21. екавӣсатимо париччхедо

пат̣ипада̄н̃а̄н̣адассанависуддхиниддесаван̣н̣ана̄

1298. ат̣т̣хан̃а̄н̣авасенева̄ти удайаббайан̃а̄н̣а̄дӣнам̣ ат̣т̣ханнам̣ н̃а̄н̣а̄нам̣ васена. випассана̄ча̄расса маттхакаппаттийа̄ сан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣ам̣ сикха̄патта̄ випассана̄. сикха̄патти панасса̄ удайаббайан̃а̄н̣а̄дӣнам̣ ат̣т̣хан̃а̄н̣а̄нам̣ васена̄ти а̄ха ‘‘ат̣т̣хан̃а̄н̣авасена̄’’ти. наваманти сачча̄нуломикан̃а̄н̣ам̣. ити удайаббайа̄дӣни ат̣т̣ха, идан̃ча наваман̃а̄н̣ам̣ пат̣ипада̄н̃а̄н̣адассананти павуччати. пат̣ипаджджати ета̄йа арийамагготи пат̣ипада̄, удайаббайа̄дӣнам̣ джа̄нанат̣т̣хена, паччаккхато дассанат̣т̣хена н̃а̄н̣адассанан̃ча̄ти катва̄.

1299. та̄ни пана н̃а̄н̣а̄ни сарӯпато дассетум̣ ‘‘ат̣т̣ха н̃а̄н̣а̄нӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха удайаббайа̄нупассана̄н̃а̄н̣ам̣ кин̃ча̄пи тӣран̣апарин̃н̃а̄йа патит̣т̣хам̣, татха̄пи йатха̄вуттат̣т̣хена пат̣ипада̄н̃а̄н̣адассанампи хотийева̄ти тампи идха вуттам̣. итараттха пана уппаннаматтам̣ аппагун̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣. аппагун̣ан̃хи ниччасан̃н̃а̄дипаха̄насиддхийа̄ паха̄напарин̃н̃а̄йа адхит̣т̣ха̄набхӯтам̣. йато тададхигамена ат̣т̣ха̄расасу маха̄випассана̄су екачча̄ адхигата̄ва хонти. на хи удайаббайа̄нам̣ паччаккхато пат̣иведхена вина̄ са̄ман̃н̃а̄ка̄ра̄нам̣ тӣран̣аматтена са̄тисайам̣ пат̣ипаккхаппаха̄нам̣ самбхавати. асати ча пат̣ипаккхаппаха̄не куто н̃а̄н̣а̄дӣнам̣ ваджирамива авихатавегата̄ тикхин̣ависада̄дита̄ ва̄, тасма̄ пагун̣абха̄ваппаттам̣ удайаббайан̃а̄н̣ам̣ паха̄напарин̃н̃а̄паккхийамева дат̣т̣хаббам̣.

1300-2. бхан̇гети сан̇кха̄ра̄нам̣ бхан̇ге. йатха̄бхӯтадасса̄вӣ бха̄йати етасма̄ти бхайам̣, тебхӯмакадхамма̄, тесу бхайато упатит̣т̣хантесу бха̄йитабба̄ка̄рагга̄хин̃а̄н̣ам̣ бхайен̃а̄н̣ам̣. татха̄ хетам̣ ‘‘бхайатупат̣т̣ха̄нан̃а̄н̣а’’нти вуччати. муччитум̣ иччхатӣти муччитукамйам̣, читтам̣, пуггало ва̄, тасса бха̄во муччитукамйата̄, там̣ пана н̃а̄н̣амева̄ти а̄ха ‘‘н̃а̄н̣ам̣ муччитукамйата̄’’ти. пуна пат̣исан̇кха̄на̄ка̄рена паваттам̣ н̃а̄н̣ам̣ пат̣исан̇кха̄нупассана̄н̃а̄н̣ам̣. нирапеккхата̄йа сан̇кха̄ра̄нам̣ упеккханавасена паваттам̣ н̃а̄н̣ам̣ сан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣ам̣. га̄тха̄бандхаттхам̣ пана висандхиниддесо. ол̣а̄рикол̣а̄рикасса саччапат̣иччха̄дакатамасса вигаманена саччапат̣иведха̄нукӯлатта̄ сачча̄нуломикам̣. там̣ пана иданти а̄ха ‘‘сачча̄нуломан̃а̄н̣анти, ануломам̣ павуччатӣ’’ти.

