3. татийо париччхедо

четасикавибха̄ганиддесаван̣н̣ана̄

89. саббе четасика̄ вутта̄, буддхена̄диччабандхуна̄ йе саббе четасика̄ а̄диччабандхуна̄ буддхена вутта̄, те саббе четасика̄ на̄маса̄ман̃н̃ато на̄масама̄набха̄вена двепан̃н̃а̄сабхаванти те, аноттаппапарийоса̄на̄ двипан̃н̃а̄са бхаванти.

90-92. чатупан̃н̃а̄садха̄ ка̄ме, рӯпе пан̃чадасерита̄ ка̄ме ка̄ма̄вачаре чатупан̃н̃а̄са читта̄ни ӣрита̄. рӯпе рӯпа̄вачаре пан̃чадаса читта̄ни ӣрита̄ бхаванти. два̄даса̄рӯпе арӯпа̄вачаре два̄даса читта̄ни бхаванти. чатта̄лӣса мана̄сава̄ локуттарачитта̄ни чатта̄лӣса бхаванти, екавӣсасатам̣ саббе читтуппа̄да̄ сама̄сато сан̇кхепато екавӣсасатам̣ хоти. етесу тесамуппаттим̣ ито парам̣ етесу майа̄ вуттесу читтесу тесам̣ пхасса̄дӣнам̣ дхамма̄нам̣ уппаттим̣ екам̣ екам̣ уддхаритва̄ читтачетасикесу бхиккхӯнам̣ па̄т̣аваттха̄йа ахам̣ паваккха̄ми десисса̄ми.

93. екаггата̄ читтекаггата̄ манакка̄ро манасика̄ро джӣвитам̣ пхассапан̃чакам̣ ете ат̣т̣ха четасика̄ авиниббхога̄ ан̃н̃аман̃н̃ато авигата̄ екуппа̄да̄ сама̄нуппа̄да̄ сахаккхайа̄ сахавайа̄.

94. пхассо ча ведана̄ сан̃н̃а̄, четана̄ джӣвитиндрийам̣ екаггата̄ манакка̄ро име четасика̄ саббаса̄дха̄ран̣а̄ саббачиттехи са̄дха̄ран̣а̄, саббачитта̄нам̣ са̄дха̄ран̣а̄ ва̄.

95. витакко пан̃чапан̃н̃а̄са-читтесу самудӣрито. ча̄ро чхасат̣т̣хичиттесу витакко та̄ва двипан̃чавин̃н̃а̄н̣аваджджитака̄ма̄вачаресу чева ека̄дасасу пат̣хамаджджха̄начиттесу ча̄ти пан̃чапан̃н̃а̄сачиттесу бхагавата̄ самудӣрито. вича̄ро двипан̃чавин̃н̃а̄н̣аваджджитака̄ма̄вачарачиттесу ека̄дасасу пат̣хамаджджха̄начиттесу ча ека̄дасасу дутийаджджха̄начиттесу ча̄ти чхасат̣т̣хичиттесу джа̄йати. еттха етасмим̣ вачане сам̣сайо наттхи.

96. екапан̃н̃а̄сачиттесу, пӣти тесат̣т̣хийа̄ сукхам̣ пӣтидоманассупеккха̄сахагатака̄йавин̃н̃а̄н̣ачатуттхаджджха̄наваджджитесу екапан̃н̃а̄сачиттесу джа̄йати. сукхам̣ доманассадуккхупеккха̄сахагатаваджджитесу тесат̣т̣хичиттесу джа̄йати. упеккха̄ соманассасукхадуккхасахагатаваджджитесу пан̃чапан̃н̃а̄сачиттесу джа̄йати. дуккхам̣ акусалавипа̄кака̄йавин̃н̃а̄н̣апат̣игхасахагатесу тӣсу читтесу джа̄йати.

