17. саттарасамо париччхедо

абхин̃н̃а̄рамман̣аниддесаван̣н̣ана̄

1104-5. пан̃ча иддхивидха̄дӣнӣти –

‘‘иддхивидхам̣ диббасотам̣, парачиттавиджа̄нана̄;

пуббенива̄са̄нуссати, диббачаккхӯти пан̃чадха̄’’ти. –

евама̄гата̄ пан̃ча. сатта̄бхин̃н̃а̄ има̄ пана̄ти атӣтам̣сан̃а̄н̣асса пуббенива̄са̄нуссатин̃а̄н̣е, маномайан̃а̄н̣асса ча иддхивидхан̃а̄н̣е антогадхатта̄ вуттам̣. атӣтам̣сан̃а̄н̣ам̣ на̄ма паресам̣ паччуппаннабхаве йа̄ва пат̣исандхипарийоса̄нам̣ паваттачитта̄рамман̣ам̣ н̃а̄н̣ам̣. маномайан̃а̄н̣ампи на̄ма маномайака̄йа̄бхинимма̄на̄дивасаппаваттам̣ иддхивидхан̃а̄н̣ам̣.

1106. ида̄ни имесам̣ абхин̃н̃а̄н̃а̄н̣а̄нам̣ а̄рамман̣авиниччхайе асаммохаттхам̣ там̣ дассетума̄рабханто а̄ха ‘‘саттанна’’нтиа̄ди. чатта̄ро а̄рамман̣аттика̄ти паритта̄рамман̣аттико магга̄рамман̣аттико атӣта̄рамман̣аттико аджджхатта̄рамман̣аттикоти име чатта̄ро а̄рамман̣аттика̄. еттха̄ти идам̣ пачча̄масанам̣ ким̣ тика̄нам̣, уда̄ху а̄рамман̣а̄нанти, кин̃четтха – йади тика̄нам̣, тадайуттам̣. на хи тикесу абхин̃н̃а̄н̃а̄н̣а̄ни паваттанти. атха а̄рамман̣а̄нам̣, тампи айуттам̣. на хи ан̃н̃ам̣ уддиситва̄ ан̃н̃асса пачча̄масанам̣ йуттанти. йатха̄ иччхаси, татха̄ хоту. бхавату та̄ва тика̄нам̣, нану вуттам̣ ‘‘тикесу абхин̃н̃а̄н̃а̄н̣а̄ни наппаваттантӣ’’ти? на̄йам̣ виродхо тикавоха̄рена а̄рамман̣а̄нам̣йева гайхама̄натта̄. атха ва̄ пана хоту а̄рамман̣а̄нам̣, нану вуттам̣ ‘‘ан̃н̃ам̣ уддиситва̄ ан̃н̃асса пачча̄масанам̣ айутта’’нти. айампи на досо йатха̄вуттака̄ран̣енева̄ти.

