5. саттат̣т̣ха̄насуттам̣

57. са̄ваттхинида̄нам̣. ‘‘саттат̣т̣ха̄накусало, бхиккхаве, бхиккху тивидхӯпапариккхӣ имасмим̣ дхаммавинайе кевалӣ вуситава̄ уттамапурисоти вуччати. катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху саттат̣т̣ха̄накусало хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху рӯпам̣ паджа̄на̄ти, рӯпасамудайам̣ паджа̄на̄ти, рӯпаниродхам̣ паджа̄на̄ти, рӯпаниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄на̄ти; рӯпасса асса̄дам̣ паджа̄на̄ти, рӯпасса а̄дӣнавам̣ паджа̄на̄ти, рӯпасса ниссаран̣ам̣ паджа̄на̄ти; веданам̣ паджа̄на̄ти … сан̃н̃ам̣… сан̇кха̄ре… вин̃н̃а̄н̣ам̣ паджа̄на̄ти, вин̃н̃а̄н̣асамудайам̣ паджа̄на̄ти, вин̃н̃а̄н̣аниродхам̣ паджа̄на̄ти, вин̃н̃а̄н̣аниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄на̄ти; вин̃н̃а̄н̣асса асса̄дам̣ паджа̄на̄ти, вин̃н̃а̄н̣асса а̄дӣнавам̣ паджа̄на̄ти, вин̃н̃а̄н̣асса ниссаран̣ам̣ паджа̄на̄ти.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, рӯпам̣? чатта̄ро ча маха̄бхӯта̄, чатуннан̃ча маха̄бхӯта̄нам̣ упа̄да̄йа рӯпам̣. идам̣ вуччати, бхиккхаве, рӯпам̣. а̄ха̄расамудайа̄ рӯпасамудайо; а̄ха̄раниродха̄ рӯпаниродхо. айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго рӯпаниродхага̄минӣ пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

‘‘йам̣ рӯпам̣ пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ – айам̣ рӯпасса асса̄до. йам̣ рӯпам̣ аниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣ – айам̣ рӯпасса а̄дӣнаво. йо рӯпасмим̣ чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нам̣ – идам̣ рӯпасса ниссаран̣ам̣.

‘‘йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ рӯпам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ рӯпасамудайам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ рӯпаниродхам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ рӯпаниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ абхин̃н̃а̄йа; евам̣ рӯпасса асса̄дам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ рӯпасса а̄дӣнавам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ рӯпасса ниссаран̣ам̣ абхин̃н̃а̄йа рӯпасса ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанна̄, те суппат̣ипанна̄. йе суппат̣ипанна̄, те имасмим̣ дхаммавинайе га̄дханти.

‘‘йе ча кхо кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ рӯпам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ рӯпасамудайам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ рӯпаниродхам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ рӯпаниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ абхин̃н̃а̄йа; евам̣ рӯпасса асса̄дам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ рӯпасса а̄дӣнавам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ рӯпасса ниссаран̣ам̣ абхин̃н̃а̄йа рӯпасса ниббида̄ вира̄га̄ ниродха̄ анупа̄да̄ вимутта̄, те сувимутта̄. йе сувимутта̄, те кевалино. йе кевалино ват̣т̣ам̣ тесам̣ наттхи пан̃н̃а̄пана̄йа.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, ведана̄? чхайиме, бхиккхаве, ведана̄ка̄йа̄ – чаккхусампхассаджа̄ ведана̄…пе… маносампхассаджа̄ ведана̄. айам̣ вуччати, бхиккхаве, ведана̄. пхассасамудайа̄ ведана̄самудайо; пхассаниродха̄ ведана̄ниродхо. айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго ведана̄ниродхага̄минӣ пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

‘‘йам̣ веданам̣ пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ – айам̣ ведана̄йа асса̄до. йа̄ ведана̄ аничча̄ дуккха̄ випарин̣а̄мадхамма̄ – айам̣ ведана̄йа а̄дӣнаво. йо ведана̄йа чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нам̣ – идам̣ ведана̄йа ниссаран̣ам̣.

‘‘йе хи, кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ веданам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ ведана̄самудайам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ ведана̄ниродхам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ ведана̄ниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ абхин̃н̃а̄йа; евам̣ ведана̄йа асса̄дам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ ведана̄йа а̄дӣнавам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ ведана̄йа ниссаран̣ам̣ абхин̃н̃а̄йа ведана̄йа ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанна̄, те суппат̣ипанна̄. йе суппат̣ипанна̄, те имасмим̣ дхаммавинайе га̄дханти.

‘‘йе ча кхо кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ веданам̣ абхин̃н̃а̄йа…пе… ват̣т̣ам̣ тесам̣ наттхи пан̃н̃а̄пана̄йа.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, сан̃н̃а̄? чхайиме, бхиккхаве, сан̃н̃а̄ка̄йа̄ – рӯпасан̃н̃а̄, саддасан̃н̃а̄, гандхасан̃н̃а̄, расасан̃н̃а̄, пхот̣т̣хаббасан̃н̃а̄, дхаммасан̃н̃а̄. айам̣ вуччати, бхиккхаве, сан̃н̃а̄. пхассасамудайа̄ сан̃н̃а̄самудайо; пхассаниродха̄ сан̃н̃а̄ниродхо. айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго сан̃н̃а̄ниродхага̄минӣ пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи…пе… ват̣т̣ам̣ тесам̣ наттхи пан̃н̃а̄пана̄йа.

