4. чатуттхо париччхедо
екавидха̄диниддесаван̣н̣ана̄
127. ито парам̣ паваккха̄ми, найамекавидха̄дикам̣;
а̄бхидхаммикабхиккхӯнам̣, буддхийа̄ пана вуддхийа̄.
ахам̣ ито парам̣ ито париччхедато парам̣ екавидха̄дикам̣ найам̣ а̄бхидхаммикабхиккхӯнам̣ буддхийа̄ вуддхиттха̄йа паваккха̄ми десесса̄ми.
128. саббамекавидхам̣ читтам̣, виджа̄нанасабха̄вато саббам̣ читтам̣ виджа̄нанасабха̄вато екавидхам̣, дувидхан̃ча бхаве читтам̣ ахетукасахетукато идам̣ читтам̣ дувидхам̣ бхавеййа.
129. пун̃н̃а̄пун̃н̃авипа̄ка̄ хи, ка̄ме даса ча пан̃ча ча хи саччам̣ ка̄ме ка̄ма̄вачаре кусала̄кусалавипа̄ка̄ даса пан̃ча ча кирийа̄ тиссо ити саббе ат̣т̣ха̄раса читтуппа̄да̄ ахетука̄.
130. ахетукато читтуппа̄дато сеса̄ екасаттати читтуппа̄да̄ сахетука̄ти сахетука̄ на̄ма̄ти махесина̄ та̄дина̄ авипарӣтасабха̄вена хетува̄дина̄ паччайава̄дина̄ ниддит̣т̣ха̄.
131. саваттхука̄ваттхукато саваттхукааваттхукавасена татха̄ убхайавасена саваттхукавасена, аваттхукавасена ча саббам̣ вуттаппака̄рена ча ма̄насам̣ тивидхам̣ хоти.
132-4. саббо ка̄мавипа̄ко ча, рӯпе пан̃чадаса̄пи ча читтуппа̄да̄ а̄димагго пат̣хамамагго хаситуппа̄до манодха̄тукирийа̄пи ча доманассадвайан̃ча̄пи течатта̄лӣса ма̄наса̄ вина̄ ваттхум̣ ваттхум̣ ваджджетва̄ на уппаджджанти, екантена саваттхука̄ на̄ма. арӯпа̄вачаравипа̄ка̄ ча екантена аваттхука̄, майа̄ вуттато читтуппа̄дато сеса̄ни двечатта̄лӣса читта̄ни убхайатха̄ саваттхука̄ваттхукавасена сийум̣.
135. екека̄рамман̣ам̣ читтам̣, пан̃ча̄рамман̣амева ча читтам̣ чхал̣а̄рамман̣акан̃чети евам̣ имина̄ майа̄ вуттаппака̄рена̄пи тивидхам̣ читтам̣ сийа̄.
136-8. вин̃н̃а̄н̣а̄ни ча две пан̃ча, ат̣т̣ха локуттара̄ни ча абхин̃н̃а̄ма̄насам̣ т̣хапетва̄ саббам̣ махаггатан̃чева̄ти течатта̄лӣса читтуппа̄да̄ пана екека̄рамман̣а̄ вин̃н̃еййа̄ дхӣрена. таттха читте манодха̄туттайам̣ пан̃ча̄рамман̣ам̣ ӣритам̣ бхагавата̄. майа̄ вуттачиттато сеса̄ни течатта̄лӣса читта̄ни чхал̣а̄рамман̣ика̄ни мата̄ни саттхуна̄, татха̄ евам̣ читтам̣ кусала̄кусала̄дито тивидхам̣. а̄ди-саддена абйа̄катам̣ гахетаббам̣.
139. ахетукам̣ читтам̣ екахетукан̃ча читтам̣ двихетукан̃ча читтам̣ тихетукан̃ча читтанти евам̣ имина̄ пака̄рена читтам̣ чатуббидхам̣ вибха̄вина̄ вин̃н̃а̄таббам̣.