1303. нану ча удайаббайан̃а̄н̣асса пагева сиддхатта̄ киматтхам̣ пуна таттха̄пи абхийоготи че? аничча̄дилаккхан̣асаллаккхан̣аттхам̣. удайаббайан̃а̄н̣ан̃хи хет̣т̣ха̄ дасахи упаккилесехи упаккилит̣т̣хам̣ хутва̄ йа̄тха̄васарасато тилаккхан̣ам̣ саллаккхетум̣ на̄саккхи, упаккилесавинимуттам̣ пана саккоти, тасма̄ лаккхан̣асаллаккхан̣аттхам̣ пуна таттхева його ка̄таббо. лаккхан̣а̄ни часса удайаббайа̄дӣнам̣ аманасика̄ра̄, сантатиирийа̄патхагханачханната̄йа ча нопат̣т̣хаханти, тасма̄ удайаббайам̣ манаси катва̄ сантатим̣ уггха̄т̣етва̄ аниччалаккхан̣ам̣, абхин̣хапӣл̣анам̣ париггахетва̄ ирийа̄патхам̣ уггха̄т̣етва̄ дуккхалаккхан̣ам̣, дха̄туйо виниббхуджитва̄ гханавиниббхогам̣ катва̄ анатталаккхан̣ан̃ча саллаккхетва̄ ‘‘аничча̄ дуккха̄ анатта̄’’ти сан̇кха̄ра̄ пунаппунам̣ саммаситабба̄. тассевам̣ тулайато тӣрайато йада̄ сан̇кха̄рагатам̣ аттано лахуупат̣т̣ха̄нена, н̃а̄н̣асса ча тиккхата̄йа тирохитуппа̄да̄дибхедам̣ бхиджджама̄намева упат̣т̣ха̄ти, бхан̇гейева тасса н̃а̄н̣ам̣ сантит̣т̣хати, тада̄ бхан̇га̄нупассана̄ на̄ма випассана̄н̃а̄н̣ам̣ адхигатам̣ хоти. тасса тадева сан̇кха̄раниродха̄рамман̣абхан̇га̄нупассанам̣ а̄севантасса йада̄ саббабхавайонигатит̣т̣хитинива̄сесу сан̇кха̄ра̄ бхиджджанасабха̄вата̄йа йаккхараккхаса̄дайо вийа маха̄бхайам̣ хутва̄ упат̣т̣хаханти, тада̄сса бхайатупат̣т̣ха̄нан̃а̄н̣ам̣ адхигатам̣ хоти. ким̣ панидам̣ н̃а̄н̣ам̣ бха̄йатӣти? на бха̄йати. тан̃хи ‘‘атӣта̄ сан̇кха̄ра̄ нируддха̄, паччуппанна̄ нируджджханти, ана̄гата̄ нируджджхиссантӣ’’ти тӣран̣аматтамева хоти, бйасана̄панна̄нам̣ пана саббасан̇кха̄ра̄нам̣ бхайато упат̣т̣хита̄нам̣ гахан̣ена бхайатупат̣т̣ха̄нан̃а̄н̣анти вуччатӣти.

