11. ека̄дасамо париччхедо
нибба̄наниддесаван̣н̣ана̄
768-9. а̄дито рӯпа̄нантарамуддит̣т̣хам̣ йам̣ нибба̄нанти самбандхо. тасса вибха̄ванам̣ йатха̄балам̣ паваккха̄мӣти самбандхо.
бхава̄бхаванти бхавато бхавам̣, кхуддакам̣, махантам̣ ва̄ бхавам̣. винанатоти сам̣сиббанато. тан̣ха̄ хи сам̣са̄рана̄йикабха̄вена бхавато бхавам̣, сугатидуггативасена кхуддакамахантам̣ бхавам̣ ва̄ апара̄парабха̄ва̄йа сам̣сиббати, туннакаран̣ам̣ вийа кароти. никкхантатта̄ти висам̣йогавасена ниссат̣атта̄. маран̣апат̣ипаккхата̄йа, аматасадисата̄йа ва̄ аматам̣. саббадуккханиссат̣атта̄ парамам̣ сукхам̣. саббепи сан̇кха̄ра̄ саманти упасаманти ануппаттидхамматам̣ а̄паджджанти етена̄ти саббасан̇кха̄расаматхо. кхандхӯпадхиа̄дайо саббепи упадхӣ упаддава̄ пат̣иниссаджджӣйанти етена̄ти саббӯпадхипат̣иниссагго. йасма̄ там̣ а̄гамма ка̄матан̣ха̄дибхеда̄ тан̣ха̄ саббасо кхайам̣ гаччхати, вираджджати, нируджджхати ча, тасма̄ тан̣ха̄ккхайо вира̄го ниродхоти ча вуччати. апича руджджханти еттха сатта̄ килесанигал̣абандха̄ти родхо, сам̣са̄рассетам̣ адхивачанам̣, тато никкхантоти ниродхо.
770. адхигама̄ти таданурӯпа̄йа пат̣ипаттийа̄ арийамаггена пат̣ивиджджханена.
ра̄гаккхайа̄дибха̄вена саббадуккхасантийа̄ паччайата̄йа, килесасанта̄па̄бха̄вена ча сантилаккхан̣ам̣. аччутирасанти сабха̄ва̄париччаджанато ачаванасампаттикам̣. асса̄сакаран̣арасанти асса̄сакаран̣акиччам̣. тан̃хи па̄набходжана̄дисун̃н̃е сабхайаканта̄ре париббхаманена париссантасса аддхикапурисасса асса̄саджанакабха̄вена упат̣т̣хитам̣ ванантодакам̣ вийа саббан̃н̃убуддха̄нампи вачанапатха̄тиккантамаха̄дуккхабхераве сам̣са̄раканта̄ре париббхаманена париссантасса йатха̄нурӯпам̣ пат̣ипаттимаггам̣ пат̣ипаннасса йога̄вачарасса ана̄димати сам̣са̄ре супинантенапи адит̣т̣хапуббата̄йа дассанасамака̄ламева парамасса̄сам̣ джанети. кхандханимиттавичиттата̄йа авиггахам̣ хутва̄ гайхатӣти анимиттапаччупат̣т̣ха̄нам̣. саббасан̇кхатаниссаран̣упа̄йабха̄вато ниссаран̣ам̣ паччупат̣т̣ха̄петӣти ниссаран̣апаччупат̣т̣ха̄нам̣.
