2. анура̄дхасуттам̣
411. екам̣ самайам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ анура̄дхо бхагавато авидӯре аран̃н̃акут̣ика̄йам̣ вихарати. атха кхо самбахула̄ ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ йена̄йасма̄ анура̄дхо тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ анура̄дхена саддхим̣ саммодим̣су. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ а̄йасмантам̣ анура̄дхам̣ етадавочум̣ – ‘‘йо со, а̄вусо анура̄дха, татха̄гато уттамапурисо парамапурисо парамапаттипатто, там̣ татха̄гато имесу чатӯсу т̣ха̄несу пан̃н̃а̄пайама̄но пан̃н̃а̄пети – ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄’’ти? ‘‘йо со, а̄вусо, татха̄гато уттамапурисо парамапурисо парамапаттипатто, там̣ татха̄гато ан̃н̃атра имехи чатӯхи т̣ха̄нехи пан̃н̃а̄пайама̄но пан̃н̃а̄пети – ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄, ‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, ‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄, нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄ти ва̄’’ти. евам̣ вутте, те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ а̄йасмантам̣ анура̄дхам̣ етадавочум̣ – ‘‘со ча̄йам̣ [йо ча̄йам̣ (сӣ.)] бхиккху наво бхависсати ачирапаббаджито, тхеро ва̄ пана ба̄ло абйатто’’ти. атха кхо те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ а̄йасмантам̣ анура̄дхам̣ навава̄дена ча ба̄лава̄дена ча апаса̄детва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ паккамим̣су.
атха кхо а̄йасмато анура̄дхасса ачирапаккантесу ан̃н̃атиттхийесу парибба̄джакесу етадахоси – ‘‘саче кхо мам̣ те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ уттарим̣ пуччхеййум̣, катхам̣ бйа̄карама̄но ну кхва̄хам̣ тесам̣ ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ вуттава̄дӣ чева бхагавато ассам̣, на ча бхагавантам̣ абхӯтена аббха̄чиккхеййам̣, дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄кареййам̣, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нува̄до га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхеййа̄’’ти? атха кхо а̄йасма̄ анура̄дхо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ анура̄дхо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идха̄хам̣, бханте, бхагавато авидӯре аран̃н̃акут̣ика̄йам̣ вихара̄ми. атха кхо, бханте, самбахула̄ ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ йена̄хам̣ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ майа̄ саддхим̣ саммодим̣су. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо, бханте, те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ мам̣ етадавочум̣ – ‘‘йо со, а̄вусо анура̄дха, татха̄гато уттамапурисо парамапурисо парамапаттипатто, там̣ татха̄гато имесу чатӯсу т̣ха̄несу пан̃н̃а̄пайама̄но пан̃н̃а̄пети – ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄…пе… ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄’’ти? евам̣ вутта̄хам̣, бханте, те ан̃н̃атиттхийе парибба̄джаке етадавочам̣ – ‘‘йо со, а̄вусо, татха̄гато уттамапурисо парамапурисо парамапаттипатто, там̣ татха̄гато ан̃н̃атра имехи чатӯхи т̣ха̄нехи пан̃н̃а̄пайама̄но пан̃н̃а̄пети – ‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄…пе… ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄’’ти. евам̣ вутте, бханте, те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ мам̣ етадавочум̣ – ‘‘со ча̄йам̣ бхиккху наво бхависсати ачирапаббаджито тхеро ва̄ пана ба̄ло абйатто’’ти. атха кхо мам̣, бханте, те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ навава̄дена ча ба̄лава̄дена ча апаса̄детва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ паккамим̣су. тасса майхам̣, бханте, ачирапаккантесу тесу ан̃н̃атиттхийесу парибба̄джакесу етадахоси – ‘‘саче кхо мам̣ те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ уттарим̣ пуччхеййум̣, катхам̣ бйа̄карама̄но ну кхва̄хам̣ тесам̣ ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ вуттава̄дӣ чева бхагавато ассам̣, на ча бхагавантам̣ абхӯтена аббха̄чиккхеййам̣, дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄кареййам̣, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нува̄до га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхеййа̄’’ти?
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, анура̄дха, рӯпам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти?
‘‘аниччам̣, бханте’’.
‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти?
‘‘дуккхам̣, бханте’’.
‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’’ти?
‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘ведана̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти?…пе… сан̃н̃а̄ …пе… сан̇кха̄ра̄…пе… ‘‘вин̃н̃а̄н̣ам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти?
‘‘аниччам̣, бханте’’.
‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти?
‘‘дуккхам̣, бханте’’.
‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’’ти?
‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘тасма̄тиха, анура̄дха, йам̣ кин̃чи рӯпам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ рӯпам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. йа̄ ка̄чи ведана̄ атӣта̄на̄гатапаччуппанна̄…пе… йа̄ ка̄чи сан̃н̃а̄…пе… йе кечи сан̇кха̄ра̄…пе… йам̣ кин̃чи вин̃н̃а̄н̣ам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. евам̣ пассам̣, анура̄дха, сутава̄ арийаса̄вако рӯпасмимпи ниббиндати, ведана̄йапи ниббиндати, сан̃н̃а̄йапи ниббиндати, сан̇кха̄ресупи ниббиндати, вин̃н̃а̄н̣асмимпи ниббиндати. ниббиндам̣ вираджджати; вира̄га̄ вимуччати; вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄ти.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, анура̄дха, рӯпам̣ татха̄гатоти саманупассасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘веданам̣ татха̄гатоти саманупассасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘сан̃н̃ам̣ татха̄гатоти саманупассасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘сан̇кха̄ре татха̄гатоти саманупассасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘вин̃н̃а̄н̣ам̣ татха̄гатоти саманупассасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, анура̄дха, рӯпасмим̣ татха̄гатоти саманупассасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘ан̃н̃атра рӯпа̄ татха̄гатоти саманупассасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘ведана̄йа…пе… ан̃н̃атра ведана̄йа…пе… сан̃н̃а̄йа…пе… ан̃н̃атра сан̃н̃а̄йа…пе… сан̇кха̄ресу…пе… ан̃н̃атра сан̇кха̄рехи…пе… вин̃н̃а̄н̣асмим̣ татха̄гатоти саманупассасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘ан̃н̃атра вин̃н̃а̄н̣а̄ татха̄гатоти саманупассасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, анура̄дха, рӯпам̣, веданам̣, сан̃н̃ам̣, сан̇кха̄ре, вин̃н̃а̄н̣ам̣ татха̄гатоти саманупассасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, анура̄дха, айам̣ со арӯпӣ аведано асан̃н̃ӣ асан̇кха̄ро авин̃н̃а̄н̣о татха̄гатоти саманупассасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘еттха ча те, анура̄дха, дит̣т̣хева дхамме саччато тхетато татха̄гате анупалаббхийама̄не [татха̄гато анупалаббхийама̄но (сйа̄. ка.), татха̄гате анупалаббхама̄не (?)] каллам̣ ну те там̣ веййа̄каран̣ам̣ [веййа̄каран̣а̄йа (сӣ.)] – йо со, а̄вусо, татха̄гато уттамапурисо парамапурисо парамапаттипатто, там̣ татха̄гато ан̃н̃атра имехи чатӯхи т̣ха̄нехи пан̃н̃а̄пайама̄но пан̃н̃а̄пети – ‘‘‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄…пе… ‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄’ти ва̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘са̄дху са̄дху, анура̄дха! пуббе ча̄хам̣, анура̄дха, етарахи ча дуккхан̃чева пан̃н̃а̄пеми дуккхасса ча ниродха’’нти. дутийам̣.