6. рӯпапариччхедо

1. етта̄вата̄ вибхатта̄ хи, саппабхедаппаваттика̄.

читтачетасика̄ дхамма̄, рӯпам̣ да̄ни павуччати.

2. самуддеса̄ вибха̄га̄ ча, самут̣т̣ха̄на̄ кала̄пато.

паваттиккамато чети, пан̃чадха̄ таттха сан̇гахо.

рӯпасамуддесо

3. чатта̄ри маха̄бхӯта̄ни, чатуннан̃ча маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йарӯпанти дувидхампетам̣ рӯпам̣ ека̄дасавидхена сан̇гахам̣ гаччхати.

4. катхам̣? патхавӣдха̄ту а̄подха̄ту теджодха̄ту ва̄йодха̄ту бхӯтарӯпам̣ на̄ма.

5. чаккху сотам̣ гха̄нам̣ дживха̄ ка̄йо паса̄дарӯпам̣ на̄ма.

6. рӯпам̣ саддо гандхо расо а̄подха̄тувиваджджитам̣ бхӯтаттайасан̇кха̄там̣ пхот̣т̣хаббам̣ гочарарӯпам̣ на̄ма.

7. иттхаттам̣ пурисаттам̣ бха̄варӯпам̣ на̄ма.

8. хадайаваттху хадайарӯпам̣ на̄ма.

9. джӣвитиндрийам̣ джӣвитарӯпам̣ на̄ма.

10. кабал̣ӣка̄ро а̄ха̄ро а̄ха̄рарӯпам̣ на̄ма.

11. ити ча ат̣т̣ха̄расавидхампетам̣ рӯпам̣ сабха̄варӯпам̣ салаккхан̣арӯпам̣ ниппханнарӯпам̣ рӯпарӯпам̣ саммасанарӯпанти ча сан̇гахам̣ гаччхати.

12. а̄ка̄садха̄ту париччхедарӯпам̣ на̄ма.

13. ка̄йавин̃н̃атти вачӣвин̃н̃атти вин̃н̃аттирӯпам̣ на̄ма.

14. рӯпасса лахута̄ мудута̄ камман̃н̃ата̄ вин̃н̃аттидвайам̣ вика̄рарӯпам̣ на̄ма.

15. рӯпасса упачайо сантати джарата̄ аниччата̄ лаккхан̣арӯпам̣ на̄ма.

16. джа̄тирӯпамева панеттха упачайасантатина̄мена павуччатӣти ека̄дасавидхампетам̣ рӯпам̣ ат̣т̣хавӣсативидхам̣ хоти сарӯпавасена.

17. катхам̣ –

бхӯтаппаса̄дависайа̄, бха̄во хадайамиччапи;

джӣвита̄ха̄рарӯпехи, ат̣т̣ха̄расавидхам̣ татха̄.

париччхедо ча вин̃н̃атти, вика̄ро лаккхан̣анти ча;

аниппханна̄ даса чети, ат̣т̣хавӣсавидхам̣ бхаве.

айаметтха рӯпасамуддесо.

рӯпавибха̄го

18. саббан̃ча панетам̣ рӯпам̣ ахетукам̣ саппаччайам̣ са̄савам̣ сан̇кхатам̣ локийам̣ ка̄ма̄вачарам̣ ана̄рамман̣ам̣ аппаха̄таббамева̄ти екавидхампи аджджхаттикаба̄хира̄дивасена бахудха̄ бхедам̣ гаччхати.

19. катхам̣? паса̄дасан̇кха̄там̣ пан̃чавидхампи аджджхаттикарӯпам̣ на̄ма, итарам̣ ба̄хирарӯпам̣.

20. паса̄дахадайасан̇кха̄там̣ чхаббидхампи ваттхурӯпам̣ на̄ма, итарам̣ аваттхурӯпам̣.

21. паса̄давин̃н̃аттисан̇кха̄там̣ саттавидхампи два̄рарӯпам̣ на̄ма, итарам̣ адва̄рарӯпам̣.