евам̣ нибба̄насса лаккхан̣а̄дикам̣ дассетва̄ ида̄ни витан̣д̣ава̄дипаккхам̣ дассетва̄ парихаранто а̄ха ‘‘еттха̄ха̄’’тиа̄ди, на параматтхато аттхи ан̃н̃атра пан̃н̃аттиматтатоти адхиппа̄йо. куто пана̄йамабхинивесоти а̄ха ‘‘титтхийа̄нам̣…пе… нӣйато’’ти. йатха̄нурӯпа̄йа пат̣ипаттийа̄ти сӣласама̄дхипан̃н̃а̄сан̇кха̄там̣ самма̄пат̣ипаттийа̄. йатха̄ хи четон̃а̄н̣ала̄бхино ева арийа̄ паресам̣ локуттарачиттам̣ джа̄нанти, таттха̄пи ча араха̄ ева саббесам̣ читтам̣ джа̄на̄ти, евам̣ нибба̄нампи сӣла̄дисамма̄пат̣ипаттибхӯтена упа̄йенева упалаббхатӣти ‘‘наттхӣ’’ти на ваттаббам̣ арийехи упалаббханӣйато. йатха̄ хи джаччандхатемирика̄дӣнам̣ адассанена ‘‘сӯрийа̄дайо наттхӣ’’ти на ваттабба̄ чаккхуманта̄нам̣ гочарабха̄вена аттхева̄ти сиддхатта̄, еваметампи ба̄лапутхуджджанасса адассанаматтена ‘‘наттхӣ’’ти на ваттаббам̣. арийа̄нам̣ пана пан̃н̃а̄чаккхуно падесенева упат̣т̣ха̄нато екантена сампат̣иччхитаббам̣ ‘‘аттхи нибба̄на’’нти. айаметтха адхиппа̄йо. атха ра̄га̄дӣнам̣ кхайаматтамева нибба̄нанти чети самбандхо. а̄йасмата̄…пе… тхерена дасситоти самбандхо. ра̄гаккхайа̄дидӣпакам̣ суттам̣ неййаттханти адхиппа̄йена ‘‘там̣ на’’ити пат̣иккхепам̣ катва̄ екам̣сена четам̣ сампат̣иччхитаббам̣, итаратха̄ йатха̄рутавасена па̄л̣ийа̄ аттхе гайхама̄не бахудоса̄ а̄паджджантӣти те дассетум̣ ‘‘арахаттасса̄пӣ’’тиа̄ди вуттам̣. арахаттам̣ пут̣т̣хена тенева̄йасмата̄ са̄рипуттаттхерена̄ти адхиппа̄йо. тава матена̄ти са̄санайуттим̣ авича̄ретва̄ па̄л̣идассанаматтенева виппалапато таваджджха̄сайена. на ча панетам̣ йуттам̣, татха̄пӣти адхиппа̄йо. локуттарапхалачиттасса ра̄га̄дӣнам̣ кхайаматтата̄паджджанам̣ на йуттам̣ тасса аггапхаласса чатуккхандхабха̄вена па̄л̣ийам̣ а̄гататта̄. тасма̄ти йуттим̣ авича̄ретва̄ па̄л̣идассанаматтенева вохарантасса анит̣т̣хаппасан̇гато. бйан̃джаначчха̄йа̄йа̄ти вимадда̄сахабхӯта̄йа саддаттхаматтаччха̄йа̄йа. убхиннанти нибба̄навасена, арахаттавасена ча а̄гата̄нам̣ убхиннам̣ сутта̄нам̣. аттхоти адхиппа̄йаттхо.
ко пана со аттхоти а̄ха ‘‘йасса пана̄’’тиа̄ди. ра̄га̄дӣнам̣ кхайоти ра̄га̄дӣнам̣ ануппа̄даниродхо. со дхаммо аккхайопи сама̄но ра̄га̄дӣнам̣ кхайасса упаниссайатта̄ кхайопача̄рена ‘‘ра̄га̄дӣнам̣ кхайо нибба̄на’’нти вутто ‘‘типусам̣ джаро, гул̣о семхо’’тиа̄дӣсу пхалӯпача̄рена вуттам̣ вийа̄ти самбандхо. килеса̄нам̣ ануппаттиниродхаккхайасса маггасса а̄рамман̣абхӯтам̣ нибба̄нам̣ аттхато ‘‘кхайасса упаниссайо’’ти ваттаббатам̣ лаббхатӣти а̄ха ‘‘кхайасса упаниссайатта̄’’ти. кхайопача̄рена̄ти аттано ка̄рийабхӯтасса кхайасса аттани упача̄рена тасса на̄мавасена̄ти вуттам̣ хоти. джарака̄ран̣ам̣ типусам̣ джароти вутто, семхака̄ран̣ам̣ гул̣о семхоти вутто. кхайантети ра̄га̄дӣнам̣ париккхайа̄васа̄не. кхайоти ва̄ магго вуччати ‘‘кхайе н̃а̄н̣а’’нтиа̄дӣсу (дха. са. дукама̄тика̄ 142) вийа, тасса анте ниродха̄васа̄не уппаннатта̄ кхайоти вуттам̣ пхалӯпача̄рена, самӣпӯпача̄рена ва̄.
