5. сага̄тхакапун̃н̃а̄бхисандавагго
1. пат̣хамаабхисандасуттам̣
1037. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пун̃н̃а̄бхисанда̄, кусала̄бхисанда̄, сукхасса̄ха̄ра̄. катаме чатта̄ро? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. айам̣ пат̣хамо пун̃н̃а̄бхисандо, кусала̄бхисандо, сукхасса̄ха̄ро.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако дхамме…пе… сан̇гхе…пе….
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако арийакантехи сӣлехи саманна̄гато хоти акхан̣д̣ехи…пе… сама̄дхисам̣ваттаникехи. айам̣ чатуттхо пун̃н̃а̄бхисандо, кусала̄бхисандо, сукхасса̄ха̄ро. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пун̃н̃а̄бхисанда̄, кусала̄бхисанда̄, сукхасса̄ха̄ра̄.
‘‘имехи кхо, бхиккхаве, чатӯхи пун̃н̃а̄бхисандехи кусала̄бхисандехи саманна̄гатасса арийаса̄вакасса на сукарам̣ пун̃н̃асса пама̄н̣ам̣ ган̣етум̣ – ‘еттако пун̃н̃а̄бхисандо, кусала̄бхисандо, сукхасса̄ха̄ро’ти. атха кхо асан̇кхйеййо аппамеййо маха̄пун̃н̃аккхандхо твева сан̇кхйам̣ гаччхати.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, маха̄самудде на сукарам̣ удакасса пама̄н̣ам̣ ган̣етум̣ – ‘еттака̄ни удака̄л̣хака̄нӣ’ти ва̄ ‘еттака̄ни удака̄л̣хакасата̄нӣ’ти ва̄ ‘еттака̄ни удака̄л̣хакасахасса̄нӣ’ти ва̄ ‘еттака̄ни удака̄л̣хакасатасахасса̄нӣ’ти ва̄ти. атха кхо асан̇кхйеййо аппамеййо маха̄удакаккхандхо твева сан̇кхйам̣ гаччхати. евамева кхо, бхиккхаве, имехи чатӯхи пун̃н̃а̄бхисандехи кусала̄бхисандехи саманна̄гатасса арийаса̄вакасса на сукарам̣ пун̃н̃асса пама̄н̣ам̣ ган̣етум̣ – ‘еттако пун̃н̃а̄бхисандо, кусала̄бхисандо, сукхасса̄ха̄ро’ти. атха кхо асан̇кхйеййо аппамеййо маха̄пун̃н̃аккхандхо твева сан̇кхйам̣ гаччхатӣ’’ти.
идамавоча бхагава̄. идам̣ ватва̄на сугато атха̄парам̣ етадавоча саттха̄ –
‘‘маходадхим̣ апаримитам̣ маха̄сарам̣,
бахубхеравам̣ ратанаган̣а̄нама̄лайам̣;
наджджо йатха̄ нараган̣асан̇гхасевита̄,
путхӯ савантӣ упайанти са̄гарам̣.
‘‘евам̣ нарам̣ аннапа̄наваттхададам̣,
сеййа̄ни паччаттхаран̣асса [саджджаттхаран̣асса (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] да̄йакам̣;
пун̃н̃асса дха̄ра̄ упайанти пан̣д̣итам̣,
наджджо йатха̄ ва̄риваха̄ва са̄гара’’нти. пат̣хамам̣;
2. дутийаабхисандасуттам̣
1038. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пун̃н̃а̄бхисанда̄, кусала̄бхисанда̄, сукхасса̄ха̄ра̄. катаме чатта̄ро? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. айам̣ пат̣хамо пун̃н̃а̄бхисандо кусала̄бхисандо сукхасса̄ха̄ро.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако дхамме…пе… сан̇гхе…пе….
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако вигатамаламаччхерена четаса̄ ага̄рам̣ аджджха̄васати муттача̄го пайатапа̄н̣и воссаггарато йа̄чайого да̄насам̣вибха̄гарато. айам̣ чатуттхо пун̃н̃а̄бхисандо кусала̄бхисандо сукхасса̄ха̄ро. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пун̃н̃а̄бхисанда̄, кусала̄бхисанда̄, сукхасса̄ха̄ра̄.