тасса там̣ бхайатупат̣т̣ха̄нан̃а̄н̣ам̣ а̄севантасса йада̄ саббабхавагатесу сан̇кха̄ресу та̄н̣ам̣ ва̄ лен̣ам̣ ва̄ пара̄йан̣ам̣ ва̄ на пан̃н̃а̄йати, уккхитта̄сико вийа пачча̄митто са̄дӣнава̄ ева сан̇кха̄ра̄ упат̣т̣хаханти, тасса сан̇кха̄ра̄нам̣ а̄дӣнавамева пассантасса а̄дӣнаван̃а̄н̣ам̣ на̄ма уппаннам̣ хоти. тассевам̣ саббасан̇кха̄ре а̄дӣнавато пассантасса йада̄ тибхавапарийа̄паннесу ниббедо уппаджджати, уккан̣т̣ха̄ сан̣т̣хаханти, саббасан̇кха̄рависам̣йутте сантипаде абхиратим̣ пат̣илабхати, тада̄сса ниббида̄нупассанам̣ на̄ма н̃а̄н̣ам̣ уппаннам̣ хоти. тасса йада̄ имина̄ ниббида̄н̃а̄н̣ена саббасан̇кха̄ресу ниббиндантасса екасан̇кха̄репи читтам̣ на саджджати, саббасма̄ сан̇кха̄рато саппамукхагатасса вийа ман̣д̣ӯкасса муччитука̄мата̄ уппаджджати, тада̄ муччитукамйата̄н̃а̄н̣ам̣ на̄ма уппаннам̣ хоти. тассевам̣ саббасан̇кха̄рехи муччитука̄масса ниччасукхасубхаатта̄ка̄рена пана упат̣т̣хитум̣ асаматтхатам̣ па̄петва̄ муччанасса упа̄йасампа̄данаттхам̣ аниччантиката̄дӣхи аниччалаккхан̣ам̣, абхин̣хапат̣ипӣл̣аната̄дӣхи дуккхалаккхан̣ам̣, аджан̃н̃аката̄дӣхи пат̣иккӯлатам̣, туччхата̄дӣхи анатталаккхан̣ан̃ча а̄ропетва̄ саббасан̇кха̄рагатам̣ паригган̣хантасса пат̣исан̇кха̄нупассана̄н̃а̄н̣ам̣ на̄ма уппаннам̣ хоти. тена паневам̣ париггахитасан̇кха̄рена йа̄ са̄ ‘‘сун̃н̃амидам̣ аттена ва̄ аттанийена ва̄’’тиа̄дина̄ двикот̣ика̄дибхеда̄ сун̃н̃ата̄ вутта̄, са̄ париггахетабба̄. тассевам̣ сун̃н̃ато дисва̄ тилаккхан̣ам̣ а̄ропетва̄ саммасантасса йада̄ бхайан̃ча нандин̃ча виппаха̄йа виссат̣т̣хабхарийасса вийа сан̇кха̄рагатесу упеккха̄ сантит̣т̣хати, тӣсу бхавесу читтам̣ на сампаса̄рийати, тада̄сса сан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣ам̣ на̄ма уппаннам̣ хоти. там̣ панетам̣ йа̄ва нибба̄нам̣ на пассати, та̄ва диса̄ка̄ко вийа кӯпакайат̣т̣хим̣ пунаппунам̣ сан̇кха̄рамева анабхиматампи нисса̄йа сан̇кха̄равичинанепи маджджхаттамева хутва̄ тит̣т̣хати. тена вуттам̣ ‘‘етесу пана н̃а̄н̣есӯ’’тиа̄ди.

1306. випассана̄…пе… вут̣т̣ха̄нага̄минӣти сикхам̣ уттамабха̄вам̣ паттатта̄ сикха̄патта̄. вут̣т̣ха̄нам̣ гаччхатӣти вут̣т̣ха̄нага̄минӣ. ‘‘вут̣т̣ха̄на’’нти хи бахиддха̄ нимиттабхӯта̄ абхинивит̣т̣хаваттхуто чева аджджхаттаппаваттато ча вут̣т̣хаханато магго вуччати, там̣ гаччхатӣти вут̣т̣ха̄нага̄минӣ, маггена саддхим̣ гхат̣ӣйатӣти аттхо.

1307. танти йам̣ сикха̄патта̄ випассана̄ сачча̄нуломан̃а̄н̣анти ча вуччати, там̣ сан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣ам̣. а̄севантасса̄ти пунаппунам̣ саммасанавасена севантасса бха̄вентасса бахулӣкаронтасса. тасса хи адхимоккхасаддха̄ бха̄вана̄васена балаватара̄ ниббаттиссати, вӣрийам̣ супаггахитам̣ пат̣ипаккхавидхаманасаматтхам̣ хоти, а̄рамман̣а̄бхимукхабха̄вена сати супатит̣т̣хита̄ хоти, пассаддхисукха̄нам̣ са̄тисайата̄йа читтам̣ сусама̄хитам̣, татова ануломан̃а̄н̣уппаттийа̄ паччайо бхавитум̣ саматтха̄ тиккхатама̄ сан̇кха̄рупеккха̄ уппаджджати.

1308-12. аничча̄…пе… вотаратева са̄ти аничча̄дӣсу екена а̄ка̄рена саммасантӣ саттаккхаттум̣ паваттитва̄ бхиджджантӣ бхаван̇гам̣ отин̣н̣а̄ на̄ма хоти, тато парам̣ бхаван̇гава̄роти катва̄. сан̇кха̄рупеккха̄катанайена̄ти аничча̄дина̄ а̄рамман̣акаран̣авасенева сан̇кха̄рупеккха̄йа катанайена, на саммаситанайена. тена̄ха ‘‘аничча̄ди…пе… курума̄на’’нти. бхаван̇га̄ват̣т̣анам̣ катва̄ти бхаван̇гасса ниваттанам̣ катва̄ читтасса бхаван̇гавасена паваттитум̣ адатва̄. парикамманти маггасса парикамматта̄ пат̣исан̇кха̄ракатта̄. упача̄ранти маггасса а̄саннатта̄, самӣпача̄ритта̄ ва̄.

