6. тхапатисуттам̣

1002. са̄ваттхинида̄нам̣. тена кхо пана самайена самбахула̄ бхиккхӯ бхагавато чӣваракаммам̣ каронти – ‘‘нит̣т̣хитачӣваро бхагава̄ тема̄саччайена ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’’ти. тена кхо пана самайена исидаттапура̄н̣а̄ тхапатайо са̄дхуке пат̣ивасанти кеначидева каран̣ӣйена. ассосум̣ кхо исидаттапура̄н̣а̄ тхапатайо – ‘‘самбахула̄ кира бхиккхӯ бхагавато чӣваракаммам̣ каронти – ‘нит̣т̣хитачӣваро бхагава̄ тема̄саччайена ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’’’ти.

атха кхо исидаттапура̄н̣а̄ тхапатайо магге пурисам̣ т̣хапесум̣ – ‘‘йада̄ твам̣, амбхо пуриса, пассеййа̄си бхагавантам̣ а̄гаччхантам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣, атха амха̄кам̣ а̄рочеййа̄сӣ’’ти. двӣхатӣхам̣ т̣хито кхо со пурисо аддаса бхагавантам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣. дисва̄на йена исидаттапура̄н̣а̄ тхапатайо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ исидаттапура̄н̣е тхапатайо етадавоча – ‘‘айам̣ со, бханте, бхагава̄ а̄гаччхати арахам̣ самма̄самбуддхо. йасса да̄ни ка̄лам̣ ман̃н̃атха̄’’ти.

атха кхо исидаттапура̄н̣а̄ тхапатайо йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ бхагавантам̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандхим̣су. атха кхо бхагава̄ магга̄ оккамма йена ан̃н̃атарам̣ руккхамӯлам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. исидаттапура̄н̣а̄ тхапатайо бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те исидаттапура̄н̣а̄ тхапатайо бхагавантам̣ етадавочум̣ –

‘‘йада̄ майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘са̄ваттхийа̄ косалесу ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти, хоти но тасмим̣ самайе анаттаманата̄ хоти доманассам̣ – ‘дӯре но бхагава̄ бхависсатӣ’ти. йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘са̄ваттхийа̄ косалесу ча̄рикам̣ пакканто’ти, хоти но тасмим̣ самайе анаттаманата̄ хоти доманассам̣ – ‘дӯре но бхагава̄’’’ти.

‘‘йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘косалехи маллесу ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти, хоти но тасмим̣ самайе анаттаманата̄ хоти доманассам̣ – ‘дӯре но бхагава̄ бхависсатӣ’ти. йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘косалехи маллесу ча̄рикам̣ пакканто’ти, хоти но тасмим̣ самайе анаттаманата̄ хоти доманассам̣ – ‘дӯре но бхагава̄’’’ти.

‘‘йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘маллехи ваджджӣсу ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти, хоти но тасмим̣ самайе анаттаманата̄ хоти доманассам̣ – ‘дӯре но бхагава̄ бхависсатӣ’ти. йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘маллехи ваджджӣсу ча̄рикам̣ пакканто’ти, хоти но тасмим̣ самайе анаттаманата̄ хоти доманассам̣ – ‘дӯре но бхагава̄’’’ти.

‘‘йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘ваджджӣхи ка̄сӣсу ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти, хоти но тасмим̣ самайе анаттаманата̄ хоти доманассам̣ – ‘дӯре но бхагава̄ бхависсатӣ’ти. йада̄ пана майам̣, бханте бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘ваджджӣхи ка̄сӣсу ча̄рикам̣ пакканто’ти, хоти но тасмим̣ самайе анаттаманата̄ хоти доманассам̣ – ‘дӯре но бхагава̄’’’ти.

‘‘йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘ка̄сӣхи ма̄гадхе ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти, хоти но тасмим̣ самайе анаттаманата̄ хоти доманассам̣ – ‘дӯре но бхагава̄ бхависсатӣ’ти. йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘ка̄сӣхи ма̄гадхе ча̄рикам̣ пакканто’ти, хоти анаппака̄ но тасмим̣ самайе анаттаманата̄ хоти анаппакам̣ доманассам̣ – ‘дӯре но бхагава̄’’’ти.

‘‘йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘ма̄гадхехи ка̄сӣсу ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти, хоти но тасмим̣ самайе аттаманата̄ хоти соманассам̣ – ‘а̄санне но бхагава̄ бхависсатӣ’ти. йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘ма̄гадхехи ка̄сӣсу ча̄рикам̣ пакканто’ти, хоти но тасмим̣ самайе аттаманата̄ хоти соманассам̣ – ‘а̄санне но бхагава̄’’’ти.

‘‘йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘ка̄сӣхи ваджджӣсу ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти, хоти но тасмим̣ самайе аттаманата̄ хоти соманассам̣ – ‘а̄санне но бхагава̄ бхависсатӣ’ти. йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘ка̄сӣхи ваджджӣсу ча̄рикам̣ пакканто’ти, хоти но тасмим̣ самайе аттаманата̄ хоти соманассам̣ – ‘а̄санне но бхагава̄’’’ти.