97. хоти два̄сат̣т̣хичиттесу, соманассиндрийам̣ пана доманассадуккхасукхупеккха̄сахагатаваджджитесу два̄сат̣т̣хичиттесу джа̄йати. дуккхиндрийам̣ панекасмим̣ акусалавипа̄ке ка̄йавин̃н̃а̄н̣е джа̄йати. татхекамхи сукхиндрийам̣ татха̄ екасмим̣ пун̃н̃апа̄ке ка̄йавин̃н̃а̄н̣е хоти.

98. пан̃чуттарасате читте, вӣрийам̣ а̄ха на̄йако джино пан̃чадва̄ра̄ваджджанадвипан̃чавин̃н̃а̄н̣асампат̣иччханасантӣран̣аваджджите пан̃чуттарасате читте вӣрийам̣ а̄ха катхеси. чатуттарасате читте, сама̄дхиндрийамабрви вичикиччха̄сахагатадвипан̃чавин̃н̃а̄н̣асампат̣иччханасантӣран̣апан̃чадва̄ра̄ваджджанаваджджите чатуттарасате читте сама̄дхиндрийам̣ авоча.

99. сабба̄хетукачитта̄ни, т̣хапетва̄ чекахетуке сабба̄ни ат̣т̣ха̄раса ахетукачитта̄ни екахетукачиттадвайан̃ча т̣хапетва̄ сесасмим̣ екуттарасате читте чхандасса уппаттим̣ уддисе пан̣д̣ито катхеййа.

100. т̣хапетва̄ даса вин̃н̃а̄н̣е чаккхувин̃н̃а̄н̣а̄дике даса вин̃н̃а̄н̣е ча вичикиччха̄йутампи читтам̣ т̣хапетва̄ сесасмим̣ дасуттарасате читте адхимоккхо бхагавата̄ удӣрито.

101-2. саддха̄ сати хирӣ оттаппам̣ алобхо адосо татрамаджджхаттам̣ чха йугал̣а̄ ча ити име екӯнавӣсати дхамма̄ нийата̄ хутва̄ еканавутийа̄ читте джа̄йанти. екӯнавӣсати дхамма̄ ахетукесу ат̣т̣ха̄расасу апун̃н̃есу два̄дасасу акусалесу на джа̄йаре на джа̄йанти.

103. екӯна̄сӣтийа̄ читте, пан̃н̃а̄ джа̄йати саббада̄ пан̃н̃а̄ два̄дасаакусалаат̣т̣ха̄расаахетукамаха̄кусалан̃а̄н̣авиппайуттамаха̄випа̄кан̃а̄н̣авиппайуттамаха̄кирийа̄н̃а̄н̣авиппайуттаваджджите екӯна̄сӣтийа̄ читте джа̄йати. ат̣т̣хавӣсатийа̄ читте, карун̣а̄мудита̄ сийум̣ карун̣а̄мудита̄ ат̣т̣хасу маха̄кусалесу, ат̣т̣хасу маха̄кирийа̄су, рӯпа̄вачарапан̃чамаджджха̄наваджджитесу два̄дасарӯпа̄вачаресу ча̄ти ат̣т̣хавӣсатийа̄ читтесу сийум̣ бхавеййум̣.

104. ка̄ма̄вачарапун̃н̃есу, саббалокуттаресу ча ка̄ма̄вачарамаха̄кусалесу читтесу саббесу локуттаресу ча̄ти саха ат̣т̣хаке чатта̄лӣсавидхе читте виратиттайам̣ хоти.

105. саддха̄ сати хироттаппам̣ алобха̄диттайампи ча йугал̣а̄ни чха ча маджджхаттам̣ карун̣а̄мудита̄пи ча.

106. татха̄ тиссо виратийо саббе те пан̃чавӣсати дхамма̄ маха̄кусалачиттасампайуттаабйа̄катачиттасампайутта̄ти кусалена саббесуйева дхаммесу чхекена виджитан̇ган̣ена пака̄сита̄.

107. ахирӣкам̣ аноттаппам̣, мохо уддхаччамева ча̄ти име чатта̄ро дхамма̄ нийата̄ хутва̄ два̄даса̄пун̃н̃ачиттесуйева два̄дасаакусалачиттесуйева джа̄йаре джа̄йанти.

