4. бха̄радва̄джасуттам̣

127. екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ пин̣д̣олабха̄радва̄джо косамбийам̣ вихарати гхосита̄ра̄ме. атха кхо ра̄джа̄ удено йена̄йасма̄ пин̣д̣олабха̄радва̄джо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ пин̣д̣олабха̄радва̄джена саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джа̄ удено а̄йасмантам̣ пин̣д̣олабха̄радва̄джам̣ етадавоча – ‘‘ко ну кхо, бхо бха̄радва̄джа, хету ко паччайо йениме дахара̄ бхиккхӯ сусӯ [сусу (сӣ. ка.)] ка̄л̣акеса̄ бхадрена йоббанена саманна̄гата̄ пат̣хамена вайаса̄ аникӣл̣ита̄вино ка̄месу йа̄ваджӣвам̣ парипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ чаранти, аддха̄нан̃ча а̄па̄дентӣ’’ти? ‘‘вуттам̣ кхо етам̣, маха̄ра̄джа, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена – ‘етха тумхе, бхиккхаве, ма̄туматтӣсу ма̄тучиттам̣ упат̣т̣хапетха, бхагиниматтӣсу бхагиничиттам̣ упат̣т̣хапетха, дхӣтуматтӣсу дхӣтучиттам̣ упат̣т̣хапетха̄’ти. айам̣ кхо, маха̄ра̄джа, хету, айам̣ паччайо йениме дахара̄ бхиккхӯ сусӯ ка̄л̣акеса̄ бхадрена йоббанена саманна̄гата̄ пат̣хамена вайаса̄ аникӣл̣ита̄вино ка̄месу йа̄ваджӣвам̣ парипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ чаранти, аддха̄нан̃ча а̄па̄дентӣ’’ти.

‘‘лолам̣ [лол̣ам̣ (сйа̄. кам̣.)] кхо, бхо бха̄радва̄джа, читтам̣. аппекада̄ ма̄туматтӣсупи лобхадхамма̄ уппаджджанти, бхагиниматтӣсупи лобхадхамма̄ уппаджджанти, дхӣтуматтӣсупи лобхадхамма̄ уппаджджанти. аттхи ну кхо, бхо бха̄радва̄джа, ан̃н̃о ча хету, ан̃н̃о ча паччайо йениме дахара̄ бхиккхӯ сусӯ ка̄л̣акеса̄…пе… аддха̄нан̃ча а̄па̄дентӣ’’ти?

‘‘вуттам̣ кхо етам̣, маха̄ра̄джа, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена – ‘етха тумхе, бхиккхаве, имамева ка̄йам̣ уддхам̣ па̄датала̄ адхо кесаматтхака̄ тачапарийантам̣ пӯрам̣ на̄наппака̄расса асучино паччавеккхатха – аттхи имасмим̣ ка̄йе кеса̄ лома̄ накха̄ данта̄ тачо мам̣сам̣ нха̄ру [наха̄ру (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ат̣т̣хи ат̣т̣химин̃джам̣ [ат̣т̣химин̃джа̄ (сӣ.)] ваккам̣ хадайам̣ йаканам̣ киломакам̣ пихакам̣ паппха̄сам̣ антам̣ антагун̣ам̣ ударийам̣ карӣсам̣ питтам̣ семхам̣ пуббо лохитам̣ седо медо ассу васа̄ кхел̣о син̇гха̄н̣ика̄ ласика̄ мутта’нти. айампи кхо, маха̄ра̄джа, хету, айам̣ паччайо йениме дахара̄ бхиккхӯ сусӯ ка̄л̣акеса̄…пе… аддха̄нан̃ча а̄па̄дентӣ’’ти. ‘‘йе те, бхо бха̄радва̄джа, бхиккхӯ бха̄витака̄йа̄ бха̄витасӣла̄ бха̄витачитта̄ бха̄витапан̃н̃а̄, тесам̣ там̣ сукарам̣ хоти. йе ча кхо те, бхо бха̄радва̄джа, бхиккхӯ абха̄витака̄йа̄ абха̄витасӣла̄ абха̄витачитта̄ абха̄витапан̃н̃а̄, тесам̣ там̣ дуккарам̣ хоти. аппекада̄, бхо бха̄радва̄джа, асубхато манаси карисса̄мӣти [манаси карисса̄ма̄ти (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] субхатова [субхато ва̄ (сӣ.), субхато ча (сйа̄. кам̣.)] а̄гаччхати. аттхи ну кхо, бхо бха̄радва̄джа, ан̃н̃о ча кхо хету ан̃н̃о ча паччайо йениме дахара̄ бхиккхӯ сусӯ ка̄л̣акеса̄…пе… аддха̄нан̃ча а̄па̄дентӣ’’ти?