22. паса̄дабха̄ваджӣвитасан̇кха̄там̣ ат̣т̣хавидхампи индрийарӯпам̣ на̄ма, итарам̣ аниндрийарӯпам̣.

23. паса̄дависайасан̇кха̄там̣ два̄дасавидхампи ол̣а̄рикарӯпам̣ сантикерӯпам̣, саппат̣игхарӯпан̃ча, итарам̣ сукхумарӯпам̣ дӯрерӯпам̣ аппат̣игхарӯпан̃ча.

24. каммаджам̣ упа̄диннарӯпам̣, итарам̣ анупа̄диннарӯпам̣.

25. рӯпа̄йатанам̣ санидассанарӯпам̣, итарам̣ анидассанарӯпам̣.

26. чаккха̄дидвайам̣ асампаттавасена, гха̄на̄диттайам̣ сампаттавасена̄ти пан̃чавидхампи гочарагга̄хикарӯпам̣, итарам̣ агочарагга̄хикарӯпам̣.

27. ван̣н̣о гандхо расо оджа̄ бхӯтачатуккан̃чети ат̣т̣хавидхампи авиниббхогарӯпам̣, итарам̣ виниббхогарӯпам̣.

28. иччевамат̣т̣хавӣсати-видхампи ча вичаккхан̣а̄.

аджджхаттика̄дибхедена, вибхаджанти йатха̄рахам̣.

айаметтха рӯпавибха̄го.

рӯпасамут̣т̣ха̄нанайо

29. каммам̣ читтам̣ уту а̄ха̄ро чети чатта̄ри рӯпасамут̣т̣ха̄на̄ни на̄ма.

30. таттха ка̄ма̄вачарам̣ рӯпа̄вачаран̃чети пан̃чавӣсативидхампи кусала̄кусалакаммамабхисан̇кхатам̣ аджджхаттикасанта̄не каммасамут̣т̣ха̄нарӯпам̣ пат̣исандхимупа̄да̄йа кхан̣е кхан̣е самут̣т̣ха̄пети.

31. арӯпавипа̄кадвипан̃чавин̃н̃а̄н̣аваджджитам̣ пан̃часаттативидхампи читтам̣ читтасамут̣т̣ха̄нарӯпам̣ пат̣хамабхаван̇гамупа̄да̄йа джа̄йантамева самут̣т̣ха̄пети.

32. таттха аппана̄джаванам̣ ирийа̄патхампи санна̄мети.

33. вот̣т̣хаббанака̄ма̄вачараджавана̄бхин̃н̃а̄ пана вин̃н̃аттимпи самут̣т̣ха̄пенти.

34. соманассаджавана̄ни панеттха тераса хасанампи джаненти.

35. сӣтун̣хотусаман̃н̃а̄та̄ теджодха̄ту т̣хитиппатта̄ва утусамут̣т̣ха̄нарӯпам̣ аджджхаттан̃ча бахиддха̄ ча йатха̄рахам̣ самут̣т̣ха̄пети.

36. оджа̄сан̇кха̄то а̄ха̄ро а̄ха̄расамут̣т̣ха̄нарӯпам̣ аджджхохаран̣ака̄ле т̣ха̄наппаттова самут̣т̣ха̄пети.

37. таттха хадайаиндрийарӯпа̄ни каммаджа̄нева.

38. вин̃н̃аттидвайам̣ читтаджамева.

39. саддо читтотуджо.

40. лахута̄диттайам̣ утучитта̄ха̄рехи самбхоти.

41. авиниббхогарӯпа̄ни чева а̄ка̄садха̄ту ча. чатӯхи самбхӯта̄ни.

42. лаккхан̣арӯпа̄ни на куточи джа̄йанти.

43. ат̣т̣ха̄раса паннараса, тераса два̄даса̄ти ча.

каммачиттотука̄ха̄ра-джа̄ни хонти йатха̄ккамам̣.