1107-10. паритта̄дӣсу саттасӯти асатипи ваттхубхеде бхӯмика̄ласанта̄набхедавасена бхиннесу париттамахаггатаатӣта̄на̄гатапаччуппаннааджджхаттабахиддха̄рамман̣авасена саттасу паритта̄диа̄рамман̣авибха̄гесу. иддхивидхан̃а̄н̣асса магга̄рамман̣ата̄йа абха̄вато идха магга̄рамман̣аттико на лаббхати. ка̄йам̣ читтасаннисситам̣ катва̄ адиссама̄нена ка̄йена гантука̄моти самбандхо. читтасаннисситакаран̣ан̃ча там̣ вийа ка̄йасса адиссама̄насӣгхагатиката̄васена таггатиката̄па̄данам̣. йатха̄ читтам̣ на диссати сӣгхагаманан̃ча, евам̣ ка̄йампи адиссама̄нам̣, сӣгхагаманан̃ча катва̄ йатхиччхитат̣т̣ха̄нам̣ гантука̄моти айан̃хеттха аттхо. читтавасена̄ти махаггатачиттавасена парин̣а̄метӣти па̄т̣хасесо. тена̄ха ‘‘там̣ махаггате ча читтасмим̣ сама̄ропетӣ’’ти. па̄дакаджджха̄нан̃хи сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа ‘‘айам̣ ка̄йо идам̣ читтам̣ вийа адиссама̄но, сӣгхагамано ча хотӯ’’ти парикаммам̣ кароти, парикаммам̣ пана катва̄ пуна сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа татхева парикаммам̣ каронто ка̄йам̣ гахетва̄ махаггате па̄дакачитте сама̄ропети, таггатикам̣ кароти вийа, адиссама̄нам̣, сӣгхагаманан̃ча кароти. там̣ пана сӣгхагаманаттхам̣ абха̄витиддхипа̄да̄нам̣ вийа дандхам̣ аппаваттитва̄ катипайачиттава̄рехева иччхитат̣т̣ха̄наппаттивасена дат̣т̣хаббам̣, на екачиттаккхан̣енева. ‘‘на̄хам̣, бхиккхаве, ан̃н̃ам̣ екадхаммампи саманупасса̄ми, йам̣ евам̣ лахупариваттам̣, йатхайидам̣, бхиккхаве, читта’’нти (а. ни. 1.48) хи еттха ан̃н̃а-ггахан̣енева рӯпадхамма̄нам̣ гахитатта̄ читтаккхан̣авасена рӯпаппаватти на йутта̄. йаттха йаттха ча дхамма̄ уппаджджанти, таттха таттхева бхиджджанти ча, на ча иддхибалена дхамма̄нам̣ кеначи лаккхан̣ан̃н̃атхаттам̣ сакка̄ ка̄тунти. читтавасена рӯпака̄йам̣ па̄дакаджджха̄не сама̄ропентасса ка̄йамева а̄рамман̣анти а̄ха ‘‘ка̄йа̄рамман̣ато’’ти, ка̄йе ван̣н̣а̄рамман̣атоти вуттам̣ хоти. ка̄йасаннисситам̣ катва̄ читтанти еттха на читтам̣ ка̄йам̣ вийа дандхам̣ диссама̄нам̣ кароти, кинту дандхадиссама̄нагатикаран̣аматтамева̄ти дат̣т̣хаббам̣.

1112-3. ана̄гатаматӣтан̃ча кароти висайам̣ йада̄ти маха̄дха̄тунидха̄не маха̄кассапаттхера̄дӣнам̣ вийа ана̄гатам̣ адхит̣т̣хаханта̄нам̣ ана̄гатам̣ а̄рамман̣ам̣ кароти, ка̄йавасена читтапарин̣а̄манака̄ле тадева чиранируддхам̣ па̄дакаджджха̄нам̣ а̄рамман̣ам̣ каронта̄нам̣ атӣтам̣ а̄рамман̣ам̣ кароти, тада̄ атӣта̄рамман̣ам̣, ана̄гатагочаран̃ча хоти, паччуппанно гочаро паччуппаннасса рӯпака̄йасса а̄рамман̣акаран̣ато. хаттхиа̄дайо абхинимминантасса̄пи хи кин̃ча̄пи парикаммам̣ ана̄гата̄рамман̣ам̣ хоти, адхит̣т̣ха̄начиттам̣ пана паччуппанна̄рамман̣амева. упача̄ра̄рамман̣ам̣ вийа хи пат̣ибха̄ганимиттам̣ тена саха па̄тубхӯтамева тасса̄рамман̣ам̣ хоти.

1114-5. ка̄йам̣ …пе… сийа̄ти аттано ка̄йам̣ читтавасена парин̣а̄манака̄ле аджджхаттасса ка̄йасса а̄рамман̣акаран̣ато, аттано читтам̣ ка̄йавасена парин̣а̄манака̄ле читтасса а̄рамман̣акаран̣ато. ва̄-саддена авуттасамуччайаттхена гахите аттано кума̄раван̣н̣а̄диабхинимма̄нака̄ле ка̄йасса а̄рамман̣акаран̣ато ча аджджхатта̄рамман̣ам̣ сийа̄. бахиддха̄ рӯпадассанети бахиддха̄ хаттхиасса̄дирӯпадассанака̄ле.

