5. вӣтхимуттапариччхедо
1. вӣтхичиттавасеневам̣, паваттийамудӣрито.
паваттисан̇гахо на̄ма, сандхийам̣ да̄ни вуччати.
2. чатассо бхӯмийо, чатуббидха̄ пат̣исандхи, чатта̄ри камма̄ни, чатудха̄ маран̣уппатти чети вӣтхимуттасан̇гахе чатта̄ри чатукка̄ни ведитабба̄ни.
бхӯмичатуккам̣
3. таттха апа̄йабхӯми ка̄масугатибхӯми рӯпа̄вачарабхӯми арӯпа̄вачарабхӯми чети чатассо бхӯмийо на̄ма.
4. та̄су нирайо тираччха̄найони петтивисайо асурака̄йо чети апа̄йабхӯми чатуббидха̄ хоти.
5. манусса̄ ча̄тумаха̄ра̄джика̄ та̄ватим̣са̄ йа̄ма̄ тусита̄ нимма̄нарати параниммитавасаваттӣ чети ка̄масугатибхӯми саттавидха̄ хоти.
6. са̄ пана̄йамека̄дасавидха̄пи ка̄ма̄вачарабхӯмиччева сан̇кхам̣ гаччхати.
7. брахмапа̄рисаджджа̄ брахмапурохита̄ маха̄брахма̄ чети пат̣хамаджджха̄набхӯми.
8. паритта̄бха̄ аппама̄н̣а̄бха̄ а̄бхассара̄ чети дутийаджджха̄набхӯми.
9. париттасубха̄ аппама̄н̣асубха̄ субхакин̣ха̄ чети татийаджджха̄набхӯми.
10. вехаппхала̄ асан̃н̃асатта̄ суддха̄ва̄са̄ чети чатуттхаджджха̄набхӯмӣти рӯпа̄вачарабхӯми сол̣асавидха̄ хоти.
11. авиха̄ атаппа̄ судасса̄ судассӣ аканит̣т̣ха̄ чети суддха̄ва̄сабхӯми пан̃чавидха̄ хоти.
12. а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанабхӯми вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанабхӯми а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанабхӯми невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанабхӯми чети арӯпабхӯми чатуббидха̄ хоти.
13. путхуджджана̄ на лаббханти, суддха̄ва̄сесу саббатха̄.
сота̄панна̄ ча сакада̄га̄мино ча̄пи пуггала̄.
14. арийа̄ нопалаббханти, асан̃н̃а̄па̄йабхӯмису.
сесат̣т̣ха̄несу лаббханти, арийа̄нарийа̄пи ча.
идаметтха бхӯмичатуккам̣.
пат̣исандхичатуккам̣
15. апа̄йапат̣исандхи ка̄масугатипат̣исандхи рӯпа̄вачарапат̣исандхи арӯпа̄вачарапат̣исандхи чети чатуббидха̄ пат̣исандхи на̄ма.
16. таттха акусалавипа̄копеккха̄сахагатасантӣран̣ам̣ апа̄йабхӯмийам̣ оккантиккхан̣е пат̣исандхи хутва̄ тато парам̣ бхаван̇гам̣ парийоса̄не чаванам̣ хутва̄ воччхиджджати, айамека̄па̄йапат̣исандхи на̄ма.
17. кусалавипа̄копеккха̄сахагатасантӣран̣ам̣ пана ка̄масугатийам̣ манусса̄нан̃чева джаччандха̄дӣнам̣ бхуммассита̄нан̃ча винипа̄тика̄сура̄нам̣ пат̣исандхибхаван̇гачутивасена паваттати.
18. маха̄випа̄ка̄ни пана ат̣т̣ха саббаттха̄пи ка̄масугатийам̣ пат̣исандхибхаван̇гачутивасена паваттанти.
19. има̄ нава ка̄масугатипат̣исандхийо на̄ма.
20. са̄ пана̄йам̣ дасавидха̄пи ка̄ма̄вачарапат̣исандхиччева сан̇кхам̣ гаччхати.
21. тесу чатуннам̣ апа̄йа̄нам̣ манусса̄нам̣ винипа̄тика̄сура̄нан̃ча а̄йуппама̄н̣аган̣ана̄йа нийамо наттхи.
