба̄ваттхам̣ упа̄да̄йа ол̣а̄рика̄. тена̄ха ‘‘сукхума̄ татийамагган̃а̄н̣аваджджха̄’’ти. сукхума̄ ка̄мара̄гапат̣игха̄ти самбандхо. чатуттхамагган̃а̄н̣аваджджха̄ ева̄ти авадха̄ран̣ена пат̣хамамагга̄диваджджхатам̣ ниваттети. на хи рӯпара̄га̄дӣнам̣ апа̄йага̄минийа̄ваттха̄пи аттхи, йато те пат̣хаман̃а̄н̣аваджджха̄пи сийунти.

йаттха йаттха пана ева-саддена авадха̄ран̣ам̣ акатва̄ йам̣ йам̣ дутийан̃а̄н̣аваджджханти ва̄ татийан̃а̄н̣аваджджханти ва̄ чатуттхан̃а̄н̣аваджджханти ва̄ ваккхати, таттха таттха со со пуриман̃а̄н̣ехи хата̄па̄йагаманӣйа̄дибха̄вова хутва̄ упарин̃а̄н̣аваджджхо хотӣти ведитаббо. тена лобха…пе… чатуттхан̃а̄н̣аваджджха̄нӣти еттха лобха̄дайо хет̣т̣химамаггаваджджха̄пи хонтева.

йасети парива̄ре.

дуккхе сукханти сан̃н̃а̄читтавипалла̄са̄ти самбандхо.

агатийо пат̣хамамагган̃а̄н̣аваджджха̄ти кин̃ча̄пи чханда̄дайо тан̣ха̄дисабха̄ва̄ упаримаггаваджджха̄, татха̄пи таммӯлакасса акаттаббакаран̣асса, каттабба̄каран̣асса ча апа̄йагаманӣйата̄йа пат̣хамамагган̃а̄н̣аваджджха̄.

ката̄катакусала̄кусалависайам̣ йам̣ виппат̣иса̄рабхӯтам̣ куккуччам̣, там̣ идха татийан̃а̄н̣аваджджхам̣ вуттам̣. йам̣ пана ‘‘куккуччапакатата̄йа а̄паттим̣ а̄паджджатӣ’’ти вуттам̣ куккуччам̣, там̣ сандха̄йа ‘‘куккуччавичикиччха̄ сота̄паттимаггена пахӣйантӣ’’ти (дха. са. ат̣т̣ха. 1176) дхаммасан̇ган̣ӣат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣, тасма̄ двиннам̣ вачана̄нам̣ айам̣ адхиппа̄йо ведитаббо. ан̃н̃есупи едисесу т̣ха̄несу адхиппа̄йова парийеситаббо, на виродхато паччетаббам̣. ол̣а̄рика̄навасесаппаха̄нам̣ ва̄ сандха̄йа куккуччасса пат̣хамататийан̃а̄н̣аваджджхата̄ вутта̄. йам̣ пана арахато уппаджджама̄нам̣ ‘‘бхагавата̄ пат̣иккхиттам̣ ануваситва̄ ануваситва̄ а̄васатхапин̣д̣ам̣ бхун̃джитунти куккучча̄йанто на пат̣иггахесӣ’’ти (па̄чи. 204) а̄гатам̣ куккуччам̣, на там̣ нӣваран̣ам̣. на хи нӣваран̣ам̣ арахато уппаджджати, нӣваран̣апатирӯпакам̣ пана каппатӣти вӣмам̣санабхӯтам̣ винайакуккуччам̣ на̄ма, там̣ татха̄паваттачиттуппа̄дова.

ка̄мара̄гапат̣игха̄нусайа̄ анусахагата̄ татийан̃а̄н̣аваджджха̄, ол̣а̄рика̄нам̣ пана дутийан̃а̄н̣аваджджхата̄ хет̣т̣ха̄ вуттанайа̄ва.

