4. сукхиндрийавагго

1. суддхикасуттам̣

501. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? сукхиндрийам̣, дуккхиндрийам̣, соманассиндрийам̣, доманассиндрийам̣, упеккхиндрийам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃чиндрийа̄нӣ’’ти. пат̣хамам̣.

2. сота̄паннасуттам̣

502. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? сукхиндрийам̣, дуккхиндрийам̣, соманассиндрийам̣, доманассиндрийам̣, упеккхиндрийам̣. йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако имесам̣ пан̃чаннам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти – айам̣ вуччати, бхиккхаве, арийаса̄вако сота̄панно авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о’’ти. дутийам̣.

3. арахантасуттам̣

503. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? сукхиндрийам̣, дуккхиндрийам̣, соманассиндрийам̣, доманассиндрийам̣, упеккхиндрийам̣. йато кхо, бхиккхаве, бхиккху имесам̣ пан̃чаннам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ видитва̄ анупа̄да̄вимутто хоти – айам̣ вуччати, бхиккхаве, бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто’’ти. татийам̣.

4. пат̣хамасаман̣абра̄хман̣асуттам̣

504. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? сукхиндрийам̣, дуккхиндрийам̣, соманассиндрийам̣, доманассиндрийам̣, упеккхиндрийам̣. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ имесам̣ пан̃чаннам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄нанти, на ме те, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ саман̣есу ва̄ саман̣асаммата̄ бра̄хман̣есу ва̄ бра̄хман̣асаммата̄, на ча панете а̄йасманто са̄ман̃н̃аттхам̣ ва̄ брахман̃н̃аттхам̣ ва̄ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихаранти.

‘‘йе ча кхо кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ имесам̣ пан̃чаннам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ паджа̄нанти, те кхо ме, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ саман̣есу чева саман̣асаммата̄ бра̄хман̣есу ча бра̄хман̣асаммата̄, те ча пана̄йасманто са̄ман̃н̃аттхан̃ча брахман̃н̃аттхан̃ча дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарантӣ’’ти. чатуттхам̣.

5. дутийасаман̣абра̄хман̣асуттам̣

505. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? сукхиндрийам̣, дуккхиндрийам̣, соманассиндрийам̣, доманассиндрийам̣, упеккхиндрийам̣. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ сукхиндрийам̣ наппаджа̄нанти, сукхиндрийасамудайам̣ наппаджа̄нанти, сукхиндрийаниродхам̣ наппаджа̄нанти, сукхиндрийаниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ наппаджа̄нанти; дуккхиндрийам̣ наппаджа̄нанти…пе… соманассиндрийам̣ наппаджа̄нанти…пе… доманассиндрийам̣ наппаджа̄нанти …пе… упеккхиндрийам̣ наппаджа̄нанти, упеккхиндрийасамудайам̣ наппаджа̄нанти, упеккхиндрийаниродхам̣ наппаджа̄нанти, упеккхиндрийаниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ наппаджа̄нанти; на ме те, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ саман̣есу ва̄ саман̣асаммата̄ бра̄хман̣есу ва̄ бра̄хман̣асаммата̄, на ча панете а̄йасманто са̄ман̃н̃аттхам̣ ва̄ брахман̃н̃аттхам̣ ва̄ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихаранти.

‘‘йе ча кхо кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ сукхиндрийам̣ паджа̄нанти, сукхиндрийасамудайам̣ паджа̄нанти, сукхиндрийаниродхам̣ паджа̄нанти, сукхиндрийаниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄нанти; дуккхиндрийам̣ паджа̄нанти…пе… соманассиндрийам̣ паджа̄нанти… доманассиндрийам̣ паджа̄нанти… упеккхиндрийам̣ паджа̄нанти, упеккхиндрийасамудайам̣ паджа̄нанти, упеккхиндрийаниродхам̣ паджа̄нанти, упеккхиндрийаниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄нанти, те ча кхо ме, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ саман̣есу чева саман̣асаммата̄ бра̄хман̣есу ча бра̄хман̣асаммата̄, те ча пана̄йасманто са̄ман̃н̃аттхан̃ча брахман̃н̃аттхан̃ча дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарантӣ’’ти. пан̃чамам̣.

