3. годхасаккасуттам̣

1019. капилаваттхунида̄нам̣. атха кхо маха̄на̄мо сакко йена годха̄ сакко тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ годхам̣ саккам̣ етадавоча – ‘‘катихи [катӣхи (пӣ. ка.) рӯпасиддхи олокетабба̄] твам̣, годхе, дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄си авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣а’’нти?

‘‘тӣхи кхва̄хам̣, маха̄на̄ма, дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄ми авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣ам̣. катамехи тӣхи? идха, маха̄на̄ма, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – суппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄ти. имехи кхва̄хам̣, маха̄на̄ма, тӣхи дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄ми авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣ам̣.

‘‘твам̣ пана, маха̄на̄ма, катихи дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄си авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣а’’нти? ‘‘чатӯхи кхва̄хам̣, годхе, дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄ми авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣ам̣. катамехи чатӯхи? идха, годхе, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе…пе… арийакантехи сӣлехи саманна̄гато хоти акхан̣д̣ехи…пе… сама̄дхисам̣ваттаникехи. имехи кхва̄хам̣, годхе, чатӯхи дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄ми авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣а’’нти.

‘‘а̄гамехи твам̣, маха̄на̄ма, а̄гамехи твам̣, маха̄на̄ма! бхагава̄ва етам̣ джа̄неййа етехи дхаммехи саманна̄гатам̣ ва̄ асаманна̄гатам̣ ва̄’’ти. ‘‘а̄йа̄ма, годхе, йена бхагава̄ тенупасан̇камеййа̄ма; упасан̇камитва̄ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесса̄ма̄’’ти. атха кхо маха̄на̄мо сакко годха̄ ча сакко йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинно кхо маха̄на̄мо сакко бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘идха̄хам̣, бханте, йена годха̄ сакко тенупасан̇камим̣; упасан̇камитва̄ годхам̣ саккам̣ етадавочам̣ – ‘катихи твам̣, годхе, дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄си авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣ам̣’? евам̣ вутте, бханте, годха̄ сакко мам̣ етадавоча –

‘‘тӣхи кхва̄хам̣, маха̄на̄ма, дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄ми авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣ам̣. катамехи тӣхи? идха, маха̄на̄ма, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – суппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄ти. имехи кхва̄хам̣, маха̄на̄ма, тӣхи дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄ми авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣ам̣. твам̣ пана, маха̄на̄ма, катамехи дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄си авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣а’’нти?

‘‘евам̣ вутта̄хам̣, бханте, годхам̣ саккам̣ етадавочам̣ – ‘чатӯхи кхва̄хам̣, годхе, дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄ми авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣ам̣. катамехи чатӯхи? идха, годхе, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе…пе… арийакантехи сӣлехи саманна̄гато хоти акхан̣д̣ехи…пе… сама̄дхисам̣ваттаникехи. имехи кхва̄хам̣, годхе, чатӯхи дхаммехи саманна̄гатам̣ сота̄паннапуггалам̣ а̄джа̄на̄ми авинипа̄тадхаммам̣ нийатам̣ самбодхипара̄йан̣а’’’нти.

‘‘евам̣ вутте, бханте, годха̄ сакко мам̣ етадавоча – ‘а̄гамехи твам̣, маха̄на̄ма, а̄гамехи твам̣, маха̄на̄ма! бхагава̄ва етам̣ джа̄неййа етехи дхаммехи саманна̄гатам̣ ва̄ асаманна̄гатам̣ ва̄’’’ти. ‘‘идха, бханте, кочидева дхаммо самуппа̄до уппаджджеййа, екато асса бхагава̄ екато бхиккхусан̇гхо ча. йенева бхагава̄ тенева̄хам̣ ассам̣. евам̣ пасаннам̣ мам̣, бханте, бхагава̄ дха̄рету. идха, бханте, кочидева дхаммо самуппа̄до уппаджджеййа, екато асса бхагава̄ екато бхиккхусан̇гхо бхиккхунисан̇гхо ча. йенева бхагава̄ тенева̄хам̣ ассам̣. евам̣ пасаннам̣ мам̣, бханте, бхагава̄ дха̄рету. идха, бханте, кочидева дхаммо самуппа̄до уппаджджеййа, екато асса бхагава̄ екато бхиккхусан̇гхо бхиккхунисан̇гхо ча упа̄сака̄ ча. йенева бхагава̄ тенева̄хам̣ ассам̣. евам̣ пасаннам̣ мам̣, бханте, бхагава̄ дха̄рету. идха, бханте, кочидева дхаммо самуппа̄до уппаджджеййа, екато асса бхагава̄ екато бхиккхусан̇гхо бхиккхунисан̇гхо упа̄сака̄ упа̄сика̄йо ча. йенева бхагава̄ тенева̄хам̣ ассам̣. евам̣ пасаннам̣ мам̣, бханте, бхагава̄ дха̄рету. идха, бханте, кочидева дхаммо самуппа̄до уппаджджеййа, екато асса бхагава̄ екато бхиккхусан̇гхо бхиккхунисан̇гхо упа̄сака̄ упа̄сика̄йо садевако ча локо сама̄рако сабрахмако сассаман̣абра̄хман̣ӣ паджа̄ садеваманусса̄. йенева бхагава̄ тенева̄хам̣ ассам̣. евам̣ пасаннам̣ мам̣, бханте, бхагава̄ дха̄ретӯ’’ти. ‘‘евам̣ва̄дӣ твам̣, годхе, маха̄на̄мам̣ саккам̣ ким̣ вадесӣ’’ти? ‘‘евам̣ва̄да̄хам̣, бханте, маха̄на̄мам̣ саккам̣ на кин̃чи вада̄ми, ан̃н̃атра калйа̄н̣а̄ ан̃н̃атра кусала̄’’ти. татийам̣.