140-2. хет̣т̣ха̄ майа̄пи ниддит̣т̣ха̄ ат̣т̣ха̄раса читтуппа̄да̄ ахетука̄, вичикиччхуддхаччасам̣йуттам̣ читтам̣ екахетукам̣ евам̣ удӣритам̣ бхагавата̄. ка̄ме ка̄ма̄вачаре пун̃н̃авипа̄какрийато кусалавасена ча випа̄кавасена ча кирийа̄васена ча два̄дасадха̄ читтуппа̄да̄ акусала̄ ча дасадха̄ ча̄ти ба̄вӣсати читтуппа̄да̄ духетука̄. ка̄ме ка̄ма̄вачаре пун̃н̃авипа̄какрийато пун̃н̃авасена ча випа̄кавасена ча кирийа̄васена ча два̄дасадха̄ читтуппа̄да̄. саббам̣ махаггатан̃чева аппама̄н̣ам̣ локуттарачиттан̃ча тихетукам̣.
143-50. рӯпӣрийа̄патхавин̃н̃атти-джанака̄джанака̄дитоти рӯпаирийа̄патхавин̃н̃аттиджанакавасена рӯпаирийа̄патхаджанакавасена ча рӯпаджанакавасена ча тикичча̄джанакавасена ча̄тиа̄дӣхи пака̄рехи саббам̣ читтам̣ чатуббидхам̣ хоти. таттха тасмим̣ читте два̄даса̄кусала̄, ка̄мадха̄туйа̄ кусала̄, татха̄ ка̄ме даса кирийа̄, абхин̃н̃а̄ма̄насам̣ двайам̣, име ба̄ттим̣са ма̄наса̄ рӯпа̄ни самут̣т̣ха̄пенти, ирийа̄патхам̣ каппенти, вин̃н̃аттим̣ джанайанти. кусала̄ махаггатама̄наса̄ кирийа̄ ча махаггатама̄наса̄, ат̣т̣ха ана̄савачитта̄ни, чхаббӣсати ча ма̄наса̄ рӯпа̄ни самут̣т̣ха̄пенти, ирийа̄патхам̣ каппенти. чопанам̣ на па̄пенти вин̃н̃аттим̣ на джанайантӣти аттхо. име читтуппа̄да̄ дукиччанийата̄, даса вин̃н̃а̄н̣е т̣хапетва̄ двӣсу бхӯмӣсу випа̄ка̄ манодха̄тудвайасантӣран̣аттайамаха̄випа̄карӯпавипа̄ка̄нам̣ васена ат̣т̣ха̄раса па̄ка̄ манодха̄ту кирийа̄ чева̄ти има̄ни екӯнавӣсати читта̄ни рӯпа̄ни самут̣т̣ха̄пенти, итарадвайам̣ на каронти, пуна двепан̃чавин̃н̃а̄н̣а̄ пат̣хамам̣ ‘‘даса вин̃н̃а̄н̣е’’ти вуттатта̄ ‘‘пуна̄’’ти вутта̄. арӯпӣсу випа̄ка̄ ча саббесам̣ сатта̄нам̣ пат̣исандхичиттан̃ча арахато чутичиттан̃ча име сол̣аса ма̄наса̄ тикичча̄ни на каронти.
151. екадвитичатут̣т̣ха̄на-пан̃чат̣т̣ха̄наппабхедато екакиччадвикиччатикиччачатукиччапан̃чакиччабхедена пан̃чадха̄ читтам̣ пан̃чапака̄рам̣ читтам̣ пан̃чаниммалалочано буддхо аккха̄си катхеси.
152. кусала̄кусала̄ саббе, читтуппа̄да̄ маха̄крийа̄;
махаггата̄ крийа̄ чева, чатта̄ро пхалама̄наса̄.
153. саббева пан̃чапан̃н̃а̄са читтуппа̄да̄ джаванат̣т̣ха̄натойева джаванакиччавасенева екат̣т̣ха̄не екакичче ниппапан̃чена саттхуна̄ тан̣ха̄ма̄надит̣т̣хивирахитена саттхуна̄ нийа̄мита̄ катхита̄.