6. пат̣хамавибхан̇гасуттам̣

506. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? сукхиндрийам̣, дуккхиндрийам̣, соманассиндрийам̣, доманассиндрийам̣, упеккхиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, сукхиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, ка̄йикам̣ сукхам̣, ка̄йикам̣ са̄там̣, ка̄йасампхассаджам̣ сукхам̣ са̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, сукхиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дуккхиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, ка̄йикам̣ дуккхам̣, ка̄йикам̣ аса̄там̣, ка̄йасампхассаджам̣ дуккхам̣ аса̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дуккхиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, соманассиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, четасикам̣ сукхам̣, четасикам̣ са̄там̣, маносампхассаджам̣ сукхам̣ са̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, соманассиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, доманассиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, четасикам̣ дуккхам̣, четасикам̣ аса̄там̣, маносампхассаджам̣ дуккхам̣ аса̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, доманассиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, упеккхиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, ка̄йикам̣ ва̄ четасикам̣ ва̄ неваса̄там̣ на̄са̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, упеккхиндрийам̣. има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃чиндрийа̄нӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. дутийавибхан̇гасуттам̣

507. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? сукхиндрийам̣, дуккхиндрийам̣, соманассиндрийам̣, доманассиндрийам̣, упеккхиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, сукхиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, ка̄йикам̣ сукхам̣, ка̄йикам̣ са̄там̣, ка̄йасампхассаджам̣ сукхам̣ са̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, сукхиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дуккхиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, ка̄йикам̣ дуккхам̣, ка̄йикам̣ аса̄там̣, ка̄йасампхассаджам̣ дуккхам̣ аса̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дуккхиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, соманассиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, четасикам̣ сукхам̣, четасикам̣ са̄там̣, маносампхассаджам̣ сукхам̣ са̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, соманассиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, доманассиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, четасикам̣ дуккхам̣, четасикам̣ аса̄там̣, маносампхассаджам̣ дуккхам̣ аса̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, доманассиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, упеккхиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, ка̄йикам̣ ва̄ четасикам̣ ва̄ неваса̄там̣ на̄са̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, упеккхиндрийам̣.

‘‘татра, бхиккхаве, йан̃ча сукхиндрийам̣ йан̃ча соманассиндрийам̣, сукха̄ са̄ ведана̄ дат̣т̣хабба̄. татра, бхиккхаве, йан̃ча дуккхиндрийам̣ йан̃ча доманассиндрийам̣, дуккха̄ са̄ ведана̄ дат̣т̣хабба̄. татра, бхиккхаве, йадидам̣ упеккхиндрийам̣, адуккхамасукха̄ са̄ ведана̄ дат̣т̣хабба̄. има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃чиндрийа̄нӣ’’ти. саттамам̣.

8. татийавибхан̇гасуттам̣

508. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? сукхиндрийам̣, дуккхиндрийам̣, соманассиндрийам̣, доманассиндрийам̣, упеккхиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, сукхиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, ка̄йикам̣ сукхам̣, ка̄йикам̣ са̄там̣, ка̄йасампхассаджам̣ сукхам̣ са̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, сукхиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, дуккхиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, ка̄йикам̣ дуккхам̣, ка̄йикам̣ аса̄там̣, ка̄йасампхассаджам̣ дуккхам̣ аса̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, дуккхиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, соманассиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, четасикам̣ сукхам̣, четасикам̣ са̄там̣, маносампхассаджам̣ сукхам̣ са̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, соманассиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, доманассиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, четасикам̣ дуккхам̣, четасикам̣ аса̄там̣, маносампхассаджам̣ дуккхам̣ аса̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, доманассиндрийам̣.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, упеккхиндрийам̣? йам̣ кхо, бхиккхаве, ка̄йикам̣ ва̄ четасикам̣ ва̄ нева са̄там̣ на̄са̄там̣ ведайитам̣ – идам̣ вуччати, бхиккхаве, упеккхиндрийам̣.