108-9. лобхо досо ча мохо ча, ма̄но дит̣т̣хи ча сам̣сайо вичикиччха̄ миддхам̣ уддхаччам̣ куккуччам̣ тхинам̣ маччхарийампи ча ахирикам̣ аноттаппам̣ исса̄ ча доманассакам̣ ете дхамма̄ акусала̄ акусалачиттасампайутта̄ екантена махесина̄ виджитан̇ган̣авигатамалена вутта̄.

110. лобхо ат̣т̣хасу лобхамӯлесу читтесу бхагавата̄ ниддит̣т̣хо дассито. дит̣т̣хи чатӯсу дит̣т̣хисампайуттесу читтесу вутта̄. ма̄но дит̣т̣хивиппайуттесу чатӯсу га̄хӯпава̄даппабхинданена вутто. досо двӣсу ева пат̣игхасампайуттесу читтесу муниндена вутто.

111. исса̄маччхеракуккучча̄ двӣсу досамӯлесу читтесу джа̄йанти, но саха саха но джа̄йанти, екекова джа̄йантӣти аттхо. вичикиччха̄ панекасмим̣ вичикиччха̄ пана екасмим̣ вичикиччха̄сахагатачитте джа̄йати. тхинамиддхам̣ пан̃часу сасан̇кха̄рикаакусалачиттесу джа̄йати.

112-3. пхассо ча ведана̄ сан̃н̃а̄, четана̄ джӣвитам̣ мано витакко ча вича̄ро ча пӣти вӣрийам̣ сама̄дхи ча чхандо чева̄дхимоккхо ча манасика̄ро ча чуддаса дхамма̄ кусала̄ ча кусалачетасика̄ ча хонти. акусала̄ чева акусалачетасика̄ чева абйа̄ката̄пи ча абйа̄катачетасика̄ ча хонти.

114. екӯнатим̣сачиттесу, джха̄нам̣ пан̃чан̇гикам̣ матам̣ чатӯсу соманассасахагата̄кусалесу, два̄дасасу соманассасахагатамаха̄кусаламаха̄випа̄камаха̄кирийачиттесу, сукхасантӣран̣ахаситуппа̄дачиттесу, тӣсу рӯпапат̣хамаджджха̄начиттесу, ат̣т̣хасу локуттарапат̣хамаджджха̄начиттесу ча̄ти екӯнатим̣сачиттесу пан̃чан̇гикам̣ пан̃ча̄вайаваджха̄найуттам̣ джха̄нам̣ сугатена матам̣. упеккха̄сахагата̄ни чатта̄ри лобхамӯла̄ни ча две досамӯла̄ни ча две мохамӯла̄ни ча манодха̄туттикан̃ча упеккха̄сахагата̄ тиссо ахетукамановин̃н̃а̄н̣адха̄туйо ча два̄дасупеккха̄сахагата̄ни маха̄кусаламаха̄випа̄какирийачитта̄ни тӣн̣и рӯпадутийаджджха̄начитта̄ни ат̣т̣ха локуттарадутийаджджха̄начитта̄ни ча̄ти саттатим̣са читта̄ни чатуджха̄нан̇гайутта̄ни чатуджха̄на̄вайавайутта̄ни ити евам̣ ниддисе катхеййа.

115. ека̄дасавидхам̣ читтам̣, тиван̇гикамудӣритам̣ тӣн̣и рӯпа̄вачарататийаджджха̄начитта̄ни, ат̣т̣халокуттарататийаджджха̄начитта̄ни ча̄ти ека̄дасавидхам̣ читтам̣ тиван̇гикам̣ тиавайаваджха̄найуттам̣, чха рӯпа̄вачарачатуттхаджджха̄напан̃чамаджджха̄начитта̄ни, два̄даса̄рӯпа̄вачарачитта̄ни, сол̣аса локуттарачатуттхаджджха̄напан̃чамаджджха̄начитта̄ни ча̄ти чатутим̣савидхам̣ читтам̣ дуван̇гикам̣ двиавайаваджха̄найуттам̣ удӣритам̣ джинена ӣритам̣.

