2. дутийо париччхедо
четасиканиддесаван̣н̣ана̄
67. читта̄нантарамуддит̣т̣ха̄, йе ча четасика̄ майа̄ йе ча четасика̄ читта̄нантарам̣ майа̄ уддит̣т̣ха̄, ито парам̣ ида̄ни тесам̣ четасика̄нам̣ вибха̄джанам̣ карисса̄ми ахам̣.
имесу пана карун̣а̄мудита̄васена бха̄вана̄ка̄ле карун̣а̄пуббабха̄го ва̄, аппана̄патта̄йа карун̣а̄йа пуббабха̄го, тасмим̣ пуббабха̄ге, карун̣а̄то пуббабха̄ге ка̄ма̄вачарачиттети аттхо. ека̄ карун̣а̄ уппаджджати. мудита̄пуббабха̄ге ва̄ аппана̄патта̄йа мудита̄йа пуббабха̄ге ека̄ мудита̄ уппаджджати. имина̄ ка̄ма̄вачарачиттена йогӣ миччха̄камманта̄дӣхи дхаммехи вирамати. раму-дха̄ту кӣл̣а̄йам̣, ви-саддо вираман̣аттхо.
68. а̄дина̄ пун̃н̃ачиттена, теттим̣са нийата̄ мата̄ а̄дина̄ пун̃н̃ачиттена пат̣хамамаха̄кусалачиттена саха нийата̄ теттим̣са четасика̄ бхагавата̄ мата̄ти, атха ва̄ карун̣а̄мудита̄ анийата̄ екена дхаммена саха чатуттим̣са дхамма̄ бхаванти.
69. касма̄ панеттха метта̄ ча, упеккха̄ ча на уддхат̣а̄ еттха етесу йева̄панакадхаммесу, ниддха̄ран̣ам̣, метта̄ ча упеккха̄ ча дхаммара̄джена саттхуна̄ на уддхат̣а̄ на вутта̄ касма̄ ка̄ран̣а̄.
70. абйа̄па̄дена метта̄пи абйа̄па̄дена метта̄ гахита̄, упеккха̄ти татрамаджджхаттата̄йа ча гахита̄ йасма̄ ка̄ран̣а̄, тасма̄ убхопета̄ бхагавата̄ на гахита̄.
71. касма̄ йева̄пана̄ дхамма̄, буддхена̄диччабандхуна̄ саббе те йева̄пана̄ дхамма̄ йева̄панана̄мака̄ па̄л̣ийам̣ сарӯпена ева. бандхати снехена етасминти бандху, а̄диччасса бандху а̄диччабандху, тена а̄диччабандхуна̄ буддхена на ча уддхат̣а̄ на десита̄.
72. касма̄ ка̄ран̣а̄? йасма̄ анийата̄ кечи йева̄панака̄ анийата̄, йасма̄ ка̄ран̣а̄ ра̄сим̣ дукавагга̄дира̄сим̣ на бхаджанти на севанти, йасма̄ ка̄ран̣а̄ кечи йева̄панака̄ дуббала̄, тасма̄ па̄л̣ийам̣ бхагавата̄ на вутта̄.
73. чханда̄дхимоккхамудита̄ манаси ча ка̄ро,
маджджхаттата̄ ча карун̣а̄ виратиттайан̃ча;
пун̃н̃есу тена нийата̄нийата̄ ча саббе,
йева̄пана̄ муниварена на чева вутта̄.
чханда̄дхимоккхо мудита̄ манасика̄ро маджджхаттата̄ карун̣а̄ виратиттайан̃ча пун̃н̃есукусалесу нийата̄ чатта̄ро анийата̄ пан̃ча саббе йева̄пана̄ на ча ева тена муниварена вутта̄.
74-80. касма̄ панеттха пхассова, пат̣хамам̣ самудӣрито еттха етесу четасикесу, джа̄тиниддха̄ран̣ам̣, пхассова пат̣хамам̣ самудӣрито катхито. касма̄ ка̄ран̣а̄? кира майа̄ сутам̣, а̄рамман̣е читтасса пат̣хамам̣ абхинипа̄татта̄ пхассо пат̣хамам̣ самудӣрито, пхуситва̄ пана пхассена пхассена а̄рамман̣ам̣ пхуситва̄ йогино ведана̄йа а̄рамман̣ам̣ ведайе, сан̃н̃а̄йа сан̃джа̄на̄ти, четана̄йа а̄рамман̣ам̣ четайе. сахаджа̄та̄нам̣ четасика̄нам̣ пхассова идха имасмим̣ читте махесина̄ пат̣хамам̣ вутто. хи касма̄ ка̄ран̣а̄? йасма̄ балавапаччайатта̄, тасма̄ вутто. ака̄ран̣амидам̣ саббам̣, читта̄нам̣ ту сахева ча ‘‘пат̣хама̄бхинипа̄татта̄’’ти ча ‘‘балавапаччайатта̄’’ти ча идам̣ саббам̣ вачанам̣ ака̄ран̣ам̣ ахетукам̣ айуттам̣, касма̄ ка̄ран̣а̄? читтаджа̄нам̣ читтехи сахаппаватта̄нам̣ четасика̄нам̣ екуппа̄да̄дибха̄вена сама̄нуппа̄дасама̄наниродхасама̄на̄ламбан̣асама̄наваттхукабха̄вена паваттито ака̄ран̣ам̣ айуттам̣. айам̣ ту пат̣хамуппанно, айам̣ паччха̄ти наттхидам̣ айам̣ дхаммо пат̣хамуппанно, айам̣ дхаммо паччха̄ка̄ле уппанно ити идам̣ вачанам̣ наттхи. балавапаччайаттепи ка̄ран̣ам̣ на ча диссати. десана̄ккамато чева пат̣хамам̣ самудӣрито иччевам̣ ити евам̣ ити имина̄ майа̄ вуттаппака̄рена пхассасса пат̣хамам̣ самудӣритатам̣ вин̃н̃уна̄ вибха̄вина̄ вин̃н̃еййам̣, висесато висесена ан̃н̃атха̄ на вин̃н̃еййам̣. на ча парийеситаббойам̣, тасма̄ пубба̄параккамо йасма̄ ка̄ран̣а̄ айам̣ пубба̄параккамо вин̃н̃уна̄ на ча парийеситаббо на гавеситаббо, дхамма̄ ева вачанаттхалаккхан̣а̄дӣхи виджа̄ната̄ пан̣д̣итена парийеситабба̄.
