8. паччайапариччхедо

1. йесам̣ сан̇кхатадхамма̄нам̣, йе дхамма̄ паччайа̄ йатха̄.

там̣ вибха̄гамихеда̄ни, паваккха̄ми йатха̄рахам̣.

2. пат̣иччасамуппа̄данайо пат̣т̣ха̄нанайо чети паччайасан̇гахо дувидхо ведитаббо.

3. таттха таббха̄вабха̄вӣбха̄ва̄ка̄раматтопалаккхито пат̣иччасамуппа̄данайо, пат̣т̣ха̄нанайо пана а̄хаччапаччайат̣т̣хитима̄раббха павуччати, убхайам̣ пана вомиссетва̄ папан̃ченти а̄чарийа̄.

пат̣иччасамуппа̄данайо

4. таттха авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпам̣, на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатанам̣, сал̣а̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄, тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нам̣, упа̄да̄напаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ самбхаванти. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хотӣти айаметтха пат̣иччасамуппа̄данайо.

5. таттха тайо аддха̄ два̄дасан̇га̄ни вӣсата̄ка̄ра̄ тисандхи чатусан̇кхепа̄ тӣн̣и ват̣т̣а̄ни две мӯла̄ни ча ведитабба̄ни.

6. катхам̣? авиджджа̄сан̇кха̄ра̄ атӣто аддха̄, джа̄тиджара̄маран̣ам̣ ана̄гато аддха̄, маджджхе ат̣т̣ха паччуппанно аддха̄ти тайо аддха̄.

7. авиджджа̄ сан̇кха̄ра̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ на̄марӯпам̣ сал̣а̄йатанам̣ пхассо ведана̄ тан̣ха̄ упа̄да̄нам̣ бхаво джа̄ти джара̄маран̣анти два̄дасан̇га̄ни.

8. сока̄дивачанам̣ панеттха ниссандапхаланидассанам̣.

9. авиджджа̄сан̇кха̄раггахан̣ена панеттха тан̣хупа̄да̄набхава̄пи гахита̄ бхаванти, татха̄ тан̣хупа̄да̄набхаваггахан̣ена ча авиджджа̄сан̇кха̄ра̄, джа̄тиджара̄маран̣аггахан̣ена ча вин̃н̃а̄н̣а̄дипхалапан̃чакамева гахитанти катва̄ –

10. атӣте хетаво пан̃ча, ида̄ни пхалапан̃чакам̣.

ида̄ни хетаво пан̃ча, а̄йатим̣ пхалапан̃чаканти;

вӣсата̄ка̄ра̄ тисандхи, чатусан̇кхепа̄ ча бхаванти.

11. авиджджа̄тан̣хупа̄да̄на̄ ча килесават̣т̣ам̣, каммабхавасан̇кха̄то бхавекадесо сан̇кха̄ра̄ ча каммават̣т̣ам̣, упапаттибхавасан̇кха̄то бхавекадесо авасеса̄ ча випа̄кават̣т̣анти тӣн̣и ват̣т̣а̄ни.

12. авиджджа̄тан̣ха̄васена две мӯла̄ни ча ведитабба̄ни.

13. тесамева ча мӯла̄нам̣, ниродхена нируджджхати.

джара̄маран̣амуччха̄йа, пӣл̣ита̄намабхин̣хасо;

а̄сава̄нам̣ самуппа̄да̄, авиджджа̄ ча паваттати.

ват̣т̣ама̄бандхамиччевам̣, тебхӯмакамана̄дикам̣;

пат̣иччасамуппа̄доти, пат̣т̣хапеси маха̄муни.

пат̣т̣ха̄нанайо

14. хетупаччайо а̄рамман̣апаччайо адхипатипаччайо анантарапаччайо саманантарапаччайо сахаджа̄тапаччайо ан̃н̃аман̃н̃апаччайо ниссайапаччайо упаниссайапаччайо пуреджа̄тапаччайо паччха̄джа̄тапаччайо а̄севанапаччайо каммапаччайо випа̄капаччайо а̄ха̄рапаччайо индрийапаччайо джха̄напаччайо маггапаччайо сампайуттапаччайо виппайуттапаччайо аттхипаччайо наттхипаччайо вигатапаччайо авигатапаччайоти айаметтха пат̣т̣ха̄нанайо.

15. чхадха̄ на̄мам̣ ту на̄масса, пан̃чадха̄ на̄марӯпинам̣.

екадха̄ пуна рӯпасса, рӯпам̣ на̄масса чекадха̄.

пан̃н̃аттина̄марӯпа̄ни, на̄масса дувидха̄ двайам̣;

двайасса навадха̄ чети, чхаббидха̄ паччайа̄ катхам̣.

16. анантаранируддха̄ читтачетасика̄ дхамма̄ пат̣уппанна̄нам̣ читтачетасика̄нам̣ дхамма̄нам̣ анантарасаманантаранаттхивигатавасена, пурима̄ни джавана̄ни паччхима̄нам̣ джавана̄нам̣ а̄севанавасена, сахаджа̄та̄ читтачетасика̄ дхамма̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сампайуттавасенети ча чхадха̄ на̄мам̣ на̄масса паччайо хоти.