акусалачиттуппа̄да-ггахан̣ена четтха маккхапала̄сама̄йа̄са̄т̣хеййатхамбхаса̄рамбха̄дӣнам̣ сан̇гахо катоти дат̣т̣хаббам̣.

1376. тена тена̄ти тена тена гха̄такена саддхим̣. ким̣ панета̄ни ете дхамме гха̄тента̄ни атӣта̄на̄гате гха̄тенти, уда̄ху паччуппаннети. ким̣ панеттха, йади та̄ва атӣта̄на̄гате, апхало ва̄йа̄мо а̄паджджати. касма̄? паха̄табба̄нам̣ тада̄ наттхита̄йа. атха паччуппанне, татха̄пи апхало ва̄йа̄мена саддхим̣ паха̄табба̄нам̣ аттхита̄йа. атха̄пи катхан̃чи паха̄нам̣ сийа̄, сам̣килесика̄ маггабха̄вана̄ а̄паджджати паха̄таббаппаха̄йака̄нам̣ саха̄ват̣т̣ха̄нато? саччаметам̣, йе пана маггена асамуггха̄т̣итатта̄ ка̄ран̣ала̄бхе сати авассам̣ уппаджджана̄раха̄ килеса̄, те аттано уппаттийа̄ ануппаттидхамматам̣ а̄па̄дента̄ни ета̄ни те ана̄гате гха̄тенти на̄ма.

1377-82. парин̃н̃а̄дӣни кичча̄нӣти парин̃н̃а̄паха̄насаччхикирийа̄бха̄вана̄васена чатта̄ри кичча̄ни. вутта̄нӣти ‘‘дуккхам̣ парин̃н̃еййа’’нтиа̄дина̄ (сам̣. ни. 5.1099), ‘‘йо, бхиккхаве, дуккхам̣ пассатӣ’’тиа̄дина̄ (сам̣. ни. 5.1100) ча вутта̄ни. сачча̄бхисамайети чатуннам̣ арийасачча̄нам̣ пат̣ивиджджханаккхан̣е.

йатха̄сабха̄ватоти авипарӣтасабха̄вена. ‘‘джа̄нитабба̄нӣ’’ти ватва̄ катхам̣ панетам̣ джа̄нитаббам̣, катхам̣ на̄ма екекасса н̃а̄н̣асса екаккхан̣е чатта̄ри кичча̄ни самбхаванти. на хи та̄дисам̣ кин̃чи локе дит̣т̣хам̣ аттхи, на ча вачанам̣ лаббхатӣти чоданам̣ манаси нидха̄йа тесам̣ джа̄нанавидхим̣ упама̄васена та̄ва дассетум̣ ‘‘падӣпо хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. видам̣сетӣти дассети. парийа̄дийатӣти кхепети.

1383-4. парин̃н̃а̄бхисамайена̄ти анавасесато париччхиджджа джа̄нанасан̇кха̄тена пат̣ивиджджханена. абхисаметӣти асаммохавасена пат̣ивиджджхати. паха̄на̄бхисамайенева̄ти самуччхедаппаха̄насан̇кха̄тена пат̣ивиджджханена асаммохатова абхисамети. бха̄вана̄видхина̄ти сахаджа̄та̄дипаччайата̄васена бха̄вана̄бхисамайавидхина̄. магган̃а̄н̣ан̃хи самма̄сан̇каппа̄дивасена маггапуббабха̄габха̄вана̄самбхӯтена арийамаггабха̄вана̄сан̇кха̄тена пат̣ивиджджханена абхисаметӣти ат̣т̣хан̇гикам̣ маггам̣ асаммохато пат̣ивиджджхати. тан̃хи сампайуттадхаммесу саммохам̣ виддхам̣сентам̣ аттанипи саммохам̣ виддхам̣сетийева. ниродханти нибба̄нам̣. саччхикаротӣти паччаккхакаран̣авасена пат̣ивиджджхати. ‘‘ниродхам̣ саччхикаротӣ’’ти ниродхасаччамекам̣ а̄рамман̣апат̣иведхена чатта̄рипи сачча̄ни асаммохапат̣иведхена магган̃а̄н̣ам̣ пат̣ивиджджхати.