‘‘татра, бхиккхаве, йан̃ча сукхиндрийам̣ йан̃ча соманассиндрийам̣, сукха̄ са̄ ведана̄ дат̣т̣хабба̄. татра, бхиккхаве, йан̃ча дуккхиндрийам̣ йан̃ча доманассиндрийам̣, дуккха̄ са̄ ведана̄ дат̣т̣хабба̄. татра, бхиккхаве, йадидам̣ упеккхиндрийам̣, адуккхамасукха̄ са̄ ведана̄ дат̣т̣хабба̄. ити кхо, бхиккхаве, има̄ни пан̃чиндрийа̄ни пан̃ча хутва̄ тӣн̣и хонти, тӣн̣и хутва̄ пан̃ча хонти парийа̄йена̄’’ти. ат̣т̣хамам̣.

9. кат̣т̣хопамасуттам̣

509. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? сукхиндрийам̣, дуккхиндрийам̣, соманассиндрийам̣, доманассиндрийам̣, упеккхиндрийам̣. сукхаведанийам̣, бхиккхаве, пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати сукхиндрийам̣. со сукхитова сама̄но ‘сукхитосмӣ’ти паджа̄на̄ти. тассева сукхаведанийасса пхассасса ниродха̄ ‘йам̣ таджджам̣ ведайитам̣ сукхаведанийам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппаннам̣ сукхиндрийам̣ там̣ нируджджхати, там̣ вӯпасамматӣ’ти паджа̄на̄ти’’.

‘‘дуккхаведанийам̣, бхиккхаве, пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати дуккхиндрийам̣. со дуккхитова сама̄но ‘дуккхитосмӣ’ти паджа̄на̄ти. тассева дуккхаведанийасса пхассасса ниродха̄ ‘йам̣ таджджам̣ ведайитам̣ дуккхаведанийам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппаннам̣ дуккхиндрийам̣ там̣ нируджджхати, там̣ вӯпасамматӣ’ти паджа̄на̄ти’’.

‘‘соманассаведанийам̣, бхиккхаве, пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати соманассиндрийам̣. со суманова сама̄но ‘суманосмӣ’ти паджа̄на̄ти. тассева соманассаведанийасса пхассасса ниродха̄ ‘йам̣ таджджам̣ ведайитам̣ соманассаведанийам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппаннам̣ соманассиндрийам̣ там̣ нируджджхати, там̣ вӯпасамматӣ’ти паджа̄на̄ти’’.

‘‘доманассаведанийам̣, бхиккхаве, пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати доманассиндрийам̣. со думманова сама̄но ‘думманосмӣ’ти паджа̄на̄ти. тассева доманассаведанийасса пхассасса ниродха̄ ‘йам̣ таджджам̣ ведайитам̣ доманассаведанийам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппаннам̣ доманассиндрийам̣ там̣ нируджджхати, там̣ вӯпасамматӣ’ти паджа̄на̄ти’’.