17. хетуджха̄нан̇гамагган̇га̄ни сахаджа̄та̄нам̣ на̄марӯпа̄нам̣ хета̄дивасена, сахаджа̄та̄ четана̄ сахаджа̄та̄нам̣ на̄марӯпа̄нам̣, на̄на̄ккхан̣ика̄ четана̄ камма̄бхиниббатта̄нам̣ на̄марӯпа̄нам̣ каммавасена, випа̄каккхандха̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сахаджа̄та̄нам̣ рӯпа̄нам̣ випа̄кавасенети ча пан̃чадха̄ на̄мам̣ на̄марӯпа̄нам̣ паччайо хоти.

18. паччха̄джа̄та̄ читтачетасика̄ дхамма̄ пуреджа̄тасса имасса ка̄йасса паччха̄джа̄тавасенети екадха̄ва на̄мам̣ рӯпасса паччайо хоти.

19. чха ваттхӯни паваттийам̣ саттаннам̣ вин̃н̃а̄н̣адха̄тӯнам̣ пан̃ча̄рамман̣а̄ни ча пан̃чавин̃н̃а̄н̣авӣтхийа̄ пуреджа̄тавасенети екадха̄ва рӯпам̣ на̄масса паччайо хоти.

20. а̄рамман̣авасена упаниссайавасенети ча дувидха̄ пан̃н̃аттина̄марӯпа̄ни на̄массева паччайа̄ хонти.

21. таттха рӯпа̄дивасена чхаббидхам̣ хоти а̄рамман̣ам̣.

22. упаниссайо пана тивидхо хоти – а̄рамман̣ӯпаниссайо анантарӯпаниссайо пакатӯпаниссайо чети.

23. таттха а̄рамман̣амева гарукатам̣ а̄рамман̣ӯпаниссайо.

24. анантаранируддха̄ читтачетасика̄ дхамма̄ анантарӯпаниссайо.

25. ра̄га̄дайо пана дхамма̄ саддха̄дайо ча сукхам̣ дуккхам̣ пуггало бходжанам̣ утусена̄санан̃ча йатха̄рахам̣ аджджхаттан̃ча бахиддха̄ ча кусала̄дидхамма̄нам̣, каммам̣ випа̄ка̄нанти ча бахудха̄ хоти пакатӯпаниссайо.

26. адхипатисахаджа̄таан̃н̃аман̃н̃аниссайаа̄ха̄раиндрийавиппайуттааттхиавигатавасенети йатха̄рахам̣ навадха̄ на̄марӯпа̄ни на̄марӯпа̄нам̣ паччайа̄ бхаванти.

27. таттха гарукатама̄рамман̣ам̣ а̄рамман̣а̄дхипативасена на̄ма̄нам̣, сахаджа̄та̄дхипати чатуббидхопи сахаджа̄тавасена сахаджа̄та̄нам̣ на̄марӯпа̄нанти ча дувидхо хоти адхипатипаччайо.

28. читтачетасика̄ дхамма̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сахаджа̄тарӯпа̄нан̃ча, маха̄бхӯта̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упа̄да̄рӯпа̄нан̃ча, пат̣исандхиккхан̣е ваттхувипа̄ка̄ ан̃н̃аман̃н̃анти ча тивидхо хоти сахаджа̄тапаччайо.

29. читтачетасика̄ дхамма̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣, маха̄бхӯта̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣, пат̣исандхиккхан̣е ваттхувипа̄ка̄ ан̃н̃аман̃н̃анти ча тивидхо хоти ан̃н̃аман̃н̃апаччайо.

30. читтачетасика̄ дхамма̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сахаджа̄тарӯпа̄нан̃ча, маха̄бхӯта̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ упа̄да̄рӯпа̄нан̃ча, чха ваттхӯни саттаннам̣ вин̃н̃а̄н̣адха̄тӯнанти ча тивидхо хоти ниссайапаччайо.

31. кабал̣ӣка̄ро а̄ха̄ро имасса ка̄йасса, арӯпино а̄ха̄ра̄ сахаджа̄та̄нам̣ на̄марӯпа̄нанти ча дувидхо хоти а̄ха̄рапаччайо.

32. пан̃ча паса̄да̄ пан̃чаннам̣ вин̃н̃а̄н̣а̄нам̣, рӯпаджӣвитиндрийам̣ упа̄диннарӯпа̄нам̣, арӯпино индрийа̄ сахаджа̄та̄нам̣ на̄марӯпа̄нанти ча тивидхо хоти индрийапаччайо.

33. оккантиккхан̣е ваттху випа̄ка̄нам̣, читтачетасика̄ дхамма̄ сахаджа̄тарӯпа̄нам̣ сахаджа̄тавасена, паччха̄джа̄та̄ читтачетасика̄ дхамма̄ пуреджа̄тасса имасса ка̄йасса паччха̄джа̄тавасена чха ваттхӯни паваттийам̣ саттаннам̣ вин̃н̃а̄н̣адха̄тӯнам̣ пуреджа̄тавасенети ча тивидхо хоти виппайуттапаччайо.

