4. випассӣсуттам̣

4. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘випассисса, бхиккхаве, бхагавато арахато самма̄самбуддхасса пуббева самбодха̄ анабхисамбуддхасса бодхисаттассева сато етадахоси – ‘киччхам̣ вата̄йам̣ локо а̄панно джа̄йати ча джӣйати ча мӣйати ча чавати ча упападжджати ча. атха ча панимасса дуккхасса ниссаран̣ам̣ наппаджа̄на̄ти джара̄маран̣асса. куда̄ссу на̄ма имасса дуккхасса ниссаран̣ам̣ пан̃н̃а̄йиссати джара̄маран̣асса̄’’’ти?

‘‘атха кхо бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо сати джара̄маран̣ам̣ хоти, ким̣паччайа̄ джара̄маран̣а’нти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘джа̄тийа̄ кхо сати джара̄маран̣ам̣ хоти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’’’нти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо сати джа̄ти хоти, ким̣паччайа̄ джа̄тӣ’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘бхаве кхо сати джа̄ти хоти, бхавапаччайа̄ джа̄тӣ’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо сати бхаво хоти, ким̣паччайа̄ бхаво’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘упа̄да̄не кхо сати бхаво хоти, упа̄да̄напаччайа̄ бхаво’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо сати упа̄да̄нам̣ хоти, ким̣паччайа̄ упа̄да̄на’нти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘тан̣ха̄йа кхо сати упа̄да̄нам̣ хоти, тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄на’’’нти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо сати тан̣ха̄ хоти, ким̣паччайа̄ тан̣ха̄’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘ведана̄йа кхо сати тан̣ха̄ хоти, ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо сати ведана̄ хоти, ким̣паччайа̄ ведана̄’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘пхассе кхо сати ведана̄ хоти, пхассапаччайа̄ ведана̄’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо сати пхассо хоти, ким̣паччайа̄ пхассо’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘сал̣а̄йатане кхо сати пхассо хоти, сал̣а̄йатанапаччайа̄ пхассо’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо сати сал̣а̄йатанам̣ хоти, ким̣паччайа̄ сал̣а̄йатана’нти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘на̄марӯпе кхо сати сал̣а̄йатанам̣ хоти, на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатана’’’нти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо сати на̄марӯпам̣ хоти, ким̣паччайа̄ на̄марӯпа’нти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘вин̃н̃а̄н̣е кхо сати на̄марӯпам̣ хоти, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпа’’’нти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо сати вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти, ким̣паччайа̄ вин̃н̃а̄н̣а’нти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘сан̇кха̄ресу кхо сати вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣а’’’нти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо сати сан̇кха̄ра̄ хонти, ким̣паччайа̄ сан̇кха̄ра̄’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘авиджджа̄йа кхо сати сан̇кха̄ра̄ хонти, авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄’’’ти.

‘‘ити хидам̣ авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄; сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣…пе… еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти. ‘самудайо, самудайо’ти кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса пуббе анануссутесу дхаммесу чаккхум̣ удапа̄ди, н̃а̄н̣ам̣ удапа̄ди, пан̃н̃а̄ удапа̄ди, виджджа̄ удапа̄ди, а̄локо удапа̄ди.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо асати джара̄маран̣ам̣ на хоти, кисса ниродха̄ джара̄маран̣аниродхо’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘джа̄тийа̄ кхо асати джара̄маран̣ам̣ на хоти, джа̄тиниродха̄ джара̄маран̣аниродхо’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо асати джа̄ти на хоти, кисса ниродха̄ джа̄тиниродхо’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘бхаве кхо асати джа̄ти на хоти, бхаваниродха̄ джа̄тиниродхо’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо асати бхаво на хоти, кисса ниродха̄ бхаваниродхо’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘упа̄да̄не кхо асати бхаво на хоти, упа̄да̄наниродха̄ бхаваниродхо’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо асати упа̄да̄нам̣ на хоти, кисса ниродха̄ упа̄да̄наниродхо’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘тан̣ха̄йа кхо асати упа̄да̄нам̣ на хоти, тан̣ха̄ниродха̄ упа̄да̄наниродхо’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо асати тан̣ха̄ на хоти, кисса ниродха̄ тан̣ха̄ниродхо’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘ведана̄йа кхо асати тан̣ха̄ на хоти, ведана̄ниродха̄ тан̣ха̄ниродхо’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо асати ведана̄ на хоти, кисса ниродха̄ ведана̄ниродхо’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘пхассе кхо асати ведана̄ на хоти, пхассаниродха̄ ведана̄ниродхо’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо асати пхассо на хоти, кисса ниродха̄ пхассаниродхо’ти? атха кхо бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘сал̣а̄йатане кхо асати пхассо на хоти, сал̣а̄йатананиродха̄ пхассаниродхо’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо асати сал̣а̄йатанам̣ на хоти, кисса ниродха̄ сал̣а̄йатананиродхо’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘на̄марӯпе кхо асати сал̣а̄йатанам̣ на хоти, на̄марӯпаниродха̄ сал̣а̄йатананиродхо’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо асати на̄марӯпам̣ на хоти, кисса ниродха̄ на̄марӯпаниродхо’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘вин̃н̃а̄н̣е кхо асати на̄марӯпам̣ на хоти, вин̃н̃а̄н̣аниродха̄ на̄марӯпаниродхо’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо асати вин̃н̃а̄н̣ам̣ на хоти, кисса ниродха̄ вин̃н̃а̄н̣аниродхо’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘сан̇кха̄ресу кхо асати вин̃н̃а̄н̣ам̣ на хоти, сан̇кха̄раниродха̄ вин̃н̃а̄н̣аниродхо’’’ти.

‘‘атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса етадахоси – ‘кимхи ну кхо асати сан̇кха̄ра̄ на хонти, кисса ниродха̄ сан̇кха̄раниродхо’ти? атха кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса йонисо манасика̄ра̄ аху пан̃н̃а̄йа абхисамайо – ‘авиджджа̄йа кхо асати сан̇кха̄ра̄ на хонти, авиджджа̄ниродха̄ сан̇кха̄раниродхо’’’ти.

‘‘ити хидам̣ авиджджа̄ниродха̄ сан̇кха̄раниродхо; сан̇кха̄раниродха̄ вин̃н̃а̄н̣аниродхо…пе… еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса ниродхо хотӣти. ‘ниродхо, ниродхо’ти кхо, бхиккхаве, випассисса бодхисаттасса пуббе анануссутесу дхаммесу чаккхум̣ удапа̄ди, н̃а̄н̣ам̣ удапа̄ди, пан̃н̃а̄ удапа̄ди, виджджа̄ удапа̄ди, а̄локо удапа̄ди’’. чатуттхам̣.

(саттаннампи буддха̄нам̣ евам̣ виттха̄ретаббо).