116. сабха̄вена̄витаккесу, джха̄нан̇га̄ни на уддхаре сабха̄вена пакатийа̄ авитаккесу витаккавирахитесу двипан̃чавин̃н̃а̄н̣есу джха̄нан̇га̄ни джха̄на̄вайава̄ни джино на уддхаре. айаметтха̄дхиппа̄йо – ан̃н̃аттха витакко джха̄начиттена виппахӣно бха̄сито, имесу пана нева джха̄начиттена пахӣна̄, пакатийа̄ витаккавирахита̄ни двипан̃чавин̃н̃а̄н̣а̄ни сабба̄хетукачиттесу магган̇га̄ни магга̄вайава̄ни джино на уддхаре на десеййа.

117. будхо джино двипан̃чавин̃н̃а̄н̣есу манодха̄туттике ча тӣсу сантӣран̣есу ча̄ти сол̣асачиттесу тӣн̣индрийа̄ни ваде катхеййа. екасмим̣ пана чатта̄ри екасмим̣ вичикиччха̄сахагатачитте чатта̄ри индрийа̄ни хонти, ека̄дасасу акусалачиттесу вичикиччха̄йуттачиттаваджджитесу хаситуппа̄де чева вот̣т̣хаббаначитте ча̄ти терасасу читтесу пан̃ча индрийа̄ни будхо бхагава̄ уддхаре уддхареййа.

118. сатта два̄дасачиттесу, индрийа̄ни джинобрви джино буддхо н̃а̄н̣авиппайуттамаха̄кусаламаха̄випа̄камаха̄кирийа̄сан̇кха̄тесу два̄дасачиттесу сатта индрийа̄ни абрви катхеси, екенӯнесу ат̣т̣хева, чатта̄лӣсаманесу ча джино н̃а̄н̣асампайуттамаха̄кусаламаха̄випа̄камаха̄кирийа̄сан̇кха̄тесу два̄дасасу читтесу, пан̃чадасасу рӯпесу, два̄дасасу арӯпесу ча̄ти екенӯнесу чатта̄лӣсаманесу ат̣т̣хева индрийа̄ни абрви.

119. чатта̄лӣса̄йа локуттарачиттесу навакам̣ индрийанавакам̣ на̄йако абрви катхеси. евам̣ индрийайогопи, ведитаббо вибха̄вина̄ евам̣ имина̄ майа̄ вуттаппака̄рена читтесу индрийайого вибха̄вина̄ висесена пан̃н̃ам̣ бха̄ветум̣ пака̄сетум̣ сӣламетасса̄ти вибха̄вӣ, тена ведитаббо.

120. амагган̇га̄ни на̄меттха, ат̣т̣ха̄раса ахетука̄ еттха етесу читтесу ат̣т̣ха̄раса ахетука̄ наттхи магго етесӯти амагган̇га̄ни на̄ма, джха̄нан̇га̄ни на виджджанти, вин̃н̃а̄н̣есу двипан̃часу двипан̃чавин̃н̃а̄н̣есу джха̄нан̇га̄нипи на сам̣виджджанти.

121. екам̣ читтам̣ думагган̇гам̣ екам̣ вичикиччха̄сахагатачиттам̣ думагган̇гам̣ думагга̄вайавам̣, чатӯсу дит̣т̣хивиппайутта̄кусалачиттесу ча двӣсу пат̣игхайуттесу ча уддхаччайуттесу ча̄ти саттасу читтесу ча тимагган̇га̄ни тимагга̄вайава̄ни хонти. чатта̄лӣса̄йачиттесу, магго со чатуран̇гико чатӯсу дит̣т̣хисампайутта̄кусалесу н̃а̄н̣авиппайуттамаха̄кусаламаха̄випа̄камаха̄кирийа̄сан̇кха̄тесу два̄дасасу читтесу ча рӯпа̄вачарадутийататийачатуттхапан̃чамаджджха̄насан̇кха̄тесу два̄дасасу рӯпа̄вачаресу, два̄дасасу арӯпа̄вачаресу ча̄ти чатта̄лӣса̄йа читтесу чатуран̇гико магго чатура̄вайаво магго хоти.

