3. чхал̣индрийавагго

1. пунаббхавасуттам̣

491. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? саддхиндрийам̣…пе… пан̃н̃индрийам̣. йа̄вакӣван̃ча̄хам̣, бхиккхаве, имесам̣ пан̃чаннам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ на̄ббхан̃н̃а̄сим̣, нева та̄ва̄хам̣, бхиккхаве, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ‘ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти паччан̃н̃а̄сим̣ [абхисамбуддхо паччан̃н̃а̄сим̣ (сӣ. сйа̄. кам̣.)]. йато ча кхва̄хам̣, бхиккхаве, имесам̣ пан̃чаннам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, атха̄хам̣, бхиккхаве, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ‘ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти паччан̃н̃а̄сим̣. н̃а̄н̣ан̃ча пана ме дассанам̣ удапа̄ди – ‘акуппа̄ ме вимутти [четовимутти (сӣ. пӣ. ка.)], айамантима̄ джа̄ти, наттхида̄ни пунаббхаво’’’ти. пат̣хамам̣.

2. джӣвитиндрийасуттам̣

492. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни тӣн̣и? иттхиндрийам̣, пурисиндрийам̣, джӣвитиндрийам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и индрийа̄нӣ’’ти. дутийам̣.

3. ан̃н̃индрийасуттам̣

493. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни тӣн̣и? анан̃н̃а̄тан̃н̃асса̄мӣтиндрийам̣, ан̃н̃индрийам̣, ан̃н̃а̄та̄виндрийам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и индрийа̄нӣ’’ти. татийам̣.

4. екабӣджӣсуттам̣

494. ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни пан̃ча? саддхиндрийам̣…пе… пан̃н̃индрийам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, пан̃чиндрийа̄ни. имесам̣ кхо, бхиккхаве, пан̃чаннам̣ индрийа̄нам̣ саматта̄ парипӯратта̄ арахам̣ хоти, тато мудутарехи антара̄паринибба̄йӣ хоти, тато мудутарехи упахаччапаринибба̄йӣ хоти, тато мудутарехи асан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти, тато мудутарехи сасан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти, тато мудутарехи уддхам̣сото хоти аканит̣т̣хага̄мӣ, тато мудутарехи сакада̄га̄мӣ хоти, тато мудутарехи екабӣджӣ [екабӣджи (ка.)] хоти, тато мудутарехи колам̣коло хоти, тато мудутарехи саттаккхаттупарамо хоти, тато мудутарехи дхамма̄нуса̄рӣ хоти, тато мудутарехи саддха̄нуса̄рӣ хотӣ’’ти. чатуттхам̣.

5. суддхакасуттам̣

495. ‘‘чхайима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни чха? чаккхундрийам̣, сотиндрийам̣, гха̄ниндрийам̣, дживхиндрийам̣, ка̄йиндрийам̣, маниндрийам̣ – има̄ни кхо, бхиккхаве, чха индрийа̄нӣ’’ти. пан̃чамам̣.

6. сота̄паннасуттам̣

496. ‘‘чхайима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни чха? чаккхундрийам̣…пе… маниндрийам̣. йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако имесам̣ чханнам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти – айам̣ вуччати, бхиккхаве, арийаса̄вако сота̄панно авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. арахантасуттам̣

497. ‘‘чхайима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни чха? чаккхундрийам̣, сотиндрийам̣, гха̄ниндрийам̣, дживхиндрийам̣, ка̄йиндрийам̣, маниндрийам̣. йато кхо, бхиккхаве, бхиккху имесам̣ чханнам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ видитва̄ анупа̄да̄вимутто хоти – айам̣ вуччати, бхиккхаве, ‘бхиккху арахам̣ кхӣн̣а̄саво вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто’’’ти. саттамам̣.