евам̣ йуттивасена вибха̄витам̣ екапат̣иведхам̣ а̄гаменапи са̄дхетум̣ ‘‘вуттампи чета’’нтиа̄ди вуттам̣. маггасаман̇гисса н̃а̄н̣анти хи ‘‘йо ну кхо, а̄вусо, дуккхам̣ пассати, дуккхасамудайампи со пассати, дуккханиродхампи, дуккханиродхага̄минипат̣ипадампи со пассатӣ’’ти (сам̣. ни. 5.1100) екасаччадассанасаман̇гино ан̃н̃асаччадассанасаман̇гибха̄вавича̄ран̣а̄йам̣ таматтхам̣ са̄дхетум̣ а̄йасмата̄ гавампатиттхерена вуттам̣. ан̃н̃атха̄ кама̄бхисамайе сати пуримадит̣т̣хасса пуна адассанато самудайа̄дипассато дуккха̄дидассанам̣ пуна аваттаббам̣ сийа̄. ида̄ни панеттха упама̄сам̣санданам̣ каронто а̄ха ‘‘падӣпо’’тиа̄ди. ниссайа̄бха̄вахетута̄йа дуккхапарин̃н̃а̄йа ват̣т̣иджджха̄панасадисата̄, пат̣ипаккхавиддхам̣саната̄йа самудайаппаха̄насса андхака̄равина̄санасадисата̄, н̃а̄н̣а̄локапарибрӯханата̄йа маггабха̄вана̄йа а̄локавидам̣санасадисата̄, тена тена маггена йатха̄ йатха̄ ниродхасса саччхикирийа̄, татха̄ татха̄ килесаснехапарийа̄да̄нам̣ хотӣти ниродхасаччхикирийа̄йа снехапарийа̄да̄насадисата̄ ка̄ран̣ӯпача̄рена вутта̄.

1385-6. апара̄йапи упама̄йа таматтхам̣ дассенто а̄ха ‘‘уггаччханто’’тиа̄ди. обха̄сетӣти пака̄сети. пат̣ихан̃н̃атӣти пат̣иппассамбхети. еттха̄пи йатха̄ сӯрийо рӯпагата̄ни обха̄сети, евам̣ магган̃а̄н̣ам̣ дуккхам̣ париджа̄на̄ти. йатха̄ андхака̄рам̣ вина̄сети, евам̣ самудайам̣ паджахати. йатха̄ а̄локам̣ дассети, евам̣ сахаджа̄та̄дипаччайата̄йа маггам̣ бха̄вети. йатха̄ сӣтам̣ пат̣иппассамбхети, евам̣ саббакилесадаратхапарил̣а̄хапат̣иппассаддхибхӯтам̣ ниродхам̣ саччхикаротӣти упама̄сам̣санданам̣ дат̣т̣хаббам̣.

1388. аппетӣти паппоти. дуккхапарин̃н̃а̄йа сакка̄йатӣрасаматиккамабха̄вато ориматӣраппаджаханасадисата̄, маггабха̄вана̄йа саттатим̣сабодхипаккхийадхаммаваханата̄йа бхан̣д̣аваханасадисата̄, етта̄вата̄ пан̃н̃а̄бха̄вана̄йа на̄на̄килесавиддхам̣санавасаппаватто а̄нисам̣со дассито хотӣти.