44. джа̄йама̄на̄дирӯпа̄нам̣, сабха̄ватта̄ хи кевалам̣.

лаккхан̣а̄ни на джа̄йанти, кехичӣти пака̄ситам̣.

айаметтха рӯпасамут̣т̣ха̄нанайо.

кала̄пайоджана̄

45. екуппа̄да̄ еканиродха̄ еканиссайа̄ сахавуттино екавӣсати рӯпакала̄па̄ на̄ма.

46. таттха джӣвитам̣ авиниббхогарӯпан̃ча чаккхуна̄ саха чаккхудасаканти павуччати. татха̄ сота̄дӣхи саддхим̣ сотадасакам̣ гха̄надасакам̣ дживха̄дасакам̣ ка̄йадасакам̣ иттхибха̄вадасакам̣ пумбха̄вадасакам̣ ваттхудасакан̃чети йатха̄ккамам̣ йоджетаббам̣. авиниббхогарӯпамева джӣвитена саха джӣвитанаваканти павуччати. име нава каммасамут̣т̣ха̄накала̄па̄.

47. авиниббхогарӯпам̣ пана суддхат̣т̣хакам̣, тадева ка̄йавин̃н̃аттийа̄ саха ка̄йавин̃н̃аттинавакам̣, вачӣвин̃н̃аттисаддехи саха вачӣвин̃н̃аттидасакам̣, лахута̄дӣхи саддхим̣ лахута̄дека̄дасакам̣, ка̄йавин̃н̃аттилахута̄дидва̄дасакам̣, вачӣвин̃н̃аттисаддалахута̄дитерасакан̃чети чха читтасамут̣т̣ха̄накала̄па̄.

48. суддхат̣т̣хакам̣ садданавакам̣ лахута̄дека̄дасакам̣ саддалахута̄дидва̄дасакан̃чети чатта̄ро утусамут̣т̣ха̄накала̄па̄.

49. суддхат̣т̣хакам̣ лахута̄дека̄дасакан̃чети двеа̄ха̄расамут̣т̣ха̄накала̄па̄.

50. таттха суддхат̣т̣хакам̣ садданавакан̃чети две утусамут̣т̣ха̄накала̄па̄ бахиддха̄пи лаббханти, авасеса̄ пана саббепи аджджхаттикамева̄ти.

51. каммачиттотука̄ха̄ра-самут̣т̣ха̄на̄ йатха̄ккамам̣.

нава чха чатуро двети, кала̄па̄ екавӣсати.

кала̄па̄нам̣ париччхеда-лаккхан̣атта̄ вичаккхан̣а̄;

на кала̄пан̇гамичча̄ху, а̄ка̄сам̣ лаккхан̣а̄ни ча.

айаметтха кала̄пайоджана̄.

рӯпапаваттиккамо

52. сабба̄нипи панета̄ни рӯпа̄ни ка̄малоке йатха̄рахам̣ анӯна̄ни паваттийам̣ упалаббханти.

53. пат̣исандхийам̣ пана сам̣седаджа̄нан̃чева опапа̄тика̄нан̃ча чаккхусотагха̄надживха̄ка̄йабха̄ваваттхудасакасан̇кха̄та̄ни сатта дасака̄ни па̄тубхаванти уккат̣т̣хавасена, омакавасена пана чаккхусотагха̄набха̄вадасака̄ни када̄чипи на лаббханти, тасма̄ тесам̣ васена кала̄паха̄ни ведитабба̄.

54. габбхасеййакасатта̄нам̣ пана ка̄йабха̄ваваттхудасакасан̇кха̄та̄ни тӣн̣и дасака̄ни па̄тубхаванти, таттха̄пи бха̄вадасакам̣ када̄чи на лаббхати, тато парам̣ паваттика̄ле камена чаккхудасака̄дӣни ча па̄тубхаванти.

