2. на̄ландасуттам̣

378. екам̣ самайам̣ бхагава̄ на̄ланда̄йам̣ вихарати па̄ва̄рикамбаване. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘евам̣пасанно ахам̣, бханте, бхагавати! на ча̄ху, на ча бхависсати, на четарахи виджджати ан̃н̃о саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ бхагавата̄ бхиййобхин̃н̃атаро, йадидам̣ – самбодхийа’’нти. ‘‘ул̣а̄ра̄ кхо тйа̄йам̣, са̄рипутта, а̄сабхӣ ва̄ча̄ бха̄сита̄, екам̣со гахито, сӣхана̄до надито – ‘евам̣пасанно ахам̣, бханте, бхагавати! на ча̄ху, на ча бхависсати на четарахи виджджати ан̃н̃о саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ бхагавата̄ бхиййобхин̃н̃атаро, йадидам̣ – самбодхийа’’’нти.

‘‘ким̣ ну те, са̄рипутта, йе те ахесум̣ атӣтамаддха̄нам̣ араханто самма̄самбуддха̄, саббе те бхагаванто четаса̄ чето паричча видита̄ – ‘евам̣сӣла̄ те бхагаванто ахесум̣’ ити ва̄, ‘евам̣дхамма̄ те бхагаванто ахесум̣’ ити ва̄, ‘евам̣пан̃н̃а̄ те бхагаванто ахесум̣’ ити ва̄, ‘евам̣виха̄рино те бхагаванто ахесум̣’ ити ва̄, ‘евам̣вимутта̄ те бхагаванто ахесум̣’ ити ва̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’!

‘‘ким̣ пана те, са̄рипутта, йе те бхависсанти ана̄гатамаддха̄нам̣ араханто самма̄самбуддха̄, саббе те бхагаванто четаса̄ чето паричча видита̄ – ‘евам̣сӣла̄ те бхагаванто бхависсанти’ ити ва̄, ‘евам̣дхамма̄ те бхагаванто бхависсанти’ ити ва̄, ‘евам̣пан̃н̃а̄ те бхагаванто бхависсанти’ ити ва̄, ‘евам̣виха̄рино те бхагаванто бхависсанти’ ити ва̄, ‘евам̣вимутта̄ те бхагаванто бхависсанти’ ити ва̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.

‘‘ким̣ пана тйа̄хам̣ [ким̣ пана те (сӣ.)], са̄рипутта, етарахи, арахам̣ самма̄самбуддхо четаса̄ чето паричча видито – ‘евам̣сӣло бхагава̄’ ити ва̄, ‘евам̣дхаммо бхагава̄’ ити ва̄, ‘евам̣пан̃н̃о бхагава̄’ ити ва̄, ‘евам̣виха̄рӣ бхагава̄’ ити ва̄, ‘евам̣вимутто бхагава̄’ ити ва̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.

‘‘еттха ча те, са̄рипутта, атӣта̄на̄гатапаччуппаннесу арахантесу самма̄самбуддхесу четопарийан̃а̄н̣ам̣ [четопарийа̄йан̃а̄н̣ам̣ (бахӯсу)] наттхи. атха кин̃чарахи тйа̄йам̣, са̄рипутта, ул̣а̄ра̄ а̄сабхӣ ва̄ча̄ бха̄сита̄, екам̣со гахито, сӣхана̄до надито – ‘евам̣пасанно ахам̣, бханте, бхагавати! на ча̄ху, на ча бхависсати, на четарахи виджджати ан̃н̃о саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ бхагавата̄’ бхиййобхин̃н̃атаро, йадидам̣ – самбодхийа’’нти?

‘‘на кхо ме [на кхо ме там̣ (сйа̄. кам̣. ка.)], бханте, атӣта̄на̄гатапаччуппаннесу арахантесу самма̄самбуддхесу четопарийан̃а̄н̣ам̣ аттхи, апи ча ме дхамманвайо видито. сеййатха̄пи, бханте, ран̃н̃о паччантимам̣ нагарам̣ дал̣худдха̄пам̣ [дал̣худда̄пам̣ (сӣ. пӣ. ка.), дал̣хаддха̄пам̣ (сйа̄. кам̣.)] дал̣хапа̄ка̄раторан̣ам̣ екадва̄рам̣. татрасса дова̄рико пан̣д̣ито бйатто медха̄вӣ ан̃н̃а̄та̄нам̣ нива̄рета̄ н̃а̄та̄нам̣ павесета̄. со тасса нагарасса саманта̄ анупарийа̄йапатхам̣ ануккамама̄но на пассеййа па̄ка̄расандхим̣ ва̄ па̄ка̄равиварам̣ ва̄, антамасо бил̣а̄раниккхаманаматтампи. тасса евамасса – ‘йе кхо кечи ол̣а̄рика̄ па̄н̣а̄ имам̣ нагарам̣ пависанти ва̄ никкхаманти ва̄, саббе те имина̄ва два̄рена пависанти ва̄ никкхаманти ва̄’ти. евамева кхо ме, бханте, дхамманвайо видито – ‘йепи те, бханте, ахесум̣ атӣтамаддха̄нам̣ араханто самма̄самбуддха̄, саббе те бхагаванто пан̃ча нӣваран̣е паха̄йа, четасо упаккилесе пан̃н̃а̄йа дуббалӣкаран̣е, чатӯсу сатипат̣т̣ха̄несу суппатит̣т̣хитачитта̄, сатта боджджхан̇ге йатха̄бхӯтам̣ бха̄ветва̄, ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуджджхим̣су. йепи те, бханте, бхависсанти ана̄гатамаддха̄нам̣ араханто самма̄самбуддха̄, саббе те бхагаванто пан̃ча нӣваран̣е паха̄йа, четасо упаккилесе пан̃н̃а̄йа дуббалӣкаран̣е, чатӯсу сатипат̣т̣ха̄несу суппатит̣т̣хитачитта̄, сатта боджджхан̇ге йатха̄бхӯтам̣ бха̄ветва̄, ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуджджхиссанти. бхагава̄пи, бханте, етарахи арахам̣ самма̄самбуддхо пан̃ча нӣваран̣е паха̄йа, четасо упаккилесе пан̃н̃а̄йа дуббалӣкаран̣е, чатӯсу сатипат̣т̣ха̄несу суппатит̣т̣хитачитто, сатта боджджхан̇ге йатха̄бхӯтам̣ бха̄ветва̄, ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’’’ти.

‘‘са̄дху са̄дху, са̄рипутта! тасма̄тиха твам̣, са̄рипутта, имам̣ дхаммапарийа̄йам̣ абхиккхан̣ам̣ бха̄сеййа̄си бхиккхӯнам̣ бхиккхунӣнам̣ упа̄сака̄нам̣ упа̄сика̄нам̣. йесампи хи, са̄рипутта, могхапуриса̄нам̣ бхависсати татха̄гате кан̇кха̄ ва̄ вимати ва̄, тесампимам̣ дхаммапарийа̄йам̣ сутва̄ йа̄ татха̄гате кан̇кха̄ ва̄ вимати ва̄ са̄ пахӣйиссатӣ’’ти. дутийам̣.