арийапхаласама̄паттиниродхасама̄паттийопи панасса̄ а̄нисам̣са̄ти дат̣т̣хаббам̣. та̄ пана сан̇кхепато евам̣ дат̣т̣хабба̄ – ‘‘арийапхаласама̄паттӣ’’ти хи чатуннампи пхалат̣т̣ха̄нам̣ аттано аттано арийапхаласса дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄раттхам̣ ниродхе аппана̄. чатта̄ропи хи арийапуггала̄ сакам̣ сакам̣ пхаласама̄паттим̣ сама̄паджджанти. кечи пана ‘‘ана̄га̄миарахантова сама̄паджджанти сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рита̄йа̄’’ти ваданти, там̣ ака̄ран̣ам̣ аттана̄ пат̣иладдхасама̄паттисама̄паджджане сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рита̄йа ка̄табба̄бха̄вато. саббасо асамуччхиннакилесасса хи путхуджджанасса̄пи аттана̄ пат̣иладдхалокийасама̄паттисама̄паджджанам̣ лаббхати, киман̇гам̣ пана самуччхиннекаччакилеса̄нам̣ арийа̄нам̣. упарима̄ пана хет̣т̣химам̣ пуббе пат̣иладдхампи на сама̄паджджанти пуггалантарабха̄вам̣ упагататта̄. самуггха̄т̣итакаммакилесаниродханена хи путхуджджанехи вийа сота̄паннасса, сота̄панна̄дӣхи сакада̄га̄миа̄дӣнам̣ пуггалантарабха̄вӯпагаманам̣ аттхи, анантарапхалатта̄ ча локуттаракусала̄нам̣ хет̣т̣химато упаримо бхавантарагато вийа хотӣти тасса тасса арийасса там̣ там̣ пхалам̣ бхаван̇гасадисам̣ хоти, тасма̄ пуггалантарабха̄вӯпагаманена пат̣иппассаддхатта̄ наттхи упаримасса хет̣т̣химапхаласама̄паттийа̄ сама̄паджджанам̣, хет̣т̣химо пана упаримам̣ на сама̄паджджати анадхигататта̄ти чатта̄ропи пуггала̄ сакасакапхаламева сама̄паджджанти. там̣ пана сама̄паджджитука̄мена арийаса̄вакена рахогатена пат̣исаллӣнена удайаббайа̄дивасена сан̇кха̄ра̄ випасситабба̄. тасса паватта̄нупуббавипассанасса сан̇кха̄ра̄рамман̣аготрабхун̃а̄н̣а̄нантарам̣ пхаласама̄паттивасена ниродхе читтам̣ аппети. пхаласама̄паттининначиттата̄йа четтха секхасса пхаламева уппаджджати, на магго. ан̃н̃о ева хи випассана̄ча̄ро арийамагга̄вахо, ан̃н̃о пхаласама̄паттиа̄вахо.

татха̄ хи арийамаггавӣтхийам̣ ануломан̃а̄н̣а̄ни аниббиддхапубба̄нам̣ тхӯлатхӯлалобхаккхандха̄дӣнам̣ са̄тисайам̣ пада̄ланена локийан̃а̄н̣есу уккам̣сапа̄рамиппатта̄ни магга̄нукӯла̄ни хутва̄ уппаджджанти, пхаласама̄паттивӣтхийам̣ пана та̄ни тена тена маггена тесам̣ тесам̣ килеса̄нам̣ самуччхиннатта̄ килесавиккхамбхане нируссукка̄ни кевалам̣ арийа̄нам̣ пхаласама̄паттисукхасаман̇гибха̄васса парикаммаппатта̄ни хутва̄ уппаджджантӣти на тесам̣ куточи вут̣т̣ха̄насамбхаво. йато несам̣ паччхимо сан̇кха̄ранимиттато вут̣т̣хахитва̄ маггасса анантарапаччайо бхавеййа, тенева ча пхаласама̄паттийа̄ анантарапаччайабхӯтам̣ н̃а̄н̣ам̣ сан̇кха̄ра̄рамман̣амева хоти, на нибба̄на̄рамман̣анти ведитаббам̣. пубба̄бхисан̇кха̄равасена часса̄ пабандхавасена паваттипариччхиннака̄ла̄пагаме бхаван̇гавасена тато вут̣т̣ха̄нан̃ча ведитаббам̣.