1116-8. паччуппанне паритте ча̄ти сарӯпавибха̄ванаметам̣. диббасотасса хи паччуппаннова саддо а̄рамман̣ам̣ хоти, со ча сабха̄вато париттова. куччхисаддасса̄ти куччхийам̣ ва̄тасаддасса. таттха па̄н̣акасаддасса пана саване бахиддха̄рамман̣амева. васита̄паттасса аттано витаккавиппха̄расаддасаванепи аджджхатта̄рамман̣анти ваданти, там̣ пана ека̄дасабхаван̇гачиттато упари бхаван̇гам̣ паваттитумадатва̄ бхаван̇гато вут̣т̣ха̄йа а̄ваджджанасаматтхата̄васена васита̄паттассева йуджджати. ‘‘парасса ча саддасса̄’’ти самбандхитаббам̣. на хи парасса куччхисаддасаванейева бахиддха̄рамман̣ам̣ хоти, атха кхо парасса читтасамут̣т̣ха̄насаддасаванепӣти.

1119-22. паритта̄дӣсӯти париттамахаггатааппама̄н̣амаггаатӣта̄на̄гатапаччуппаннабахиддха̄рамман̣есу. паритта̄нанти ка̄ма̄вачарачитта̄нам̣. маджджхима̄нанти париттааппама̄н̣а̄нам̣ маджджхе бхаватта̄ маджджхимасан̇кха̄та̄нам̣ рӯпа̄рӯпа̄вачарачитта̄нам̣. маджджхебхавата̄ ча десана̄васена, на сабха̄вавасена. четопарийан̃а̄н̣ам̣ парасса читтамева джа̄на̄ти, авасесаккхандхаттайам̣ пана на джа̄на̄тӣти имам̣ маха̄ат̣т̣хакатха̄ва̄дам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘маггачиттасса джа̄нане’’тиа̄ди. айан̃хеттха адхиппа̄йо – йасма̄ четопарийан̃а̄н̣ам̣ читтамева джа̄на̄ти, тасма̄ там̣ магга̄рамман̣ам̣ на хоти, маггасампайуттачиттаджа̄нанато пана парийа̄йена магга̄рамман̣ата̄ ат̣т̣хакатха̄йам̣ анун̃н̃а̄та̄ти. пат̣т̣ха̄не пана –

‘‘кусала̄ кхандха̄ иддхивидхан̃а̄н̣асса четопарийан̃а̄н̣асса пуббенива̄са̄нуссатин̃а̄н̣асса йатха̄каммӯпаган̃а̄н̣асса ана̄гатам̣сан̃а̄н̣асса а̄рамман̣апаччайена паччайо’’ти (пат̣т̣ха̄. 1.1.404) –

вуттатта̄ чатта̄ропи кхандха̄ четопарийан̃а̄н̣асса а̄рамман̣ам̣ хонти, тасма̄ ниппарийа̄йенева магга̄рамман̣ата̄ лаббхатӣти идаметтха сан̇гахака̄ра̄нам̣ саннит̣т̣ха̄нам̣.

1123-5. атӣтасаттадивасаббхантаре, ана̄гатасаттадивасаббхантарейева ча паваттам̣ парачиттам̣ четопарийан̃а̄н̣ам̣ джа̄на̄ти, тато пат̣т̣ха̄йа пана пат̣исандхипарийоса̄нам̣, чутипарийоса̄нан̃ча паваттам̣ атӣтам̣сан̃а̄н̣асса, ана̄гатам̣сан̃а̄н̣асса ча гочаранти адхиппа̄йена̄ха ‘‘атӣте’’тиа̄ди. атӣтасса, ана̄гатасса ча парачиттасса джа̄нанам̣ самбхавати, паччуппаннасса пана на самбхаватӣти пуччхати ‘‘катхан̃ча пана̄’’тиа̄ди. итаро йаттха самбхавати, там̣ дассетум̣ паччуппаннам̣ та̄ва вибхаджитва̄ дассенто ‘‘паччуппаннам̣ тидха̄ вутта’’нтиа̄дима̄ха. кхан̣асантатиаддхатоти кхан̣апаччуппаннам̣ сантатипаччуппаннам̣ аддха̄паччуппаннанти евам̣ кхан̣асантатиаддха̄васена тидха̄ вуттам̣.