22. ча̄тумаха̄ра̄джика̄нам̣ пана дева̄нам̣ дибба̄ни пан̃чавассасата̄ни а̄йуппама̄н̣ам̣, мануссаган̣ана̄йа навутивассасатасахассаппама̄н̣ам̣ хоти, тато чатуггун̣ам̣ та̄ватим̣са̄нам̣, тато чатуггун̣ам̣ йа̄ма̄нам̣, тато чатуггун̣ам̣ тусита̄нам̣, тато чатуггун̣ам̣ нимма̄наратӣнам̣, тато чатуггун̣ам̣ параниммитавасаваттӣнам̣.
23. навасатан̃чекавӣса-васса̄нам̣ кот̣ийо татха̄.
вассасатасахасса̄ни, сат̣т̣хи ча васаваттису.
24. пат̣хамаджджха̄навипа̄кам̣ пат̣хамаджджха̄набхӯмийам̣ пат̣исандхибхаван̇гачутивасена паваттати.
25. татха̄ дутийаджджха̄навипа̄кам̣ татийаджджха̄навипа̄кан̃ча дутийаджджха̄набхӯмийам̣.
26. чатуттхаджджха̄навипа̄кам̣ татийаджджха̄набхӯмийам̣.
27. пан̃чамаджджха̄навипа̄кам̣ чатуттхаджджха̄набхӯмийам̣.
28. асан̃н̃асатта̄нам̣ пана рӯпамева пат̣исандхи хоти. татха̄ тато парам̣ паваттийам̣ чаванака̄ле ча рӯпамева паваттитва̄ нируджджхати, има̄ чха рӯпа̄вачарапат̣исандхийо на̄ма.
29. тесу брахмапа̄рисаджджа̄нам̣ дева̄нам̣ каппасса татийо бха̄го а̄йуппама̄н̣ам̣.
30. брахмапурохита̄нам̣ упад̣д̣хакаппо.
31. маха̄брахма̄нам̣ еко каппо.
32. паритта̄бха̄нам̣ две каппа̄ни.
33. аппама̄н̣а̄бха̄нам̣ чатта̄рикаппа̄ни.
34. а̄бхассара̄нам̣ ат̣т̣ха каппа̄ни.
35. париттасубха̄нам̣ сол̣аса каппа̄ни.
36. аппама̄н̣асубха̄нам̣ дваттим̣са каппа̄ни.
37. субхакин̣ха̄нам̣ чатусат̣т̣хи каппа̄ни.
38. вехаппхала̄нам̣ асан̃н̃асатта̄нан̃ча пан̃чакаппасата̄ни.
39. авиха̄нам̣ каппасахасса̄ни.
40. атаппа̄нам̣ две каппасахасса̄ни.
41. судасса̄нам̣ чатта̄ри каппасахасса̄ни.
42. судассӣнам̣ ат̣т̣ха каппасахасса̄ни.
43. аканит̣т̣ха̄нам̣ сол̣аса каппасахасса̄ни.
44. пат̣хама̄руппа̄дивипа̄ка̄ни пат̣хама̄руппа̄дибхӯмӣсу йатха̄ккамам̣ пат̣исандхибхаван̇гачутивасена паваттанти. има̄ чатассо арӯпапат̣исандхийо на̄ма.
45. тесу пана а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣ вӣсатикаппасахасса̄ни а̄йуппама̄н̣ам̣.
46. вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣ чатта̄лӣсакаппасахасса̄ни.
47. а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣ сат̣т̣хикаппасахасса̄ни.
48. невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣ чатура̄сӣтикаппасахасса̄ни.
49. пат̣исандхи бхаван̇ган̃ча, татха̄ чаванама̄насам̣.
екамева татхевекависайан̃чекаджа̄тийам̣.
идаметтха пат̣исандхичатуккам̣.
каммачатуккам̣
50. джанакам̣ упаттхамбхакам̣ упапӣл̣акам̣ упагха̄такан̃чети киччавасена.
51. гарукам̣ а̄саннам̣ а̄чин̣н̣ам̣ кат̣атта̄камман̃чети па̄када̄напарийа̄йена.
