1. аниччавагго

1. аджджхатта̄ниччасуттам̣

1. евам̣ ме сутам̣. екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –

‘‘чаккхум̣, бхиккхаве, аниччам̣. йаданиччам̣ там̣ дуккхам̣; йам̣ дуккхам̣ таданатта̄. йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. сотам̣ аниччам̣. йаданиччам̣…пе… гха̄нам̣ аниччам̣. йаданиччам̣…пе… дживха̄ аничча̄. йаданиччам̣ там̣ дуккхам̣; йам̣ дуккхам̣ таданатта̄. йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. ка̄йо аниччо. йаданиччам̣…пе… мано аниччо. йаданиччам̣ там̣ дуккхам̣; йам̣ дуккхам̣ таданатта̄. йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако чаккхусмимпи ниббиндати, сотасмимпи ниббиндати, гха̄насмимпи ниббиндати, дживха̄йапи ниббиндати, ка̄йасмимпи ниббиндати, манасмимпи ниббиндати. ниббиндам̣ вираджджати; вира̄га̄ вимуччати; вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄тӣ’’ти. пат̣хамам̣.

2. аджджхаттадуккхасуттам̣

2. ‘‘чаккхум̣, бхиккхаве, дуккхам̣. йам̣ дуккхам̣ таданатта̄; йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. сотам̣ дуккхам̣…пе… гха̄нам̣ дуккхам̣… дживха̄ дуккха̄… ка̄йо дуккхо… мано дуккхо. йам̣ дуккхам̣ таданатта̄; йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. евам̣ пассам̣…пе… на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти паджа̄на̄тӣ’’ти. дутийам̣.

3. аджджхатта̄наттасуттам̣

3. ‘‘чаккхум̣, бхиккхаве, анатта̄. йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. сотам̣ анатта̄…пе… гха̄нам̣ анатта̄… дживха̄ анатта̄… ка̄йо анатта̄… мано анатта̄. йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. евам̣ пассам̣…пе… на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти паджа̄на̄тӣ’’ти. татийам̣.

4. ба̄хира̄ниччасуттам̣

4. ‘‘рӯпа̄, бхиккхаве, аничча̄. йаданиччам̣ там̣ дуккхам̣; йам̣ дуккхам̣ таданатта̄. йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. садда̄… гандха̄… раса̄… пхот̣т̣хабба̄… дхамма̄ аничча̄. йаданиччам̣ там̣ дуккхам̣; йам̣ дуккхам̣ таданатта̄. йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако рӯпесупи ниббиндати, саддесупи ниббиндати, гандхесупи ниббиндати, расесупи ниббиндати, пхот̣т̣хаббесупи ниббиндати, дхаммесупи ниббиндати. ниббиндам̣ вираджджати; вира̄га̄ вимуччати; вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄тӣ’’ти. чатуттхам̣.

5. ба̄хирадуккхасуттам̣

5. ‘‘рӯпа̄, бхиккхаве, дуккха̄. йам̣ дуккхам̣ таданатта̄; йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. садда̄… гандха̄… раса̄… пхот̣т̣хабба̄… дхамма̄ дуккха̄. йам̣ дуккхам̣ таданатта̄. йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. евам̣ пассам̣…пе… на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти паджа̄на̄тӣ’’ти. пан̃чамам̣.

6. ба̄хира̄наттасуттам̣

6. ‘‘рӯпа̄, бхиккхаве, анатта̄. йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. садда̄… гандха̄… раса̄… пхот̣т̣хабба̄… дхамма̄ анатта̄. йаданатта̄ там̣ ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. евам̣ пассам̣…пе… на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти паджа̄на̄тӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. аджджхатта̄ничча̄тӣта̄на̄гатасуттам̣

7. ‘‘чаккхум̣, бхиккхаве, аниччам̣ атӣта̄на̄гатам̣; ко пана ва̄до паччуппаннасса! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣтасмим̣ чаккхусмим̣ анапеккхо хоти; ана̄гатам̣ чаккхум̣ на̄бхинандати; паччуппаннасса чаккхусса ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти. сотам̣ аниччам̣… гха̄нам̣ аниччам̣… дживха̄ аничча̄ атӣта̄на̄гата̄; ко пана ва̄до паччуппанна̄йа! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣта̄йа дживха̄йа анапеккхо хоти; ана̄гатам̣ дживхам̣ на̄бхинандати; паччуппанна̄йа дживха̄йа ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти. ка̄йо аниччо…пе… мано аниччо атӣта̄на̄гато; ко пана ва̄до паччуппаннасса! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣтасмим̣ манасмим̣ анапеккхо хоти; ана̄гатам̣ манам̣ на̄бхинандати; паччуппаннасса манасса ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хотӣ’’ти. саттамам̣.