122. пан̃чаддасасу читтесу, магго пан̃чан̇гико мато н̃а̄н̣асампайуттамаха̄кусаламаха̄випа̄камаха̄кирийа̄сан̇кха̄тесу два̄дасасу, тӣсу рӯпапат̣хамаджджха̄начиттесу ча̄ти пан̃чаддасасу читтесу пан̃чан̇гико пан̃ча̄вайаво магго бхагавата̄ мато. дваттим̣сачиттесу магго саттан̇гикопи ча локуттарадутийататийачатуттхапан̃чамаджджха̄насан̇кха̄тесу дваттим̣сачиттесу магго саттан̇гико сатта̄вайаво хоти.

123. магго ат̣т̣хасу читтесу маггапхалавасена ат̣т̣хасу локуттарачиттесу магго ат̣т̣хан̇гико ат̣т̣ха̄вайаво хоти. ити парисама̄пане. ту падапӯран̣е. евам̣ имина̄ майа̄ вуттаппака̄рена саббачиттесу магган̇га̄ни магга̄вайава̄ни дхӣро уддхареййа, десеййа̄ти аттхо.

124. бала̄ни две двичиттесу хаситуппа̄давот̣т̣хаббанасан̇кха̄тесу двӣсу читтесу две бала̄ни хонти. екасмим̣ тӣн̣и дӣпайе екасмим̣ вичикиччха̄йутте тӣн̣и бала̄ни дхӣро дӣпайе пака̄сеййа. вичикиччха̄йуттато сесесу ека̄дасасу акусалесу чатта̄ри бала̄ни хонти. чха два̄дасасу н̃а̄н̣авиппайуттамаха̄кусаламаха̄випа̄камаха̄кирийа̄сан̇кха̄тесу два̄дасасу читтесу чха бала̄ни хонтӣти дхӣро ниддисе катхеййа.

125. екӯна̄сӣтийа̄ сатта н̃а̄н̣асампайуттамаха̄кусаламаха̄випа̄камаха̄кирийа̄сан̇кха̄тесу два̄дасасу ка̄ма̄вачарачиттесу, саттавӣсатийа̄ махаггатачиттесу, чатта̄лӣсалокуттарачиттесу ча̄ти екӯна̄сӣтийа̄ читтесу сатта бала̄ни хонти. сол̣асева̄бала̄ни ту двипан̃чавин̃н̃а̄н̣а̄ни ча тиссо манодха̄туйо ча тӣн̣и сантӣран̣а̄ни ча̄ти сол̣аса ева читта̄ни абала̄ни балавирахита̄ни хонти, евам̣ имина̄ майа̄ вуттаппака̄рена читтам̣ сабалам̣ балена сахагатам̣ абалампи ча балавирахитан̃ча̄пи читтам̣ вин̃н̃еййам̣ дхӣрена виджа̄нитаббам̣.

126. джха̄нан̇гамагган̇габалиндрийа̄ни, читтесу джа̄йанти хи йесу йа̄ни йесу читтесу йа̄ни джха̄нан̇гамагган̇габалаиндрийа̄ни джа̄йанти, майа̄ сама̄сена самуддхаритва̄ асам̣сат̣т̣хам̣ уддхаритва̄ тесу читтесу сабба̄нипи та̄ни джха̄нан̇гамагган̇габалаиндрийа̄ни сама̄сена сан̇кхепена майа̄ буддхадатта̄чарийена вутта̄ни катхита̄ни.

ити абхидхамма̄вата̄рат̣ӣка̄йа

четасикавибха̄ганиддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

татийо париччхедо.