1. пат̣хамагила̄насуттам̣

74. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху йена бхагава̄ тенупасан̇ками…пе… екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘амукасмим̣, бханте, виха̄ре ан̃н̃атаро бхиккху наво аппан̃н̃а̄то а̄ба̄дхико дуккхито ба̄л̣хагила̄но. са̄дху, бханте, бхагава̄ йена со бхиккху тенупасан̇камату анукампам̣ упа̄да̄йа̄’’ти.

атха кхо бхагава̄ навава̄дан̃ча сутва̄ гила̄нава̄дан̃ча, ‘‘аппан̃н̃а̄то бхиккхӯ’’ти ити видитва̄ йена со бхиккху тенупасан̇ками. аддаса̄ кхо со бхиккху бхагавантам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣. дисва̄на ман̃чаке самадхоси [саман̃чоси (сӣ.), саматеси (сйа̄. кам̣.), саман̃чопи (пӣ.)]. атха кхо бхагава̄ там̣ бхиккхум̣ етадавоча – ‘‘алам̣, бхиккху, ма̄ твам̣ ман̃чаке самадхоси. сантима̄ни а̄сана̄ни пан̃н̃атта̄ни, таттха̄хам̣ нисӣдисса̄мӣ’’ти. нисӣди бхагава̄ пан̃н̃атте а̄сане. нисаджджа кхо бхагава̄ там̣ бхиккхум̣ етадавоча – ‘‘каччи те, бхиккху, кхаманӣйам̣, каччи йа̄панӣйам̣, каччи дуккха̄ ведана̄ пат̣иккаманти но абхиккаманти, пат̣иккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати но абхиккамо’’ти?

‘‘на ме, бханте, кхаманӣйам̣, на йа̄панӣйам̣, ба̄л̣ха̄ ме дуккха̄ ведана̄ абхиккаманти но пат̣иккаманти, абхиккамоса̄нам̣ пан̃н̃а̄йати но пат̣иккамо’’ти.

‘‘каччи те, бхиккху, на кин̃чи куккуччам̣, на кочи виппат̣иса̄ро’’ти?

‘‘таггха ме, бханте, анаппакам̣ куккуччам̣, анаппако виппат̣иса̄ро’’ти.

‘‘каччи пана там̣ [твам̣ (сӣ.), те (сйа̄. кам̣. ка.)], бхиккху, атта̄ сӣлато упавадатӣ’’ти?

‘‘на кхо мам̣, бханте, атта̄ сӣлато упавадатӣ’’ти [но хетам̣ бханте (пӣ. ка.)].

‘‘но че кира те, бхиккху, атта̄ сӣлато упавадати, атха кин̃ча [атха кисмин̃ча (сӣ.), атха бхиккху кисмин̃ча (сйа̄. кам̣. пӣ. ка.)] те куккуччам̣ ко ча виппат̣иса̄ро’’ти?

‘‘на кхва̄хам̣, бханте, сӣлависуддхаттхам̣ бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄мӣ’’ти.

‘‘но че кира твам̣, бхиккху, сӣлависуддхаттхам̣ майа̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄си, атха киматтхам̣ чарахи твам̣, бхиккху, майа̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄сӣ’’ти?

‘‘ра̄гавира̄гаттхам̣ кхва̄хам̣, бханте, бхагавата̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄мӣ’’ти.

‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! са̄дху кхо твам̣, бхиккху, ра̄гавира̄гаттхам̣ майа̄ дхаммам̣ деситам̣ а̄джа̄на̄си. ра̄гавира̄гаттхо хи, бхиккху, майа̄ дхаммо десито. там̣ ким̣ ман̃н̃аси бхиккху, чаккху ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти?

‘‘аниччам̣, бханте’’.

‘‘йам̣…пе… сотам̣… гха̄нам̣… дживха̄… ка̄йо… мано ниччо ва̄ аниччо ва̄’’ти?

‘‘аниччо, бханте’’.

‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти?

‘‘дуккхам̣, бханте’’.

‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’’ти?

‘‘но хетам̣, бханте’’.

‘‘евам̣ пассам̣, бхиккху, сутава̄ арийаса̄вако чаккхусмимпи ниббиндати, сотасмимпи ниббиндати…пе… манасмимпи ниббиндати. ниббиндам̣ вираджджати; вира̄га̄ вимуччати; вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣ на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄тӣ’’ти.

идамавоча бхагава̄. аттамано со бхиккху бхагавато бха̄ситам̣ абхинанди. имасмин̃ча пана веййа̄каран̣асмим̣ бхан̃н̃ама̄не тасса бхиккхуно вираджам̣ вӣтамалам̣ дхаммачаккхум̣ удапа̄ди – ‘‘йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣, саббам̣ там̣ ниродхадхамма’’нти. пат̣хамам̣.