саббе ба̄лапутхуджджана̄пӣти сон̣асига̄ла̄дайо саббепи ба̄лапутхуджджана̄ самадхигата…пе… бхавеййум̣ кхан̣авасена ра̄га̄дӣнам̣ кхайасса тесампи аттхита̄йа. татха̄ ча сати пат̣ипаттийа̄ нираттхакабха̄во а̄паджджеййа̄ти адхиппа̄йо. ра̄га̄диккхайа̄нам̣ бахубха̄ватоти ра̄га̄дӣнам̣ вийа тесам̣ кхайа̄нампи таббика̄рабха̄вена бахубха̄вато. еван̃хи сати ра̄гасса кхайо ра̄гаккхайо, на доса̄дӣнам̣, татха̄ досаккхайопӣти ан̃н̃о ра̄гаккхайо, ан̃н̃о досаккхайо, ан̃н̃о мохаккхайоти тин̣н̣ам̣ акусаламӯла̄нам̣ кхайабхӯта̄ни тӣн̣и нибба̄на̄ни, чатуннам̣ упа̄да̄на̄нам̣ кхайабхӯта̄ни чатта̄рӣтиа̄дина̄ бахӯни нибба̄на̄ни на̄ма хонти. ида̄ни а̄ди-саддасан̇гахите досе дассетум̣ ‘‘сан̇кхаталаккхан̣а’’нтиа̄ди вуттам̣. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, сан̇кхатасса сан̇кхаталаккхан̣а̄ни, уппа̄до пан̃н̃а̄йати, вайо пан̃н̃а̄йати, т̣хитасса ан̃н̃атхаттам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти (а. ни. 3.47) вачанато вайасан̇кха̄то кхайо сан̇кхаталаккхан̣ам̣ хотӣти вуттам̣ ‘‘сан̇кхаталаккхан̣ан̃ча нибба̄нам̣ бхавеййа̄’’ти. ‘‘джара̄маран̣ам̣, бхиккхаве, аниччам̣ сан̇кхатам̣ пат̣иччасамуппанна’’нти (сам̣. ни. 2.20) вачанато а̄ха ‘‘сан̇кхатапарийа̄панна’’нти. йам̣ пана сан̇кхатапарийа̄паннам̣, там̣ итарасан̇кхатадхаммо вийа аниччам̣ хоти паччайа̄дхӣнавуттитоти а̄ха ‘‘сан̇кхатапарийа̄паннатта̄ аничча’’нти. ‘‘аничча̄ вата сан̇кха̄ра̄’’ти (дӣ. ни. 2.221) хи вуттам̣. етта̄вата̄ ча ким̣ вуттам̣ хоти? йади бхавато маноратхапарипӯран̣аттхам̣ кхайам̣ нибба̄нанти вада̄ма, асан̇кхатасса сан̇кхаталаккхан̣атта̄, сан̇кхатапат̣ипаккхасса сан̇кхатапарийа̄паннатта̄ саббака̄ликабха̄вена ниччасса аниччата̄, тато ча парамасукхасса дуккхата̄ ча а̄паджджеййа̄ти вуттам̣ хоти.
