7. арахантавагго

1. упа̄дийама̄насуттам̣

63. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху ме, бханте, бхагава̄ сам̣кхиттена дхаммам̣ десету йамахам̣ бхагавато дхаммам̣ сутва̄ еко вӯпакат̣т̣хо аппаматто а̄та̄пӣ пахитатто вихареййа’’нти. ‘‘упа̄дийама̄но кхо, бхиккху, баддхо ма̄расса; анупа̄дийама̄но мутто па̄пимато’’ти. ‘‘ан̃н̃а̄там̣ бхагава̄, ан̃н̃а̄там̣ сугата̄’’ти.

‘‘йатха̄ катхам̣ пана твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘рӯпам̣ кхо, бханте, упа̄дийама̄но баддхо ма̄расса; анупа̄дийама̄но мутто па̄пимато. веданам̣ упа̄дийама̄но баддхо ма̄расса; анупа̄дийама̄но мутто па̄пимато. сан̃н̃ам̣… сан̇кха̄ре … вин̃н̃а̄н̣ам̣ упа̄дийама̄но баддхо ма̄расса; анупа̄дийама̄но мутто па̄пимато. имасса кхва̄хам̣, бханте, бхагавата̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄мӣ’’ти.

‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! са̄дху кхо твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄си. рӯпам̣ кхо, бхиккху, упа̄дийама̄но баддхо ма̄расса; анупа̄дийама̄но мутто па̄пимато. веданам̣… сан̃н̃ам̣… сан̇кха̄ре… вин̃н̃а̄н̣ам̣ упа̄дийама̄но баддхо ма̄расса; анупа̄дийама̄но мутто па̄пимато. имасса кхо, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхо дат̣т̣хаббо’’ти.

атха кхо со бхиккху бхагавато бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. атха кхо со бхиккху еко вӯпакат̣т̣хо аппаматто а̄та̄пӣ пахитатто вихаранто начирассева – йассаттха̄йа кулапутта̄ саммадева ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджанти тадануттарам̣ – брахмачарийапарийоса̄нам̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. ‘‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’’ти аббхан̃н̃а̄си. ан̃н̃атаро ча пана со бхиккху арахатам̣ ахосӣти. пат̣хамам̣.

2. ман̃н̃ама̄насуттам̣

64. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху…пе… екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху ме, бханте, бхагава̄ сам̣кхиттена дхаммам̣ десету…пе… а̄та̄пӣ пахитатто вихареййа’’нти. ‘‘ман̃н̃ама̄но кхо, бхиккху, баддхо ма̄расса; аман̃н̃ама̄но мутто па̄пимато’’ти. ‘‘ан̃н̃а̄там̣ бхагава̄, ан̃н̃а̄там̣ сугата̄’’ти.

‘‘йатха̄ катхам̣ пана твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘рӯпам̣ кхо, бханте, ман̃н̃ама̄но баддхо ма̄расса; аман̃н̃ама̄но мутто па̄пимато. веданам̣… сан̃н̃ам̣… сан̇кха̄ре… вин̃н̃а̄н̣ам̣ ман̃н̃ама̄но баддхо ма̄расса; аман̃н̃ама̄но мутто па̄пимато. имасса кхва̄хам̣, бханте, бхагавата̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄мӣ’’ти.

‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! са̄дху кхо твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄си. рӯпам̣ кхо, бхиккху, ман̃н̃ама̄но баддхо ма̄расса; аман̃н̃ама̄но мутто па̄пимато. веданам̣… сан̃н̃ам̣… сан̇кха̄ре… вин̃н̃а̄н̣ам̣ ман̃н̃ама̄но баддхо ма̄расса; аман̃н̃ама̄но мутто па̄пимато. имасса кхо, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхо дат̣т̣хаббо’’ти…пе… ан̃н̃атаро ча пана со бхиккху арахатам̣ ахосӣти. дутийам̣.

3. абхинандама̄насуттам̣

65. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху…пе… екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху ме, бханте, бхагава̄ сам̣кхиттена…пе… пахитатто вихареййа’’нти. ‘‘абхинандама̄но кхо, бхиккху, баддхо ма̄расса; анабхинандама̄но мутто па̄пимато’’ти. ‘‘ан̃н̃а̄там̣ бхагава̄, ан̃н̃а̄там̣ сугата̄’’ти.

‘‘йатха̄ катхам̣ пана твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘рӯпам̣ кхо, бханте, абхинандама̄но баддхо ма̄расса; анабхинандама̄но мутто па̄пимато. веданам̣… сан̃н̃ам̣… сан̇кха̄ре… вин̃н̃а̄н̣ам̣ абхинандама̄но баддхо ма̄расса; анабхинандама̄но мутто па̄пимато. имасса кхва̄хам̣, бханте, бхагавата̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄мӣ’’ти.

‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! са̄дху кхо твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄си. рӯпам̣ кхо, бхиккху, абхинандама̄но баддхо ма̄расса; анабхинандама̄но мутто па̄пимато. веданам̣… сан̃н̃ам̣… сан̇кха̄ре … вин̃н̃а̄н̣ам̣ абхинандама̄но баддхо ма̄расса; анабхинандама̄но мутто па̄пимато. имасса кхо, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхо дат̣т̣хаббо’’ти…пе… ан̃н̃атаро ча пана со бхиккху арахатам̣ ахосӣти. татийам̣.

4. аниччасуттам̣

66. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху…пе… екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху ме, бханте, бхагава̄ сам̣кхиттена дхаммам̣ десету…пе… а̄та̄пӣ пахитатто вихареййа’’нти. ‘‘йам̣ кхо, бхиккху, аниччам̣; татра те чхандо паха̄таббо’’ти. ‘‘ан̃н̃а̄там̣ бхагава̄; ан̃н̃а̄там̣ сугата̄’’ти.

‘‘йатха̄ катхам̣ пана твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘рӯпам̣ кхо, бханте, аниччам̣; татра ме чхандо паха̄таббо. ведана̄… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ аниччам̣; татра ме чхандо паха̄таббо. имасса кхва̄хам̣, бханте, бхагавата̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄мӣ’’ти.

‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! са̄дху кхо твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄си. рӯпам̣ кхо, бхиккху, аниччам̣; татра те чхандо паха̄таббо. ведана̄ аничча̄… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ аниччам̣; татра кхо те чхандо паха̄таббо. имасса кхо, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхо дат̣т̣хаббо’’ти…пе… ан̃н̃атаро ча пана со бхиккху арахатам̣ ахосӣти. чатуттхам̣.

5. дуккхасуттам̣

67. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху…пе… екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху ме, бханте, бхагава̄ сам̣кхиттена дхаммам̣ десету…пе… а̄та̄пӣ пахитатто вихареййа’’нти. ‘‘йам̣ кхо, бхиккху, дуккхам̣; татра те чхандо паха̄таббо’’ти. ‘‘ан̃н̃а̄там̣ бхагава̄; ан̃н̃а̄там̣ сугата̄’’ти.

‘‘йатха̄ катхам̣ пана твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘рӯпам̣ кхо, бханте, дуккхам̣; татра ме чхандо паха̄таббо. ведана̄… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ дуккхам̣; татра ме чхандо паха̄таббо. имасса кхва̄хам̣, бханте, бхагавата̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄мӣ’’ти.

‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! са̄дху кхо твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄си. рӯпам̣ кхо бхиккху, дуккхам̣; татра те чхандо паха̄таббо. ведана̄… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ дуккхам̣; татра те чхандо паха̄таббо. имасса кхо, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхо дат̣т̣хаббо’’ти…пе… ан̃н̃атаро ча пана со бхиккху арахатам̣ ахосӣти. пан̃чамам̣.

6. анаттасуттам̣

68. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху…пе… екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху ме, бханте, бхагава̄ сам̣кхиттена дхаммам̣ десету…пе… а̄та̄пӣ пахитатто вихареййа’’нти. ‘‘йо кхо, бхиккху, анатта̄; татра те чхандо паха̄таббо’’ти. ‘‘ан̃н̃а̄там̣, бхагава̄; ан̃н̃а̄там̣, сугата̄’’ти.

‘‘йатха̄ катхам̣ пана твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘рӯпам̣ кхо, бханте, анатта̄; татра ме чхандо паха̄таббо. ведана̄… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ анатта̄; татра ме чхандо паха̄таббо. имасса кхва̄хам̣, бханте, бхагавата̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄мӣ’’ти.

‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! са̄дху кхо твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄си. рӯпам̣ кхо, бхиккху, анатта̄; татра те чхандо паха̄таббо. ведана̄… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ анатта̄; татра те чхандо паха̄таббо. имасса кхо, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхо дат̣т̣хаббо’’ти…пе… ан̃н̃атаро ча пана со бхиккху арахатам̣ ахосӣти. чхат̣т̣хам̣.

7. анаттанийасуттам̣

69. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху…пе… екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху ме, бханте, бхагава̄ сам̣кхиттена дхаммам̣ десету…пе… вихареййа’’нти. ‘‘йам̣ кхо, бхиккху, анаттанийам̣; татра те чхандо паха̄таббо’’ти. ‘‘ан̃н̃а̄там̣, бхагава̄; ан̃н̃а̄там̣, сугата̄’’ти.

‘‘йатха̄ катхам̣ пана твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘рӯпам̣ кхо, бханте, анаттанийам̣; татра ме чхандо паха̄таббо. ведана̄… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ анаттанийам̣; татра ме чхандо паха̄таббо. имасса кхва̄хам̣, бханте, бхагавата̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄мӣ’’ти.

‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! са̄дху кхо твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄си. рӯпам̣ кхо, бхиккху, анаттанийам̣; татра те чхандо паха̄таббо. ведана̄ … сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ анаттанийам̣; татра те чхандо паха̄таббо. имасса кхо, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхо дат̣т̣хаббо’’ти…пе… ан̃н̃атаро ча пана со бхиккху арахатам̣ ахосӣти. саттамам̣.

8. раджанӣйасан̣т̣хитасуттам̣

70. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху…пе… екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху ме, бханте, бхагава̄ сам̣кхиттена дхаммам̣ десету, йамахам̣ бхагавато дхаммам̣ сутва̄…пе… вихареййа’’нти. ‘‘йам̣ кхо, бхиккху, раджанӣйасан̣т̣хитам̣; татра те чхандо паха̄таббо’’ти. ‘‘ан̃н̃а̄там̣, бхагава̄; ан̃н̃а̄там̣, сугата̄’’ти.

‘‘йатха̄ катхам̣ пана твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘рӯпам̣ кхо, бханте, раджанӣйасан̣т̣хитам̣; татра ме чхандо паха̄таббо. ведана̄… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ раджанӣйасан̣т̣хитам̣; татра ме чхандо паха̄таббо. имасса кхва̄хам̣, бханте, бхагавата̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄мӣ’’ти.

‘‘са̄дху са̄дху бхиккху! са̄дху кхо твам̣, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄си. рӯпам̣ кхо, бхиккху, раджанӣйасан̣т̣хитам̣; татра те чхандо паха̄таббо. ведана̄… сан̃н̃а̄… сан̇кха̄ра̄… вин̃н̃а̄н̣ам̣ раджанӣйасан̣т̣хитам̣; татра те чхандо паха̄таббо. имасса кхо, бхиккху, майа̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса евам̣ виттха̄рена аттхо дат̣т̣хаббо’’ти…пе… ан̃н̃атаро ча пана со бхиккху арахатам̣ ахосӣти. ат̣т̣хамам̣.

9. ра̄дхасуттам̣

71. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо а̄йасма̄ ра̄дхо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘катхам̣ ну кхо, бханте, джа̄нато, катхам̣ пассато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахан̇ка̄рамаман̇ка̄рама̄на̄нусайа̄ на хонтӣ’’ти? ‘‘йам̣ кин̃чи, ра̄дха, рӯпам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ рӯпам̣ – ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа пассати. йа̄ ка̄чи ведана̄… йа̄ ка̄чи сан̃н̃а̄… йе кечи сан̇кха̄ра̄… йам̣ кин̃чи вин̃н̃а̄н̣ам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣…пе… йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ – ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа пассати. евам̣ кхо, ра̄дха, джа̄нато евам̣ пассато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахан̇ка̄рамаман̇ка̄рама̄на̄нусайа̄ на хонтӣ’’ти…пе… ан̃н̃атаро ча пана̄йасма̄ ра̄дхо арахатам̣ ахосӣти. навамам̣.

10. сура̄дхасуттам̣

72. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо а̄йасма̄ сура̄дхо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘катхам̣ ну кхо, бханте, джа̄нато катхам̣ пассато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахан̇ка̄рамаман̇ка̄рама̄на̄пагатам̣ ма̄насам̣ хоти, видха̄ саматиккантам̣ сантам̣ сувимутта’’нти? ‘‘йам̣ кин̃чи, сура̄дха, рӯпам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣…пе… йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ рӯпам̣ – ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дисва̄ анупа̄да̄вимутто хоти. йа̄ ка̄чи ведана̄… йа̄ ка̄чи сан̃н̃а̄… йе кечи сан̇кха̄ра̄… йам̣ кин̃чи вин̃н̃а̄н̣ам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ – ‘нетам̣ мама, несохамасми, на месо атта̄’ти еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дисва̄ анупа̄да̄вимутто хоти. евам̣ кхо, сура̄дха, джа̄нато евам̣ пассато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе, бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахан̇ка̄рамаман̇ка̄рама̄на̄пагатам̣ ма̄насам̣ хоти видха̄ саматиккантам̣ сантам̣ сувимутта’’нти…пе… ан̃н̃атаро ча пана̄йасма̄ сура̄дхо арахатам̣ ахосӣти. дасамам̣.

арахантавагго саттамо.

тассудда̄нам̣ –

упа̄дийаман̃н̃ама̄на̄, атха̄бхинандама̄но ча;

аниччам̣ дуккхам̣ анатта̄ ча, анаттанӣйам̣ раджанӣйасан̣т̣хитам̣;

ра̄дхасура̄дхена те даса̄ти.