‘‘имехи кхо, бхиккхаве, чатӯхи пун̃н̃а̄бхисандехи кусала̄бхисандехи саманна̄гатасса арийаса̄вакасса на сукарам̣ пун̃н̃асса пама̄н̣ам̣ ган̣етум̣ – ‘еттако пун̃н̃а̄бхисандо, кусала̄бхисандо, сукхасса̄ха̄ро’ти. атха кхо асан̇кхйеййо аппамеййо маха̄пун̃н̃аккхандхо твева сан̇кхйам̣ гаччхати.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, йаттхима̄ маха̄надийо сам̣санданти саменти, сеййатхидам̣ – ган̇га̄, йамуна̄, ачираватӣ, сарабхӯ, махӣ, таттха на сукарам̣ удакасса пама̄н̣ам̣ ган̣етум̣ – ‘еттака̄ни удака̄л̣хака̄нӣ’ти ва̄ ‘еттака̄ни удака̄л̣хакасата̄нӣ’ти ва̄ ‘еттака̄ни удака̄л̣хакасахасса̄нӣ’ти ва̄ ‘еттака̄ни удака̄л̣хакасатасахасса̄нӣ’ти ва̄ти. атха кхо асан̇кхйеййо аппамеййо маха̄удакаккхандхо твева сан̇кхйам̣ гаччхати. евамева кхо, бхиккхаве, имехи чатӯхи пун̃н̃а̄бхисандехи кусала̄бхисандехи саманна̄гатасса арийаса̄вакасса на сукарам̣ пун̃н̃асса пама̄н̣ам̣ ган̣етум̣ – ‘еттако пун̃н̃а̄бхисандо, кусала̄бхисандо, сукхасса̄ха̄ро’ти. атха кхо асан̇кхйеййо аппамеййо маха̄пун̃н̃аккхандхо твева сан̇кхйам̣ гаччхатӣ’’ти. идамавоча бхагава̄…пе… саттха̄ –
‘‘маходадхим̣ апаримитам̣ маха̄сарам̣,
бахубхеравам̣ ратанаган̣а̄нама̄лайам̣;
наджджо йатха̄ нараган̣асан̇гхасевита̄,
путхӯ савантӣ упайанти са̄гарам̣.
‘‘евам̣ нарам̣ аннапа̄наваттхададам̣,
сеййа̄ни паччаттхаран̣асса да̄йакам̣;
пун̃н̃асса дха̄ра̄ упайанти пан̣д̣итам̣,
наджджо йатха̄ ва̄риваха̄ва са̄гара’’нти. дутийам̣;
3. татийаабхисандасуттам̣
1039. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пун̃н̃а̄бхисанда̄, кусала̄бхисанда̄, сукхасса̄ха̄ра̄. катаме чатта̄ро? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. айам̣ пат̣хамо пун̃н̃а̄бхисандо, кусала̄бхисандо, сукхасса̄ха̄ро.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако дхамме…пе… сан̇гхе…пе….
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако пан̃н̃ава̄ хоти удайаттхага̄минийа̄ пан̃н̃а̄йа саманна̄гато арийа̄йа ниббедхика̄йа самма̄ дуккхаккхайага̄минийа̄. айам̣ чатуттхо пун̃н̃а̄бхисандо кусала̄бхисандо сукхасса̄ха̄ро. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пун̃н̃а̄бхисанда̄ кусала̄бхисанда̄ сукхасса̄ха̄ра̄.
‘‘имехи кхо, бхиккхаве, чатӯхи пун̃н̃а̄бхисандехи кусала̄бхисандехи саманна̄гатасса арийаса̄вакасса на сукарам̣ пун̃н̃асса пама̄н̣ам̣ ган̣етум̣ – ‘еттако пун̃н̃а̄бхисандо, кусала̄бхисандо, сукхасса̄ха̄ро’ти. атха кхо асан̇кхйеййо аппамеййо маха̄пун̃н̃аккхандхо твева сан̇кхйам̣ гаччхатӣ’’ти. идамавоча бхагава̄…пе… саттха̄ –
‘‘йо пун̃н̃ака̄мо кусале патит̣т̣хито,
бха̄вети маггам̣ аматасса паттийа̄;
со дхаммаса̄ра̄дхигамо кхайе рато,
на ведхати маччура̄джа̄гаманасми’’нти [маччура̄джа̄гамиссатӣти (сӣ. пӣ.), маччуджара̄камписминти (ка.)]. татийам̣;
4. пат̣хамамахаддханасуттам̣
1040. ‘‘чатӯхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако ‘ад̣д̣хо махаддхано маха̄бхого’ти [маха̄бхого маха̄йасоти (сйа̄. пӣ. ка.)] вуччати.