етта̄вата̄ бхан̇гаккхайасса нибба̄надосам̣ дассетва̄ ида̄ни ануппа̄даккхайасса таббха̄вам̣ ниседхетум̣ ‘‘йади кхайо нибба̄нам̣ бхавеййа̄’’тиа̄ди вуттам̣. пат̣хамамаггасса анантарапаччайабхӯтам̣ н̃а̄н̣ам̣ готрабху на̄ма. сесамаггапуречарам̣ вода̄нам̣ на̄ма. пхаласама̄паттипуречарам̣ ануломам̣ на̄ма. там̣ пана сан̇кха̄ра̄рамман̣амева̄ти идха на гахитам̣. бхадрамукха̄ти парасса анунайавачанам̣. ‘‘кхӣйантӣ’’ти ваттама̄наниддесена ида̄ни кхӣйама̄натам̣ пуччхати. еса найо сесесупи. упадха̄ретва̄ти упапариккхитва̄. ‘‘готрабху…пе… мукха̄’’ти пуччха̄йа ‘‘ра̄га̄дӣнам̣ кхайамева вада̄мӣ’’ти тайа̄ диннапат̣ивачанасса авируджджханавасена сатипуреккха̄рам̣ катхехӣти адхиппа̄йо. готрабхучитта̄дӣнам̣ готрабхувода̄намагга̄нам̣. готрабхуккхан̣е килеса̄нам̣ ануппа̄даниродхасса абха̄вато а̄ха ‘‘ра̄га̄дайо кхӣйиссантӣ’’ти. пхаламева̄ти килеса̄нам̣ кхӣн̣ака̄ле уппаджджама̄нам̣ пхалачиттамева. а̄рамман̣ам̣ апассантоти готрабхуа̄дӣнам̣ ваттабба̄рамман̣ам̣ апассанто. атха ва̄ итаресам̣ а̄рамман̣абха̄ве сати гахетаббапаччайам̣ апассанто.
‘‘апича̄’’тиа̄ди парийа̄йантаренапи ануппа̄даниродхасса нибба̄набха̄ваниседханам̣. ‘‘уппа̄дӣйатӣти аттхо’’ти пана маггасса уппаттийа̄ килесаккхайопи уппа̄дито на̄ма хотӣти катва̄ вуттам̣. на хи итаратха̄ кхайасса уппа̄до на̄ма аттхи. атха ва̄ ‘‘аддха̄ со…пе… нируттаро бхависсатӣ’’ти еттакена гантхена кхан̣аниродхасса чева ануппа̄даниродхасса ча нибба̄набха̄ве досам̣ дассетва̄ ида̄ни ‘‘кхайе н̃а̄н̣а’’нтиа̄дӣсу (дха. са. дукама̄тика̄ 142) вийа маггасса̄пи кхайапарийа̄йатта̄ ‘‘ра̄гаккхайо’’тиа̄дивачанаматтейева сама̄набха̄вена гахите маггасса̄пи нибба̄набха̄ваппасан̇гам̣, татха̄ ча сати анит̣т̣ха̄паттим̣ самбха̄венто а̄ха ‘‘апича̄’’тиа̄ди. еван̃хи сати ‘‘уппа̄дӣйатӣ’’ти маггамева сандха̄йа тит̣т̣хати. йади маггасса нибба̄набха̄ваппасан̇го идха самбха̄вито, евам̣ сати готрабхусса магга̄рамман̣ата̄дидоса̄ ваттабба̄ти? саччам̣ ваттабба̄, еттакена̄пи пана парасса вачанапат̣иба̄ханам̣ сакка̄ ка̄тунти париха̄рантарадассане бйа̄па̄ро катоти. йатха̄нурӯпа̄йа пат̣ипаттийа̄ти чхависуддхипарампара̄сан̇кха̄та̄йа йатха̄нуломапат̣ипаттийа̄.