ит̣т̣ха̄ка̄ра̄нубхаванараса̄ ит̣т̣ха̄рамман̣а̄нубхаванакичча̄ субходжанарасам̣ анубхаванто ра̄джа̄ вийа. четасикаасса̄дапаччупат̣т̣ха̄на̄ четасикапассаддхипадат̣т̣ха̄на̄.
пачча̄бхин̃н̃а̄н̣акаран̣араса̄ пат̣иджа̄нанакичча̄ вад̣д̣хакисса абхин̃н̃а̄н̣акаран̣амива вад̣д̣хакино саким̣ сан̃джа̄нитва̄пи да̄рухаресу суттасса пат̣ипаса̄ран̣ам̣ вийа̄ти адхиппа̄йо. йатха̄гахитанимиттавасена̄ти йатха̄паваттитанимиттасса васена. манаси абхинивесакаран̣ам̣ гайха̄ка̄ра̄.
а̄йӯханараса̄ паваттанакиччаса̄дхака̄. маха̄вад̣д̣хакиа̄дайо вийа йатха̄ маха̄вад̣д̣хакӣ сайампи да̄рум̣ таччхати, парепи да̄рум̣ таччха̄пети, евам̣ сайампи а̄рамман̣е сандахати, сампайуттадхаммепи абхисандаха̄пети.
а̄хананам̣ бхусо хананам̣, парийа̄хананам̣ саманта̄ хананам̣, там̣ расо етасса̄ти а̄хананапарийа̄хананарасо.
а̄рамман̣а̄нумаджджаналаккхан̣о а̄рамман̣апаримадданалаккхан̣о.
пинайатӣти пӣти, сахаджа̄тадхамме а̄рамман̣е пинайатӣти аттхо. ка̄йачиттапхаран̣араса̄. удаггасса читтасса бха̄во одагйам̣, там̣ паччупат̣т̣ха̄нам̣ етасса̄ти одагйапаччупат̣т̣ха̄на̄.
саддаханти ваттхуттайам̣ саддаханти. ака̄лусийапаччупат̣т̣ха̄на̄ ана̄вилабха̄вапаччупат̣т̣ха̄на̄. саддхеййаваттхупадат̣т̣ха̄на̄ саддахитаббаваттхуттайа̄саннака̄ран̣а̄.
аран̃н̃агатасудесако вийа аран̃н̃е гато маггасудесако вийа.
аттана̄ авиниббхутта̄нам̣ дхамма̄нанти авигата̄нам̣ четасика̄нам̣. тесанти тесам̣ четасика̄нам̣ дхамма̄нам̣. сантепи ча тесам̣ четасика̄нам̣ анупа̄ланалаккхан̣а̄димхи видха̄не аттхиккхан̣ейева там̣ тесам̣ па̄летабба̄нам̣ четасика̄нам̣ паваттаккхан̣ейева там̣ джӣвитам̣ те дхамме па̄летаббе четасике анупа̄лети. удакам̣ вийа̄ти йатха̄ удакам̣ аттани уппала̄дӣни анупа̄лети, татха̄ анупа̄ланалаккхан̣а̄димхи видха̄не сантепи тесам̣ аттхиккхан̣ейева анупа̄лети, виджджама̄наккхан̣ева анупа̄летӣти адхиппа̄йо. паччайуппаннепи ча дхамме анупа̄лети, дха̄ти вийа кума̄рам̣ ан̃н̃а̄йа джанитам̣ кума̄рам̣ раккхантӣ дха̄ти вийа, парасса путтам̣ ан̇ка̄дина̄ дха̄ретӣти дха̄ти. сайам̣паваттитадхаммасамбандхенева паваттати аттана̄ паваттитехи дхаммехи сампаваттати. нийа̄мако вийа йатха̄ нийа̄мако екана̄ва̄йа вуттхехи джанехи саха паваттати, бхан̇гато уддхам̣ там̣ джӣвитам̣ на паваттайати, аттано ча абха̄ва̄ т̣хапайитабба̄нам̣ четасика̄нан̃ча абха̄ва̄, бхан̇гаккхан̣е четасике на т̣хапети сайам̣ бхиджджама̄натта̄, ват̣т̣иснехо кхӣйама̄но падӣпасикхам̣ на кароти йатха̄.
соммабха̄вапаччупат̣т̣ха̄ноти мудубха̄вапаччупат̣т̣ха̄но, сӣталабха̄вапаччупат̣т̣ха̄но ва̄.
ка̄йоти четтха ведана̄дайо тайо кхандха̄ ведана̄ккхандхо сан̃н̃а̄ккхандхо сан̇кха̄раккхандхо име кхандха̄ гахита̄.
ниммадданараса̄ти ниммадданакичча̄. ка̄йачитта̄нам̣ авӯпасамата̄уддхачча̄дикилесапат̣ипаккхабхӯта̄ти а̄диггахан̣ена куккуччам̣ гахетаббам̣.
ити абхидхамма̄вата̄рат̣ӣка̄йа
четасиканиддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
дутийо париччхедо.