1126. тиккхан̣асампаттанти уппа̄дат̣т̣хитибхан̇гавасена кхан̣аттайапарийа̄паннам̣. паччуппаннакхан̣а̄диканти кхан̣а-садда̄дикам̣ паччуппаннам̣ кхан̣апаччуппаннанти вуттам̣ хоти. екадвесантатива̄рапарийа̄паннанти еттха андхака̄ре нисӣдитва̄ а̄локат̣т̣ха̄нам̣ гатасса на ча та̄ва а̄рамман̣ам̣ па̄кат̣ам̣ хоти, йа̄ва пана там̣ па̄кат̣ам̣ хоти, еттхантаре паватта̄ рӯпасантати, арӯпасантати ва̄ ‘‘екадвесантатива̄ра̄’’ти ведитабба̄. ‘‘а̄локат̣т̣ха̄не вичаритва̄ оваракам̣ павит̣т̣хасса̄пи на та̄ва сахаса̄ рӯпам̣ па̄кат̣ам̣ хоти, йа̄ва там̣ па̄кат̣ам̣ хоти, пуббева таттха нисиннасса вийа еттхантаре екадвесантатива̄ра̄ ведитабба̄. дӯре т̣хатва̄ пана раджака̄дӣнам̣ хаттхавика̄рам̣, гхан̣т̣ибхерӣа̄диа̄кот̣анахаттхавика̄ран̃ча дисва̄ на пана та̄ва саддам̣ сун̣а̄ти, йа̄ва пана там̣ сун̣а̄ти, еттхантаре екадвесантатива̄ра̄ ведитабба̄’’ти (висуддхи. 2.416) евам̣ та̄ва маджджхимабха̄н̣акаттхера̄ ваданти.

сам̣йуттабха̄н̣ака̄ пана ‘‘рӯпасантати арӯпасантатӣти две сантатийо ватва̄ удакам̣ аккамитва̄ гатасса йа̄ва тӣре аккантаудакалекха̄ на виппасӣдати, аддха̄нато а̄гатасса йа̄ва ка̄йе усумабха̄во на вӯпасаммати, а̄тапа̄ а̄гантва̄ габбхам̣ павит̣т̣хасса йа̄ва андхака̄рабха̄во на вигаччхати, антогаббхе каммат̣т̣ха̄нам̣ манасикатва̄ дива̄ ва̄тапа̄нам̣ виваритва̄ олокентасса йа̄ва аккхӣнам̣ пханданабха̄во на вӯпасаммати, айам̣ рӯпасантати на̄ма. две тайо джаванава̄ра̄ арӯпасантати на̄ма̄ти ватва̄ тадубхайампи сантатипаччуппаннам̣ на̄ма̄’’ти (висуддхи. 2.416) евам̣ екамева сантатива̄рам̣ ваданти. таттха маджджхимабха̄н̣акава̄де екаччасса сӣгхампи па̄кат̣ам̣ хотӣти екадвесантатива̄ра̄ти ека-ггахан̣ампи катам̣. а̄чарийадхаммапа̄латтхеро пана ‘‘атипариттасабха̄ваутуа̄дисамут̣т̣ха̄на̄ ва̄ екадвесантатива̄ра̄ ведитабба̄’’типи (висуддхи. маха̄. 2.416) а̄ха.

1127-8. екаббхавапариччхиннанти екасмим̣ бхаве пат̣исандхичутивасена париччхиннам̣ екабхавапарийа̄паннам̣ дхаммаджа̄там̣. йам̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘йо ча̄вусо мано, йе ча дхамма̄, убхайаметам̣ паччуппаннам̣, тасмим̣ че паччуппанне чхандара̄гапат̣ибаддхам̣ хоти вин̃н̃а̄н̣а’’нтиа̄ди, сантатипаччуппаннан̃четтха абхидхаммат̣т̣хакатха̄су а̄гатам̣, аддха̄паччуппаннам̣ сутте. кечӣти абхайагирива̄сино.