771. ассаддхоти пабуддхасаддхо, магга̄гата̄йа ачаласаддха̄йа саманна̄гато, магга̄гатасаддха̄йа хи саманна̄гато а̄ка̄се буддхавесам̣ ма̄петва̄пи ‘‘ниччам̣ сукхам̣ атта̄’’ти вадантасса на саддахати сеййатха̄пи сӯрамбат̣т̣хоти (а. ни. 1.255). акатан̃н̃ӯти акатам̣ нибба̄нам̣ джа̄на̄тӣти акатан̃н̃ӯ. сандхиччхедоти бхавасандха̄накарасса тан̣ха̄па̄пасса чхинданена пуна бхавапат̣исандхийа̄пи чхинната̄йа пат̣исандхим̣ кхепетва̄ т̣хито. хата̄вака̄соти кхӣн̣апат̣исандхикатта̄йева а̄йатим̣ каттхачи ока̄салоке адиссама̄натта̄ вихата̄вака̄со. ванта̄соти каттхачи абхисан̇га̄бха̄вато чхад̣д̣итатан̣хоти аттхо. уттамапорисоти садевалоке аггадаккхин̣еййата̄йа висит̣т̣хо порисо.
дуппат̣ивиддха̄ти пат̣ивиджджхитум̣, пат̣илабхитун̃ча дуккара̄. ка̄ма̄дӣнам̣ ниссаран̣ӣйата̄йа ниссаран̣ӣйа̄, йадидам̣ неккхаммам̣, етам̣ ка̄ма̄нам̣ ниссаран̣анти самбандхо. таттха ка̄ма̄нам̣ ниссаран̣анти ка̄мехи ниггаманам̣, атха ва̄ ниссаранти ниггаччханти еттха етена̄ти ва̄ ниссаран̣ам̣, ка̄ма̄нам̣ ниссаран̣ат̣т̣ха̄нам̣, ниссаран̣упа̄йанти аттхо. неккхамманти пат̣хамаджджха̄нам̣. тан̃хи ка̄мехи никкхантанти ‘‘неккхамма’’нти идха гахитам̣, ан̃н̃аттха пана паббаджджа̄дайопи ‘‘неккхамма’’нти павуччанти. вуттан̃хи –
‘‘паббаджджа̄ пат̣хамам̣ джха̄нам̣, нибба̄нан̃ча випассана̄;
саббепи кусала̄ дхамма̄, ‘неккхамма’нти павуччаре’’ти. (итиву. ат̣т̣ха. 109; дӣ. ни. т̣ӣ. 2.360; а. ни. т̣ӣ. 2.3.66; висуддхи. маха̄. 1.56; нетти. т̣ӣ. 76 миссакаха̄расампа̄таван̣н̣ана̄);
арӯпам̣ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣. бхӯтанти виджджама̄нам̣, кхандхапан̃чаканти аттхо. ‘‘бхӯтамиданти, са̄рипутта, саманупасса̄мӣ’’тиа̄дӣсу кхандхапан̃чакам̣ ‘‘бхӯта’’нти вуччати. аттано ка̄ран̣ам̣ пат̣ичча самам̣, самма̄ ча уппаннанти пат̣иччасамуппаннам̣. пат̣хама…пе… бхавеййа̄ти сан̇кхатаниссаран̣абха̄вена вуттасса нибба̄насса абха̄ваппаттийа̄ ча тадекайоганиддит̣т̣ха̄нам̣ йатха̄ккамам̣ ка̄марӯпаниссаран̣а̄нам̣ пат̣хамаджджха̄на̄ка̄са̄нан̃ча̄йатана̄нампи абха̄войева а̄паджджеййа. ида̄ни йатха̄дхиппетаматтхам̣ а̄гамена дассетум̣ ‘‘на ту кхайо’’тиа̄ди вуттам̣.