8. аджджхаттадуккха̄тӣта̄на̄гатасуттам̣

8. ‘‘чаккхум̣, бхиккхаве, дуккхам̣ атӣта̄на̄гатам̣; ко пана ва̄до паччуппаннасса! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣтасмим̣ чаккхусмим̣ анапеккхо хоти; ана̄гатам̣ чаккхум̣ на̄бхинандати; паччуппаннасса чаккхусса ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти. сотам̣ дуккхам̣…пе… гха̄нам̣ дуккхам̣…пе… дживха̄ дуккха̄ атӣта̄на̄гата̄; ко пана ва̄до паччуппанна̄йа! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣта̄йа дживха̄йа анапеккхо хоти; ана̄гатам̣ дживхам̣ на̄бхинандати; паччуппанна̄йа дживха̄йа ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти. ка̄йо дуккхо…пе… мано дуккхо атӣта̄на̄гато; ко пана ва̄до паччуппаннасса! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣтасмим̣ манасмим̣ анапеккхо хоти; ана̄гатам̣ манам̣ на̄бхинандати; паччуппаннасса манасса ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хотӣ’’ти. ат̣т̣хамам̣.

9. аджджхатта̄натта̄тӣта̄на̄гатасуттам̣

9. ‘‘чаккхум̣, бхиккхаве, анатта̄ атӣта̄на̄гатам̣; ко пана ва̄до паччуппаннасса! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣтасмим̣ чаккхусмим̣ анапеккхо хоти; ана̄гатам̣ чаккхум̣ на̄бхинандати; паччуппаннасса чаккхусса ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти. сотам̣ анатта̄…пе… гха̄нам̣ анатта̄…пе… дживха̄ анатта̄ атӣта̄на̄гата̄; ко пана ва̄до паччуппанна̄йа! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣта̄йа дживха̄йа анапеккхо хоти; ана̄гатам̣ дживхам̣ на̄бхинандати; паччуппанна̄йа дживха̄йа ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти. ка̄йо анатта̄…пе… мано анатта̄ атӣта̄на̄гато; ко пана ва̄до паччуппаннасса! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣтасмим̣ манасмим̣ анапеккхо хоти; ана̄гатам̣ манам̣ на̄бхинандати; паччуппаннасса манасса ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хотӣ’’ти. навамам̣.

10. ба̄хира̄ничча̄тӣта̄на̄гатасуттам̣

10. ‘‘рӯпа̄, бхиккхаве, аничча̄ атӣта̄на̄гата̄; ко пана ва̄до паччуппанна̄нам̣! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣтесу рӯпесу анапеккхо хоти; ана̄гате рӯпе на̄бхинандати; паччуппанна̄нам̣ рӯпа̄нам̣ ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти. садда̄… гандха̄… раса̄… пхот̣т̣хабба̄… дхамма̄ аничча̄ атӣта̄на̄гата̄; ко пана ва̄до паччуппанна̄нам̣! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣтесу дхаммесу анапеккхо хоти; ана̄гате дхамме на̄бхинандати; паччуппанна̄нам̣ дхамма̄нам̣ ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хотӣ’’ти. дасамам̣.

11. ба̄хирадуккха̄тӣта̄на̄гатасуттам̣

11. ‘‘рӯпа̄, бхиккхаве, дуккха̄ атӣта̄на̄гата̄; ко пана ва̄до паччуппанна̄нам̣! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣтесу рӯпесу анапеккхо хоти; ана̄гате рӯпе на̄бхинандати; паччуппанна̄нам̣ рӯпа̄нам̣ ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хотӣ’’ти…пе. …. ека̄дасамам̣.

12. ба̄хира̄натта̄тӣта̄на̄гатасуттам̣

12. ‘‘рӯпа̄, бхиккхаве, анатта̄ атӣта̄на̄гата̄; ко пана ва̄до паччуппанна̄нам̣! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣтесу рӯпесу анапеккхо хоти; ана̄гате рӯпе на̄бхинандати; паччуппанна̄нам̣ рӯпа̄нам̣ ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хоти. садда̄… гандха̄… раса̄… пхот̣т̣хабба̄… дхамма̄ анатта̄ атӣта̄на̄гата̄; ко пана ва̄до паччуппанна̄нам̣! евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако атӣтесу дхаммесу анапеккхо хоти; ана̄гате дхамме на̄бхинандати; паччуппанна̄нам̣ дхамма̄нам̣ ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанно хотӣ’’ти. два̄дасамам̣.

аниччавагго пат̣хамо.

тассудда̄нам̣ –

аниччам̣ дуккхам̣ анатта̄ ча, тайо аджджхаттаба̄хира̄;

йаданиччена тайо вутта̄, те те аджджхаттаба̄хира̄ти.