1129-30. йатха̄ ча̄тиа̄ди еттха тесам̣ опаммадассанам̣. екапуппхам̣ аттано ван̣т̣ена екасса ван̣т̣ам̣ виджджхатӣти самбандхо. маха̄джанасса̄пи…пе… виджджхатӣти ‘‘атӣтам̣ читтам̣, ана̄гатам̣ читтам̣, имасса читтам̣, асукасса читта’’нти евам̣ вибха̄гам̣ акатва̄ парасса читтам̣ джа̄на̄миччева ра̄сивасена маха̄джанасса читте а̄ваджджите екасса читтам̣ екена читтена уппа̄даккхан̣е ва̄ т̣хитиккхан̣е ва̄ бхан̇гаккхан̣е ва̄ екантена пат̣ивиджджхатӣти аттхо.

1131-2. там̣ пана тесам̣ вачанам̣ айуттанти дассетум̣ ‘‘йена̄ваджджатӣ’’тиа̄ди вуттам̣. вассасахассампи хи евам̣ а̄ваджджайато а̄ваджджанаджавана̄нам̣ екасмим̣ а̄рамман̣е т̣ха̄нам̣ наттхи, абхин̃н̃а̄читтан̃ча саче кхан̣апаччуппаннам̣ джа̄на̄ти, а̄ваджджанена саха ека̄рамман̣е ваттама̄намева джа̄на̄ти, но ан̃н̃атха̄, тасма̄ тесам̣ а̄ваджджанаджавана̄нам̣ двиннам̣ саха екасмим̣ а̄рамман̣е ат̣т̣ха̄на̄бха̄вато там̣ на йуджджати. бхавату та̄ва ко еттха досоти че а̄ха ‘‘а̄ваджджанаджавана̄на’’нтиа̄ди. таттха маггапхалавӣтхито ан̃н̃ам̣ анит̣т̣хат̣т̣ха̄нам̣. маггапхалавӣтхийан̃хи а̄ваджджана̄дӣнам̣ сан̇кха̄ра̄рамман̣атта̄, готрабхуа̄дӣнан̃ча нибба̄на̄рамман̣атта̄ на̄на̄рамман̣ата̄ ит̣т̣ха̄, ан̃н̃аттха пана анит̣т̣ха̄, тасма̄ анит̣т̣хе т̣ха̄не джавана̄ваджджана̄нам̣ на̄на̄рамман̣ата̄паттидосо айуттоти там̣ тесам̣ вачанам̣ айуттанти пака̄ситам̣ ат̣т̣хакатха̄сӯти адхиппа̄йо.

1133-4. йади евам̣, катхам̣ четопарийан̃а̄н̣ам̣ паччуппанна̄рамман̣ам̣ хотӣти а̄ха ‘‘тасма̄’’тиа̄ди. йасма̄ евам̣ айуттанти пака̄ситам̣, тасма̄. джаванава̄ратоти екаджаванава̄равасена. идам̣ пана кхан̣апаччуппанна̄нантарам̣ лахукам̣ катва̄ паччуппаннадассанаттхам̣ вуттам̣, йам̣ пана ваттама̄наджаванавӣтхито атӣта̄на̄гатавасена двитиджаванавӣтхипарима̄н̣ака̄ле паваттам̣ парачиттам̣, там̣ саббампи ‘‘сантатипаччуппаннам̣ на̄ма̄’’ти ат̣т̣хакатха̄йам̣ (висуддхи. 2.416) вуттам̣, тасма̄ джаванава̄ратоти двитиджаванава̄равасена дӣпетаббам̣, на сакалена паччуппаннаддхуна̄ти адхиппа̄йо. ниддит̣т̣хам̣ сам̣йуттат̣т̣хакатха̄йам̣. татра̄йам̣ дӣпана̄тиа̄ди джаванава̄расса аддха̄паччуппаннабха̄вадӣпанамукхена иддхичиттасса паваттиа̄ка̄радӣпанам̣.