52. дит̣т̣хадхаммаведанӣйам̣ упападжджаведанӣйам̣ апара̄парийаведанӣйам̣ ахосикамман̃чети па̄кака̄лавасена чатта̄ри камма̄ни на̄ма.
53. татха̄ акусалам̣ ка̄ма̄вачаракусалам̣ рӯпа̄вачаракусалам̣ арӯпа̄вачаракусалан̃чети па̄кат̣ха̄навасена.
54. таттха акусалам̣ ка̄йакаммам̣ вачӣкаммам̣ манокамман̃чети каммадва̄равасена тивидхам̣ хоти.
55. катхам̣? па̄н̣а̄типа̄то адинна̄да̄нам̣ ка̄месумиччха̄ча̄ро чети ка̄йавин̃н̃аттисан̇кха̄те ка̄йадва̄ре ба̄хуллавуттито ка̄йакаммам̣ на̄ма.
56. муса̄ва̄до писун̣ава̄ча̄ пхарусава̄ча̄ сампхаппала̄по чети вачӣвин̃н̃аттисан̇кха̄те вачӣдва̄ре ба̄хуллавуттито вачӣкаммам̣ на̄ма.
57. абхиджджха̄ бйа̄па̄до миччха̄дит̣т̣хи чети ан̃н̃атра̄пи вин̃н̃аттийа̄ манасмим̣йева ба̄хуллавуттито манокаммам̣ на̄ма.
58. тесу па̄н̣а̄типа̄то пхарусава̄ча̄ бйа̄па̄до ча досамӯлена джа̄йанти.
59. ка̄месумиччха̄ча̄ро абхиджджха̄ миччха̄дит̣т̣хи ча лобхамӯлена.
60. сеса̄ни чатта̄рипи двӣхи мӯлехи самбхаванти.
61. читтуппа̄давасена панетам̣ акусалам̣ саббатха̄пи два̄дасавидхам̣ хоти.
62. ка̄ма̄вачаракусалампи ка̄йадва̄ре паваттам̣ ка̄йакаммам̣, вачӣдва̄ре паваттам̣ вачӣкаммам̣, манодва̄ре паваттам̣ манокамман̃чети каммадва̄равасена тивидхам̣ хоти.
63. татха̄ да̄насӣлабха̄вана̄васена.
64. читтуппа̄давасена панетам̣ ат̣т̣хавидхам̣ хоти.
65. да̄насӣлабха̄вана̄пача̄йанавеййа̄ваччапаттида̄напатта̄нумоданадхаммассаванадхаммадесана̄ дит̣т̣хиджукаммавасена дасавидхам̣ хоти.
66. там̣ панетам̣ вӣсативидхампи ка̄ма̄вачаракаммамиччева сан̇кхам̣ гаччхати.
67. рӯпа̄вачаракусалам̣ пана манокаммамева, тан̃ча бха̄вана̄майам̣ аппана̄ппаттам̣, джха̄нан̇габхедена пан̃чавидхам̣ хоти.
68. татха̄ арӯпа̄вачаракусалан̃ча манокаммам̣, тампи бха̄вана̄майам̣ аппана̄ппаттам̣. а̄рамман̣абхедена чатуббидхам̣ хоти.
69. еттха̄кусалакаммамуддхаччарахитам̣ апа̄йабхӯмийам̣ пат̣исандхим̣ джанети, паваттийам̣ пана саббампи два̄дасавидхам̣ сатта̄кусалапа̄ка̄ни саббаттха̄пи ка̄малоке рӯпалоке ча йатха̄рахам̣ випаччати.
70. ка̄ма̄вачаракусалампи ка̄масугатийамева пат̣исандхим̣ джанети, татха̄ паваттийан̃ча маха̄випа̄ка̄ни, ахетукавипа̄ка̄ни пана ат̣т̣хапи саббаттха̄пи ка̄малоке рӯпалоке ча йатха̄рахам̣ випаччати.
71. таттха̄пи тихетукамуккат̣т̣хам̣ кусалам̣ тихетукам̣ пат̣исандхим̣ датва̄ паватте сол̣аса випа̄ка̄ни випаччати.
