3. пхен̣апин̣д̣ӯпамасуттам̣
95. екам̣ самайам̣ бхагава̄ айуджджха̄йам̣ [айоджджха̄йам̣ (сӣ. пӣ.)] вихарати ган̇га̄йа надийа̄ тӣре. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, айам̣ ган̇га̄ надӣ махантам̣ пхен̣апин̣д̣ам̣ а̄вахеййа. таменам̣ чаккхума̄ пурисо пассеййа ниджджха̄йеййа йонисо упапариккхеййа. тасса там̣ пассато ниджджха̄йато йонисо упапариккхато риттакан̃н̃ева кха̄йеййа, туччхакан̃н̃ева кха̄йеййа, аса̄ракан̃н̃ева кха̄йеййа. кин̃хи сийа̄, бхиккхаве, пхен̣апин̣д̣е са̄ро? евамева кхо, бхиккхаве, йам̣ кин̃чи рӯпам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣…пе… йам̣ дӯре сантике ва̄ там̣ бхиккху пассати ниджджха̄йати йонисо упапариккхати. тасса там̣ пассато ниджджха̄йато йонисо упапариккхато риттакан̃н̃ева кха̄йати, туччхакан̃н̃ева кха̄йати, аса̄ракан̃н̃ева кха̄йати. кин̃хи сийа̄, бхиккхаве, рӯпе са̄ро?
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, сарадасамайе тхуллапхуситаке деве вассанте удаке удакапуббул̣ам̣ [удакабуббул̣ам̣ (сӣ. пӣ.)] уппаджджати чева нируджджхати ча. таменам̣ чаккхума̄ пурисо пассеййа ниджджха̄йеййа йонисо упапариккхеййа. тасса там̣ пассато ниджджха̄йато йонисо упапариккхато риттакан̃н̃ева кха̄йеййа, туччхакан̃н̃ева кха̄йеййа, аса̄ракан̃н̃ева кха̄йеййа. кин̃хи сийа̄, бхиккхаве, удакапуббул̣е са̄ро? евамева кхо, бхиккхаве, йа̄ ка̄чи ведана̄ атӣта̄на̄гатапаччуппанна̄…пе… йа̄ дӯре сантике ва̄ там̣ бхиккху пассати ниджджха̄йати йонисо упапариккхати. тасса там̣ пассато ниджджха̄йато йонисо упапариккхато риттакан̃н̃ева кха̄йати, туччхакан̃н̃ева кха̄йати, аса̄ракан̃н̃ева кха̄йати. кин̃хи сийа̄, бхиккхаве, ведана̄йа са̄ро?
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, гимха̄нам̣ паччхиме ма̄се т̣хите маджджханхике ка̄ле марӣчика̄ пхандати. таменам̣ чаккхума̄ пурисо пассеййа ниджджха̄йеййа йонисо упапариккхеййа. тасса там̣ пассато ниджджха̄йато йонисо упапариккхато риттакан̃н̃ева кха̄йеййа, туччхакан̃н̃ева кха̄йеййа…пе… кин̃хи сийа̄, бхиккхаве, марӣчика̄йа са̄ро? евамева кхо, бхиккхаве, йа̄ ка̄чи сан̃н̃а̄…пе….
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо са̄раттхико са̄рагавесӣ са̄рапарийесанам̣ чарама̄но тин̣хам̣ кут̣ха̄рим̣ [кудха̄рим̣ (сйа̄. кам̣. ка.)] а̄да̄йа ванам̣ пависеййа. со таттха пассеййа махантам̣ кадаликкхандхам̣ уджум̣ навам̣ акуккукаджа̄там̣ [акуккаджа̄там̣ (ка. сӣ. пӣ.), акусаджа̄там̣ (ка. сӣ.), акуккуджакаджа̄там̣ (ка.)]. таменам̣ мӯле чхиндеййа; мӯле чхетва̄ агге чхиндеййа, агге чхетва̄ паттават̣т̣им̣ виниббхуджеййа. со тасса паттават̣т̣им̣ виниббхуджанто пхеггумпи на̄дхигаччхеййа, куто са̄рам̣! таменам̣ чаккхума̄ пурисо пассеййа ниджджха̄йеййа йонисо упапариккхеййа. тасса там̣ пассато ниджджха̄йато йонисо упапариккхато риттакан̃н̃ева кха̄йеййа, туччхакан̃н̃ева кха̄йеййа, аса̄ракан̃н̃ева кха̄йеййа. кин̃хи сийа̄, бхиккхаве, кадаликкхандхе са̄ро? евамева кхо, бхиккхаве, йе кечи сан̇кха̄ра̄ атӣта̄на̄гатапаччуппанна̄…пе… йе дӯре сантике ва̄ там̣ бхиккху пассати ниджджха̄йати йонисо упапариккхати. тасса там̣ пассато ниджджха̄йато йонисо упапариккхато риттакан̃н̃ева кха̄йати, туччхакан̃н̃ева кха̄йати, аса̄ракан̃н̃ева кха̄йати. кин̃хи сийа̄, бхиккхаве, сан̇кха̄ресу са̄ро?