1139-41. сантатипаччуппаннампи аддха̄паччуппанненева сан̇гахетва̄ а̄ха ‘‘аддха̄васа̄…пе… пана̄’’ти. а̄нанда̄чарийо панеттха абхидхаммама̄тика̄йа а̄гатасса паччуппаннападасса аддха̄сантатипаччуппаннападаттхата̄ на каттхачи па̄л̣ийам̣ вутта̄, тасма̄ читтаса̄ман̃н̃ена читтам̣ а̄ваджджайама̄нам̣ абхимукхӣбхӯтам̣ виджджама̄начиттам̣ а̄ваджджети, парикамма̄ни ча там̣ там̣ виджджама̄начиттам̣ читтаса̄ман̃н̃енева а̄рамман̣ам̣ катва̄ читтаджа̄нанапарикамма̄ни хутва̄ паваттанти. четопарийан̃а̄н̣ам̣ пана виджджама̄начиттам̣ пат̣ивиджджхантам̣ тена саха екаккхан̣е уппаджджати. таттха йасма̄ санта̄наггахан̣ато екаттавасена а̄ваджджана̄дӣни читтантева паватта̄ни, тан̃ча читтамева, йам̣ четопарийан̃а̄н̣ена вибха̄витам̣, тасма̄ сама̄на̄ка̄раппаваттито на анит̣т̣хе т̣ха̄не на̄на̄рамман̣ата̄ хотӣти кхан̣апаччуппаннавасенева имасса паччуппанна̄рамман̣атам̣ иччхати. итара̄нӣти а̄ваджджанапарикаммачитта̄ни. чаккхудва̄ре вин̃н̃а̄н̣анти чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣.

1143-7. паритта̄дӣсу ат̣т̣хасӯти четопарийан̃а̄н̣асса вуттесу паччуппанна̄рамман̣ам̣ хитва̄ наваттабба̄рамман̣ан̃ча паккхипитва̄ ат̣т̣хасу паритта̄дӣсу. атӣте…пе… пхалампи ва̄ти еттха аттана̄ти нидассанаматтам̣. парехипи бха̄витамаггам̣, саччхикатапхалан̃ча пуббенива̄са̄нуссатин̃а̄н̣ена самануссарати. ва̄-саддена ва̄ авуттасамуччайаттхена аттана̄ бха̄витам̣ маггам̣, пхалампи ва̄ парехи бха̄витам̣ маггам̣, пхалампи ва̄ти еваматтхо гахетаббо. татха̄ ча вуттам̣ ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘аттана̄, парехи бха̄витамаггам̣, саччхикатапхалан̃ча ануссаран̣ака̄ле’’ти (висуддхи. 2.417). ева-ка̄рам̣ пана падапӯран̣аматтамева. пхалампи ва̄ти еттха ‘‘бха̄вита’’нти на самбандхитаббам̣. на хи пхалам̣ бха̄ветаббам̣ хоти, атха кхо саччхика̄таббамева̄ти. самануссарато магганти еттха̄пи ‘‘аттана̄, парехи ва̄ бха̄вита’’нти самбандхитаббам̣. екантатоти нийамато.

1148-50. нану ча четопарийан̃а̄н̣айатха̄каммӯпаган̃а̄н̣а̄нипи атӣта̄рамман̣а̄нева, ким̣ пана тесам̣, имасса ча а̄рамман̣е на̄на̄каран̣анти а̄ха ‘‘четопарийан̃а̄н̣ампӣ’’тиа̄ди. кин̃ча̄пӣти айам̣ нипа̄тасамуда̄йо, еко ва̄ нипа̄то висеса̄набхидха̄нанимитте упагамане дат̣т̣хаббо. атха кхоти висеса̄бхидха̄насама̄рамбхе. читтамева̄ти идам̣ пуббе вича̄ритамева. атӣте четана̄маттанти идампи пуббе вийа маха̄ат̣т̣хакатха̄ва̄дам̣ сандха̄йева вуттам̣. таттха хи йатха̄каммӯпаган̃а̄н̣асса четана̄маттамева а̄рамман̣ам̣ хоти, на читтам̣, на̄пи итаре дхамма̄, йато там̣ йатха̄каммӯпаганти вуччатӣти имина̄ адхиппа̄йена йатха̄каммӯпаган̃а̄н̣ам̣ атӣтачетана̄маттамева а̄рамман̣ам̣ каротӣти вуттам̣, хет̣т̣ха̄ дасситапа̄л̣ивасена саббе чатта̄ропи кхандха̄ йатха̄каммӯпаган̃а̄н̣асса а̄рамман̣анти сан̇гахака̄ра̄нам̣ саннит̣т̣ха̄нам̣. наттхи кин̃чи агочаранти кин̃чи кхандхам̣ ва̄ кхандхапат̣ибаддхам̣ на̄маготта̄дим̣ ва̄ агочарам̣ на̄ма наттхи. тан̃хи атӣтаккхандхакхандхапат̣ибаддхесу дхаммесу саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣асама̄нагатикамева̄ти адхиппа̄йо.