8. самбуддхасуттам̣

498. ‘‘чхайима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни чха? чаккхундрийам̣, сотиндрийам̣, гха̄ниндрийам̣, дживхиндрийам̣, ка̄йиндрийам̣, маниндрийам̣. йа̄вакӣван̃ча̄хам̣, бхиккхаве, имесам̣ чханнам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ на̄ббхан̃н̃а̄сим̣, нева та̄ва̄хам̣, бхиккхаве, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сасса ман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ‘ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти паччан̃н̃а̄сим̣. йато ча кхва̄хам̣, бхиккхаве, имесам̣ чханнам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, атха̄хам̣, бхиккхаве, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ‘ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти паччан̃н̃а̄сим̣. н̃а̄н̣ан̃ча пана ме дассанам̣ удапа̄ди – ‘акуппа̄ ме вимутти, айамантима̄ джа̄ти, наттхида̄ни пунаббхаво’’’ти. ат̣т̣хамам̣.

9. пат̣хамасаман̣абра̄хман̣асуттам̣

499. ‘‘чхайима̄ни, бхиккхаве, индрийа̄ни. катама̄ни чха? чаккхундрийам̣, сотиндрийам̣, гха̄ниндрийам̣, дживхиндрийам̣, ка̄йиндрийам̣, маниндрийам̣. йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ имесам̣ чханнам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄нанти, на ме те, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ саман̣есу ва̄ саман̣асаммата̄ бра̄хман̣есу ва̄ бра̄хман̣асаммата̄, на ча панете а̄йасманто са̄ман̃н̃аттхам̣ ва̄ брахман̃н̃аттхам̣ ва̄ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихаранти’’. ‘‘йе ча кхо кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ имесам̣ чханнам̣ индрийа̄нам̣ самудайан̃ча аттхан̇гаман̃ча асса̄дан̃ча а̄дӣнаван̃ча ниссаран̣ан̃ча йатха̄бхӯтам̣ паджа̄нанти, те кхо ме, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ саман̣есу чева саман̣асаммата̄ бра̄хман̣есу ча бра̄хман̣асаммата̄, те ча пана̄йасманто са̄ман̃н̃аттхан̃ча брахман̃н̃аттхан̃ча дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарантӣ’’ти. навамам̣.

10. дутийасаман̣абра̄хман̣асуттам̣

500. ‘‘йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ чаккхундрийам̣ наппаджа̄нанти, чаккхундрийасамудайам̣ наппаджа̄нанти, чаккхундрийаниродхам̣ наппаджа̄нанти, чаккхундрийаниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ наппаджа̄нанти; сотиндрийам̣…пе… гха̄ниндрийам̣…пе… дживхиндрийам̣…пе… ка̄йиндрийам̣…пе… маниндрийам̣ наппаджа̄нанти, маниндрийасамудайам̣ наппаджа̄нанти, маниндрийаниродхам̣ наппаджа̄нанти, маниндрийаниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ наппаджа̄нанти. на ме те, бхиккхаве…пе… сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихаранти.

‘‘йе ча кхо кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ чаккхундрийам̣ паджа̄нанти, чаккхундрийасамудайам̣ паджа̄нанти, чаккхундрийаниродхам̣ паджа̄нанти, чаккхундрийаниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄нанти, сотиндрийам̣…пе… гха̄ниндрийам̣…пе… дживхиндрийам̣…пе… ка̄йиндрийам̣…пе… маниндрийам̣ паджа̄нанти, маниндрийасамудайам̣ паджа̄нанти, маниндрийаниродхам̣ паджа̄нанти, маниндрийаниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄нанти, те кхо ме, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ саман̣есу чева саман̣асаммата̄ бра̄хман̣есу ча бра̄хман̣асаммата̄, те ча пана̄йасманто са̄ман̃н̃аттхан̃ча брахман̃н̃аттхан̃ча дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарантӣ’’ти. дасамам̣.

чхал̣индрийавагго татийо.

тассудда̄нам̣ –

пунаббхаво джӣвитан̃н̃а̄йа, екабӣджӣ ча суддхакам̣;

сото арахасамбуддхо, две ча саман̣абра̄хман̣а̄ти.