‘‘катаме ча, бхиккхаве, сан̇кха̄ра̄? чхайиме, бхиккхаве, четана̄ка̄йа̄ – рӯпасан̃четана̄, саддасан̃четана̄, гандхасан̃четана̄, расасан̃четана̄, пхот̣т̣хаббасан̃четана̄, дхаммасан̃четана̄. име вуччанти бхиккхаве, сан̇кха̄ра̄. пхассасамудайа̄ сан̇кха̄расамудайо; пхассаниродха̄ сан̇кха̄раниродхо. айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго сан̇кха̄раниродхага̄минӣ пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

‘‘йам̣ сан̇кха̄ре пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ – айам̣ сан̇кха̄ра̄нам̣ асса̄до. йе сан̇кха̄ра̄ аничча̄ дуккха̄ випарин̣а̄мадхамма̄ – айам̣ сан̇кха̄ра̄нам̣ а̄дӣнаво. йо сан̇кха̄ресу чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нам̣ – идам̣ сан̇кха̄ра̄нам̣ ниссаран̣ам̣.

‘‘йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ сан̇кха̄ре абхин̃н̃а̄йа, евам̣ сан̇кха̄расамудайам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ сан̇кха̄раниродхам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ сан̇кха̄раниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ абхин̃н̃а̄йа…пе… сан̇кха̄ра̄нам̣ ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанна̄ те суппат̣ипанна̄. йе суппат̣ипанна̄, те имасмим̣ дхаммавинайе га̄дханти…пе… ват̣т̣ам̣ тесам̣ наттхи пан̃н̃а̄пана̄йа.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣ам̣? чхайиме, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣ака̄йа̄ – чаккхувин̃н̃а̄н̣ам̣, сотавин̃н̃а̄н̣ам̣, гха̄навин̃н̃а̄н̣ам̣, дживха̄вин̃н̃а̄н̣ам̣, ка̄йавин̃н̃а̄н̣ам̣, мановин̃н̃а̄н̣ам̣. идам̣ вуччати, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣ам̣. на̄марӯпасамудайа̄ вин̃н̃а̄н̣асамудайо; на̄марӯпаниродха̄ вин̃н̃а̄н̣аниродхо. айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго вин̃н̃а̄н̣аниродхага̄минӣ пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

‘‘йам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣ – айам̣ вин̃н̃а̄н̣асса асса̄до. йам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ аниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣ – айам̣ вин̃н̃а̄н̣асса а̄дӣнаво. йо вин̃н̃а̄н̣асмим̣ чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нам̣ – идам̣ вин̃н̃а̄н̣асса ниссаран̣ам̣.

‘‘йе хи кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ вин̃н̃а̄н̣асамудайам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ вин̃н̃а̄н̣аниродхам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ вин̃н̃а̄н̣аниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ абхин̃н̃а̄йа; евам̣ вин̃н̃а̄н̣асса асса̄дам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ вин̃н̃а̄н̣асса а̄дӣнавам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ вин̃н̃а̄н̣асса ниссаран̣ам̣ абхин̃н̃а̄йа вин̃н̃а̄н̣асса ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа пат̣ипанна̄, те суппат̣ипанна̄. йе суппат̣ипанна̄, те имасмим̣ дхаммавинайе га̄дханти.

‘‘йе ча кхо кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ евам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ вин̃н̃а̄н̣асамудайам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ вин̃н̃а̄н̣аниродхам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ вин̃н̃а̄н̣аниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ абхин̃н̃а̄йа; евам̣ вин̃н̃а̄н̣асса асса̄дам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ вин̃н̃а̄н̣асса а̄дӣнавам̣ абхин̃н̃а̄йа, евам̣ вин̃н̃а̄н̣асса ниссаран̣ам̣ абхин̃н̃а̄йа вин̃н̃а̄н̣асса ниббида̄ вира̄га̄ ниродха̄ анупа̄да̄ вимутта̄, те сувимутта̄. йе сувимутта̄, те кевалино. йе кевалино ват̣т̣ам̣ тесам̣ наттхи пан̃н̃а̄пана̄йа. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху саттат̣т̣ха̄накусало хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху тивидхӯпапариккхӣ хоти? идха, бхиккхаве, бхиккху дха̄тусо упапариккхати, а̄йатанасо упапариккхати, пат̣иччасамуппа̄дасо упапариккхати. евам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху тивидхӯпапариккхӣ хоти. саттат̣т̣ха̄накусало, бхиккхаве, бхиккху тивидхӯпапариккхӣ, имасмим̣ дхаммавинайе кевалӣ вуситава̄ ‘уттамапурисо’ти вуччатӣ’’ти. пан̃чамам̣.