34. сахаджа̄там̣ пуреджа̄там̣, паччха̄джа̄тан̃ча саббатха̄.

кабал̣ӣка̄ро а̄ха̄ро, рӯпаджӣвитамиччайанти. –

пан̃чавидхо хоти аттхипаччайо авигатапаччайо ча.

35. а̄рамман̣ӯпаниссайакамматтхипаччайесу ча саббепи паччайа̄ самодха̄нам̣ гаччханти.

36. сахаджа̄тарӯпанти панеттха саббаттха̄пи паватте читтасамут̣т̣ха̄на̄нам̣, пат̣исандхийам̣ кат̣атта̄рӯпа̄нан̃ча васена дувидхам̣ хотӣти ведитаббам̣.

37. ити тека̄лика̄ дхамма̄, ка̄ламутта̄ ча самбхава̄.

аджджхаттан̃ча бахиддха̄ ча, сан̇кхата̄сан̇кхата̄ татха̄;

пан̃н̃аттина̄марӯпа̄нам̣, васена тивидха̄ т̣хита̄;

паччайа̄ на̄ма пат̣т̣ха̄не, чатувӣсати саббатха̄.

38. таттха рӯпадхамма̄ рӯпаккхандхова, читтачетасикасан̇кха̄та̄ чатта̄ро арӯпино кхандха̄, нибба̄нан̃чети пан̃чавидхампи арӯпанти ча на̄манти ча павуччати.

пан̃н̃аттибхедо

39. тато авасеса̄ пан̃н̃атти пана пан̃н̃а̄пийатта̄ пан̃н̃атти, пан̃н̃а̄панато пан̃н̃аттӣти ча дувидха̄ хоти.

40. катхам̣? там̣там̣бхӯтавипарин̣а̄ма̄ка̄рамупа̄да̄йа татха̄ татха̄ пан̃н̃атта̄ бхӯмипаббата̄дика̄, самбха̄расаннивеса̄ка̄рамупа̄да̄йа гехаратхасакат̣а̄дика̄, кхандхапан̃чакамупа̄да̄йа пурисапуггала̄дика̄, чанда̄ват̣т̣ана̄дикамупа̄да̄йа диса̄ка̄ла̄дика̄, асампхут̣т̣ха̄ка̄рамупа̄да̄йа кӯпагуха̄дика̄, там̣там̣бхӯтанимиттам̣ бха̄вана̄висесан̃ча упа̄да̄йа касин̣анимитта̄дика̄ чети евама̄диппабхеда̄ пана параматтхато авиджджама̄на̄пи аттхаччха̄йа̄ка̄рена читтуппа̄да̄нама̄рамман̣абхӯта̄ там̣ там̣ упа̄да̄йа упанидха̄йа ка̄ран̣ам̣ катва̄ татха̄ татха̄ парикаппийама̄на̄ сан̇кха̄йати саман̃н̃а̄йати вохарӣйати пан̃н̃а̄пӣйатӣти пан̃н̃аттӣти павуччати. айам̣ пан̃н̃атти пан̃н̃а̄пийатта̄ пан̃н̃атти на̄ма.

41. пан̃н̃а̄панато пан̃н̃атти пана на̄мана̄макамма̄дина̄мена паридӣпита̄, са̄ виджджама̄напан̃н̃атти авиджджама̄напан̃н̃атти, виджджама̄нена авиджджама̄напан̃н̃атти, авиджджама̄нена виджджама̄напан̃н̃атти, виджджама̄нена виджджама̄напан̃н̃атти, авиджджама̄нена авиджджама̄напан̃н̃атти чети чхаббидха̄ хоти.

42. таттха йада̄ пана параматтхато виджджама̄нам̣ рӯпаведана̄дим̣ ета̄йа пан̃н̃а̄пенти, тада̄йам̣ виджджама̄напан̃н̃атти. йада̄ пана параматтхато авиджджама̄нам̣ бхӯмипаббата̄дим̣ ета̄йа пан̃н̃а̄пенти, тада̄йам̣ авиджджама̄напан̃н̃аттӣти павуччати. убхиннам̣ пана вомиссакавасена сеса̄ йатха̄ккамам̣ чхал̣абхин̃н̃о, иттхисаддо, чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣, ра̄джапуттоти ча ведитабба̄.

43. вачӣгхоса̄нуса̄рена, сотавин̃н̃а̄н̣авӣтхийа̄.

паваттха̄нантаруппанна-манодва̄расса гочара̄.

аттха̄ йасса̄нуса̄рена, вин̃н̃а̄йанти тато парам̣;

са̄йам̣ пан̃н̃атти вин̃н̃еййа̄, локасан̇кетаниммита̄.

ити абхидхамматтхасан̇гахе паччайасан̇гахавибха̄го на̄ма

ат̣т̣хамо париччхедо.