‘‘аттхи…пе… супхуситанти ча̄’’ти наттхи ниссаран̣ам̣ локе, ким̣ вивекена ка̄ма̄пӣти евам̣ ма̄рена пат̣иба̄хите. ‘‘аттхи…пе… супхусита’’нти нибба̄нам̣ патит̣т̣хапентена а̄л̣авакаттхерена вуттам̣. супхуситанти сут̣т̣ху пхуситам̣, саччхикатанти вуттам̣ хоти. аджа̄тантиа̄дӣни чатта̄ри пада̄ни ан̃н̃аман̃н̃авевачана̄ни. атха ва̄ ведана̄дайо вийа хетупаччайасамава̄йасан̇кха̄та̄йа ка̄ран̣аса̄маггийа̄ на джа̄там̣ на ниббаттанти аджа̄там̣. ка̄ран̣ена вина̄ сайамева ча на бхӯтам̣ на па̄тубхӯтам̣ на уппаннанти абхӯтам̣. евам̣ аджа̄татта̄ абхӯтатта̄ йена кеначи ка̄ран̣ена на катанти акатам̣. джа̄табхӯтакатабха̄во ча на̄ма рӯпа̄дӣнам̣ сан̇кхатадхамма̄нам̣ хоти, на асан̇кхатасабха̄васса нибба̄насса̄ти дассанаттхам̣ асан̇кхатанти вуттам̣. пат̣иломато ва̄ самечча самбхӯйа паччайехи катанти сан̇кхатам̣, на татха̄ сан̇кхатам̣, сан̇кхаталаккхан̣арахитанти ча асан̇кхатанти. евам̣ анекехи ка̄ран̣ехи ниббаттитабха̄ве пат̣исиддхе пакатива̄дӣнам̣ пакати вийа сийа̄ ну кхо, екенева ка̄ран̣ена етам̣ катанти а̄сан̇ка̄йа на кеначи катанти дассанаттхам̣ ‘‘аката’’нти вуттам̣. евам̣ апаччайампи сама̄нам̣ сайамева ну кхо идам̣ бхӯтам̣ па̄тубхӯтанти а̄сан̇ка̄йа танниваттанаттхам̣ ‘‘абхӯта’’нти вуттам̣. айан̃четасса асан̇кхата̄ката̄бхӯтабха̄во саббена саббам̣ аджа̄тадхамматта̄ти дассетум̣ ‘‘аджа̄та’’нти вуттам̣.
асан̇кхатантӣти ити-саддо а̄диаттхо. тена –
‘‘но четам̣, бхиккхаве, абхависса аджа̄там̣ абхӯтам̣ акатам̣ асан̇кхатам̣. найидха джа̄тасса бхӯтасса катасса сан̇кхатасса ниссаран̣ам̣ пан̃н̃а̄йетха. йасма̄ ча кхо, бхиккхаве, аттхи аджа̄там̣ абхӯтам̣ акатам̣ асан̇кхатам̣, тасма̄ джа̄тасса бхӯтасса катасса сан̇кхатасса ниссаран̣ам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти (уда̄. 73) –
евама̄дисуттападам̣ сан̇ган̣ха̄ти. тена̄ха ‘‘анекесу суттантесӯ’’ти. дхаммена садевакасса локасса са̄мӣ, дхаммасса ва̄ йатхиччхитам̣ десанато са̄мӣ иссароти дхаммаса̄мӣ. татха̄гата-саддасса аттхо хет̣т̣ха̄ катхитова. самма̄ са̄мам̣ саббадхамме абхисамбуддхо, самма̄ сайамева саммоханидда̄вигамена пат̣ибуддхо, буддхийа̄ викаситава̄ти ва̄ самма̄самбуддхо.
париттаттикети ‘‘паритта̄ дхамма̄, махаггата̄ дхамма̄, аппама̄н̣а̄ дхамма̄’’ти (дха. са. тикама̄тика̄ 12) евам̣ паритта̄дидхаммавасена а̄гате париттаттике.