55. иччевам̣ пат̣исандхимупа̄да̄йа каммасамут̣т̣ха̄на̄, дутийачиттамупа̄да̄йа читтасамут̣т̣ха̄на̄, т̣хитика̄ламупа̄да̄йа утусамут̣т̣ха̄на̄, оджа̄пхаран̣амупа̄да̄йа а̄ха̄расамут̣т̣ха̄на̄ чети чатусамут̣т̣ха̄нарӯпакала̄пасантати ка̄малоке дӣпаджа̄ла̄ вийа, надӣсото вийа ча йа̄вата̄йукамаббоччхинна̄ паваттати.

56. маран̣ака̄ле пана чутичиттопарисаттарасамачиттасса т̣хитика̄ламупа̄да̄йа каммаджарӯпа̄ни на уппаджджанти, пуретарамуппанна̄ни ча каммаджарӯпа̄ни чутичиттасамака̄ламева паваттитва̄ нируджджханти, тато парам̣ читтаджа̄ха̄раджарӯпан̃ча воччхиджджати, тато парам̣ утусамут̣т̣ха̄нарӯпапарампара̄ йа̄ва матакал̣еварасан̇кха̄та̄ паваттанти.

57. иччевам̣ матасатта̄нам̣, пунадева бхавантаре.

пат̣исандхимупа̄да̄йа, татха̄ рӯпам̣ паваттати.

58. рӯпалоке пана гха̄надживха̄ка̄йабха̄вадасака̄ни ча а̄ха̄раджакала̄па̄ни ча на лаббханти, тасма̄ тесам̣ пат̣исандхика̄ле чаккхусотаваттхувасена тӣн̣и дасака̄ни джӣвитанавакан̃чети чатта̄ро каммасамут̣т̣ха̄накала̄па̄, паваттийам̣ читтотусамут̣т̣ха̄на̄ ча лаббханти.

59. асан̃н̃асатта̄нам̣ пана чаккхусотаваттхусадда̄пи на лаббханти, татха̄ сабба̄нипи читтаджарӯпа̄ни, тасма̄ тесам̣ пат̣исандхика̄ле джӣвитанавакамева, паваттийан̃ча саддаваджджитам̣ утусамут̣т̣ха̄нарӯпам̣ атириччхати.

60. иччевам̣ ка̄марӯпа̄сан̃н̃ӣсан̇кха̄тесу тӣсу т̣ха̄несу пат̣исандхипаваттивасена дувидха̄ рӯпаппаватти ведитабба̄.

61. ат̣т̣хавӣсати ка̄месу, хонти тевӣса рӯпису.

саттарасева сан̃н̃ӣнам̣, арӯпе наттхи кин̃чипи.

саддо вика̄ро джарата̄, маран̣ан̃чопапаттийам̣;

на лаббханти паватте ту, на кин̃чипи на лаббхати.

айаметтха рӯпапаваттиккамо.

нибба̄набхедо

62. нибба̄нам̣ пана локуттарасан̇кха̄там̣ чатумагган̃а̄н̣ена саччхика̄таббам̣ маггапхала̄нама̄рамман̣абхӯтам̣ ва̄насан̇кха̄та̄йа тан̣ха̄йа никкхантатта̄ нибба̄нанти павуччати.

63. тадетам̣ сабха̄вато екавидхампи саупа̄дисесанибба̄надха̄ту анупа̄дисесанибба̄надха̄ту чети дувидхам̣ хоти ка̄ран̣апарийа̄йена.

64. татха̄ сун̃н̃атам̣ анимиттам̣ аппан̣ихитан̃чети тивидхам̣ хоти а̄ка̄рабхедена.

65. падамаччутамаччантам̣, асан̇кхатамануттарам̣.

нибба̄намити бха̄санти, ва̄намутта̄ махесайо.

ити читтам̣ четасикам̣, рӯпам̣ нибба̄намиччапи;

параматтхам̣ пака̄сенти, чатудха̄ва татха̄гата̄.

ити абхидхамматтхасан̇гахе рӯпасан̇гахавибха̄го на̄ма

чхат̣т̣хо париччхедо.