‘‘упеккха̄веданийам̣, бхиккхаве, пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати упеккхиндрийам̣. со упеккхакова сама̄но ‘упеккхакосмӣ’ти паджа̄на̄ти. тассева упеккха̄веданийасса пхассасса ниродха̄ ‘йам̣ таджджам̣ ведайитам̣ упеккха̄веданийам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппаннам̣ упеккхиндрийам̣ там̣ нируджджхати, там̣ вӯпасамматӣ’ти паджа̄на̄ти’’.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, двиннам̣ кат̣т̣ха̄нам̣ сан̇гхат̣т̣анасамодха̄на̄ [сам̣гхат̣т̣ана̄самодха̄на̄ (пӣ. ка.), сам̣гхат̣анасамодха̄на̄ (сйа̄. кам̣.)] усма̄ джа̄йати, теджо абхиниббаттати; тесам̣йева кат̣т̣ха̄нам̣ на̄на̄бха̄ва̄виниккхепа̄ йа̄ [на̄на̄бха̄ваниккхепа̄ (сйа̄. кам̣. пӣ. ка.)] таджджа̄ усма̄ са̄ нируджджхати са̄ вӯпасаммати; евамева кхо, бхиккхаве, сукхаведанийам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати сукхиндрийам̣. со сукхитова сама̄но ‘сукхитосмӣ’ти паджа̄на̄ти. тассева сукхаведанийасса пхассасса ниродха̄ ‘йам̣ таджджам̣ ведайитам̣ сукхаведанийам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати сукхиндрийам̣ там̣ нируджджхати, там̣ вӯпасамматӣ’ти паджа̄на̄ти’’.

‘‘дуккхаведанийам̣, бхиккхаве, пхассам̣ пат̣ичча…пе… соманассаведанийам̣, бхиккхаве, пхассам̣ пат̣ичча…пе… доманассаведанийам̣, бхиккхаве, пхассам̣ пат̣ичча…пе… упеккха̄веданийам̣, бхиккхаве, пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати упеккхиндрийам̣. со упеккхакова сама̄но ‘упеккхакосмӣ’ти паджа̄на̄ти. тассева упеккха̄веданийасса пхассасса ниродха̄ ‘йам̣ таджджам̣ ведайитам̣ упеккха̄веданийам̣ пхассам̣ пат̣ичча уппаджджати упеккхиндрийам̣ там̣ нируджджхати, там̣ вӯпасамматӣ’ти паджа̄на̄ти’’. навамам̣.

10. уппат̣ипа̄т̣икасуттам̣

510. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? дуккхиндрийам̣, доманассиндрийам̣, сукхиндрийам̣, соманассиндрийам̣, упеккхиндрийам̣. идха, бхиккхаве, бхиккхуно аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато уппаджджати дуккхиндрийам̣. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘уппаннам̣ кхо ме идам̣ дуккхиндрийам̣, тан̃ча кхо санимиттам̣ санида̄нам̣ сасан̇кха̄рам̣ саппаччайам̣. тан̃ча анимиттам̣ анида̄нам̣ асан̇кха̄рам̣ аппаччайам̣ дуккхиндрийам̣ уппаджджиссатӣти – нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати’. со дуккхиндрийан̃ча паджа̄на̄ти, дуккхиндрийасамудайан̃ча паджа̄на̄ти, дуккхиндрийаниродхан̃ча паджа̄на̄ти, йаттха чуппаннам̣ дуккхиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати тан̃ча паджа̄на̄ти. каттха чуппаннам̣ дуккхиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати? идха, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, еттха чуппаннам̣ дуккхиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху ан̃н̃а̄си дуккхиндрийасса ниродхам̣, тадаттха̄йа читтам̣ упасам̣харати’’’.

‘‘идха пана, бхиккхаве, бхиккхуно аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато уппаджджати доманассиндрийам̣. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘уппаннам̣ кхо ме идам̣ доманассиндрийам̣, тан̃ча кхо санимиттам̣ санида̄нам̣ сасан̇кха̄рам̣ саппаччайам̣. тан̃ча анимиттам̣ анида̄нам̣ асан̇кха̄рам̣ аппаччайам̣ доманассиндрийам̣ уппаджджиссатӣти – нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати’. со доманассиндрийан̃ча паджа̄на̄ти, доманассиндрийасамудайан̃ча паджа̄на̄ти, доманассиндрийаниродхан̃ча паджа̄на̄ти, йаттха чуппаннам̣ доманассиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати тан̃ча паджа̄на̄ти. каттха чуппаннам̣ доманассиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати? идха, бхиккхаве, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, еттха чуппаннам̣ доманассиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху ан̃н̃а̄си доманассиндрийасса ниродхам̣, тадаттха̄йа читтам̣ упасам̣харати’’’.

