3. н̃а̄н̣аваттхусуттам̣

33. са̄ваттхийам̣…пе… ‘‘чатучатта̄рӣсам̣ во, бхиккхаве, н̃а̄н̣аваттхӯни десесса̄ми, там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –

‘‘катама̄ни [катама̄ни ча (сйа̄. кам̣. пӣ. ка.)], бхиккхаве, чатучатта̄рӣсам̣ н̃а̄н̣аваттхӯни? джара̄маран̣е н̃а̄н̣ам̣, джара̄маран̣асамудайе н̃а̄н̣ам̣, джара̄маран̣аниродхе н̃а̄н̣ам̣, джара̄маран̣аниродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа н̃а̄н̣ам̣; джа̄тийа̄ н̃а̄н̣ам̣, джа̄тисамудайе н̃а̄н̣ам̣, джа̄тиниродхе н̃а̄н̣ам̣, джа̄тиниродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа н̃а̄н̣ам̣; бхаве н̃а̄н̣ам̣, бхавасамудайе н̃а̄н̣ам̣, бхаваниродхе н̃а̄н̣ам̣, бхаваниродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа н̃а̄н̣ам̣; упа̄да̄не н̃а̄н̣ам̣, упа̄да̄насамудайе н̃а̄н̣ам̣, упа̄да̄наниродхе н̃а̄н̣ам̣, упа̄да̄наниродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа н̃а̄н̣ам̣; тан̣ха̄йа н̃а̄н̣ам̣, тан̣ха̄самудайе н̃а̄н̣ам̣, тан̣ха̄ниродхе н̃а̄н̣ам̣, тан̣ха̄ниродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа н̃а̄н̣ам̣; ведана̄йа н̃а̄н̣ам̣, ведана̄самудайе н̃а̄н̣ам̣, ведана̄ниродхе н̃а̄н̣ам̣, ведана̄ниродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа н̃а̄н̣ам̣; пхассе н̃а̄н̣ам̣…пе… сал̣а̄йатане н̃а̄н̣ам̣… на̄марӯпе н̃а̄н̣ам̣… вин̃н̃а̄н̣е н̃а̄н̣ам̣… сан̇кха̄ресу н̃а̄н̣ам̣, сан̇кха̄расамудайе н̃а̄н̣ам̣, сан̇кха̄раниродхе н̃а̄н̣ам̣, сан̇кха̄раниродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа н̃а̄н̣ам̣. има̄ни вуччанти, бхиккхаве, чатучатта̄рӣсам̣ н̃а̄н̣аваттхӯни.

‘‘катаман̃ча, бхиккхаве, джара̄маран̣ам̣? йа̄ тесам̣ тесам̣ сатта̄нам̣ тамхи тамхи саттаника̄йе джара̄ джӣран̣ата̄ кхан̣д̣иччам̣ па̄личчам̣ валиттачата̄ а̄йуно сам̣ха̄ни индрийа̄нам̣ парипа̄ко, айам̣ вуччати джара̄. йа̄ тесам̣ тесам̣ сатта̄нам̣ тамха̄ тамха̄ саттаника̄йа̄ чути чаваната̄ бхедо антарадха̄нам̣ маччу маран̣ам̣ ка̄лакирийа̄ кхандха̄нам̣ бхедо кал̣еварасса никкхепо. идам̣ вуччати маран̣ам̣. ити айан̃ча джара̄, идан̃ча маран̣ам̣; идам̣ вуччати, бхиккхаве, джара̄маран̣ам̣.

‘‘джа̄тисамудайа̄ джара̄маран̣асамудайо; джа̄тиниродха̄ джара̄маран̣аниродхо; айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго джара̄маран̣аниродхага̄минӣ пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

‘‘йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако евам̣ джара̄маран̣ам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ джара̄маран̣асамудайам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ джара̄маран̣аниродхам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ джара̄маран̣аниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄на̄ти, идамасса дхамме н̃а̄н̣ам̣. со имина̄ дхаммена дит̣т̣хена видитена ака̄ликена паттена парийога̄л̣хена атӣта̄на̄гатена йам̣ нети.

‘‘йе кхо кечи атӣтамаддха̄нам̣ саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ джара̄маран̣ам̣ аббхан̃н̃ам̣су, джара̄маран̣асамудайам̣ аббхан̃н̃ам̣су, джара̄маран̣аниродхам̣ аббхан̃н̃ам̣су, джара̄маран̣аниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ аббхан̃н̃ам̣су, саббе те евамева аббхан̃н̃ам̣су, сеййатха̄па̄хам̣ етарахи.

