4. пат̣хамада̄руккхандхопамасуттам̣

241. екам̣ самайам̣ бхагава̄ косамбийам̣ вихарати ган̇га̄йа надийа̄ тӣре. аддаса̄ кхо бхагава̄ махантам̣ да̄руккхандхам̣ ган̇га̄йа надийа̄ сотена вуйхама̄нам̣. дисва̄на бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘пассатха но тумхе, бхиккхаве, амум̣ махантам̣ да̄руккхандхам̣ ган̇га̄йа надийа̄ сотена вуйхама̄на’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘саче со, бхиккхаве, да̄руккхандхо на оримам̣ тӣрам̣ упагаччхати, на па̄римам̣ тӣрам̣ упагаччхати, на маджджхе сам̣сӣдиссати, на тхале уссӣдиссати, на мануссагга̄хо гахессати, на амануссагга̄хо гахессати, на а̄ват̣т̣агга̄хо гахессати, на антопӯти бхависсати; еван̃хи со, бхиккхаве, да̄руккхандхо самудданинно бхависсати самуддапон̣о самуддапаббха̄ро. там̣ кисса хету? самудданинно, бхиккхаве, ган̇га̄йа надийа̄ сото самуддапон̣о самуддапаббха̄ро.

‘‘евамева кхо, бхиккхаве, саче тумхепи на оримам̣ тӣрам̣ упагаччхатха, на па̄римам̣ тӣрам̣ упагаччхатха; на маджджхе сам̣сӣдиссатха, на тхале уссӣдиссатха, на мануссагга̄хо гахессати, на амануссагга̄хо гахессати, на а̄ват̣т̣агга̄хо гахессати, на антопӯтӣ бхависсатха; евам̣ тумхе, бхиккхаве, нибба̄нанинна̄ бхависсатха нибба̄напон̣а̄ нибба̄напаббха̄ра̄. там̣ кисса хету? нибба̄нанинна̄, бхиккхаве, самма̄дит̣т̣хи нибба̄напон̣а̄ нибба̄напаббха̄ра̄’’ти. евам̣ вутте, ан̃н̃атаро бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ким̣ ну кхо, бханте, оримам̣ тӣрам̣, ким̣ па̄римам̣ тӣрам̣, ко маджджхе сам̣са̄до [сам̣сӣдо (ка.), сам̣сӣдито (сйа̄. кам̣.)], ко тхале усса̄до, ко мануссагга̄хо, ко амануссагга̄хо, ко а̄ват̣т̣агга̄хо, ко антопӯтибха̄во’’ти?

‘‘‘оримам̣ тӣра’нти кхо, бхиккху, чханнетам̣ аджджхаттика̄нам̣ а̄йатана̄нам̣ адхивачанам̣. ‘па̄римам̣ тӣра’нти кхо, бхиккху, чханнетам̣ ба̄хира̄нам̣ а̄йатана̄нам̣ адхивачанам̣. ‘маджджхе сам̣са̄до’ти кхо, бхиккху, нандӣра̄гассетам̣ адхивачанам̣. ‘тхале усса̄до’ти кхо, бхиккху, асмима̄нассетам̣ адхивачанам̣.

‘‘катамо ча, бхиккху, мануссагга̄хо? идха, бхиккху, гихӣхи сам̣сат̣т̣хо [гихисам̣сат̣т̣хо (ка.)] вихарати, саханандӣ сахасокӣ, сукхитесу сукхито, дуккхитесу дуккхито, уппаннесу киччакаран̣ӣйесу аттана̄ тесу йогам̣ а̄паджджати. айам̣ вуччати, бхиккху, мануссагга̄хо.

‘‘катамо ча, бхиккху, амануссагга̄хо? идха, бхиккху, екаччо ан̃н̃атарам̣ деваника̄йам̣ пан̣идха̄йа брахмачарийам̣ чарати – ‘имина̄хам̣ сӣлена ва̄ ватена ва̄ тапена ва̄ брахмачарийена ва̄ дево ва̄ бхависса̄ми деван̃н̃атаро ва̄’ти. айам̣ вуччати, бхиккху, амануссагга̄хо. ‘а̄ват̣т̣агга̄хо’ти кхо, бхиккху, пан̃чаннетам̣ ка̄магун̣а̄нам̣ адхивачанам̣.

‘‘катамо ча, бхиккху, антопӯтибха̄во? идха, бхиккху, екаччо дуссӣло хоти па̄падхаммо асучисан̇кассарасама̄ча̄ро пат̣иччханнакамманто ассаман̣о саман̣апат̣ин̃н̃о абрахмача̄рӣ брахмача̄рипат̣ин̃н̃о антопӯти авассуто касамбуджа̄то. айам̣ вуччати, бхиккху, ‘антопӯтибха̄во’’’ти.

тена кхо пана самайена нандо гопа̄лако бхагавато авидӯре т̣хито хоти. атха кхо нандо гопа̄лако бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ахам̣ кхо, бханте, на оримам̣ тӣрам̣ упагаччха̄ми, на па̄римам̣ тӣрам̣ упагаччха̄ми, на маджджхе сам̣сӣдисса̄ми, на тхале уссӣдисса̄ми, на мам̣ мануссагга̄хо гахессати, на амануссагга̄хо гахессати, на а̄ват̣т̣агга̄хо гахессати, на антопӯти бхависса̄ми. лабхеййа̄хам̣, бханте, бхагавато сантике паббаджджам̣, лабхеййам̣ упасампада’’нти. ‘‘тена хи твам̣, нанда, са̄мика̄нам̣ га̄во ниййа̄техӣ’’ти [нӣййа̄дехӣти (сӣ.), ниййа̄дехӣти (сйа̄. кам̣. пӣ.)]. ‘‘гамиссанти, бханте, га̄во ваччхагиддхинийо’’ти. ‘‘ниййа̄техева твам̣, нанда, са̄мика̄нам̣ га̄во’’ти. атха кхо нандо гопа̄лако са̄мика̄нам̣ га̄во ниййа̄тетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ниййа̄тита̄ [ниййа̄та̄ (сйа̄. кам̣. ка. сӣ. ат̣т̣ха.)], бханте, са̄мика̄нам̣ га̄во. лабхеййа̄хам̣, бханте, бхагавато сантике паббаджджам̣, лабхеййам̣ упасампада’’нти. алаттха кхо нандо гопа̄лако бхагавато сантике паббаджджам̣, алаттха упасампадам̣. ачирӯпасампанно ча пана̄йасма̄ нандо еко вӯпакат̣т̣хо…пе… ан̃н̃атаро ча пана̄йасма̄ нандо арахатам̣ ахосӣти. чатуттхам̣.