8. косамбисуттам̣
68. екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ ча мусило [мӯсило (сӣ.), мусӣло (пӣ.)] а̄йасма̄ ча павит̣т̣хо [савит̣т̣хо (сӣ. пӣ.)] а̄йасма̄ ча на̄радо а̄йасма̄ ча а̄нандо косамбийам̣ вихаранти гхосита̄ра̄ме. атха кхо а̄йасма̄ павит̣т̣хо а̄йасмантам̣ мусилам̣ етадавоча – ‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо мусила, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ аттха̄йасмато мусиласса паччаттамева н̃а̄н̣ам̣ – ‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’’’нти? ‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо павит̣т̣ха, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ ахаметам̣ джа̄на̄ми ахаметам̣ пасса̄ми – ‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’’’нти.
‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо мусила, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ аттха̄йасмато мусиласса паччаттамева н̃а̄н̣ам̣ – ‘бхавапаччайа̄ джа̄тӣти…пе… упа̄да̄напаччайа̄ бхавоти… тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нанти… ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄ти… пхассапаччайа̄ ведана̄ти… сал̣а̄йатанапаччайа̄ пхассоти… на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатананти… вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпанти… сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣анти… авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄’’’ти? ‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо павит̣т̣ха, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ ахаметам̣ джа̄на̄ми ахаметам̣ пасса̄ми – ‘авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄’’’ти.
‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо мусила, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ аттха̄йасмато мусиласса паччаттамева н̃а̄н̣ам̣ – ‘джа̄тиниродха̄ джара̄маран̣аниродхо’’’ти? ‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо павит̣т̣ха, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ ахаметам̣ джа̄на̄ми ахаметам̣ пасса̄ми – ‘джа̄тиниродха̄ джара̄маран̣аниродхо’’’ти.
‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо мусила, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ аттха̄йасмато мусиласса паччаттамева н̃а̄н̣ам̣ – ‘бхаваниродха̄ джа̄тиниродхоти…пе… упа̄да̄наниродха̄ бхаваниродхоти… тан̣ха̄ниродха̄ упа̄да̄наниродхоти… ведана̄ниродха̄ тан̣ха̄ниродхоти… пхассаниродха̄ ведана̄ниродхоти… сал̣а̄йатананиродха̄ пхассаниродхоти… на̄марӯпаниродха̄ сал̣а̄йатананиродхоти… вин̃н̃а̄н̣аниродха̄ на̄марӯпаниродхоти … сан̇кха̄раниродха̄ вин̃н̃а̄н̣аниродхоти… авиджджа̄ниродха̄ сан̇кха̄раниродхо’’’ти? ‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо павит̣т̣ха, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ ахаметам̣ джа̄на̄ми ахаметам̣ пасса̄ми – ‘авиджджа̄ниродха̄ сан̇кха̄раниродхо’’’ти.
‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо мусила, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ аттха̄йасмато мусиласса паччаттамева н̃а̄н̣ам̣ – ‘бхаваниродхо нибба̄на’’’нти? ‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо павит̣т̣ха, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ ахаметам̣ джа̄на̄ми ахаметам̣ пасса̄ми – ‘бхаваниродхо нибба̄на’’’нти.
‘‘тенаха̄йасма̄ мусило арахам̣ кхӣн̣а̄саво’’ти? евам̣ вутте, а̄йасма̄ мусило тун̣хӣ ахоси. атха кхо а̄йасма̄ на̄радо а̄йасмантам̣ павит̣т̣хам̣ етадавоча – ‘‘са̄дха̄вусо павит̣т̣ха, ахам̣ етам̣ пан̃хам̣ лабхеййам̣. мам̣ етам̣ пан̃хам̣ пуччха. ахам̣ те етам̣ пан̃хам̣ бйа̄карисса̄мӣ’’ти. ‘‘лабхата̄йасма̄ на̄радо етам̣ пан̃хам̣. пуччха̄махам̣ а̄йасмантам̣ на̄радам̣ етам̣ пан̃хам̣. бйа̄кароту ча ме а̄йасма̄ на̄радо етам̣ пан̃хам̣’’.
‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо на̄рада, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ аттха̄йасмато на̄радасса паччаттамева н̃а̄н̣ам̣ – ‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’’’нти? ‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо павит̣т̣ха, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ ахаметам̣ джа̄на̄ми ахаметам̣ пасса̄ми – ‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’’’нти.
‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо на̄рада, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ аттха̄йасмато на̄радасса паччаттамева н̃а̄н̣ам̣ – бхавапаччайа̄ джа̄ти…пе… авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄’’ти? ‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо павит̣т̣ха, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ ахаметам̣ джа̄на̄ми ахаметам̣ пасса̄ми – ‘авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄’’’ти.
‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо на̄рада, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ аттха̄йасмато на̄радасса паччаттамева н̃а̄н̣ам̣ – ‘джа̄тиниродха̄ джара̄маран̣аниродхо’’’ти? ‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо павит̣т̣ха, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ ахаметам̣ джа̄на̄ми ахаметам̣ пасса̄ми – ‘джа̄тиниродха̄ джара̄маран̣аниродхо’’’ти.
‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо на̄рада, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ аттха̄йасмато на̄радасса паччаттамева н̃а̄н̣ам̣ – ‘бхаваниродха̄ джа̄тиниродхоти…пе… авиджджа̄ниродха̄ сан̇кха̄раниродхо’’’ти? ‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо павит̣т̣ха, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ ахаметам̣ джа̄на̄ми ахаметам̣ пасса̄ми – ‘авиджджа̄ниродха̄ сан̇кха̄раниродхо’’’ти.
‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо на̄рада, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ аттха̄йасмато на̄радасса паччаттамева н̃а̄н̣ам̣ – ‘бхаваниродхо нибба̄на’’’нти? ‘‘ан̃н̃атрева, а̄вусо павит̣т̣ха, саддха̄йа ан̃н̃атра ручийа̄ ан̃н̃атра ануссава̄ ан̃н̃атра а̄ка̄рапаривитакка̄ ан̃н̃атра дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ ахаметам̣ джа̄на̄ми ахаметам̣ пасса̄ми – ‘бхаваниродхо нибба̄на’’’нти.
‘‘тенаха̄йасма̄ на̄радо арахам̣ кхӣн̣а̄саво’’ти? ‘‘‘бхаваниродхо нибба̄на’нти кхо ме, а̄вусо, йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа судит̣т̣хам̣, на чамхи арахам̣ кхӣн̣а̄саво. сеййатха̄пи, а̄вусо, канта̄рамагге удапа̄но. татра невасса раджджу на удакава̄рако. атха пурисо а̄гаччхеййа гхамма̄бхитатто гхаммапарето киланто тасито пипа̄сито, со там̣ удапа̄нам̣ олокеййа. тасса ‘удака’нти хи кхо н̃а̄н̣ам̣ асса, на ча ка̄йена пхуситва̄ вихареййа. евамева кхо, а̄вусо, ‘бхаваниродхо нибба̄на’нти йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа судит̣т̣хам̣, на чамхи арахам̣ кхӣн̣а̄саво’’ти.
евам̣ вутте, а̄йасма̄ а̄нандо а̄йасмантам̣ павит̣т̣хам̣ етадавоча – ‘‘евам̣ва̄дӣ [евам̣ва̄дим̣ (?)] твам̣, а̄вусо павит̣т̣ха, а̄йасмантам̣ на̄радам̣ ким̣ вадесӣ’’ти? ‘‘евам̣ва̄да̄хам̣, а̄вусо а̄нанда, а̄йасмантам̣ на̄радам̣ на кин̃чи вада̄ми ан̃н̃атра калйа̄н̣а̄ ан̃н̃атра кусала̄’’ти. ат̣т̣хамам̣.