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, ма̄йа̄ка̄ро ва̄ ма̄йа̄ка̄рантева̄сӣ ва̄ чатумаха̄патхе [ча̄туммаха̄патхе (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ма̄йам̣ видам̣сеййа. таменам̣ чаккхума̄ пурисо пассеййа ниджджха̄йеййа йонисо упапариккхеййа. тасса там̣ пассато ниджджха̄йато йонисо упапариккхато риттакан̃н̃ева кха̄йеййа, туччхакан̃н̃ева кха̄йеййа, аса̄ракан̃н̃ева кха̄йеййа. кин̃хи сийа̄, бхиккхаве, ма̄йа̄йа са̄ро? евамева кхо, бхиккхаве, йам̣ кин̃чи вин̃н̃а̄н̣ам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣…пе… йам̣ дӯре сантике ва̄, там̣ бхиккху пассати ниджджха̄йати йонисо упапариккхати. тасса там̣ пассато ниджджха̄йато йонисо упапариккхато риттакан̃н̃ева кха̄йати, туччхакан̃н̃ева кха̄йати, аса̄ракан̃н̃ева кха̄йати. кин̃хи сийа̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣е са̄ро?
‘‘евам̣ пассам̣, бхиккхаве, сутава̄ арийаса̄вако рӯпасмимпи ниббиндати, ведана̄йапи… сан̃н̃а̄йапи… сан̇кха̄ресупи … вин̃н̃а̄н̣асмимпи ниббиндати. ниббиндам̣ вираджджати; вира̄га̄ вимуччати. вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти…пе… на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти паджа̄на̄ти’’.
идамавоча бхагава̄. идам̣ ватва̄на сугато атха̄парам̣ етадавоча саттха̄ –
‘‘пхен̣апин̣д̣ӯпамам̣ рӯпам̣, ведана̄ буббул̣ӯпама̄ [буббулӯпама̄ (сӣ.), пуббул̣опама̄ (ка.)];
марӣчикӯпама̄ сан̃н̃а̄, сан̇кха̄ра̄ кадалӯпама̄;
ма̄йӯпаман̃ча вин̃н̃а̄н̣ам̣, десита̄диччабандхуна̄.
‘‘йатха̄ йатха̄ ниджджха̄йати, йонисо упапариккхати;
риттакам̣ туччхакам̣ хоти, йо нам̣ пассати йонисо.
‘‘иман̃ча ка̄йам̣ а̄раббха, бхӯрипан̃н̃ена деситам̣;
паха̄нам̣ тин̣н̣ам̣ дхамма̄нам̣, рӯпам̣ пассатха [пассетха (сӣ.)] чхад̣д̣итам̣.
‘‘а̄йу усма̄ ча вин̃н̃а̄н̣ам̣, йада̄ ка̄йам̣ джахантимам̣;
апавиддхо [апавит̣т̣хо (сйа̄. кам̣.)] тада̄ сети, парабхаттам̣ ачетанам̣.
‘‘ета̄диса̄йам̣ санта̄но, ма̄йа̄йам̣ ба̄лала̄пинӣ;
вадхако еса аккха̄то, са̄ро еттха на виджджати.
‘‘евам̣ кхандхе авеккхеййа, бхиккху а̄раддхавӣрийо;
дива̄ ва̄ йади ва̄ раттим̣, сампаджа̄но пат̣иссато.
‘‘джахеййа саббасам̣йогам̣, кареййа саран̣аттано;
чареййа̄диттасӣсова, паттхайам̣ аччутам̣ пада’’нти. татийам̣;