72. тихетукамомакам̣ двихетукамуккат̣т̣хан̃ча кусалам̣ двихетукам̣ пат̣исандхим̣ датва̄ паватте тихетукарахита̄ни два̄даса випа̄ка̄ни випаччати.
73. двихетукамомакам̣ пана кусалам̣ ахетукамева пат̣исандхим̣ дети, паватте ча ахетукавипа̄ка̄нева випаччати.
74. асан̇кха̄рам̣ сасан̇кха̄ра-випа̄ка̄ни на паччати.
сасан̇кха̄рамасан̇кха̄ра-випа̄ка̄нӣти кечана.
тесам̣ два̄даса па̄ка̄ни, даса̄т̣т̣ха ча йатха̄ккамам̣;
йатха̄вутта̄нуса̄рена йатха̄самбхавамуддисе.
75. рӯпа̄вачаракусалам̣ пана пат̣хамаджджха̄нам̣ париттам̣ бха̄ветва̄ брахмапа̄рисаджджесу уппаджджати.
76. тадева маджджхимам̣ бха̄ветва̄ брахмапурохитесу.
77. пан̣ӣтам̣ бха̄ветва̄ маха̄брахмесу.
78. татха̄ дутийаджджха̄нам̣ татийаджджха̄нан̃ча париттам̣ бха̄ветва̄ паритта̄бхесу.
79. маджджхимам̣ бха̄ветва̄ аппама̄н̣а̄бхесу.
80. пан̣ӣтам̣ бха̄ветва̄ а̄бхассаресу.
81. чатуттхаджджха̄нам̣ париттам̣ бха̄ветва̄ париттасубхесу.
82. маджджхимам̣ бха̄ветва̄ аппама̄н̣асубхесу.
83. пан̣ӣтам̣ бха̄ветва̄ субхакин̣хесу.
84. пан̃чамаджджха̄нам̣ бха̄ветва̄ вехаппхалесу.
85. тадева сан̃н̃а̄вира̄гам̣ бха̄ветва̄ асан̃н̃асаттесу.
86. ана̄га̄мино пана суддха̄ва̄сесу уппаджджанти.
87. арӯпа̄вачаракусалан̃ча йатха̄ккамам̣ бха̄ветва̄ а̄руппесу уппаджджантӣти.
88. иттхам̣ махаггатам̣ пун̃н̃ам̣, йатха̄бхӯмиваваттхитам̣.
джанети садисам̣ па̄кам̣, пат̣исандхипаваттийам̣.
идаметтха каммачатуккам̣.
чутипат̣исандхиккамо
89. а̄йуккхайена каммаккхайена убхайаккхайена упаччхедакакаммуна̄ чети чатудха̄ маран̣уппатти на̄ма.
90. татха̄ ча маранта̄нам̣ пана маран̣ака̄ле йатха̄рахам̣ абхимукхӣбхӯтам̣ бхавантаре пат̣исандхиджанакам̣ каммам̣ ва̄, там̣каммакаран̣ака̄ле рӯпа̄дикамупаладдхапуббамупакаран̣абхӯтан̃ча камманимиттам̣ ва̄, анантарамуппаджджама̄набхаве упалабхитаббамупабхогабхӯтан̃ча гатинимиттам̣ ва̄ каммабалена чханнам̣ два̄ра̄нам̣ ан̃н̃атарасмим̣ паччупат̣т̣ха̄ти, тато парам̣ тамева татхопат̣т̣хитам̣ а̄рамман̣ам̣ а̄раббха випаччама̄накакамма̄нурӯпам̣ парисуддхам̣ упаккилит̣т̣хам̣ ва̄ упалабхитаббабхава̄нурӯпам̣ таттхон̣атам̣ва читтасанта̄нам̣ абхин̣хам̣ паваттати ба̄хуллена, тамева ва̄ пана джанакабхӯтам̣ каммам̣ абхинавакаран̣авасена два̄раппаттам̣ хоти.