‘‘вуттам̣ кхо етам̣, маха̄ра̄джа, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена – ‘етха тумхе, бхиккхаве, индрийесу гуттадва̄ра̄ вихаратха. чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ ма̄ нимиттагга̄хино ахуваттха, ма̄нубйан̃джанагга̄хино. йатва̄дхикаран̣аменам̣ чаккхундрийам̣ асам̣вутам̣ вихарантам̣ абхиджджха̄доманасса̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ анва̄ссавеййум̣, тасса сам̣вара̄йа пат̣ипаджджатха. раккхатха чаккхундрийам̣; чаккхундрийе сам̣варам̣ а̄паджджатха. сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа ма̄ нимиттагга̄хино ахуваттха, ма̄нубйан̃джанагга̄хино. йатва̄дхикаран̣аменам̣ маниндрийам̣ асам̣вутам̣ вихарантам̣ абхиджджха̄доманасса̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ анва̄ссавеййум̣, тасса сам̣вара̄йа пат̣ипаджджатха. раккхатха маниндрийам̣; маниндрийе сам̣варам̣ а̄паджджатха̄’ти. айампи кхо, маха̄ра̄джа, хету айам̣ паччайо йениме дахара̄ бхиккхӯ сусӯ ка̄л̣акеса̄ бхадрена йоббанена саманна̄гата̄ пат̣хамена вайаса̄ аникӣл̣ита̄вино ка̄месу йа̄ваджӣвам̣ парипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ чаранти, аддха̄нан̃ча а̄па̄дентӣ’’ти.

‘‘аччхарийам̣, бхо бха̄радва̄джа; аббхутам̣, бхо бха̄радва̄джа! йа̄ва субха̄ситам̣ чидам̣ [йа̄ва субха̄ситамидам̣ (сӣ.)], бхо бха̄радва̄джа, тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена. есова кхо, бхо бха̄радва̄джа, хету, еса паччайо йениме дахара̄ бхиккхӯ сусӯ ка̄л̣акеса̄ бхадрена йоббанена саманна̄гата̄ пат̣хамена вайаса̄ аникӣл̣ита̄вино ка̄месу йа̄ваджӣвам̣ парипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ чаранти, аддха̄нан̃ча а̄па̄дентӣти. ахампи кхо, бхо [ахампи бхо (сӣ. пӣ.)] бха̄радва̄джа, йасмим̣ самайе араккхитенева ка̄йена, араккхита̄йа ва̄ча̄йа, араккхитена читтена, анупат̣т̣хита̄йа сатийа̄, асам̣вутехи индрийехи антепурам̣ пависа̄ми, ативийа мам̣ тасмим̣ самайе лобхадхамма̄ парисаханти. йасмин̃ча кхва̄хам̣, бхо бха̄радва̄джа, самайе раккхитенева ка̄йена, раккхита̄йа ва̄ча̄йа, раккхитена читтена, упат̣т̣хита̄йа сатийа̄, сам̣вутехи индрийехи антепурам̣ пависа̄ми, на мам̣ татха̄ тасмим̣ самайе лобхадхамма̄ парисаханти. абхиккантам̣, бхо бха̄радва̄джа; абхиккантам̣, бхо бха̄радва̄джа! сеййатха̄пи, бхо бха̄радва̄джа, никкуджджитам̣ [никуджджитам̣ (пӣ.)] ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа, чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣти; евамевам̣ бхота̄ бха̄радва̄джена анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣, бхо бха̄радва̄джа, там̣ бхагавантам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми, дхамман̃ча, бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ бха̄радва̄джо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. чатуттхам̣.