‘‘йепи хи кечи ана̄гатамаддха̄нам̣ саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ джара̄маран̣ам̣ абхиджа̄ниссанти, джара̄маран̣асамудайам̣ абхиджа̄ниссанти, джара̄маран̣аниродхам̣ абхиджа̄ниссанти, джара̄маран̣аниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ абхиджа̄ниссанти, саббе те евамева абхиджа̄ниссанти, сеййатха̄па̄хам̣ етарахӣти. идамасса анвайе н̃а̄н̣ам̣.

‘‘йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вакасса има̄ни две н̃а̄н̣а̄ни парисуддха̄ни хонти парийода̄та̄ни – дхамме н̃а̄н̣ан̃ча анвайе н̃а̄н̣ан̃ча. айам̣ вуччати, бхиккхаве, арийаса̄вако дит̣т̣хисампанно итипи, дассанасампанно итипи, а̄гато имам̣ саддхаммам̣ итипи, пассати имам̣ саддхаммам̣ итипи, секкхена н̃а̄н̣ена саманна̄гато итипи, секкха̄йа виджджа̄йа саманна̄гато итипи, дхаммасотам̣ сама̄панно итипи, арийо ниббедхикапан̃н̃о итипи, аматадва̄рам̣ а̄хачча тит̣т̣хати итипӣти.

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, джа̄ти…пе… катамо ча, бхиккхаве, бхаво… катаман̃ча, бхиккхаве, упа̄да̄нам̣… катама̄ ча, бхиккхаве тан̣ха̄… катама̄ ча, бхиккхаве, ведана̄… катамо ча, бхиккхаве, пхассо… катаман̃ча, бхиккхаве, сал̣а̄йатанам̣… катаман̃ча, бхиккхаве, на̄марӯпам̣ … катаман̃ча, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣ам̣… катаме ча, бхиккхаве, сан̇кха̄ра̄? тайоме, бхиккхаве, сан̇кха̄ра̄ – ка̄йасан̇кха̄ро, вачӣсан̇кха̄ро, читтасан̇кха̄роти. име вуччанти, бхиккхаве, сан̇кха̄ра̄.

‘‘авиджджа̄самудайа̄ сан̇кха̄расамудайо; авиджджа̄ниродха̄ сан̇кха̄раниродхо; айамева арийо ат̣т̣хан̇гико магго сан̇кха̄раниродхага̄минӣ пат̣ипада̄, сеййатхидам̣ – самма̄дит̣т̣хи…пе… самма̄сама̄дхи.

‘‘йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вако евам̣ сан̇кха̄ре паджа̄на̄ти, евам̣ сан̇кха̄расамудайам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ сан̇кха̄раниродхам̣ паджа̄на̄ти, евам̣ сан̇кха̄раниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ паджа̄на̄ти, идамасса дхамме н̃а̄н̣ам̣. со имина̄ дхаммена дит̣т̣хена видитена ака̄ликена паттена парийога̄л̣хена атӣта̄на̄гатена йам̣ нети.

‘‘йе кхо кечи атӣтамаддха̄нам̣ саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ сан̇кха̄ре аббхан̃н̃ам̣су, сан̇кха̄расамудайам̣ аббхан̃н̃ам̣су, сан̇кха̄раниродхам̣ аббхан̃н̃ам̣су, сан̇кха̄раниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ аббхан̃н̃ам̣су, саббе те евамева аббхан̃н̃ам̣су, сеййатха̄па̄хам̣ етарахи.

‘‘йепи хи кечи ана̄гатамаддха̄нам̣ саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ сан̇кха̄ре абхиджа̄ниссанти, сан̇кха̄расамудайам̣ абхиджа̄ниссанти, сан̇кха̄раниродхам̣ абхиджа̄ниссанти, сан̇кха̄раниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ абхиджа̄ниссанти, саббе те евамева абхиджа̄ниссанти, сеййатха̄па̄хам̣ етарахи. идамасса анвайе н̃а̄н̣ам̣.

‘‘йато кхо, бхиккхаве, арийаса̄вакасса има̄ни две н̃а̄н̣а̄ни парисуддха̄ни хонти парийода̄та̄ни – дхамме н̃а̄н̣ан̃ча анвайе н̃а̄н̣ан̃ча. айам̣ вуччати, бхиккхаве, арийаса̄вако дит̣т̣хисампанно итипи, дассанасампанно итипи, а̄гато имам̣ саддхаммам̣ итипи, пассати имам̣ саддхаммам̣ итипи, секкхена н̃а̄н̣ена саманна̄гато итипи, секкха̄йа виджджа̄йа саманна̄гато итипи, дхаммасотам̣ сама̄панно итипи, арийо ниббедхикапан̃н̃о итипи, аматадва̄рам̣ а̄хачча тит̣т̣хати итипӣ’’ти. татийам̣.