‘‘йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘ваджджӣхи маллесу ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти, хоти но тасмим̣ самайе аттаманата̄ хоти соманассам̣ – ‘а̄санне но бхагава̄ бхависсатӣ’ти. йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘ваджджӣхи маллесу ча̄рикам̣ пакканто’ти, хоти но тасмим̣ самайе аттаманата̄ хоти соманассам̣ – ‘а̄санне но бхагава̄’’’ти.

‘‘йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘маллехи косале ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти, хоти но тасмим̣ самайе аттаманата̄ хоти соманассам̣ – ‘а̄санне но бхагава̄ бхависсатӣ’ти. йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘маллехи косале ча̄рикам̣ пакканто’ти, хоти но тасмим̣ самайе аттаманата̄ хоти соманассам̣ – ‘а̄санне но бхагава̄’’’ти.

‘‘йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘косалехи са̄ваттхим̣ ча̄рикам̣ паккамиссатӣ’ти, хоти но тасмим̣ самайе аттаманата̄ хоти соманассам̣ – ‘а̄санне но бхагава̄ бхависсатӣ’ти. йада̄ пана майам̣, бханте, бхагавантам̣ сун̣а̄ма – ‘са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме’ти, хоти анаппака̄ но тасмим̣ самайе аттаманата̄ хоти анаппакам̣ соманассам̣ – ‘а̄санне но бхагава̄’’’ти.

‘‘тасма̄тиха, тхапатайо, самба̄дхо гхара̄ва̄со раджа̄патхо, аббхока̄со паббаджджа̄. алан̃ча пана во, тхапатайо, аппама̄да̄йа̄’’ти. ‘‘аттхи кхо но, бханте, етамха̄ самба̄дха̄ ан̃н̃о самба̄дхо самба̄дхатаро чева самба̄дхасан̇кха̄татаро ча̄’’ти. ‘‘катамо пана во, тхапатайо, етамха̄ самба̄дха̄ ан̃н̃о самба̄дхо самба̄дхатаро чева самба̄дхасан̇кха̄татаро ча̄’’ти?

‘‘идха майам̣, бханте, йада̄ ра̄джа̄ пасенади косало уййа̄набхӯмим̣ ниййа̄тука̄мо хоти, йе те ран̃н̃о пасенадисса косаласса на̄га̄ опавайха̄ те каппетва̄, йа̄ та̄ ран̃н̃о пасенадисса косаласса паджа̄патийо пийа̄ мана̄па̄ та̄ екам̣ пурато екам̣ паччхато нисӣда̄пема. та̄сам̣ кхо пана, бханте, бхагинӣнам̣ еварӯпо гандхо хоти, сеййатха̄пи на̄ма гандхакаран̣д̣акасса та̄вадева виварийама̄насса, йатха̄ там̣ ра̄джакан̃н̃а̄нам̣ гандхена вибхӯсита̄нам̣. та̄сам̣ кхо пана, бханте, бхагинӣнам̣ еварӯпо ка̄йасампхассо хоти, сеййатха̄пи на̄ма тӯлапичуно ва̄ каппа̄сапичуно ва̄, йатха̄ там̣ ра̄джакан̃н̃а̄нам̣ сукхедхита̄нам̣. тасмим̣ кхо пана, бханте, самайе на̄гопи раккхитаббо хоти, та̄пи бхагинийо раккхитабба̄ хонти, атта̄пи раккхитаббо хоти. на кхо пана майам̣, бханте, абхиджа̄на̄ма та̄су бхагинӣсу па̄пакам̣ читтам̣ уппа̄дета̄. айам̣ кхо но, бханте, етамха̄ самба̄дха̄ ан̃н̃о самба̄дхо самба̄дхатаро чева самба̄дхасан̇кха̄татаро ча̄’’ти.

‘‘тасма̄тиха, тхапатайо, самба̄дхо гхара̄ва̄со раджа̄патхо, аббхока̄со паббаджджа̄. алан̃ча пана во, тхапатайо, аппама̄да̄йа. чатӯхи кхо, тхапатайо, дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о.

‘‘катамехи чатӯхи? идха, тхапатайо, арийаса̄вако буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гато хоти – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе…пе… вигатамаламаччхерена четаса̄ аджджха̄га̄рам̣ васати муттача̄го пайатапа̄н̣и воссаггарато йа̄чайого да̄насам̣вибха̄гарато. имехи кхо, тхапатайо, чатӯхи дхаммехи саманна̄гато арийаса̄вако сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о.

‘‘тумхе кхо, тхапатайо, буддхе авеччаппаса̄дена саманна̄гата̄ – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе…пе… йам̣ кхо пана кин̃чи куле деййадхаммам̣ саббам̣ там̣ аппат̣ивибхаттам̣ сӣлавантехи калйа̄н̣адхаммехи. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, тхапатайо, кативидха̄ те косалесу манусса̄ йе тумха̄кам̣ самасама̄, йадидам̣ – да̄насам̣вибха̄ге’’ти? ‘‘ла̄бха̄ но, бханте, суладдхам̣ но, бханте! йесам̣ но бхагава̄ евам̣ паджа̄на̄тӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.