154. пуна двепан̃чавин̃н̃а̄н̣а̄ читтуппа̄да̄ дассане саване татха̄ гха̄йане са̄йанат̣т̣ха̄не пхусане пат̣ипа̄т̣ийа̄ саттхуна̄ нийа̄мита̄.
155. манодха̄туттикам̣ а̄ваджджане пат̣иччхане, ете ат̣т̣хасат̣т̣хи читтуппа̄да̄ екат̣т̣ха̄никатам̣ екакиччабха̄вам̣ гата̄ патта̄ бхаванти.
156-8. читтадвайам̣ двит̣т̣ха̄никам̣ на̄ма удӣритам̣ бхагавата̄, соманассайутам̣ читтам̣ пан̃чадва̄ре сантӣран̣ам̣ сийа̄. чхадва̄ре тада̄ламбан̣ан̃ча балава̄рамман̣е атимаханта̄рамман̣е сати сийа̄, татха̄ вот̣т̣хаббанам̣ пан̃чадва̄ресу вот̣т̣хаббанам̣ хоти. манодва̄ресу пана саббесам̣ а̄рамман̣а̄нам̣ а̄ваджджанам̣ хоти, идам̣ читтадвайам̣ двит̣т̣ха̄никам̣ на̄ма хоти.
159. пат̣исандхийа̄ т̣ха̄нато пат̣исандхийа̄ киччавасена бхаван̇гасса т̣ха̄нато бхаван̇гасса киччавасена чутийа̄ т̣ха̄нато чутийа̄ киччавасена те махаггатавипа̄ка̄ нава тит̣т̣ха̄ника̄ тикичча̄ти мунина̄ мата̄.
160-3. ат̣т̣ха ка̄ма̄ маха̄па̄ка̄, пат̣исандхибхаван̇гато пат̣исандхибхаван̇гавасена тада̄рамман̣ато чева тада̄рамман̣авасена ча ева чутит̣т̣ха̄навасена ча ат̣т̣ха читта̄ни чатут̣т̣ха̄никачитта̄ни хонти, ити вачанам̣ дхӣро ниддисе, кусала̄кусалапа̄копеккха̄сахагатадвайам̣ пан̃чадва̄ре сантӣран̣ам̣ бхаве, чхадва̄рикесупи балава̄рамман̣е сати тада̄рамман̣ата̄ сийа̄. пат̣исандхибхаван̇га̄нам̣ т̣ха̄навасена ча чутит̣т̣ха̄навасена ча идам̣ читтадвайам̣ пан̃чат̣т̣ха̄никачиттам̣ на̄ма̄ти удӣритам̣ мунина̄.
164. пан̃чакиччам̣ двайам̣ читтам̣, ат̣т̣хакам̣ пана чатукиччам̣, навакам̣ тикиччам̣, две читтуппа̄да̄ двикичча̄, имесам̣ имехи читтуппа̄дехи сесам̣ екакам̣ киччам̣.
165. бхаван̇га̄ваджджанан̃чева, дассанам̣ сампат̣иччханам̣;
сантӣран̣ам̣ вот̣т̣хаббанам̣, джаванам̣ бхавати саттамам̣.
166. чхаббидхам̣ хоти там̣ чханнам̣ там̣ читтам̣ чханнам̣ чаккхусотагха̄надживха̄ка̄йамановин̃н̃а̄н̣а̄нам̣ пабхедато чхаббидхам̣ хоти, чаккхусотагха̄надживха̄ка̄йаманодха̄тумановин̃н̃а̄н̣адха̄тӯнам̣ саттаннам̣ васена читтам̣ саттадха̄ хоти.
167. екека̄рамман̣ам̣ чхаккам̣, пан̃ча̄рамман̣абхедато чхал̣а̄рамман̣ато чева чхал̣а̄рамман̣ачиттавасена мано читтам̣ ат̣т̣хавидхам̣ хоти.
168. таттха тасмим̣ читте двепан̃чавин̃н̃а̄н̣а̄ екекагочара̄ хонти, две читтуппа̄да̄ рӯпа̄рамман̣ика̄, две две читтуппа̄да̄ садда̄дигочара̄.