1313-6. ануломаттам̣ сайамева вадати ‘‘пурима̄на’’нтиа̄дина̄. идан̃хи аниччалаккхан̣а̄дивасена сан̇кха̄ре а̄раббха паваттатта̄, ‘‘удайаббайаванта̄нам̣йева вата дхамма̄нам̣ удайаббайан̃а̄н̣ам̣ уппа̄давайе аддаса̄’’ти ча ‘‘бхан̇гаванта̄нам̣йева вата бхан̇га̄нупассанам̣ бхан̇гамаддаса̄’’ти ча ‘‘сабхайам̣йева вата бхайатупат̣т̣ха̄насса бхайато упат̣т̣хита’’нти ча ‘‘са̄дӣнавейева вата а̄дӣнава̄нупассанам̣ а̄дӣнавамаддаса̄’’ти ча ‘‘ниббиндитаббейева вата ниббида̄н̃а̄н̣ам̣ ниббинда’’нти ча ‘‘муччитаббамхийева вата муччитукамйата̄н̃а̄н̣ам̣ муччитука̄мам̣ джа̄та’’нти ча ‘‘пат̣исан̇кха̄таббамева вата пат̣исан̇кха̄н̃а̄н̣ена пат̣исан̇кха̄та’’нти ча ‘‘упеккхитаббам̣йева вата сан̇кха̄рупеккха̄йа упеккхита’’нти ча аттхато вадама̄нам̣ вийа имесан̃ча ат̣т̣ханнам̣ н̃а̄н̣а̄нам̣ катакиччата̄йа ануломети сабба̄сам̣йева випассана̄нам̣ лаккхан̣аттайасаммасанакиччатта̄, татха̄ упари ча арийамагге саттатим̣са̄йа бодхипаккхийадхамма̄нам̣ та̄йа пат̣ипада̄йа паттаббата̄йа. на хи ануломан̃а̄н̣е тхӯлатхӯласаччапат̣иччха̄дакасам̣килесавиккхамбханавасена аппаваттанте готрабхун̃а̄н̣ам̣ уппаджджати, готрабхун̃а̄н̣е ча ануппанне магган̃а̄н̣ам̣ на уппаджджати, тасма̄ пуримапаччхима̄нам̣ бха̄га̄нам̣ ануломатта̄ ‘‘ануломанти сан̃н̃ита’’нти. тенева̄ти хет̣т̣химан̃а̄н̣а̄нам̣ ануломамукхена, упари бодхипаккхийа̄нам̣ ануломанато ча. сачча̄нуломан̃а̄н̣анти павуччати маггасаччасса ануломикатта̄. вут̣т̣ха̄нага̄минийа̄ти сан̇кха̄ра̄рамман̣а̄йа вут̣т̣ха̄нага̄минийа̄ випассана̄йа. парийоса̄нанти пурима̄ кот̣и. сан̇кха̄ра̄рамман̣авипассана̄су хи айам̣ висесато вут̣т̣ха̄нага̄минивипассана̄ти. асан̇кхата̄рамман̣ам̣ пана саббена саббам̣ арийамаггасан̇кха̄там̣ вут̣т̣ха̄нам̣ гаччхати упетӣти. татопи хи висесато ‘‘вут̣т̣ха̄нага̄минивипассана̄’’ти ваттаббатам̣ лабхатӣти а̄ха ‘‘н̃еййам̣ саббаппака̄рена̄’’тиа̄ди.

1317-8. киттита̄ти тхомита̄, арийамагга̄дхит̣т̣ха̄ната̄йа маханта̄нам̣ сӣлаккхандха̄дӣнам̣ есанато гавесанато махесина̄ самма̄самбуддхена. сантакилесата̄йа санта̄. йоганти бха̄ванам̣, бха̄вана̄бхийогам̣ ва̄.

ити абхидхамматтхавика̄синийа̄ на̄ма

абхидхамма̄вата̄расам̣ван̣н̣ана̄йа

пат̣ипада̄н̃а̄н̣адассанависуддхиниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.