91. пачча̄саннамаран̣асса тасса вӣтхичитта̄васа̄не бхаван̇гаккхайе ва̄ чаванавасена паччуппаннабхавапарийоса̄набхӯтам̣ чутичиттам̣ уппаджджитва̄ нируджджхати, тасмим̣ нируддха̄васа̄не тасса̄нантарамева татха̄гахитам̣ а̄рамман̣ам̣ а̄раббха саваттхукам̣ аваттхукамева ва̄ йатха̄рахам̣ авиджджа̄нусайапариккхиттена тан̣ха̄нусайамӯлакена сан̇кха̄рена джанийама̄нам̣ сампайуттехи париггайхама̄нам̣ сахаджа̄та̄намадхит̣т̣ха̄набха̄вена пуббан̇гамабхӯтам̣ бхавантарапат̣исандха̄навасена пат̣исандхисан̇кха̄там̣ ма̄насам̣ уппаджджама̄намева патит̣т̣ха̄ти бхавантаре.
92. маран̣а̄саннавӣтхийам̣ панеттха мандаппаватта̄ни пан̃чева джавана̄ни па̄т̣икан̇кхитабба̄ни, тасма̄ йади паччуппанна̄рамман̣есу а̄па̄тхагатесу дхарантесвева маран̣ам̣ хоти, тада̄ пат̣исандхибхаван̇га̄нампи паччуппанна̄рамман̣ата̄ лаббхатӣти катва̄ ка̄ма̄вачарапат̣исандхийа̄ чхадва̄раггахитам̣ камманимиттам̣ гатинимиттан̃ча паччуппаннаматӣта̄рамман̣ам̣ упалаббхати, каммам̣ пана атӣтамева, тан̃ча манодва̄раггахитам̣, та̄ни пана сабба̄нипи париттадхаммабхӯта̄нева̄рамман̣а̄ни.
93. рӯпа̄вачарапат̣исандхийа̄ пана пан̃н̃аттибхӯтам̣ камманимиттамева̄рамман̣ам̣ хоти.
94. татха̄ арӯпапат̣исандхийа̄ ча махаггатабхӯтам̣ пан̃н̃аттибхӯтан̃ча камманимиттамева йатха̄рахама̄рамман̣ам̣ хоти.
95. асан̃н̃асатта̄нам̣ пана джӣвитанавакамева пат̣исандхибха̄вена патит̣т̣ха̄ти, тасма̄ те рӯпапат̣исандхика̄ на̄ма.
96. арӯпа̄ арӯпапат̣исандхика̄.
97. сеса̄ рӯпа̄рӯпапат̣исандхика̄.
98. а̄руппачутийа̄ хонти, хет̣т̣хима̄руппаваджджита̄.
парама̄руппасандхӣ ча, татха̄ ка̄матихетука̄.
рӯпа̄вачарачутийа̄, ахетурахита̄ сийум̣;
сабба̄ ка̄матихетумха̄, ка̄месвева панетара̄.
айаметтха чутипат̣исандхиккамо.
99. иччевам̣ гахитапат̣исандхика̄нам̣ пана пат̣исандхиниродха̄нантарато пабхути тамева̄рамман̣ама̄раббха тадева читтам̣ йа̄ва чутичиттуппа̄да̄ асати вӣтхичиттуппа̄де бхавасса ан̇габха̄вена бхаван̇гасантатисан̇кха̄там̣ ма̄насам̣ аббоччхиннам̣ надӣсото вийа паваттати.
100. парийоса̄не ча чаванавасена чутичиттам̣ хутва̄ нируджджхати.
101. тато паран̃ча пат̣исандха̄дайо ратхачаккамива йатха̄ккамам̣ ева париваттанта̄ паваттанти.
102. пат̣исандхибхаван̇гавӣтхийо, чутичеха татха̄ бхавантаре.
пуна сандхи бхаван̇гамиччайам̣, париваттати читтасантати.
пат̣исан̇кха̄йапанетамаддхувам̣, адхигантва̄ падамаччутам̣ будха̄;
сусамуччхиннасинехабандхана̄, самамессанти чира̄йа суббата̄.
ити абхидхамматтхасан̇гахе вӣтхимуттасан̇гахавибха̄го на̄ма
пан̃чамо париччхедо.