169. пан̃ча̄бхин̃н̃а̄виваджджитам̣ саббам̣ махаггатам̣, саббам̣ локуттаран̃ча ити идам̣ читтам̣ екека̄рамман̣ам̣ бхаве.
170. идам̣ чхаккам̣ екека̄рамман̣ам̣ вибха̄вина̄ н̃еййам̣, манодха̄туттайам̣ пан̃ча̄рамман̣икам̣ на̄ма бхаве.
171. ка̄ма̄вачарачитта̄ни чатта̄лӣсам̣ татха̄ екекам̣ сабба̄ни абхин̃н̃а̄ни ча чхал̣а̄рамман̣ика̄нӣти чхал̣а̄рамман̣ика̄ни на̄ма пан̣д̣итена вин̃н̃еййа̄ни.
172. саттавин̃н̃а̄н̣адха̄тӯсу паччхимам̣ мановин̃н̃а̄н̣адха̄тун̃ча кусала̄кусала̄бйа̄катавасена тидха̄ катва̄ нававидхам̣ читтам̣ хоти.
173. мановин̃н̃а̄н̣адха̄туйа̄ бхедо пун̃н̃а̄пун̃н̃авасенева випа̄какирийабхедато чхасаттативидхо хоти.
174. манодха̄тум̣ випа̄какирийабхедато двидха̄ катва̄ пуббе вуттехи навадха̄ читтехи ма̄насам̣ дасадха̄ хоти.
175. паччхимам̣ дха̄тудвайам̣ манодха̄тумановин̃н̃а̄н̣адха̄тудвайам̣, манодха̄тум̣ кусалавипа̄каакусалавипа̄какирийа̄васена тидха̄ катва̄, мановин̃н̃а̄н̣адха̄тун̃ча кусала̄кусала̄бйа̄катавасена тивидха̄ катва̄ чаккхусотагха̄надживха̄ка̄йавин̃н̃а̄н̣ехи саха читтам̣ ека̄дасавидхам̣ хоти, ити идам̣ вачанам̣ пан̣д̣ито паридӣпайе.
176. мановин̃н̃а̄н̣адха̄тумпи кусала̄кусала̄дито кусала̄кусалавипа̄какирийа̄васена чатудха̄ вибхаджитва̄на там̣ читтам̣ чаккхусотагха̄надживха̄ка̄йавин̃н̃а̄н̣ехи саха типпака̄ра̄йа манодха̄туйа̄ ча саха два̄дасадха̄пи дхӣро ваде.
177-9. читтам̣ чуддасат̣т̣ха̄набхедена чуддасадха̄ бхаве, пат̣исандхийа̄ васена ча бхаван̇гавасена ча чутийа̄ васена ча а̄ваджджанасса васена ча пан̃чаннам̣ дассана̄дӣнам̣ кичча̄нам̣ васена ча сампат̣иччханачетасо васена ча сантӣран̣асса васена ча вот̣т̣хаббанаджавана̄нам̣ васена ча, йатха̄ евам̣ тада̄рамман̣ачиттасса васена ча̄ти евам̣ имина̄ пака̄рена т̣ха̄набхедато киччабхедена чуддасадха̄ читтам̣ хоти, ити идам̣ вачанам̣ дхӣро паридӣпайе паридӣпеййа.
180. бхӯмипуггалана̄наттавасена бхӯмина̄наттавасена, пуггалана̄наттавасена ча читта̄нам̣ паваттито идам̣ читтам̣ бахудха̄ хоти, ити вачанан̃ча дхӣро вибха̄вайе пака̄сеййа.
181. идха имасмим̣ са̄сане йо бхиккху матима̄ имасмим̣ екавидха̄динайе кусало чхеко хоти, абхидхамме паватта̄ аттха̄ тасса бхиккхуно хаттхагата̄ хаттхапавит̣т̣ха̄ а̄малака̄ вийа суддхаман̣ика̄ вийа хонти.
ити абхидхамма̄вата̄рат̣ӣка̄йа
екавидха̄диниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
чатуттхо париччхедо.