ниродхасама̄патти пана татийачатуттхапхалат̣т̣ха̄нам̣ анупуббаниродхавасена читтачетасика̄нам̣ дхамма̄нам̣ аппаватти. ана̄га̄миарахантойева хи ка̄маччханда̄дисамуччхинданена сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рита̄йа саматхапхаласаманна̄гататта̄ ниродхам̣ сама̄паджджанти. татха̄ хетам̣ саматхавипассана̄нам̣ йуганандхабха̄ваппаваттанавасена двӣхи балехи саманна̄гатассева самбхавати, тасма̄ там̣ сама̄паджджитука̄мена ана̄га̄мина̄, кхӣн̣а̄савена ва̄ ат̣т̣хасама̄паттила̄бхина̄ рахогатена пат̣исаллӣнена пат̣хамаджджха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа таттха сан̇кха̄ра̄ аниччато дуккхато анаттато випасситабба̄, тато дутийам̣ татийам̣ чатуттхам̣ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа татхева таттха сан̇кха̄ра̄ саммаситабба̄, атха а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа на̄на̄баддха̄викопанам̣ сан̇гхапат̣има̄нанам̣ саттхупаккосанам̣ аддха̄напариччхедоти чатуббидхам̣ пуббакиччам̣ ка̄таббам̣.

таттха сарӣрато висам̣йутта̄ ман̃чапӣт̣ха̄дайо сатта̄хаббхантаре йатха̄ на нассанти, татха̄ адхит̣т̣ха̄нам̣ на̄на̄баддха̄викопанам̣. сарӣрасам̣йутте висум̣ адхит̣т̣ха̄накиччам̣ наттхи. сан̇гхо пана н̃аттикамма̄дӣсу кин̃чидева каммам̣ каттука̄мо ‘‘йа̄ва мам̣ на паккосати, та̄вадева вут̣т̣хахисса̄мӣ’’ти пубба̄бхогакаран̣ам̣ сан̇гхапат̣има̄нанам̣. саттха̄ ча ‘‘сиккха̄падапан̃н̃а̄пана̄дӣсу йа̄ва мам̣ на паккосати, та̄вадева вут̣т̣хахисса̄мӣ’’ти пубба̄бхогакаран̣ам̣ саттхупаккосанам̣. сатта̄хаббхантаре аттано а̄йусан̇кха̄расса паваттанасаматтхата̄валоканам̣ аддха̄напариччхедо. евам̣ катапуббакиччена невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджитаббам̣. атхекам̣ ва̄ две ва̄ читтава̄ре атиккамитва̄ ачиттако хоти, ниродхам̣ пхусати, тато йатха̄париччхедам̣ татийачатуттхапхала̄нам̣ ан̃н̃атарена ниродха̄ вут̣т̣хахиссатӣти. евамайам̣ дувидха̄ сама̄патти локуттарапан̃н̃а̄йа а̄нисам̣со.

1392-4. садевакалокато уттин̣н̣ена, уттаритарена ва̄ти локуттарена самма̄самбуддхена. пан̃н̃а̄йа бха̄вананти самбандхо. хитабха̄вананти идхалокапаралокахитавибха̄ванам̣ имам̣ пан̃н̃а̄бха̄ванам̣. сукхасам̣хитанти синиддхаччха̄йудакавантата̄дина̄ сукхасахитам̣. хитанти йогакаммасса хитам̣. уттаманти уггататамам̣, аччуггатам̣ балавантампӣти адхиппа̄йо. авиггахакампаданти виггахан̃ча кампан̃ча на детӣти авиггахакампаданти аттхо.

ити абхидхамматтхавика̄синийа̄ на̄ма

абхидхамма̄вата̄расам̣ван̣н̣ана̄йа

килесаппаха̄накатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.