наваттабба̄рамман̣атта̄ти наваттабба̄рамман̣аттаппасан̇гато. тена̄ха ‘‘наваттабба̄рамман̣апаккхам̣ бхаджеййу’’нти. рӯпа̄вачараттикачатуккаджджха̄на̄ти чатукканайена тикаджджха̄на̄, пан̃чаканайена чатуккаджджха̄на̄. кусалакирийа̄нам̣ абхин̃н̃а̄бха̄ваппаттийа̄ паритта̄дикепи а̄раббха паваттанато ‘‘чатуттхасса джха̄насса випа̄ко’’ти а̄ха. тасма̄ти йатха̄вуттайуттито чева па̄л̣ито ча. кин̃ча бхиййо – сан̇кхатадхамма̄рамман̣ам̣ випассана̄н̃а̄н̣ам̣, апича ануломабха̄ваппаттам̣ килесе тадан̇гавасена паджахати, самуччхедавасена паджахитум̣ на саккоти, татха̄ саммутисачча̄рамман̣ам̣ пат̣хамаджджха̄на̄дикусалан̃а̄н̣ам̣ виккхамбханавасенева килесе паджахати, на самуччхедавасена. ити сан̇кхатадхамма̄рамман̣асса, саммутисачча̄рамман̣асса ча н̃а̄н̣асса килеса̄нам̣ самуччхедаппаха̄не асаматтхабха̄вато тесам̣ самуччхедаппаха̄накарасса арийамагган̃а̄н̣асса тадубхайавипарӣтабха̄вена а̄рамман̣ена бхавитаббам̣, тан̃ча нибба̄намева. тена̄ху пора̄н̣а̄ –
‘‘н̃а̄н̣ам̣ йам̣ сан̇кхата̄ламбам̣, пан̃н̃атта̄ламбамева ва̄;
па̄пе ханти на там̣ ваттхум̣, тадан̃н̃ам̣ сампат̣иччхийа’’нти.
рӯпасабха̄ва̄бха̄ватоти етена йатха̄ рӯпадхамма̄нам̣ руппанасабха̄во, пат̣игха̄тавантата̄ кала̄пато вуттийа̄ падесасамбандхо сабха̄во, евам̣ нибба̄насса каттхачи пат̣игха̄то, саппадесата̄ ча наттхӣти дассети. на хи нибба̄нам̣ ‘‘асукадиса̄йа, асукападесе’’ти ва̄ ниддисӣйати. папан̃ча̄бха̄ватоти тан̣ха̄ма̄надит̣т̣хипапан̃чехи саха ават̣т̣ха̄навасена абха̄вато, тесам̣ абха̄вапаччайата̄йа ча. тан̣ха̄дит̣т̣хима̄на̄ хи сам̣са̄ре сатте папан̃чентӣти папан̃ча̄ на̄ма.
772-5. евам̣ нибба̄нам̣ йуттито, суттато ча са̄дхетва̄ ида̄ни тасса парийа̄йасандассанаттхам̣ ‘‘аччантамананта’’нтиа̄ди вуттам̣. таттха сам̣са̄раппаваттийа̄ парийоса̄набхӯтатта̄ антам̣. имина̄ анупа̄дисесанибба̄надха̄ту катхита̄ти ваданти, сопа̄дисесанибба̄надха̄тупи ват̣т̣ати, акатантипи пат̣ханти. со хет̣т̣ха̄ вуттаттхова. сауппа̄давайанта̄бха̄вена анантам̣. килесапарил̣а̄ха̄бха̄вена, килесаккхобха̄бха̄вена ча сантам̣. палокита̄бха̄вена апалокитам̣. атиттикарабха̄вена пан̣ӣтам̣. саббадуккхахананато саран̣ам̣. килесачорехи анупаддутатта̄ ниббхайата̄йа кхемам̣. саббупаддаванива̄ран̣ато та̄н̣ам̣. джа̄тиа̄дидуккхехи анубандхасса аллӣйитум̣ йуттат̣т̣ха̄ната̄йа лен̣ам̣. йатха̄пат̣ипаннасса сантида̄йакаттена парам̣ патит̣т̣ха̄бха̄вато пара̄йан̣ам̣.
