4. гила̄насуттам̣
1050. екам̣ самайам̣ бхагава̄ саккесу вихарати капилаваттхусмим̣ нигродха̄ра̄ме. тена кхо пана самайена самбахула̄ бхиккхӯ бхагавато чӣваракаммам̣ каронти – ‘‘нит̣т̣хитачӣваро бхагава̄ тема̄саччайена ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’’ти. ассоси кхо маха̄на̄мо сакко – ‘‘самбахула̄ кира бхиккхӯ бхагавато чӣваракаммам̣ каронти – ‘нит̣т̣хитачӣваро бхагава̄ тема̄саччайена ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’’’ти. атха кхо маха̄на̄мо сакко йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо маха̄на̄мо сакко бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘сутаметам̣, бханте – ‘самбахула̄ кира бхиккхӯ бхагавато чӣваракаммам̣ каронти – нит̣т̣хитачӣваро бхагава̄ тема̄саччайена ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти. на кхо нетам̣ [на кхо те етам̣ (сӣ. пӣ.)], бханте, бхагавато саммукха̄ сутам̣ саммукха̄ пат̣иггахитам̣ саппан̃н̃ена упа̄сакена саппан̃н̃о упа̄сако а̄ба̄дхико дуккхито ба̄л̣хагила̄но овадитаббо’’ти.
‘‘саппан̃н̃ена маха̄на̄ма, упа̄сакена саппан̃н̃о упа̄сако а̄ба̄дхико дуккхито ба̄л̣хагила̄но чатӯхи асса̄санӣйехи дхаммехи асса̄сетаббо – ‘асса̄сата̄йасма̄ – аттха̄йасмато буддхе авеччаппаса̄до итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. асса̄сата̄йасма̄ – аттха̄йасмато дхамме…пе… сан̇гхе…пе… арийаканта̄ни сӣла̄ни акхан̣д̣а̄ни…пе… сама̄дхисам̣ваттаника̄нӣ’’’ти.
‘‘саппан̃н̃ена, маха̄на̄ма, упа̄сакена саппан̃н̃о упа̄сако а̄ба̄дхико дуккхито ба̄л̣хагила̄но имехи чатӯхи асса̄санӣйехи дхаммехи асса̄сетва̄ евамасса вачанӣйо – ‘аттха̄йасмато ма̄та̄питӯсу апеккха̄’ти? со че евам̣ вадеййа – ‘аттхи ме ма̄та̄питӯсу апеккха̄’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘а̄йасма̄ кхо ма̄рисо маран̣адхаммо. саче па̄йасма̄ ма̄та̄питӯсу апеккхам̣ кариссати, мариссатева; но че па̄йасма̄ ма̄та̄питӯсу апеккхам̣ кариссати, мариссатева. са̄дха̄йасма̄, йа̄ те ма̄та̄питӯсу апеккха̄ там̣ паджаха̄’’’ти.
‘‘со че евам̣ вадеййа – ‘йа̄ ме ма̄та̄питӯсу апеккха̄ са̄ пахӣна̄’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘аттхи пана̄йасмато путтада̄ресу апеккха̄’ти? со че евам̣ вадеййа – ‘аттхи ме путтада̄ресу апеккха̄’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘а̄йасма̄ кхо ма̄рисо маран̣адхаммо. саче па̄йасма̄ путтада̄ресу апеккхам̣ кариссати, мариссатева; но че па̄йасма̄ путтада̄ресу апеккхам̣ кариссати, мариссатева. са̄дха̄йасма̄, йа̄ те путтада̄ресу апеккха̄ там̣ паджаха̄’’’ти.
‘‘со че евам̣ вадеййа – ‘йа̄ ме путтада̄ресу апеккха̄ са̄ пахӣна̄’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘аттхи пана̄йасмато ма̄нусакесу пан̃часу ка̄магун̣есу апеккха̄’ти? со че евам̣ вадеййа – ‘аттхи ме ма̄нусакесу пан̃часу ка̄магун̣есу апеккха̄’ти, со евамасса вачанӣйо – ‘ма̄нусакехи кхо, а̄вусо, ка̄мехи дибба̄ ка̄ма̄ абхиккантатара̄ ча пан̣ӣтатара̄ ча. са̄дха̄йасма̄, ма̄нусакехи ка̄мехи читтам̣ вут̣т̣ха̄петва̄ ча̄тумаха̄ра̄джикесу [ча̄туммаха̄ра̄джикесу (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] девесу читтам̣ адхимочехӣ’’’ти.
‘‘со че евам̣ вадеййа – ‘ма̄нусакехи ме ка̄мехи читтам̣ вут̣т̣хитам̣, ча̄тумаха̄ра̄джикесу девесу читтам̣ адхимочита’нти, со евамасса вачанӣйо – ‘ча̄тумаха̄ра̄джикехи кхо, а̄вусо, девехи та̄ватим̣са̄ дева̄ абхиккантатара̄ ча пан̣ӣтатара̄ ча. са̄дха̄йасма̄, ча̄тумаха̄ра̄джикехи девехи читтам̣ вут̣т̣ха̄петва̄ та̄ватим̣сесу девесу читтам̣ адхимочехӣ’’’ти.
‘‘со че евам̣ вадеййа – ‘ча̄тумаха̄ра̄джикехи ме девехи читтам̣ вут̣т̣хитам̣, та̄ватим̣сесу девесу читтам̣ адхимочита’нти, со евамасса вачанӣйо – ‘та̄ватим̣сехи кхо, а̄вусо, девехи йа̄ма̄ дева̄…пе… тусита̄ дева̄…пе… нимма̄наратӣ дева̄…пе… параниммитавасаваттӣ дева̄…пе… параниммитавасаваттӣхи кхо, а̄вусо, девехи брахмалоко абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча. са̄дха̄йасма̄, параниммитавасаваттӣхи девехи читтам̣ вут̣т̣ха̄петва̄ брахмалоке читтам̣ адхимочехӣ’ти. со че евам̣ вадеййа – ‘параниммитавасаваттӣхи ме девехи читтам̣ вут̣т̣хитам̣, брахмалоке читтам̣ адхимочита’нти, со евамасса вачанӣйо – ‘брахмалокопи кхо, а̄вусо, аниччо аддхуво сакка̄йапарийа̄панно. са̄дха̄йасма̄, брахмалока̄ читтам̣ вут̣т̣ха̄петва̄ сакка̄йаниродхе читтам̣ упасам̣хара̄хӣ’’’ти.
‘‘со че евам̣ вадеййа – ‘брахмалока̄ ме читтам̣ вут̣т̣хитам̣, сакка̄йаниродхе читтам̣ упасам̣хара̄мӣ’ти; евам̣ вимуттачиттасса кхо, маха̄на̄ма, упа̄сакасса а̄сава̄ [вассасата (сӣ. сйа̄.)] вимуттачиттена бхиккхуна̄ на кин̃чи на̄на̄каран̣ам̣ вада̄ми, йадидам̣ – вимуттийа̄ вимутта’’нти. чатуттхам̣.