1151-2. аттаккхандха̄нуссаран̣ети аттано кхандха̄нуссаран̣ака̄ле. саран̣е…пе… гочаранти ‘‘атӣте випассӣ бхагава̄ ахоси, тасса ма̄та̄ бандхуматӣ, пита̄ бандхума̄’’тиа̄дина̄ найена на̄маготта̄дим̣, патхавӣнимитта̄дин̃ча ануссаран̣ака̄ле наваттабба̄рамман̣ам̣ хоти. наваттаббагочаранти хи паритта̄рамман̣аатӣта̄рамман̣аттикавасена вуттам̣, аджджхатта̄рамман̣аттикавасена пана а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанаджджха̄насса а̄рамман̣абхӯтадхамма̄рамман̣ака̄ле наваттабба̄рамман̣ам̣ хоти, авасесапан̃н̃атта̄рамман̣ака̄ле бахиддха̄рамман̣ам̣ хоти. на̄маготтанти четтха кхандхапат̣ибаддхо саммутисиддхо бйан̃джанаттхо, на бйан̃джанам̣. бйан̃джанан̃хи садда̄йатанасан̇гахитатта̄ париттам̣ хоти. йатха̄ха ‘‘нируттипат̣исамбхида̄ паритта̄рамман̣а̄’’ти (вибха. 749).

1154. диббасотасаманти йасма̄ паччуппаннам̣, париттан̃ча рӯпам̣ а̄рамман̣ам̣ кароти, тасма̄ паччуппанна̄рамман̣ам̣, паритта̄рамман̣ан̃ча хоти, аттано куччхигатарӯпадассане, парасса хадайанисситалохитадассана̄дӣсу ча аджджхатта̄рамман̣ам̣, бахиддха̄рамман̣ан̃ча хоти.

1155-6. паритта̄дӣсу ат̣т̣хасӯти пуббенива̄са̄нуссатин̃а̄н̣асса вуттесу атӣта̄рамман̣ам̣ ваджджетва̄ ана̄гата̄рамман̣ам̣ паккхипитва̄ ат̣т̣хасу. ниббаттиссати…пе… паджа̄натоти имина̄ ниббаттаккхандхаджа̄нанама̄ха. ана̄гатам̣сан̃а̄н̣асса ана̄гатамагочарам̣ наттхи. тампи хи ана̄гатаккхандхакхандхапат̣ибаддхесу дхаммесу саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣асама̄нагатикамева.

1163. джа̄нане на̄маготтасса̄ти ‘‘ана̄гате меттеййо на̄ма самма̄самбуддхо уппаджджиссати, тасса субрахма̄ на̄ма пита̄ бхависсати, брахмаватӣ на̄ма ма̄та̄’’тиа̄дина̄ найена на̄маготта̄диджа̄нанака̄ле.

1164-5. паритта̄дӣсу пан̃часӯти париттамахаггатаатӣтааджджхаттабахиддха̄рамман̣авасена пан̃часу. ка̄макаммасса̄ти ка̄ма̄вачаракаммасса.

1169. вивидхаттхаван̣н̣ападанти на̄наппака̄рааттхападехи, бйан̃джанападехи ча сампаннам̣. мадхураттхаматинӣхаранти мадхураттхам̣ атинӣхаран̃ча̄ти падаччхедо.

ити абхидхамматтхавика̄синийа̄ на̄ма

абхидхамма̄вата̄расам̣ван̣н̣ана̄йа

абхин̃н̃а̄рамман̣аниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.