‘‘катамехи чатӯхи? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти; дхамме…пе… сан̇гхе…пе… арийакантехи сӣлехи саманна̄гато хоти акхан̣д̣ехи…пе… сама̄дхисам̣ваттаникехи. имехи кхо, бхиккхаве, чатӯхи дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако ‘ад̣д̣хо махаддхано маха̄бхого’ти вуччатӣ’’ти. чатуттхам̣.
5. дутийамахаддханасуттам̣
1041. ‘‘чатӯхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако ‘ад̣д̣хо махаддхано маха̄бхого маха̄йасо’ти вуччати.
‘‘катамехи чатӯхи? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе…пе… арийакантехи сӣлехи саманна̄гато хоти акхан̣д̣ехи…пе… сама̄дхисам̣ваттаникехи. имехи кхо, бхиккхаве, чатӯхи дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако ‘ад̣д̣хо махаддхано маха̄бхого маха̄йасо’ти вуччатӣ’’ти. пан̃чамам̣.
6. суддхакасуттам̣
1042. ‘‘чатӯхи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о.
‘‘катамехи чатӯхи? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе…пе… арийакантехи сӣлехи саманна̄гато хоти акхан̣д̣ехи …пе… сама̄дхисам̣ваттаникехи. имехи кхо, бхиккхаве, чатӯхи дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. нандийасуттам̣
1043. капилаваттхунида̄нам̣. екамантам̣ нисиннам̣ кхо нандийам̣ саккам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘чатӯхи кхо, нандийа, дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о’’.
‘‘катамехи чатӯхи? идха, нандийа, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе…пе… арийакантехи сӣлехи саманна̄гато хоти акхан̣д̣ехи…пе… сама̄дхисам̣ваттаникехи. имехи кхо, нандийа, чатӯхи дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о’’ти. саттамам̣.
8. бхаддийасуттам̣
1044. капилаваттхунида̄нам̣. екамантам̣ нисиннам̣ кхо бхаддийам̣ саккам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘чатӯхи кхо, бхаддийа, дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о.
‘‘катамехи чатӯхи? идха, бхаддийа, арийаса̄вако буддхе…пе… дхамме…пе… сан̇гхе…пе… арийакантехи сӣлехи саманна̄гато хоти акхан̣д̣ехи…пе… сама̄дхисам̣ваттаникехи. имехи кхо, бхаддийа, чатӯхи дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о’’ти. ат̣т̣хамам̣.
9. маха̄на̄масуттам̣
1045. капилаваттхунида̄нам̣. екамантам̣ нисиннам̣ кхо маха̄на̄мам̣ саккам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘чатӯхи кхо, маха̄на̄ма, дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако сота̄панно хоти…пе… самбодхипара̄йан̣о’’.
‘‘катамехи чатӯхи? идха, маха̄на̄ма, арийаса̄вако буддхе…пе… дхамме…пе… сан̇гхе…пе… арийакантехи сӣлехи саманна̄гато хоти акхан̣д̣ехи…пе… сама̄дхисам̣ваттаникехи. имехи кхо, маха̄на̄ма, чатӯхи дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о’’ти. навамам̣.
10. ан̇гасуттам̣
1046. ‘‘чатта̄рима̄ни, бхиккхаве, сота̄паттийан̇га̄ни. катама̄ни чатта̄ри? саппурисасам̣сево, саддхаммассаванам̣, йонисоманасика̄ро, дхамма̄нудхаммаппат̣ипатти – има̄ни кхо, бхиккхаве, чатта̄ри сота̄паттийан̇га̄нӣ’’ти. дасамам̣.
сага̄тхакапун̃н̃а̄бхисандавагго пан̃чамо.
тассудда̄нам̣ –
абхисанда̄ тайо вутта̄, дуве махаддханена ча;
суддхам̣ нандийам̣ бхаддийам̣, маха̄на̄ман̇гена те даса̄ти.