саббапӣл̣а̄вимуттата̄йа сивам̣. упаниссайахӣна̄нам̣ саббан̃н̃умукхато сутва̄пи т̣хапетва̄ гун̣авасена сабха̄вато пат̣ивиджджхитум̣ дуккарата̄йа нипун̣ам̣. авипарӣтата̄йа саччам̣. саббадуккхапариккхайакаратта̄ дуккхаккхайам̣. теджуссадата̄йа сантаттаайогул̣е маккхика̄хи вийа чатӯхи а̄савехи а̄рамман̣акаран̣авасена паваттитум̣ асаккун̣еййата̄йа ана̄савам̣. маха̄ка̄рун̣икасса̄пи дхаммадесана̄йа аппоссуккабха̄ва̄па̄данена пат̣ивиджджхитум̣ дуккарата̄йа судуддасам̣. локуттарадхаммесупи асан̇кхатагун̣ена висит̣т̣хата̄йа парам̣. сам̣са̄рамаха̄самуддасса тӣрабхӯтатта̄ па̄рам̣. мам̣сачаккхуно, диббачаккхуно ва̄ агочарата̄йа анидассанам̣. нидассанасан̇кха̄та̄йа упама̄йа абха̄вато ва̄ анидассанам̣.
авипарин̣а̄мадхамматта̄ дхувам̣. татойева парамапатит̣т̣ха̄бха̄вато дӣпам̣. рога̄дипӣл̣а̄бха̄вато абйа̄паджджхам̣. татойева анӣтикам̣. тан̣ха̄лайа̄бха̄вато ана̄лайам̣. сан̇кхата̄сан̇кхатесу асан̇кхатакот̣т̣ха̄сабхӯтатта̄, парамапатит̣т̣ха̄бха̄вато ва̄ падам̣. авина̄сабха̄вена аччутам̣. аккхаран̣ато авинассанато аккхарам̣.
сан̇кхатаниссат̣атта̄ вимутти. бхавабандханавимуттихетута̄йа моккхам̣.
776-7. еванти йатха̄вуттанайена. вин̃н̃а̄йа̄ти уггахапарипуччха̄васена джа̄нитва̄. адхигамӯпа̄йоти пат̣ивиджджханӯпа̄йабхӯта̄ тиссо сиккха̄. ка̄табботи пат̣ипаджджитаббо.
саддхам̣, буддхин̃ча кароти вад̣д̣хетӣти саддха̄буддхикарам̣. татха̄гатаматети типит̣акабуддхавачане, чатӯсу саччесу ва̄. пан̃н̃а̄йа самбхӯтам̣, пан̃н̃а̄йа ва̄ самбхаво етасса̄ти пан̃н̃а̄самбхавам̣, тадева сампаса̄данам̣ буддха̄дӣсу адхимуччанам̣, там̣ каротӣти пан̃н̃а̄самбхавасампаса̄данакарам̣. аттхабйан̃джанаса̄линанти атимадхурехи аттхабйан̃джанехи саманна̄гатам̣, аттхабйан̃джанаса̄равантанти ва̄ аттхо ра-ка̄расса ла-ка̄рам̣ катва̄. са̄рам̣ джа̄нантӣти са̄ран̃н̃ӯ, те вимха̄петӣти са̄ран̃н̃увимха̄панам̣. нит̣т̣ханти парийоса̄нам̣, сутамайамӯлакам̣ анупа̄да̄паринибба̄нанти адхиппа̄йо.
ити абхидхамматтхавика̄синийа̄ на̄ма
абхидхамма̄вата̄расам̣ван̣н̣ана̄йа
нибба̄наниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.