‘‘идха пана, бхиккхаве, бхиккхуно аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато уппаджджати сукхиндрийам̣. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘уппаннам̣ кхо ме идам̣ сукхиндрийам̣, тан̃ча кхо санимиттам̣ санида̄нам̣ сасан̇кха̄рам̣ саппаччайам̣. тан̃ча анимиттам̣ анида̄нам̣ асан̇кха̄рам̣ аппаччайам̣ сукхиндрийам̣ уппаджджиссатӣти – нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати’. со сукхиндрийан̃ча паджа̄на̄ти, сукхиндрийасамудайан̃ча паджа̄на̄ти, сукхиндрийаниродхан̃ча паджа̄на̄ти, йаттха чуппаннам̣ сукхиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати тан̃ча паджа̄на̄ти. каттха чуппаннам̣ сукхиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати? идха, бхиккхаве, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄ упеккхако ча вихарати сато ча сампаджа̄но сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведети йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти ‘упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣ’ти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, еттха чуппаннам̣ сукхиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху ан̃н̃а̄си сукхиндрийасса ниродхам̣, тадаттха̄йа читтам̣ упасам̣харати’’’.

‘‘идха пана, бхиккхаве, бхиккхуно аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато уппаджджати соманассиндрийам̣. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘уппаннам̣ кхо ме идам̣ соманассиндрийам̣, тан̃ча кхо санимиттам̣ санида̄нам̣ сасан̇кха̄рам̣ саппаччайам̣. тан̃ча анимиттам̣ анида̄нам̣ асан̇кха̄рам̣ аппаччайам̣ соманассиндрийам̣ уппаджджиссатӣти – нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати’. со соманассиндрийан̃ча паджа̄на̄ти, соманассиндрийасамудайан̃ча паджа̄на̄ти, соманассиндрийаниродхан̃ча паджа̄на̄ти, йаттха чуппаннам̣ соманассиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати тан̃ча паджа̄на̄ти. каттха чуппаннам̣ соманассиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати? идха, бхиккхаве, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати, еттха чуппаннам̣ соманассиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху ан̃н̃а̄си соманассиндрийасса ниродхам̣, тадаттха̄йа читтам̣ упасам̣харати’’’.

‘‘идха пана, бхиккхаве, бхиккхуно аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато уппаджджати упеккхиндрийам̣. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘уппаннам̣ кхо ме идам̣ упеккхиндрийам̣, тан̃ча кхо санимиттам̣ санида̄нам̣ сасан̇кха̄рам̣ саппаччайам̣. тан̃ча анимиттам̣ анида̄нам̣ асан̇кха̄рам̣ аппаччайам̣ упеккхиндрийам̣ уппаджджиссатӣти – нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати’. со упеккхиндрийан̃ча паджа̄на̄ти, упеккхиндрийасамудайан̃ча паджа̄на̄ти, упеккхиндрийаниродхан̃ча паджа̄на̄ти, йаттха чуппаннам̣ упеккхиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати тан̃ча паджа̄на̄ти. каттха чуппаннам̣ упеккхиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати? идха, бхиккхаве, бхиккху саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати, еттха чуппаннам̣ упеккхиндрийам̣ апарисесам̣ нируджджхати. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху ан̃н̃а̄си упеккхиндрийасса ниродхам̣, тадаттха̄йа читтам̣ упасам̣харатӣ’’’ти. дасамам̣.

сукхиндрийавагго чатуттхо.

тассудда̄нам̣ –

суддхикан̃ча сото араха̄, дуве саман̣абра̄хман̣а̄;

вибхан̇гена тайо вутта̄, кат̣т̣хо уппат̣ипа̄т̣иканти.